NS^gy ELEGANCE Galigapromenade 5. Sneek. 05150-13430 --- Burgerlijke stand LEEUWARDEN, 18 januari 1984 Geboren: Ilona Geertruida iEbeltje Maria, d. v. A. Hooijenga en C. G. M. Hoekstra; Annechien Frederika, d. v. S. Heijs en T. Hensen; Jacob Dirk, z. v. P. Tuinenga en P. Lautenbach, Berlikum; Rosa, d. v. K. A. M. Veenstra, Vrouwenparochie; Jornt Botte, z. v. J. Wind en R. M. de Vries, Lekkum; Frank, z. v. B. W. Rooze en A. Sikkema, Stiens. Ondertrouwd: J. W. Helderman en J. van Dijk. Overleden: P. Wesselius, 74 jaar, m. v. A. de Wal; M. J. Vluggen, 76 jaar, geh. few. m. J. F. M. Kramer, P. Sjaardema, 0 jaar, wed. v. A. Metselaar. --- Enquête KvK geeft ongunstig beeld voor grotere Friese kernen Meeste Leeuwarder winkeliers ontevreden over rendement in '83 LEEUWARDEN - Van de ondernemers in de detailhandel in Leeuwarden vindt 61 procent dat in 1983 het niveau van het bedrijfsresultaat onvoldoende rendement gaf op het eigen vermogen. Dit blijkt uit de jaarlijkse enquête die door de Kamer van Koophandel in Friesland is gehouden. Voor 1984 verwacht 26 procent van de Leeuwarder ondernemers een verdere daling van de omzet, 59 procent rekent op een zelfde omzet, terwijl 14 procent een stijging verwacht. Meer dan de helft (56 procent) is niet van plan in 1984 te gaan investeren (in '83 41 procent). De Friese Kamer van Koophandel heeft een nadere studie gemaakt van de ontwikkelingen in de detailhandel in de provincie. Daartoe werden de steden onderverdeeld in vier categorieën: de hoofdstad Leeuwarden, de grotere steden (Dokkum, Drachten, Harlingen, Heerenveen, Sneek), de kleinere steden (Bolsward, Franeker, Joure, Wolvega) en de categorie overige. Uit de cijfers blijkt, dat Leeuwarden het meest ongunstige beeld vertoont wat betreft de omzetontwikkeling, terwijl in de kleinere steden het aandeel van de bedrijven met een omzetdaling het laagst is. De cijfers over het bedrijfsresultaat laten ongeveer hetzelfde beeld zien. „De resultaten van de ontwikkeling van de winst respectievelijk het verlies in 1983 ten opzichte van 1982 versterken het beeld van de relatief minder gunstige ontwikkeling in Leeuwarden', aldus ac KvK. Verder blijkt dat van de in Leeuwarden en de grotere steden gevestigde bedrijven, die in 1982 verlies leden, er relatief weinig waren die het vorig jaar uit de rode cijfers kwamen. In de kleinere steden en de groep overige is het aandeel van de ondernemers met een negatief oordeel over het rendement op het geïnvesteerde eigen vermogen minder groot. „Het blijft echter een triest gegeven dat ook hier in de helft van de bedrijven het resultaat onvoldoende rendement geeft op het geïnvesteerde vermogen", aldus ac KvK. --- Tweede deelnemer aan de oudejaarsnachtrellen ook met cel bestraft LEEUWARDEN - Op de zitting van de politierechter is gistermiddag wederom een veroordeling uitgesproken tegen een jeugdige Leeuwarder, die tijdens de jaarwisseling had meegedaan aan het aanrichten van omvangrijke vernielingen in de binnenstad van de Friese hoofdstad. De 22-jarige Johannes B. werd door Leeuwarder politierechter mr. Pieter J. M. Bruckman veroordeeld tot een vrijheidsstraf van drie maanden waarvan een maand voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar. Officier van justitie mr. Jan Riemersma had tegen de man een detentie gevorderd van vier maanden waarvan de helft voorwaardelijk (eveneens drie jaar proeftijd). Bewezen werd geacht, dat door toedoen van B. een ruit bij Vroom & Dreesmann in diggelen was gegaan. In totaal werd in de oudejaarsnacht door een groep punkers voor ruim ƒ60.000 aan ruiten in de Leeuwarder binnenstad vernield. Verleden week reeds werd een van de deelnemers aan de rellen bestraft met twee maanden gevangenisstraf. --- Aantal bedrijven in Leeuwarden zat een dag zonder telefoon LEEUWARDEN - Een groot aantal kantoren aan de Tesselschadestraat in Leeuwarden is gisteren de gehele dag telefonisch onbereikbaar geweest. 