Minister Smit-Kroes gaat najaar helemaal om: Rijksvaarwegen blijven onder provincies (Van onze redacteur in Den Haag) DEN HAAG - De provincies Groningen en Friesland hebben gisteravond verheugd gereageerd op een ommezwaai van minister drs. Neelie Smit-Kroes van verkeer en waterstaat. Na zich een jaar verzet te hebben mag het onderhoud van de grote rijkskanalen in de beide provincies in handen blijven van Provinciale Waterstaat. Smit-Kroes wilde aanvankelijk dat net Rijk het onderhoud na jaren provinciale bemoeienis zou terugnemen. Een motie, die werd gesteund door de hele Tweede Kamer, werd door de bewindsvrouw steeds als niet uitvoerbaar beschouwd, omdat ze alle rijkskanalen ook door Rijkswaterstaat wil laten onderhouden. Alle hoofdvaarwegen van het Rijk moeten in eigen beheer onderhouden worden, vond de minister steeds. In Groningen en Friesland was het beheer al tientallen jaren bij de provincies ondergebracht. Volgens Smit- Kroes zou rijksonderhoud doelmatiger en goedkoper zijn. De provincies vrees-den evenwel ontslagen Dij de eigen diensten. Gisteren kondigde Smit-Kroes in een mondeling overleg met de Tweede Kamer vrij onverwacht aan, dat Groningen en Friesland hun taken mogen nouden. „Ik voer de motie uit", zei ze eenvoudig. Ze ging zelfs nog verder en opperde, dat wat zij Groningen en Friesland toestond, aan andere provincies niet geweigerd kan worden. Dat betekent, dat bezien zal worden of rijkskanalen in andere gebieden ook in onderhoud bij de provincies kunnen komen. De manier waarop de betaling door het rijk van dat onderhoud plaats vindt, zal nog bekeken worden. Tussen de twee noordelijke provincies en het rijk bestaat een overeenkomst, maar mogelijk komt er een doeluitkering van het rijk of wordt via de norm van net aantal kilometers vaarwater een verfijning aangebracht door middel van het Provinciefonds. Zowel gedeputeerde Klaas Dankert van Friesland als gedeputeerde Johan Remkes van Groningen betuigden hun instemming met de beslissing van Smit- Kroes. Meer dan een iaar geleden begonnen ze hun zaak bij de Kamer te bepleiten en uiteindelijk kregen ze met behulp van de motie van de Tweede Kamer, die de Groningers en de Friezen gelijk gaf, dus ook hun gelijk binnen. Gedeputeerde Dankert toog gisteravond met hoofdingenieur Sipfcema van Provinciale Waterstaat naar de sluis in het Prinses Margrietkanaal om daar rond negen uur het werkende personeel van het goede nieuws op de hoogte te stellen. Volgens ir. Sipkema, die vindt dat dit de goedkoopste oplossing is, kan inderdaad de Friese vlag op de rijkswerken in de rijkskanalen van Friesland blijven waaien. ..Hiermee is een eind gekomen aan veel onrust," constateerde sluismeester Jan Schreuder van de Margrietsluizen tevreden. Het personeel van de provincies voelde zich namelijk in een situatie „tussen wal en schip". --- GS: paspoorten moeten veertien procent goedkoper LEEUWARDEN - Als het aan Gedeputeerde Staten ligt wordt het tarief voor paspoorten en rijbewijzen volgend jaar verlaagd met veertien procent. Zij schrijven dit aan Provinciale Staten. Het blijkt dat er voor volgend jaar aardig wat „winst" is geraamd op deze tarieven: ƒ 324.100. Dat komt doordat er meer paspoorten en rijbewijzen worden uitgegeven en doordat de Sersonele kosten lager zijn geworen. GS denken dat dit voorstel strookt met de eerder door de Staten uitgesproken mening dat aan de legesheffing de kosten ten grondslag behoren te liggen. De overige legestarieven worden met drie procent verhoogd als het aan GS ligt, behalve dan de milieuleges. Wat dat laatste betreft zijn GS van oordeel dat die zoveel mogelijk de kosten moeten dekken. Daarom moeten die ïViet tien procent worden verhoogd. Voor een dergelijke verhoging