EERSTE, TWEEDE PINKSTERDAG RONDVAARTEN. Vertrek 14.00 uur. Café-restaurant JEEN WESTER EERNEWOUDE Orthopedisch Schoentechnisch Centrum J. Y. Kooistra BV Emmakade 40 !_!_, 8933 AS Leeuwarden Tel. 058-151418 Wij verzorgen uw orthopedisch schoeisel tot in de perfektie. Tevens uw adres voor steunzolen, korrekties en inlays. Leverancier ook via ziekenfondsen. Maakt u even een afspraak alvorens u komt? Wegens sterfgeval zijn wij dinsdag 28 mei de gehele dag gesloten Heren- en jongensmode TERRA BV Midstr. 91-93, Joure JEANSCORNER Midstraat 56, Joure --- Protestants Christelijke Onderlinge Uitvaart Vereniging u.a. Kantoor en Aula: Jelsumerstraat 43 en 45 Telef. 127843 Algemene Ledenvergadering op 30 mei a.s. in de zalen van de Salvatorkerk, 's avonds 20.00 uur. De stukken en de agenda liggen op het kantoor ter inzage vanaf 11 mei. Het bestuur ALGEMENE LEDENVERGADERING Het bestuur van de Vereniging tot Exploitatie van het algemeen ziekenhuis de tjongerschans te Heerenveen maakt bekend dat op woensdag 26 juni 1985 te 19.30 uur de jaarlijkse algemene ledenvergadering zal worden gehouden in het personeelsrestaurant van de tjongerschans. Het jaarverslag zal vanaf 18 juni aanstaande op aanvraag verkrijgbaar zijn bij het sekretariaat van de algemeen direkteur. --- VVD-strijd tegen 'geboefte' mooi verkiezingsnummer Uit de Kamer geklapt Bestrijding van de misdaad is volgens VVD-leider Ed Nijpels éen van de grootste verdiensten van dit kabinet. Hij zei het deze week op een spreekbeurt in Assen, nog vóór zijn partijgenoot en minister van justitie Frits Korthals Altes had geopenbaard hoe het kabinet het veelkoppig en snel groeiende monster van de criminaliteit weer klein zal krijgen. De VVD-leiding is al veel eerder tot de overtuiging gekomen dat van de strijd tegen het klein en groot geboefte een mooi nummer is te maken in de aanstaande verkiezingscampagne. Met Korthals en Rietkerk op de sleuteldepartementen en Nijpels als kundig standwerker in de Kamer wil de VVD inspelen op het grote ongenoegen dat de de burgerij teistert door de groeiende criminaliteit. Het beleidsplan dat justitie deze week presenteerde, meldt uitdrukkelijk dat net initiatief van al dit moois in een motie van kamerlid Nijpels ligt. Nu is de zorg over het snel stijgend aantal misdrijven niet uitsluitend liberaal bezit. De motie-Nijpels waar het justitie-plan naar verwijst, kreeg vorigjaar de steun.van CDA en PvdA. De CDAfractie vermeldde in haar eerste reactie deze week dat zij het juist was geweest die bij het kabinet had aangedrongen op een 'concreet actieplan ter bestrijding van de criminaliteit', en wel zo spoedig mogelijk. En de PvdA? Die vond het zeer te waarderen dat het kabinet zich bij een belangrijk deel van het plan baseerde op de ideeën van de commissie die onder leiding stond van het vroegere PvdA-kamerlid Hein Roethof. Die commissie-Roethof is in 1983 door deze regering zelf ingesteld om uit te zoeken wat er allemaal te doen is tegen de groei van vooral de kleine criminaliteit: vernielingen, winkeldiefstallen, fietsen stelen, zakkenrollerij en dat soort ongerief. Vorig jaar december kwam zij met haar eerste rapport. Hoe graag de VVD de Edgar Hoover-trofee voor de hardste misdaadbestriiders wil, demonstreerde de partij toen af door één dag eerder haar 'Aktieplan bestrijding criminaliteit en vandalisme' te presenteren. De VVD heeft zon mooi aansprekend onderwerp nog harder nodig dan vorig jaar. Bij de volgende verkiezingen zullen CDA en VVD beide het kabinetsbeleid verdedigen maar het CDA heeft daarbij met premier Ruud Lubbers de beste lijsttrekker. Naar hem zal de meeste aandacht uitgaan, zeker als volgend jaar het gevoel ontstaat dat het economisch weer een ietsje beter gaat. De kwestie