's Morgens • negen uur werd de storing ontdekt, gisteravond elf uur had de PTT het euvel hersteld. De oorzaak wordt door de PTT omschreven als een „natuurlijke oorzaak": in de stoep, vlak bij het ANWB-kantoor bij de Verlaatsbrug is een verzakking opgetreden, waardoor een zogenaamde 900-dubbel-kabel is gaan scheuren. Door de hoge waterstand is daarna inwatering gevolgd, met als resultaat een gedeeltelijke storing. De dupe van deze storing werden onder andere de LPF, het parket van justitie, de ziekenfondsen, de Rabo, de giro en het vervoerscentrum. --- Diepere studie De Friese Kamer van Koophandel noemt het trekken van conclusies niet op zijn plaats en beveelt een diepere studie naar het cijfermateriaal aan. De voornaamste vraag die volgens de KvK beantwoord moet worden is of de gesignaleerde verschillen Ser vestigingsplaats wel of geen tijelijk karakter hebben. Wel wijst men op de signaalfunctie „niet alleen voor de betreffende bedrijven maar ook voor de plaatselijke bestuurders. Deze hebben, voorzover de attractiewaarde bepaald wordt door de infrastructurele aspecten van de koopcentra, een verantwoordelijkheid naar de ter plaatse gevestigde ondernemer toe en daarmee ook een verantwoordelijkheid voor de werkgelegenheid en inkomensvorming op lokale schaal", aldus de Friese Kamer van Koophandel. --- Lantaarnpaal omver gereden LEEUWARDEN - Een onbekende automobilist heeft in de nacht van zondag op maandag, toen hij, rijdende over de Westerplantage rechtsaf de Vrouwenpoortsbrug wilde oprijden, een lantaarnpaal omver gereden. De paal is geheel vernield. Getuigen en natuurlijk de dader zijn welkom bij de politie. --- LEEUWARDER COURANT. Jeneverrampen 100 jaar geleden Uit de Leeuwarder Courant van Donderdag 17 Januarij 1884: De I olksvriend geeft de volgende cijfers betreffende de jeneverrampen in 1883: Veroordeelinven in verband met dronkenschap te s-Gravenhage: 1640, in andere gemeenten 5285, door misbruik van sterken drank gestorven: 87, diefstallen om te drinken 14, in dronkenschap bestolen 8, brandstichtingen 8, in brand geraakt 4, vechtpartijen met grove mishandeling 209, uit de dienst ontslagen soldaten 9, gedegradeerd 8, veroordeelde en ontslagen veldwachters en politieagenten 15, aanrandingen 14. --- „Open school" in Bolivia voor mijnwerkersvrouwen in maart van start LEEUWARDEN - De „open school" voor mijnwerkersvrouwen in Bolivia gaat in maart van start. Dat vertelde gistermiddag Emilse Escobar, de initiatiefneemster van de school, waar vrouwen behalve voor de traditionele cursussen als naaien en koken ook terecht kunnen voor lessen in gezondheidsleer en taal- en wiskunaelessen. Vorig jaar bracht een bezoek van de tijdelijk naar Nederland uitgeweken Boliviaanse vrouw aan Friesland het vrouwenprogramma „Kijk Haar" van de Vara op het idee om een uitzending te wijden aan de Boliviaanse vrouw. Dat leverde naderhand een bedrag van twintigduizend gulden op, waarmee zij terug kon