Wordt verwacht: Zilveren Anjers • Prins Bernhard reikt vrijdag in het Koninklijk Paleis te Amsterdam een viertal Zilveren Anjers uit aan vier mensen die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor de Nederlandse cultuur of voor het natuurbehoud. Mevrouw E. van de Broeke - de Man uit Vlissingen krijgt de zilveren Anjer omdat zij 'ondanks haar hoge leeftijd en immobiliteit' zich vele jaren intensief heeft beziggehouden met het onderzoek naar Zeeuwse dialecten. Paddestoelkundige dr. E. Kits van Waveren ontdekte in zijn vrije tijd tal van verschijningsvormen van paddestoelen die volkomen nieuw waren voor Nederland. W. Noske uit Den Haag wordt onderscheiden omdat hij door jarenlang onderzoek naar Nederlandse componisten uit de zeventiende en achtiende eeuw honderden composities aan de vergetelheid wist te ontrekken. C. Brinksgreve uit Amsterdam ten slotte word onderscheiden omdat hij zich jarenlang heeft ingezet voor de Amsterdamse stad. Hij stond aan de wieg van menige organisatie die zich het hfihond van stedebouwkundig schoon tot doel had gesteld. De Zilveren Anjers worden sinds 1950 uitgereikt. Het is één van de vier onderscheidingen die het Prins Berhardfonds toekent aan mensen die zich verdienstelijk maken voor cultuur- en natuurbehoud. --- Streekvervoer • Donderdag presenteert de de Vereniging van Streekvervoerondememingen (ESO) in Den Haag een nota, waarin de vereniging meedeelt dat de vervoersproblemen in Nederland op korte termijn kunnen worden opgelost, en wel door middel van het openbaar vervoer. --- Japanners lopen uit voor de Nederlandse cultuur (van onze binnenlandred.) LEIDEN - Vandaag opent Z.K.H. Prins Willem Alexander in het Japans Nationaal Museum in Tokio de tentoonstelling 'Von Siebold en Japan. Er wordt een massale opkomst van het publiek verwacht. In het Japans Nationaal Museum zullen 160 voorwerpen, grotendeels afkomstig uit het Leids Volkenkundig Museum, worden getoond. Volgens de directeur van het Leidse museum, W.R. van Gulik, is de tentoonstelling een unieke gebeurtenis. „Japanners stellen zeer hoge eisen aan tentoonstellingen, zowel wat betreft onderwerpkeuze als niveau. Daardoor worden zelden buitenlandse collecties in Japan getoond. We zijn dan ook zeer vereerd." Van Gulik, zoon van de bekende auteur en diplomaat R. van Gulik, legt uit wat de hoge waarde van de collectie bepaalt: „ln de zeventiende en de achtiende eeuw was japan grotendeels gesloten voor buitenlanders. Alleen de Nederlanders mochten zich vestigen in een klein dorpje, Deshima (Nagasaki). Daar vestigde zich in 1823 de Nederlandse arts Von Siebold, een man die voor Japans culturele geschiedenis van groot belang is geweest." „Von Siebold verzamelde allerlei Japanse voorwerpen, in totaal zon vijftigduizend. Hij was de enige westerling die dat toen al deed. Daardoor biedt zijn verzameling een uniek beeld van de tijd waarin Japan voor de buitenwereld afgesloten was." „De wijze waarop Von Siebold zijn collectie bijeenbracht, was zeer opmerkelijk: Hij liet zich als arts met cultuurvoorwerpen betalen. Er waren in zijn handelen nog meer elementen die voor zijn unieke positie zorgden. Als arts werd hem meer dan anderen de ruimte geboden kennis te nemen van de Japanse samenleving." Met de tentoonstelling herdenkt het Leids Volkenkundig Museum zijn 150 jarig bestaan. Een van de dingen die voor de Japanners te zien zal zijn, is een verzameling schilderijen die Japanse kunstenaars in opdracht van Von Siebold maakten. Op de tentoonstelling zullen vele fijngelakte voorwerpen te zien zijn. Volgens Van Gulik heeft een groot deel van de afbeeldingen op porselein en hout te maken met het doen en laten van de toentertijd spaarzame buitenlanders op Japan. De voorwerpen die het Nederlands koninklijk huis voor de tentoonstelling heeft afgestaan, vormen daar geen uitzondering op. Op een aantal kasten wordt de zogenaamde 'hofreis' afgebeeld. De Nederlanders in Japan mochten namelijk een keer in het jaar hun kolonie in Deshima verlaten, om een bezoek te brengen aan de grote machthebber, de Shogun. Op deze reis, die een maand duurde, namen zij allerlei geschenken voor de shogun mee. De tentoonstelling duurt zeker tot 31 juli. Gerekend wordt op vijfduizend bezoekers per dag. Volgend jaar zal de collectie in afgeslankte vorm in Nederland te zien zijn. Veel schilderijen die Von Siebold liet maken, beelden het dagelijks leven uit. De collectie van de Nederlander Von Siebold bevat vele fijnbeschilderde Japanse dozen. --- De schjppersbeurs blijft De studenten zullen dezer dagen wel eens gedacht hebben: was mevrouw Smit-Kroes maar minister van onderwijs! Zij heeft immers met nadruk verzekerd, dat de beurs in