van de kruisraketten, ooit een bron van spanning binnen het CDA en dus binnen de coalitie, zal na 1 november zijn geregeld overeenkomstig de mensen van de VVD en vervalt daarmee Dok als strijdpunt voor de liberalen. Ze moeten 'orde en gezag' daarom wel aangrijpen om nog eens flink aan de weg te kunnen timmeren naast het CDA. Het probleem van de liberalen is of je erg lang kunt volhouden dat je met het bouwen van meer cellen en aanstellen van meer agenten en rechters de misdaad erg ver terugdringt. Uit de ciifers die het ministerie van justitie zelf elk jaar verstrekt bliikt dat de grote stijging vooral zit in de kleine criminaliteit. Dat heeft met het ontbreken van agenten of cellen niet zoveel te maken, zoals Korthals Altes in zijn eigen beleidsplan ook aangeeft. Hij (en staatssecretaris Kortevan Hemel) noemen een paar oorzaken: door de toegenomen welvaart zijn er eenvoudig meer goederen in omloop die gestolen en vernield kunnen worden; door het losser worden van sociale verbanden zoals het gezin en het verenigingsleven zijn vooral veel jongeren het zicht op wat mag en wat niet mag kwijtgeraakt; en bovendien is (deels door diezelfde welvaart) het gebruik van alcohol en andere drugs sterk toegenomen. De opsporing van deze categorie zondaars is erg lastig. Dat is niets van de laatste tijd. In 1978 was de 'pakkans' voor een zakkenroller ook maar vijf procent (vorig jaar 3,5). Bestrijding van dit soort ongerief vergt daarom een veel bredere aanpak dan cellenbouw. Op dit punt heeft minister Korthals Altes nog niet zoveel te bieden. In feite wordt veel doorgeschoven naar de gemeenten die maar iets moeten bedenken. In de kamerdebatten zullen CDA en PvdA daar juist de vinger bijleggen. Korthals Altes moet nog maar afwachten of de Kamer hem als de grote cellenbouwer door het land laat trekken. KORTHALS ALTES --- Tamils Onder het hoofdstukje 'gezag en orde als de verkiezingsstrategie past ook het 'inpakken en wegwezen' dat de enkele duizenden naar Nederland gevluchte Tamils momenteel van regeringswege krijgen toegevoegd. De VVD-Teiding schatte dat er door de mensen in het land geen golf van sympathie voor deze nieuwe groep vluchtelingen sloeg. Ze steunde daarom het kabinet direct in zijn houding van 'laat ze vooral niet denken dat ze hier welkom ziin.' Naar verluidt had de specialist in de VVD-fractie Jan Kees WieDenga eerst wel oren naar een wat gematigder standpunt. Er ligt per slot van rekening het verzoek van net VNcommissariaat de Tamils wel de status van vluchteling te geven. Maar de fractieleiding koos voor de harde lijn tegenover de Tamils. Als Wiebenga dat niet voor zijn rekening kon nemen moest er desnoods maar een andere woordvoerder worden aangewezen. Even dreigde ook hier de show weer te worden gestolen door premier Lubbers. Hij zelf maakte bekend wat de ambtenaren van buitenlandse zaken in Sri Lanka hadden aangetroffen en verbond er meteen een kabinetsstandpunt aan vast: de Tamils kunnen terug. Daarmee leek hij aanvankelijk de CDA-fractie te hebben vastgelegd. De keren dat de grote leider door de eigen partij wordt tegengesproken zijn zeldzaam geworden. Onder druk van de opwinding over het ambtelijk rapport probeert de CDA-fractie nu toch wat minder rauw te lijken dan het kabinet. Ze wil nog wat uitstel en meer informatie, zodat de VVD deze week alleen kwam te staan in haar poging nu een standpunt van de Kamer te forceren. De enige steun die zij kreeg kwam van Janmaat die dé aan de Centrumpartij toebehorende kamerzetel bezet nouat. RIMMER MULDER --- Zure regen in Derde Wereld EERBEEK (ANP) - Een onderzoek van de milieu- en ontwikkelingsorganisatie Earthscan in Londen, dat in de loop van de volgende maand zal worden gepubliceerd, toont aan dat de zure