'WE HADDEN EEN ENORM PLICHTSGEVOEL. HET WAS EIGENLIJK TOPSPORT' Door Evert de Jong Kwintet Martin Vijver: garantie voor kwaliteit Rkesten uit de jaren zestig Twintig jaar geleden klonken de laatste welluidende tonen van een der beste dansorkesten, zo niet het beste orkest van Friesland: het Kwintet Martin Vijver. Vanaf de oprichting in 1953 was het temidden van de vele Friese combo's een unicum. Het kwintet, genoemd naar zijn fabuleuze drummer Martin Vijver, was namelijk synoniem voor kwaliteit. De vijf van Vijver waren individueel muzikant van het zuiverste water, te zamen vormden zij een band, die twaalf jaar lang in geheel Noord- Nederland volle dancings trok. Met dit orkest op de Bühne was iedere zaalhouder van een suksesvolle avond verzekerd. „Ik zou die periode voor geen goud hebben willen missen. Ik denk er af en toe met weemoed aan terug," bekent de inmiddels 54-jarige Martin Vijver. Het rood gekleurde gelaat verraadt dat Martin Vijver recentelijk overvloedig in de zon heeft vertoefd. Uit ziin verklaring blijkt dat de thans royaal besnorde muzikant haast elk vrij uur met de rest van het gezin doorbrengt op of aan het Lauwersmeer. Èen weelde, die hij zich nu niet meer laat afnemen. „Vroeger speelden we zeven dagen in de week. Tijd voor recreëren was er niet. En als je jong bent denk je dat je alles kunt. Maar ik heb tijdig het roer omgegooid, zodat we nu van onze spaarzame vrije tijd kunnen genieten. Ik hecht daar aan. Ik heb teveel collega's om me heen zien wegvallen om daar van af te wijken." later onder de naam Kwintet Martin Vijver vele danslustigen aangenaam bezig zou houden. De vijf bandleden ontmoetten elkaar al geruime tijd bij calé De Nederlanden, of bij hotel De Groene Weide, etablissementen, die destijds met elkaar wedijverden op het gebied van jazzmuziek. Terwijl de overige gezinsleden al zonnebadend in Oostmahorn verblijven, slooft Martin Vijver zich in zijn semibungalow in een lommerrijke buurt van Zuidhom uit om koffie te zetten. De bonen worden ambachtelijk met de hand door een wandmolen gemalen, „want de koffie is zo veel lekkerder," verzeken de gastheer. Met een doos vol foto's uit de roemruchte jaren van het kwintet komen even later de herinneringen naar boven geweld. In de winter van het [ampjaar 1953 werd in weuwarden de basis gelegd voor het orkest, dat enige tijd „We hadden ooit afgesproken om nooit carnavalsmuziek te spelen. Daar hebben we ons aan gehouden." •pet is muziek geworden, en £dar ben ik nog altijd blij m- (Foto's Jannes Faber) Het Kwintet Martin Vijver in zijn beginjaren. V.l.n.r. staan Henk Onderstein, Schelto 'John' Bus, Joop Verbeke en Jules Rodenburg. Achter de drums naamgever Martin Vijver. --- Pieren „Daar hebben we elkaar ontmoet en daar hebben we afspraken gemaakt voor de eerste repetitie. Dat waren eigenlijk workshops. We pierden maar een eind weg. leder speelde voorde 101. Het was een zaak van liefdewerk, oud papier," zegt Martin Vijver over de beginfase. Met een van het muziekkorps geleende saxofoon nam Henk Onderstein aan de sessies deel. Schelto Bus (tegenwoordig beter bekend als John Bus) participeerde met zn eigen accordeon in de gelegenheidsgroep, terwijl Joop Verbeke op virtuoze wijze de pianotoetsen beroerde. Meteoroloog Jules Rodenburg was de gitarist van het gezelschap, dat werd gecompleteerd door slagwerker Martin Vijver. Hun gemeenschappelijke hobby was de jazz, amusementsmuziek zou hun economische binding worden. In het ouderlijk huis van Martin Vijver bestond weliswaar een redelijke belangstelling voor muziek, de kinderen kregen haar zeker niet met de paplepel ingegeven. „Vader speelde op een mondorgel tijdens verjaardagen. Dat was alles. Maar mijn zus en ik hielden van muziek. Ik wilde