is toestemming van het ministerie van binnenlandse zaken nodig en dat is al akkoord gegaan. --- Benzine wordt iets goedkoper ROTTERDAM - De meeste benzinemaatschappijen en vrije pomphouders hebben met ingang van vandaag de prijs van super- en normale benzine verlaagd. De prijsverlaging is niet in alle gevallen gelijk, maar schommelt rond de anderhalf a twee cent per liter. De f.rijzen van diesel en LPG blijven vooropig onveranderd. De prijsverlagingen zijn een gevolg van de recente daling van de noteringen op de internationale produktenmarkt en van het zwakker worden van de dollar. Sluismeester Schreuder schudt gedeputeerde Klaas Dankert opgelucht de hand, terwijl de sluiswachters Douwe Koehoorn (links) en Sjouke Hiemstra toekijken. Rechts op de foto PW-directeur Sipkema. --- Aanklacht tegen verdachten van aanslag op paus ROME - De Italiaanse onderzoeksrechter Martella heeft vandaag drie Bulgaren en vier Turken in staat van beschuldiging gesteld in verband met de moordaanslag op paus Johannes Paulus II in mei 1981. Martella meent dat er voldoende bewijzen zijn dat de Turk Mehmet Ali Agca, die schoten op de paus afvuurde en tot levenslange gevangenisstraf is veroordeeld, niet alleen handelde. Een van de andere aangeklaagde Turken zou ook op de paus hebben geschoten. De beschuldigde Bulgaren zijn een voormalige bedrijfsleider van de Bulgaarse luchtvaartmaatschappij in Italië, de oud-kassier van de Bulgaarse ambassade in Rome en een voormalig medewerker van de militaire attaché van Bulgarije in Rome. De Turken behoren tot de criminele wereld. Er zouden geen harde bewijzen ziin voor een directe relatie tussen de Bulgaren en de Russische geheime dienst KGB. --- Bomaanslag in Santiago SANTIAGO - In de Chileense hoofdstad Santiago is vanochtend een zware bom in een auto ontploft voor de gebouwen van de militaire junta. Door de explosie liepen vier mensen op straat lichte verwondingen op. --- Weekend droog Landelijke computervooruitzichten van het KNMI voor zondag tot en met woensdag: In het weekend droog en perioden met zon, daarna meer bewolking en mogelijk wat regen. Meer over het weer op pagina 4. Gurbe: Dübel(tsje)ferlsjinners. --- Geweldloos protest bij Witte Huis WASHINGTON - De dagelijkse protesten voor het Witte Huis in Washington, die georganiseerd worden door een Amerikaanse organisatie voor geweldloosheid, duren nog steeds voort. Gisteren werden opnieuw 21 mannen en vrouwen door de parkwachters gearresteerd nadat ze met hun demonstratie tegen de invasie van Grenada de noordwestelijke ingang van het Witte Huis blokkeerden. Op de foto komt pm Daniel Berrigan overeind uit zijn geknielde houding vlak voor zijn arrestatie. In totaal zijn nu 101 demonstranten gearresteerd. --- Tweeverdieners: CDA en VVD botsen over dubbeltje per dag DEN HAAG - De regeringsfracties CDA en VVD zijn elkaar publiekelijk in de haren gevlogen over een belastingvoordeel van zegge en schrijve een dubbeltje per dag. Tot dit bedrag laat zich het meningsverschil over de komende wijziging van de wet-tweeverdieners terugbrengen. Voor de VVD is dit bedrag van tien cent zelfs zo principieel, dat de liberalen zonodig de hele wet willen verwerpen. ______^ De ruzie tussen de twee fracties betreft uitsluitend de hoogte van de extra belastingverlaging voor alle werkenden (de .arbeidstoeslag') die voor het eerst wordt voorgesteld. De VVD wil een jaarlijks bedrag (verhoging van de belastingvrije som) van ƒ425, het CDA vindt ƒ 350 al meer dan genoeg. Voor het kabinet moet het bedrag ergens tussen ƒ350 en ƒ 700 komen te liggen. Een snelle rekensom, die de fracties kennelijk nog niet gemaakt hebben, laat zien dat het bruto verschil van ƒ 75 voor de meeste belastingbetalers neerkomt