regen in ontwikkelingslanden een nog veel groter probleem aan het worden is dan in de westerse wereld. Vooral China, Brazilië, India en Mexico worden geconfronteerd met een toenemende verzuring van het milieu, die grote zorgen baart. De stijgende energiebehoefte, de voortgaande industrialisering en de sterke uitbreiding van het autoverkeer in de derde wereld veroorzaken vooral in en rond de grote steden een toenemende luchtverontreiniging met de verzurende elementen zwaveldioxyde en stikstofoxyden. Een verergerende factor daarbij is dat in deze landen nog meer zwavelhoudende brandstoffen worden gebruikt dan in het Westen. Bovendien beschikken deze landen over het algemeen niet over moderne apparatuur en processen, waarmee de luchtvervuiling zoals in de rijke landen tot een minimum kan worden teruggebracht. Geldgebrek is er ook de oorzaak van dat de ontwikkelingslanden zich geen energiebesparende installaties kunnen aanschaffen. De westerse landen daarentegen hebben de mogelijkheid door constante vernieuwing van apparatuur het energieverbruik per eenheid tegen 1995 met de helft te beperken. China wordt van alle andere Derde- Wereldlanden het meest geconfronteerd met verzuring van het milieu, zo blijkt uit het Britse rapport. Ongeveer 80 procent van de luchtvervuiling in dit land wordt veroorzaakt door de inefficiënte verbranding van steenkool van lage kwaliteit. Hierdoor komt jaarlijks 12 tot 15 miljoen ton zwaveldioxyde in de lucht terecht. Als de voorgenomen produktie op dezelfde voet doorgaat, zal deze luchtverontreiniging tegen het eind van deze eeuw 18 miljoen ton per jaar bedragen. In Brazilië is geconstateerd dat in driekwart van het Amazonegebied de zure en onvruchtbare grond voorkomt. De zure neerslag in de landelijke gebieden beperken de oogsten. De stad Cubatao nabij Sao Paulo is één van de meest verontreinigde industriële centra in de wereld. De lucht bevat daar 1200 microfram verontreinigende deeltjes per kuieke meter. Dit is twee keer de hoeveelheid die door de Wereldgezondheidsorganisatie als dodelijk wordt beschouwd. In India zal de uitstoot van zwaveldioxyde, die van 1960 tot 1979 verdrievoudigde, de komende tien jaar als gevolg van het toenemende gebruik van steenkool nogmaals verdubbelen tot zeven miljoen ton per jaar. De luchtvervuiling door stikstofoxyden zal met de uitbreiding van het wegverkeer, raffinaderijen en petro-chemische en andere industrieën eveneens aanmerkelijk toenemen. In steden als Calcutta, Bombay en Delhi is de luchtvervuiling al boven het door de Wereldgezondheidsorganisatie aangegeven maximale niveau uitgestegen. Mexico-stad is één van de meest vervuilde steden ter wereld. Volgens het Britse rapport heeft de luchtverontreiniging al gezorgd voor onherstelbare schade aan de gezondheid van de inwoners. Aandoeningen aan de ademhalingsorganen nemen sterk toe. Voorts sterven Domen in de stad in een groeiend tempo. De vervuilde lucht uit net sterk geïndustrialiseerde en gemotoriseerde aebied waait over naar andere delen van het land, waar de koffie- en suikerplantages worden bedreigd. --- Koning dreigt met verhoging btw als tekortdekking ZOETERMEER (ANP) - Staatssecretaris Koning van financiën heeft er gisteren in Zoetermeer voor gewaarschuwd dat de btw-tarieven jaarlijks met één procent omhoog moeten en dat de inflatiecorrerectie moet worden afgeschaft als het overheidstekort niet snel kleiner wordt Koning vreest dat zelfs met deze maatregelen nog maar ternauwernood de stijging van de rentelasten kan worden opgevangen. Twee weken geleden stelde minister Ruding van financiën 24 miljard gulden aan bezuinigingen in het vooruitzicht in de komende kabinetsperiode ter beheersing van de rentelasten op de overheidsschuld. De