keren naar het inmiddels democratisch geregeerde Bolivia om voorbereidingen voor de cursus te treffen. De „open school" biedt in eerste instantie plaats aan 35 vrouwen, die zullen worden begeleid door acht leraressen. Emilse Escobar zei te verwachten dat het in de mijnwerkersplaats Sigloo XX storm zal lopen op de school. Waarschijnlijk hoeft zij niet te rekenen op subsidie van het Boliviaanse ministerie van onderwijs, dat nauwelijks welwillend tegenover de niet-traditionele cursussen staat. In februari zal „Kijk Haar" opnieuw aandacht schenken aan Emilse Escobar. Opnames voor dat programma zijn door haar zelf gemaakt in Bolivia. --- Laatste Starfighter weg van Leeuwarden LEEUWARDEN - Gistermiddag vond officieel de allerlaatste operationele vlucht met een F-104 Starfighter van de vliegbasis Leeuwarden af plaats. Het was, zoals steeds de laatste drie jaren, een vlucht met een sleepdoel. De machine in kwestie is, samen met andere 104's thans gestationeerd op Volkel. Het was de D-8114, in dienst gesteld op 2 oktober '63 en nu gevlogen door de oudste KLustraaljagervlieger majoor Jack de Vries (54), die hiermee ook zijn bijna 34-jarige carrière als dagelijks actieve piloot besloot. Hij behoorde tot de groep van zes vliegers, die op 17 maart 1964 de eerste groep 104's op Leeuwarden neerzette na een vlucht vanaf Twente. In de loop der volgende jaren maakten de Leeuwarder Starfighters - ongeveer 45 a 50 stuks - een totaal van 107.203 vlieguren vol. Op de foto majoor De Vries voor zijn laatste towvlucht van Leeuwarder grond, een retourtje dat een schare vrienden en (oud-) collega's trok, welke na afloop tijdens een gezellig samenzijn in de korporaalsmess nog geruime tijd bijeen bleef. --- Directeur Leeuwarder Sociale Dienst getuige in een steunfraudezaak LEEUWARDEN - Directeur Jan de Boer van de Gemeentelijke Sociale Dienst van de Friese hoofdstad wordt gedagvaard om op 14 maart aanstaande als getuige te verschijnen in de strafzaak tegen de 38-jarige Evelina S. uit Leeuwarden, die gisteren terecht moest staan wegens steunfraude. Leeuwarder politierechter mr. Pieter J. M. Bruckman nam deze beslissing, omdat hij wilde weten, hoe het zat met de boete, die volgens de vrouw door de Sociale Dienst aan haar was opgelegd. In de periode tussen 1 april en 1 oktober 1981 had S. een aantal keren op formulieren voor de bijstandswet ingevuld, dat zij geen inkomsten uit andere bronnen had, terwijl zij naast haar uitkering ook alimentatie ontving. Op deze wijze verkreeg zii ten onrechte een bedrag van ruim ƒ 3350. De vrouw vertelde, dat de Sociale Dienst niet alleen dit terugvorderde, maar deze som bij wijze van straf ook nog eens met 100 procent had vermeerderd, zodat zij in totaal ƒ 6754 moest terugbetalen. „Een zekere mate van eigenrichting", zo vond de politierechter. --- G&G gehoord & gezien in leeuwarden telefoon 058-441111 Eerste vrouwenrijderij vond volgens AVRO's Televizier (zie G en G dinsdag) 175 jaar geleden plaats op de Stads Gragt in Leeuwarden en werd gewonnen door Houkje Gerrits de Vries, die daar volgens ooggetuige „behalve het onderrokje, den halsdoek, muts en borstrok gansch ongekleed stond". En in een beste tijd, want zij reed de 148,84 meter in dertien seconden, hetgeen omgerekend op de 500 meter tijd van ruim 43 seconden zou zijn. Maar AVRO heeft zich vergist in jaartal. In gedenkboek Leeuwarder Courant 1752-1952 wordt ook melding gemaakt van deze officiële