op een belastingvoordeel of -nadeel van ongeveer ƒ 37,50 per jaar. Dat is net ƒ 3 per maand, of tien cent per dag. --- Loongrens ziekenfonds volgend jaar ƒ 48.100 UTRECHT - Staatssecretaris Van der Reijden (Volksgezondheid) heeft de loongrens voor net verplichte ziekenfonds voor volgend jaar conform het advies van de Ziekenfondsraad vastgesteld op ƒ 48.100. Dit heeft een woordvoerder van de Ziekenfondsraad meegedeeld. De loongrens, het inkomen waaronder werknemers verplicht verzekerd zijn in het ziekenfonds, is op het ogenblik ƒ 47.850. Voor 1985 is het maximum premiedagloon (het loon waarover maximaal premie moet worden betaald) vastgesteld op ƒ 157 (nu/ 156). --- Westberg Oudwoude wereldkampioen op keuring Wisconsin OUDWOUDE - Een Westberg kaas van de coöperatieve zuivelfabriek Huisternoord in Oudwoude heeft gisteren op de wereldkeuring in het Amerikaanse Wisconsin een eerste prijs gewonnen. Dat houdt in dat de Kaas wereldkampioen is geworden in de categorie Swiss Baby. ~Sa kinne jo it wol neame", zei vanmorgen directeur Kees Visser. Het was voor het eerst dat op deze vermaarde keuring een rubriek was voor deze, aan de Emmentaler verwante, kaassoort. ~It is formidabel, boppe ferwachting, want der dogge san soad mei, ek üt Nederlan", aldus de heer Visser. Huisternoord behoort tot de kleinste fabrieken in Nederland. Er werken 21 man. In 1970 - 1971 begon men met de fabricage van de Westberg. Het succes werd groot. De kaas vindt aftrek in Nederland, Duitsland, Italië, Amerika en Canada, om maar een paar landen te noemen. Huisternoord neeft zelf te weinig melk om aan de vraag te kunnen voldoen vandaar dat men de zuivelfabriek van Slagharen heeft ingeschakeld om de kaas in licentie te maken. --- advertentie 1.M.) « WIN N TON IffiP METTED. Ctt RUrtai* KI Cl 7) albert heijn I * u * Vergunning is verleend door de Smmecretaris van Justitie, onder nr. LO 750/030/109, d.d 6 juli 1984. --- Shirts met karakter Franeker - Perfekte Mode, Breedeplaats 12 Leeuwarden - Van der Kam, Wirdumerdijk 26 --- Gedeelte Friesland kreeg zachte water --- NIEUWE ZONDEBOK MET HET AFTREDEN van Ralner Barzel als voorzitter van de Bond > het Westduitse parlement, hebben de politieke verwikkelingen die bekend staan als de „Flick-affaire" een nieuw hoogtepunt bereikt. De voor het behoud van de democratie gevoelige Duitse burger is een nieuwe klap toegediend: ook' de in rang een na hoogste staatsfum naris van de jonge republiek blijkt in het verleden niet opgewassen te zijn geweest tegen de verlokkingen van het geld. Daarmee heeft dit steekpenningen-schandaal zijn tweede slachtoller geëist, nadat eerder de liberale minister van economische zaken Graf Lambsdorff op grond van soortgelijke beschuldigingen zijn ambt had moeten neerl gen. In korte tijd heeft de Bondsrepu bliek daarmee twee van haar meest vakbekwame politici verloren die als zondebokken werden geofferd op het altaar van de partijpolitieke belangen. Of dit zoenoffer overigens de werkelijke omvang van het schandaal en de betrokkenheid van al die andere functionarissen erbij vermag te verbergen, moet nog worden afgewacht. Te zeer is de natie geschokt door de ongelooflijke verstrengeling van commercie en politiek en door de corruptie die daarmee gepaard ging, dan dat de hele kwestie nog met de mantel der liefde kan worden overdekt. Hoe merkwaardig het ook moge klinken: wellicht is het juist de krampachtige eerbied voor een democratisch staatsbestel geweest die ervoor heeft gezorgd dat het tot zulke rampzalige ontwikkelingen kon komen. Uit schuldbesef tegenover het nazi-verleden en uit berouw over wat er in de vooroorlogse republiek van Weimar allemaal mis was gegaan, probeerde de jonge Westduitse federale republiek