er zelfs m'n brood mee verdienen. M'n vader zei echter: „Watje ook wilt, muziek lijkt me niks. Je kunt beter de techniek kiezen". Zo werd ik fijnbankwerker. Het enige dat ik daarvan heb overgehouden is dat ik nu een fiets kan maken." „Op eigen houtje ben ik slagwerk gaan studeren. Mijn eerste leraar was Gerard Stoelwinder, wiens artiestennaam Gerry Stodel is. Later kreeg ik les van Aart Selleraad. Toen we al met het orkest optraden ben ik naar hel Amsterdams conservatorium gegaan, waar ik les heb gehad van Cor Smit, eerste paukenist van het Concertgebouworkest." Leeuwarden was in Martins jeugdjaren een stad met een rijk en gevarieerd muziekaanbod. Sip Castelein aan het Zuiderplein, het Lido aan de Tweebaksmarkt, dancings met orkesten, waar je volgens Martin Vijver koud van werd. Daar stond de jonge Martin kort na de oorlog op de roosters, met de neus tegen de ruiten gedrukt om maar een glimp van het orkest te kunnen opvangen. Naar binnen mocht hij niet. Daarvoor was hij te jong. Maar hem ontging niets van de moderne beebobdrummers, wier verrichtingen grote indruk op hem maakten. Ondanks zijn technische opleiding was hij dusdanig met het slagwerkvirus besmet, dat een toekomst met muziek onontkoombaar leek. Eventjes leek een baan als gereedschapsmaker bij Philips in Drachten wel aardig. Hij zou dagelijks mooi met de personeelsbus vanuit Leeuwarden kunnen pendelen. Maar toen bleek dat die bus uitsluitend bestemd was voor vrouwelijk personeel en men geen haan tussen de kippen wenste, zodat Martin op het openbaar vervoer was aangewezen, hetgeen een werkdag van zeven tot zeven uur tot gevolg had, hield hij het daar snel voorgezien. Een betrekking bij wapenfabrikant HispanoSuizain Breda was al evenmin aantrekkelijk vanwege de uiterst geringe promotiemogelijkheden. --- Bloedserieus „Het is dus de muziek geworden en daar ben ik nog steeds blij' om. We vormden met zn vijven een bloedserieus orkest. Vooraf werd altijd gerepeteerd. ledereen dacht mee, iedereen leverde zijn eigen bijdrage. Er was niet een uitgesproken leider. Ik had de naam en moest de boel bij elkaar houden. Het geheim van ons succes is denk ik geweest dat ieder zo zijn eigen kwaliteiten bezat en dat die op hun waarde werden geschat. ledereen kreeg de gelegenheid zijn niet geringe kwaliteiten te etaleren." Het Kwintet Martin Vijver stond bol van de muzikaliteit. Achteraf is het moeilijk voor te stellen dat deze vijf zuivere lazzmusid ten minste drie keer per week in uitpuilende danszalen het populaire stampwerk afwerkten, terwijl hun hart bij de edele jazz was. Dat mag als een van de opvallendste facetten van het kwintet Martin Vijver worden genoemd. Want welk gen ook werd gespeeld, het werd goed gespeeld en kennelijk herkende het publiek dat. --- LCetera Vrijdagse bijlage Leeuwarder Courant 7 juni 1985 --- Plichtsgevoel „We hadden alle vijf een enorm plichtsgevoel. Ook al had je 39 graden koorts, je speelde. Als er iemand uit zou vallen viel er een gat. Dus viel er niemand uit. Dat was de mentaliteit. Ook werkten we vanuit een grote concentratie. We verdroegen niet van een ander dat hij er met de pet naar gooide. Dan kregen we gegarandeerd ruzie. Dus werkten we keihard, je gaf je helemaal. Het was eigenlijk topsport." Onderwijl in de doos met oude foto's snuffelend stelt Martin Vijver anno 1985 in dankbare herinnering vast: „Hei was een grandioze periode. Je pepte elkaar op. Er heerste een geest van: het marcheert geweldig. Het was telkens een ongelooflijke ervaring, datje elkaar 'high' kon maken. Dat gaf een fantastisch gevoel, en een blij gevoel. Datzelfde gevoel heb ik met mijn boot. Als blijkt dat hij goed loopt dan zeg je: heerlijk. Dat is toch eigenlijk met alles zo, met je hele werk?" Na