hardrijderij, waaraan liefst 170 meisjes en vrouwen deelnamen. Dit ijsfeest werd gehouden, aldus de LC op 1 en 2 februari 1805... ...Voordat vrouwenrijderij geaccepteerd werd, zijn heel wat jaren vergleden, want in 1880 concludeerde Waling Dijkstra nog: „Hardrijderijen door enkel vrouwen worden ookiiu en dan gehouden, maar vinden minder bijval dan de andere. Het kieschheidsgevoel der Friezen komt hiertegen op". CdX Hans Wiegel heeft het al ver geschopt! Via Tante Pos bereikte hem op Provinciehuis poststuk, afkomstig van SwanidwNratyo, Drachten, geadresseerd aan Kom. Koning Wiegel Leeuwarden. Commentaar in De Tweebakstrommel, personeelsorgaan van de provincie: Soe de kening tan Fryslan Dy gefal „yn Baghwan" gean? Plantsoenendienst van gemeentelijke dienst Stadsontwikkeling heeft weliswaar erg te lijden onder bezuinigingen, desondanks kon er volgens jaarverslag over 1982 toch nog heel wat gebeuren. Zo plantten medewerkers 2750 nieuwe bomen, 29.000 botanische rozen en 48.000 sierheesters. Het te onderhouden groen-gebied werd ruim vier hektare groter. Die uitbreiding vond voornamelijk plaats in Camminghaburen. Contactgroep Vrouwen in WAO/AAW krijgt steeds meer vragen om informatie over regels en wetten van ziektewet, wet op arbeidsongeschiktheid en voorzieningen van AAW. In gebouw van Fries WAO-Beraad, Zuidvliet 230 in Leeuwarden (telefoon 139992) wordt daarom spreekuur gehouden op maandagmiddag van twee uur tot half vijf. Elke maandagmiddag zullen twee vrouwen van contactgroep aanwezig zijn voor beantwoorden van vragen. Groepsbijeenkomsten van contactgroep worden elke derde donderdag van de maand gehouden op zelfde adres, van twee tot vijf 's middags. Dienst Stadsontwikkeling had blijkens jaarverslag over 1982 per 1-1-1983 332 mensen aan het werk van wie 279 tot het mannelijk en 53 tot het vrouwelijk geslacht benoren. Van deze personeelsleden hadden 304 een vaste aanstelling. Gemiddeld ziektepercentage bedroeg 9,7. Edze Posthuma en Paul Folkers uit Goutum, gekiekt in hun zeilwagen op de ventweg van de Drachtsterweg. --- Dagvaarding overval op juwelier Copini nietig Celstraffen van 2,5 jaar en twintig maand voor een gewapende beroving LEEUWARDEN - Het Leeuwarder gerechtshof heeft vanmorgen de 25-jarige Patrick A. S. uit de Friese hoofdstad en zijn 21-jarige plaatsgenoot Franciscus J. W. veroordeeld tot gevangenisstraffen van respectievelijk 2,5 jaar en twintig maanden wegens beroving met gebruik van vuurwapens. Deze straffen stemden overeen met hetgeen twee weken geleden door procureur-generaal mr. Harm Niemeijer was gevorderd. Het hof achtte bewezen, dat het tweetal op 9 februari 1983 een roofoverval op een benzinestation in Den Helder had gepleegd, waarbij een bedrag van circa f 3700 was buitgemaakt. Twee pompbedienden werden bij die gelegenheid onder bedreiging van vuurwapens gedwongen op de grond te gaan liggen. S. vuurde twee schoten af om te tonen, dat het volle ernst was. De beide mannen waren voorts beticht van het plegen van een overval op juwelier Copini in de Peperstraat in Leeuwarden op 21 april van vorig jaar. De raadsheren waren van mening, dat de dagvaarding op dit onderdeel nietig moest worden verklaard. Bij de behandeling van de zaak was deze opvatting ook reeds door de procureur-generaal en de advocaten mr. Hans Anker en mr. ir. Andrianus van Dam naar voren gebracht. Bij de start van het proces had mr. Niemeijer al meteen laten weten, dat in het