staatssecretaris zei dat de overheid binnen afzienbare tijd (zijn ministerie spreekt zelfs over heel binnenkort) mogelijk wordt gedwongen tot belastingverzwaringen om de jaarlijks stijgende rentelast van meer dan 2,5 miljard gulden te kunnen betalen. --- Filippijnse priesters meer en meer slachtoffer doodseskaders TULUZNAN (IPS) - „Het is onze versie van Argentinië's vuile oorlog en de slachting van nazi- Duitsland". Met deze woorden beschreef kardinaal Jaime Sm, aartsbisschop van Manilla, onlangs het groeiende geweld van paramilitaire eskaders op de Filippijnen. Priesters en burgers zijn in toenemende mate doelwit van de eskaders, die worden gevormd en betaald door het Filippijnse leger. De minister van defensie, Juan Ponce Enrile, zei toen hij over het verschijnsel werd ondervraagd: „Het zijn Filippijnen, en als ze zich bedreigd voelen, stappen ze op het leger toe voor hulp. We zullen de eskaders de middelen moeten geven om zich te beschermen". In het afgelegen dorpje Tulunan, in het noorden van Mindanao, was volgens ooggetuigen familie van een legermajoor betrokken bij de moord op de Italiaanse missionaris Tullio Favali. De majoor, Norberto Manero, vormde tien jaar geleden een „eenheid voor verdediging van het burgerlijk huis". Ooggetuigen van de moord vertelden dat zijn zoon Norberto, die commandant Bucay wordt genoemd, en zijn broer Edilberto de bende die de moord beging leidden. Edilberto zou de priester nebben doodgeschoten. Bendeleden sloegen zijn schedel in. Edilberto zou de vele omstanders in Tulunan voorts hebben bedreigd. Hij zou hen toegevoegd hebben: „De hersens van de priesters liggen aan mijn voeten. Als jullie priesters blijven volgen, gebeurt met jullie hetzelfde". Zijn vader, gevraagd over de zaak, geeft schoorvoetend toe dat zijn zoons in dit geval wat te ver zijn gegaan. Maar de huisvriend Roger Bavona voegt daaraan toe: „Ons gevecht is de strijd tussen communisme en democratie. Het kan ons niet schelen wat mensen denken. Onze enige zorg is recht en orde". --- DEN HAAG (ANP) - De Rotterdamse douane heeft gisteren bij een controle in het havengebied van Rotterdam 14 miljoen illegale sigaretten in beslag genomen. In verband hiermee is een 42-jarige expediteur aangehouden. De sigaretten zaten in twee containers. In de containers waren achter aluminium profielen 1400 kartonnen dozen verborgen met in elke doos 50 sloffen sigaretten. --- Hoge Raad: straatverbod voor „aanrander met de hond" is terecht AMSTERDAM (ANP) - De Hoge Raad vindt dat het straat- en parkverbod voor de zesvoudige „aanrander met de hond" uit Amsterdam indertijd terecht is opgelegd. Dit staat in zijn arrest dat gisteren gewezen werd. Met de uitspraak verwierp de Hoge Raad het arrest van het gerechtshof in Amsterdam, dat in oktober bepaalde dat bij het opleggen van een dergelijk vrijheidsbeperkend verbod sprake moet zijn van een reële dreiging dat de man bijvoorbeeld opnieuw de vrouw zal lastig vallen. In het geval van deze aanrander was van die dreieng niets gebleken, aldus het hof. ie stelling werd nu door de Hoge Raad verworpen. De „aanrander met de hond" werd in februari dit iaar tot voorwaardelijke tbr en 21 maanden gevangenisstraf veroordeeld wegens het aanranden van zes jonge vrouwen in de hoofdstad. De 29--jarige man sloop in de meeste gevallen de huizen van ac alleenwonende vrouwen binnen en dwong hen daar tot het plegen of dulden van ontuchtige handelingen. Hij bedreigde hen daarbij met een mes, een priem en zijn hondf, een grote dobermann pincher. --- Boodschap Pater Peter Geremiah, die met Favali in Tulunan u>er_te is herhaaldelijk met de dood bedreigd. Hij verklaart dat de moord niet een op zichzelf staande gebeurtenis is: „Commandant Bucay is oe- UÜt met een