alle denkbare garanties te vinden voor een feilloos functioneren van de democratie en om onmogelijk te maken dat het ooit weer tot tirannie en willekeur zou komen. Tot op de dag van vandaag is dit zichtbaar in de drommen bezoekers die van heinde en ver naar de hoofdstad worden ontboden om met eigen ogen te zien hoe de democratie in Bonn werkt; in de onvoorstelbare stroom geschriften die van overheidswege van de persen rolt om burgers en buitenlui van de zegeningen der democratie te overtuigen; in de onophoudelijke pogingen er alles aan te doen, de jeugd vanaf net vroegst mogelijke tijdstip van deze Grote Waarden te overtuigen. Vanuit deze, in Nederlandse ogen nogal wat drammerige benadering werden tevens de democratische instituten met een aureool omgeven. Het parlement werd letterlijk en figuurlijk heilig verklaard en de afgevaardigden en functionarissen die daarvan deel uitmaakten als halfgoden beschouwd. Dit alles had ook zijn consequenties in materiële zin. De gevestigde partijen werden ruim bemeten uit de staatskas en namen de allure aan van grote ondernemingen die vanuit hun centrales van glas enbeton de zaken bestierden. Hetzelfde kan gezegd worden van de parlementariërs en hun aanhang die zich mochten verheugen in vorstelijke salarissen, dienst- Mercedessen-met-chauffeur, een staf van secretaresses en medewerkers en allerlei andere voorrechten en vrijstellingen. En als de gemiddelde afgevaardigde of partijfunctionaris al zo in de watten werd gelegd, hoeveel temeer gold dit dan niet voor de werkelijke machthebbers: de leden van het kabinet en de partijbonzen die hen mochten benoemen. IN ZON KLIMAAT gedijt het streven, zich ten koste van alles en over de ruggen van de kiezers van de macht te verzekeren. Honderden grote Duitse ondernemingen, het Flick-concern voorop, hebben uiterst behendig op dit streven ingespeeld door op min of meer legale wijze de partijkassen te spekken in ruil voor belasting- en andere voordelen. Op die manier werd alles teniet gedaan wat met zoveel zorg was opgebouwd. De oprechte bemoeienis in een nieuw Duitsland heldere verhoudingen te creëren die de fouten uit het verleden moesten voorkomen, heeft ertoe geleid dat via allerlei sluipwegen de fundamenten van dit stelsel werden ondergraven. Te weinig heeft men beseft dat democratische normen niet uit de grond kunnen worden gestampt door geld. macht en pamfletten, maar dat aan ware democratie stijl en gezindheid ten grondslag liggen. Om nog maar niet te spreken van tolerantie en offervaardigheid. Het zou onjuist zijn, het democratisch fehalte van de Bondsrepubliek in hal ader van de Flick-af faire over één kam te scheren. Het kunstmatige karakter ervan zoals dat telkens weer in zijn uitwassen naar voren komt, is regelmatig gehekeld en binnen en buiten de politiek lopen in West-Duitsland talloze mensen rond die voorbeelden zijn van integriteit, wijsheid en doordachtheid. De bezorgde en uiterst genuanceenl. commentaren van bladen als de Süddeutsche Zeitung en het weekblad Die Zeit staan ervoor in dat het moeilijk, zo niet onmogelijk zal zijn dat het hun Duitsland (althans het westelijk deel) niet nog eens geluidloos afglijdt i barbaarse toestanden. Dit neemt echter niet weg dat het slepende omkoopschandaal dat nog vele vervolgen zal hebben, aantoont dat er in de Bondsrepubliek op hoog niveau praktijken rijn bedreven die op geen enkele manier door de beu gel kunnen. Het is goed dal dil aan hel daglicht komt. Ergerniswekkend is i ter de wijze waarop de gevestigde machten hun handen in onschuld wassen en volhouden dat zij met de hele afl mets te maken hebben. Dan blijkt macht corrumpeert; en dan blijkt dat de macht van de media nog altijd verre wordt overschat. v.V ---