stand zal blijven. Helaas voor de studenten gaat het hier niet over hun (aanvullende) studiebeurs, maar over de schippersbeurs, waar het aanbod aan lading over de binnenschippers wordt verdeeld. Dat verdelingssysteem is ingevoerd tijdens de economische crisis van de jaren dertig. In het midden van de jaren zeventig wilde het kabinet-Den Uyl het stelsel afschaffen en terugkeren toi de vrije markt. Met blokkades van de Nieuwe Waterweg maakten de schippers toen duidelijk dat ze daar niet van wilden weten. Het plan ging dan ook niet door. Wanneer een socialistisch kabinet al niet overtuigd is van de noodzaak van deze marktordening, dan is van een liberale minister in een no-nonsense-kabinet nog eerder te verwachten dat ze van het systeem af wil. Mogen, zoals VVD-kamerlid Korthals eens zei, ondernemers niet de vrijheid hebben om de vervoerstechniek te kiezen die zij willen? Wanneer aanbieders van lading verplicht worden via de beurs de schipper te nemen die aan de beurt is, tegen een vastgestelde prijs, zal dat hun animo om te kiezen voor vervoer per schip niet verhogen. Zo werkt het stelsel ten nadele van de omvang van de binnenvaart, terwijl die toch de meest milieuvriendelijke wijze van vervoer is. De binnenschippers stellen echter de bestaande bescherming op hoge prijs. Dat is begrijpelijk, want er is veel meer scheepsruimte dan ladingaanbod. Door de evenredige vrachtverdeling en vaste prijzen kan de schipper toch rondkomen, al is het geen vetpot. Hij ligt echter soms weken op een vracht te wachten, zoals wel blijkt uit het grote aantal schepen dat tijd had om een blokkade uit te voeren. In het conflict van de afgelopen maanden ging het niet eens om afschaffing van de evenredige vrachtverdeling, maar om een vergunning aan het graanoverslagbedrijf Granaria om buiten de beurs om schepen en bemanning in te huren. Die vergunning was verleend, omdat de aanvraag binnen de regels viel. De minister voorzag wel dat de schippers hier fel tegen zouden zijn (het ging om 6% van het totale beursaanbod) en zij veranderde de regels dan ook meteen zo, dat nieuwe aanvragen niet meer gehonoreerd konden worden. Verladers hebben voortaan nog slechts de keus tussen vervoer met eigen schepen en personeel of de schippersbeurs. De voordeligste weg, uitbesteding via inhuren (30% goedkoper), is daarmee afgesneden. De concurrenten van Granaria zullen het niet leuk hebben gevonden dat zij 'de boot gemist hadden. De binnenschippers wensten zich echter niet neer te leggen bij deze gang van zaken, ook al was die door een rechter rechtmatig verklaard. Zij maakten de Granaria-schepen voortdurend het leven zuur, wat uitmondde in de blokkade met 200 schepen vorige week bij Gorinchem. Het herstel van de openbare orde is in zon situatie geen eenvoudige opgave. Dat zal de verklaring zijn, waarom de overheid gezwicht is en heeft toegezegd per 1 september de vergunning aan Granaria te zullen innemen. Dat zal wel tot schadevergoeding leiden, maar voortdurende inzet van politie op de binnenwateren is ook een kostbare zaak. Met deze afloop kunnen we moeilijk gelukkig zijn. De overheid is onmachtig gebleken de rechten van haar onderdanen te beschermen en is gezwicht voor revolutionaire dwang. Anderzijds moet erkend worden dat beëindiging van het verzet een moeilijke opgave was, die onevenredig zware middelen zou eisen. Ons respect voor de binnenvaart als bedrijfstak is door dit alles niet gestegen. Men waant zich vrije ondernemers, maar verdedigt intussen met hand en tand een systeem dat nog het meeste lijkt op de planeconomie in de Sovjetunie, waar Gorbatsjov nu juist af wil omdat het zo onefficiënt is en prikkels tot lage prijzen en kwaliteitszorg ontbreken. Dreigt dan toch een vorm van concurrentie, dan laat men zich door wet noch recht weerhouden om dit te verhinderen. Toegestemd moet worden dat een beschermend stelsel waaraan een bedrijfstak gewend is, niet van de ene op de andere dag kan worden afgebroken (maar daar ging het nu ook niet om!). Bij de huidige overcapaciteit zou er een prijzenslag ontstaan, die het faillissement van velen zou veroorzaken. Maar moet daarom die bescherming tot heilige koe verklaard worden? Of moet toch langzaam naar gezondere marktverhoudingen toe worden gewerkt? Met het oog op de open grenzen na 1992 zou dat wel aan te raden zijn. Want anders zullen Duitse en Belgische binnenschippers met onze vrachten wegvaren. JPdV --- ND-Maandag 2 Hoogtepunten en diepe schaduwen 3 Cursus harmonisatie en improvisatie 5 Het gildewezen: oud leert jong 6.7 Europa in actie tegen ongelukken binnenshuis 9 Oostduitse partijleiding heeft moeite met ideeën van Gorbatsjov 11 Satelliet spoort sprinkhanen op ---