speciale taak. Hij wilde het prestige van de pater vernietigen. De ooodschap is: als we dat met een priester doen, kunnen we erger met iedereen". Er is niemand gevangen gezet in verband met de moord, en velen in Tulunan zijn uiterst sceptisch over de justitie. Pater Primo Haggad, ook werkzaam in het febied: „Ik denk niet dat het alleen de lanero's zijn. We geloven dat regeringsfunctionarissen en het leger samenwerken". De moord op Fayali, die door zijn confraters als tamelijk apolitiek wordt afgeschilderd, heeft de verdeeldheid tussen leger en paramilitairen en de geestelijkheid die betrokken is in mensenrechtenwerk, verder verscherpt. De regering van president Ferdinand Marcos, twintig jaar aan het bewind, ziet zich geplaatst tegenover een snel groeiende communistische opstand onder aanvoering van het Nieuwe Volksleger (NPA). De katholieke kerk, die zich steeds kritischer uitlaat tegen de regering, wordt vaak beschuldigd met de communisten samen te werken. Majoor Norberto Manero: „Buitenlandse priesters zijn verantwoordelijk voor de groei van het communisme in Tulunan. Ze treden op als wegbereiders voor het NPA". Kolonel Tolenada, bevelhebber van het 25e infanteriebataljon dat in het gebied is gelegen, denkt er ook zo over. _,De mensen hier hebben de opvatting dat voor de Italiaanse priester kwam, er geen NPA was". Hij noemt de moord een 'afschuw,, lijke misdaad', maar gelooft dat W een zeldzaam incident is en dat c 0... mandant Bucay niet echt een macht." wellusteling is, noch een 'moordt" naar van priesters. Volgens TolenT da heeft Bucay een uitstekende staat" van dienst in de strijd tegen de isl» mitische rebellen die op Mindanan het zuidelijke van de twee FilinDJi"* se hoofdeilanden, actief zijn Er zijn in dit gebied, op ongeveer an derhalf uur vliegen van de hoofdstad Manilla, 8000 mensen lid van de burger verdedigingsstrijdkachten, weet de\o" lonel. Deze mensen verdedigen de dorpen omdat ze ze het best kennen. Zij weten wie de indringers zijn. Er bestaat weinig twijfel over dat de invloed van de kerk, die ook in de Filippijnen gewapend is met de bevrijdingstheologie" sterk is toegenomen in dit deel van het land. Traditionele gezagshebbers is zij •en doorn in het oog. De spanningen monden vaak uit in geweld. Een week voor de moord op Tavali werden twee lekenleiders van de parochie Tulunan gedood door leden van de burgerstrijdkrachten. En in President . een stadje verderop, werd een gezin van acht mensen omgebracht. Het jongste kind was een meisje van drie, zo vertellen paters. De moord wordt door kolonel Tonelada beschreven als een „gewapende botsing met guerrülastriiders van het NPA.'P J Kerkelijke leiders geven toe dat er contacten bestaan tussen politiek links en de geestelijkheid. Maar zij ontkennen dal n samenwerken met het NPA. „We zijn tegen communisme", zegt pater Haggad heel stellig. „Maar je kunt niet ontkennen dat bepaalde dingen die zij zeggen waar zijn . Hij legt de extreme reactie van de Rlanero s en de zijnen uit: „Zij voelen dat ze hun greep op de bevolking aan het verliezen zijn". --- Ingrijpende reconstructie Markt Steenwijk STEENWIJK - Met een krappe meerderheid (10-8 stemmen, bij afwezigheid van CDAer Hein Boersma) heeft de Steenwijker gemeenteraad donderdag burgemeester en wethouders toestemming gegeven om over te gaan tot een ingrijpende herinrichting van de Markt en een reconstructie van het parkeerterrein aan de Goeman Borgesiusstraat. De voltallige PvdA-fractie (inclusief wethouder Henk Visser), Folkert Jellesma (PPR-PSP) en D'66'er Grieko van Dijk waren tegen. Zij konden zich wil vinden in de plannen voor de Markt, maar het aantal parkeerplaatsen van ruim 70 zal Worden teruggebracht tot 28, maar niet in het idee om van de