primaire deel van dit punt van de aanklacht een innerlijke tegenstrijdigheid zat: in het ene gedeelte werd over een poging gesproken, terwijl in het andere gedeelte werd gedaan, alsof er sprake was van een voltooid delict. Het tweede deel van de tenlastelegging, die op deze overval betrekking had, klopte volgens hem ook niet, omdat dit onduidelijkheden bevatte. De overval op Copini mislukte. Een winkeljuffrouw slaagde er in om te ontsnappen en alarm te slaan. Korte tijd nadat net dus de aftocht had geblazen, kon het worden ingerekend. S. was eerder door de Leeuwarder rechtbank met vier jaar detentie bestraft. W. kreeg 2,5 jaar cel. Deze vrijheidsstraffen lagen zeer aanzienlijk boven de eisen van de officier van justitie, die tegen S. 2,5 jaar en tegen W. een jaar en tien maanden had gevraagd. Het grote verschil tussen de eis en de door de rechtbank opgelegde straf was voor de beide mannen aanleiding om in hoger beroep te gaan. Het hof vond, dat S. ook schuldig was aan diefstal in een Leeuwarder winkel en het stelen van wapentuig uit gebouw Tivoli in de Friese hoofdstad in de nacht van 13 op 14 april 1982. --- Inbraak in supermarkt Siep Brouwer slaagde niet LEEUWARDEN - Anonieme passanten hebben geprobeerd vannacht Dinnen te komen Dij Siep Brouwer op het Heechterp. Zij haalden sponninglatten voor een ruit weg maar slaagden er niet in het raam, dat met kit is vastgezet, te verwijderen. Drie ruiten zijn vannacht met een trottoirtegel ingegooid bij de zaak van Jorna op de Westerplantage. Van de daders ontbreekt nog elk spoor. --- Celstraf van een maand wegens steunfraude en verduisteren van geld LEEUWARDEN - Wegens het plegen van steunfraude en verduistering werd de dertigjarige Mohamed S. S. uit de Friese hoofdstad gistermiddag veroordeeld tot een celstraf van een maand. Officier van justitie mevrouw mr. Maria A. Dijksma had een gevangenisstraf van twee maanden gevorderd. Voor twee lichtere vergrijpen, het niet verlenen van voorrang en chaufferen zonder rijbewijs, kreeg de verdachte boetes van ƒ 200 en ƒ 100. De geldstraffen, die de vertegenwoordigster van het openbaar ministerie hiervoor had geëist, waren respectievelijk / 250 en /150. De man had aan de Sociale Dienst opgegeven, dat hij geen werk en inkomsten had, terwiil hij in Drachten een grill-room exploiteerde. Volgens het proces-verbaal werd daardoor de gemeenschap voor dik ƒ 3800 benadeeld. Voorts had hij zich ontfermd over een bedrag, dat aan een ander toebehoorde. De benadeelde, die net ons land was binnengekomen en de Nederlandse taal niet beheerste, was met de gedaagde naar een Drachtster bank geweest met een bedrag van 4000 dollar. Van de zijde van de bank werd meegedeeld, dat de beide mannen de volgende dag terug moesten komen, zodat in die tussentijd kon worden vastgesteld, of het geld wel echt was. Met het dollargeld bleek niets aan de hand te zijn. S. had de 4000 dollar vervolgens echter alleen opgehaald. Toen de ander het geld terug wilde hebben, was de verdachte daartoe niet in staat, aangezien hij zon 5000 gulden had gebruikt voor het aflossen van een schuld aan degene, van wie hij de grillroom huurde en van wie hij inventaris en dergelijke had overgenomen. Volgens S., die destijds financieel moeilijk zat, was er afgesproken, dat hij het geld voor dit doel mocht aanwenden en dat hij het bij kleine beetjes weer terug kon betalen. Dat liep verkeerd doordat het geld ineens werd opgeëist. Een