precies vijfjaar amusementsmuziek. afgewisseld met studie aan het conservatorium werd Martin Vijver gedurende zeven jaar eerste slagwerker en tweede paukenist van het Frysk Orkest. Sinds 1965 is hij eerste paukenist van het Noordelijk Filharmonisch Orkest in Groningen. Daarnaast is hij 22 jaar leraar slagwerk aan het Gronings conservatorium, het vroegere muzieklyceum. In 1965 werden de vervoersmoeilijkheden vanuit Groningen zo groot, dat Martin Vijver besloot een punt te zetten achter twaalf jaar amusementsmuziek. Die beslissing viel min trf meer samen met het vertrek van de voor Jules Ingevallen K.ust de- Groot en Joop Verbeke naai het gezelschap Rients Gratama. ScheltO 'John' Bus was al enkele jaren daarvoor uitgestapt om te kie/en voor het meer populaire genre. De veel te vroeg gestorven trompettist Koos van der Zee •vas naar radiostad HUversum gegaan vooreen vaste betrekkingb(| ihe Ramblers \au rhCOUden Masman, trompettist Frans Scholte /ou naderhand vader gaan met een eigen ensemble. Overigens tekent Martin hieibij aan, .tat de diverse bezettingen hem niet geheelduidelijk mcci voor de geest trillen komen. »Maar joop Verbeke en ik rijn er tot de laatste snik bij geweest," klinkt het met zekerheid. --- Terschelling Na enige nadenken noemt hij als een der opmerkelijkste periodes uit het rijke mu/iekverleden de zomerse optredens bij wybop lers.helling. „Vijl weken lang, zonder problemen. Heel opmerkelijk. Overdag lagen we met on/e ge/innen aan het strand. \\\n halt zeven tot half acht repeteerden ween vervolgens traden we lot diep in de nacht op. Juli en augustus hielden we eik jaar vrij voorde eilanden." Het Kwintet Martin Vij \cr. bet is al eerder gezegd, deinsde bijna voor geen enkel muziekgenre terug. Alk-s werd eid, en goed. Er was één uitzondering. „We hadden ooit afgesproken om nimmer carnavalsmuziek, te spelen. Ln dat hebben wc ook nooit echt niet drinkliederen spelen. In het carnavalsweekeinde hebben we dan ook nooit gespeeld. Die i ons echt tegi En tot vandaag de dag heb ik daar geen spijt van." „Ja, toch wel een merkwaardig stel. Vreemd genoeg bemoeiden we ons niet met elkanders privéleven. In het muzikantschap waren we belangrijk voor elkaar, maar wegingen bijvoorbeeld met met mekaar naar de bioscoop. In de muziek konden we elkaar vinden, in dc muziek waren we vrienden, in de muziek hadden we onze humor. Als wc optraden voelde iedereen iedereen volledig aan Maar ik zit nu twintig jaar m Zuidhom, en Joop is hier nog niet een keer bij ons thuis gew eest, terwijl we mekaar zo af en toe toch wel eens tegenkomen in een jazzclub." --- Niet meer „Ik zou nog wel eens in een goeie jazzformatie willen werken. De tijd ervoor heb ik evenwel niet. En dus gebeurt het niet. Maareen mooi septet, twee saxen, trompet, trombone, piano, bas en slagwerk, lijkt me schitterend. Maar ik ben realistisch genoeg om te zeggen: het kan niet. En je kunt beter iets niet doen dan slecht. Ik heb trouwens een aardig alternatief gevonden in een Noord-Duits barokensemble. Dat is heel ander werk, vergt een heel andere concentratie dan drummen. Daar heb ik veel plezier in. In juni gaan we met dat ensemble naar het Handel-festival in Göttingen." Ofschoon af en toe nog wel eens de roep klinkt om toch maar weer eens een keertje met het Kwintet Martin Vijver op te treden heeft de naamgever duidelijk niet meerde behoefte daartoe. „Het kan gewoon niet. Het is herinnering. Tien jaar geleden heb ik m'n drumstel verkocht en er een boottrailer voor teruggekocht. In m'n schaarse vrije tijd ga ik liever de frisse lucht in. Ik heb te veel muzikanten in het harnas zien sterven, ik heb teveel om me heen zien wegvallen. Daarom mijn heel bewuste keus voor gezonde ontspanning met de zeilboot." ---