parkeergelegenheid aan de Goeman Borgesiusstraat voorlopig twintig plaatsen te handhaven. Zij zagen niets in een verdiepte aanleg van dit parkeerterrein en het aanbrengen van het nodige groen, maar pleitten voor doortrekking van de stadsgracht volgens het vroegere patroon. De meerderheid van het college besloot vast te houden aan het tijdelijk karakter van deze parkeerplaats, zeker nog voor een periode van twintig tot dertig jaar. Dat was voor wethouder Visser reden zich van dit voorstel te distantiëren. Aanvankelijk was namelijk over een veel kortere periode gesproken, maar hierin is later wijziging gebracht. Volgens Visser en de overige tegenstemmers vooral onder druk van de Steenwijker Handelsvereniging. Overigens waren die tegenstemmers evenals Marijke Ross (VVD) ook niet zo gelukkig met het herinrichtingsplan voor de Markt. Het betrof hier echter niet het principe „het autovrij maken van de binnenstad", maar meer de voorgestelde inrichting. Vrij unaniem sprak men van een „kaal plan". Afgesproken werd om over de Markt-reconstructie nog eens in commissieverband van gedachten te wisselen. --- Examens DRACHTEN - Aan de avondopleiding lassen van de scholengemeenschap „De Compagnons" zijn geslaagd voor het diploma geïntegreerd elektrisch booglassen: H. Mulder, Bakkeveen; P. Stoker, Bergum; J. Betten, H. Boon, S. Brouwer, G. v. Eeden, O. v.d. Hoek, D. Hoekstra, D. Langeraap, E. Otter en H. Scheer allen te Drachten; E. Blokker, R. Bosma en J. Hulshof te Gorredijk; H. Bruining te Houtigehage; D. Akkerman te Lippenhuizen; H. Nicolai te Suameer; H. de Poel te Twijzel; O. Nakken te Waskemeer; H. Spanninga te De Wilp. --- 'Doarp Huzum' werd opgeknapt AKKRUM - Bij Houwing in Akkrum heeft het skütsje 'It Doarp Huzum' van Lodeunjk Meeter een grondige opknapbeurt ondergaan. Het moest zelfs op de kop liggen om aan de onderkant gereinigd en gezandstraald te worden. Gisteren ging het weer het water in, en dat had ook niet later gekund, want dinsdag moet het weer varen, omdat Meeter aan de Harlingen-Terschelling race meedoet en aan de Oorlamrace naar Vlieland. En daarna komt het echter skütsjesilen snel naderbij. Het kalefateren is drie weken geleden begonnen en volgens Meter wat het 'in bealch fol wurk'. Het meeste zit er nu op. De 'bukdelling moest er gisteren nog in, de mast moest er nog op en dan moet het schip nog verder getuigd worden. 'It Doarp Huzum' werd in 1972 voor het laatst gestraald. „Hy kin no fansels folie hurder", grijnst Meeter. Op de foto: het skütsje in de takels, vlak voor het weer te water ging. (Foto LC). --- Echtpaar Postma te Franeker 65 jaar getrouwd FRANEKER - Het echtpaar Harmen Postma en Renske Postma - zJ's;rpak'r de serviceflat Froonacker te F""e* hoopt Pinkstermaandag "et„^JB"B:,. 88 welljksjubileum te vieren. PoStma s^ jaar oud en zijn vrouw is al. ne\. « wordt in familiekring gevierd met twee zoons, de zes kleinkinderen en twee achterkleinkinderen. --- Achtkarspelen gaat composteren subsidiëren BUITENPOST - De gemeente Achtkarspelen wil het zelfcomposteren van tuin- en keukenafval stimuleren door inwoners tegen een gereduceerde prijs van vijftig gulden compostvaten aan te bieden. Volgens berekeningen wordt per jaar gemiddeld per gezin 450 kilo tuin- en keukenafval geproduceerd en 300 kilo daarvan is geschikt voor composteren. Op dei manier kan er flink bespaard worden op de hoge reinigingskosten en dat nnanciële voordeeltje wil de gemeente aanwenden voor een subsidie op oe vaten. In juni zal op een drietal plaatsen in de gemeente, in samenwerking met ac VAM, een voorlichtingsavond over nei zelfcomposteren worden gegeven. Daarnaast zal het gemeentebestuur ooK op andere wijze de belangstelling voor deelname aan het project gaan weKKen. ---