bedrag van ƒ 5500 is inmiddels weer terug bij de rechtmatige eigenaar. De beklaagde is hem nog ƒ 5300 schuldig. Advocaat mr. Hans Bosch wees erop, dat het gedurende ongeveer anderhalve maand teveel uitgekeerde geld vrijwel geheel aan de Sociale Dienst terug is betaald. Deze affaire heeft S., zo stelde de verdediger, handenvol geld gekost. Als hij wat de grill-room betreft open kaart met de Sociale Dienst had gespeeld, dan was het, aldus de raadsman, lang niet onmogelijk geweest, dat deze dienst hem gedurende een proefperiode had doorbetaald. De beklaagde, die reeds een paar jaar geen werk had, was een eigen bedrijfje, dat al gauw sneuvelde, begonnen om zelf in zijn onderhoud te kunnen voorzien. Mede omdat er sprake was van een blanco strafblad en omdat er met het slachtoffer een regeling was getroffen meende mr. Bosch, dat met een volledig voorwaardelijke vrijheidsstraf kon worden volstaan. De politierechter vond evenwel, dat de feiten daarvoor toch te ernstig waren. --- Alcoholische topper kreeg ontzegging, boete en voorwaardelijke cel LEEUWARDEN - Met een promillage van 3,20 nestelde de 54-iarige Jitze K. uit de Friese hoofdstad zich meteen stevig aan de kop van de ranglijst van de automobilisten, die in 1984 voor de Leeuwarder politierechter moeten verschijnen, omdat zij met alcohol op achter het stuur van hun voertuig zijn gekropen. De topscore van K. Kwam op 1 februari van het vorige jaar in zijn woonplaats tot stand. Om drie uur 's nachts werd hij door de plaatselijke politie van de weg gehaald. Officier van justitie mevrouw mr. Maria A. Dijksma taxeerde het vergrijp op twee weken detentie en een jaar rij-ontzegging. Advocaat mr. B. D. van Raaij betwijfelde, of de bloedproef op de juiste wijze was afgenomen. Met een promillage van 3,20 kon zijn cliënt, zo betoogde hij, moeilijk vrijwillig toestemming voor de bloefproef nebben gegeven. De raadsman wees erop, dat K. inmiddels iets aan zijn drankprobleem heeft gedaan, zodat hij ~in zekere zin zijn leven heeft gebeterd". De verdediger voerde voorts aan, dat de verdachte toentertijd kampte met moeilijkheden in de privé-sfeer. Hij vroeg de detentie en ontzegging geen onvoorwaardelijk karakter te geven, vooral ook daar K. zijn inziens geen documentatie had. De straf zou, aldus mr. Van Raaij, gezocht kunnen worden in een boete. De officier diepte echter twee hele oude processen-verbaal wegens rijden onder invloed op. Voor dit feit was de gedaagde de eerste keer overigens vrijgesproken. Naast een ontzegging van negen maanden en ƒ 400 boete veroordeelde politierechter mr. Pieter J. M. Bruckman de man tot een voorwaardelijke vrijheidsstraf van drie weken gelet op de „zeer grote hoeveelheid alcohol" die hij had gedronken. Als u niet geregeld zoveel drinkt, dan moet u, zo hield de magistraat hem voor, „bijna laveloos geweest zijn. Dat klopt dan met de bevindingen van de politie." --- Controle op verlichting fietsen: 32 bonnen LEEUWARDEN - Tussen half acht en negen uur heeft de politie op verscheidene plaatsen in de stad een controle gehouden op de fietsverlichting. Twee en dertig fietsers reden zonder licht en kregen een bekeuring. --- Automobilist (20) had te diep in glaasje gekeken LEEUWARDEN - In de Prins Hendrikstraat is vannacht tegen half drie een twintigjarige Leeuwarder automobilist aangehouden, die te diep in het glaasje had gekeken. Hij moest na de Blaasproef op het politiebureau een bloedtest ondergaan. ---