Brief van Braks aan veehouders over superheffing LEEUWARDEN - Alle veehouders in ons land hebben gisteren en vandaag een persoonlijke brief ontvangen van landbouwminister Gerrit Braks De Friese veehouders hebben dit schrijven waarschijnlijk vandaag allemaal van de deurmat kunnen rapen. In de brief van vier kantjes tekst geeft de minister uitleg over de werking van de superheffing Braks meldt, dat hem „nogal wat berichten over onbehagen en wrevel" hebben bereikt en tevens schrijft de bewindsman, dat hii wil proberen de gerezen misverstanden zo goed mogelijk uit de wereld te helpen" De berichtgeving over de superheffing en de wijze van afrekening wordt door Braks „soms onjuist, vaak onvolledig en verbrokkeld" genoemd. Daarom is hij zelf maar in de pen geklommen. De letterlijke tekst van Braks' brief aan de veehouders staat hieronder afgedrukt. Er bereiken mij nogal wat berichten over onbehagen en wrevel bij een aantal van u. Het gaat dan vooral over de wijze waarop de eerste afrekening van de superheffing zal plaatsvinden. Uit de reacties merk ik dat er nogal wat misverstanden zijn en dat niet altijd goed is overgekomen wat er besloten is over de wijze waarop de eerste afrekening zal plaatsvinden en wat ik met deze besluiten heb beoogd. Ik ben ervan overtuigd dat dit mede komt door soms onjuiste, vaak onvolledige en verbrokkelde berichtgeving. Hierdoor is verwarring ontstaan. Dat betreur ik zeer en ik wil via deze Drief proberen de gerezen misverstanden zo goed mogelijk uit de wereld te helpen. Wat is er aan de hand? De melkproduktie in de EG is te groot en we staan voor de opgave de produktie wat in te perken. Alles afwegend was er vorig jaar geen andere weg meer mogelijk dan de hoeveelheid te produceren melk te verdelen over de bedrijven. We hebben de aan Nederland toebedeelde heffingvrije hoeveelheid melk (het landelijk quotum) vorig jaar verdeeld op basis van de melkleveranties per bedrijf in 1983, minus 6,6%. Voor probleemgevallen werden enkele correcties mogelijk door een extra korting van 2,05%. We konden de verzoeken om meer melk helaas echter maar mondjesmaat inwilligen. Anders was het extra kortingspercentage per bedrijf nog hoger uitgevallen. Om de produktie te ontmoedifen moeten melkveehouders Dij meer produktie dan het aan hen toegewezen effingvnje quotum, over die overschrijding een zware heffing (superheffing) betalen. Het systeem werkt. De melkproduktie in de EG is het afgelopen iaar flink gedaald, nadat er de laatste jaren steeds een forse groei plaats vond. Maar wij zijn er nog niet, want de overschotten zijn nog steeds veel te groot. In het eerste jaar hebben echter niet alle melkveehouders de produktie binnen hun heffingvrije quotum gehouden. Voor de overschrijding moeten zij dus superheffing betalen. In Nedeland is dat ongeveer de helft van alle melkveehouders (+ 30.000). De andere helft is er - vaak met flinke offers - in geslaagd met de produktie binnen hun quotum te blijven. Zij hoeven dus niets te Detalen. De overschrijders in Nederland zijn over het afgelopen melkprijsjaar samen 155 miljoen gulden aan superheffing verschuldigd. Geen gering bedrag. Omdat er ook een aantal melkveehouders onder hun quotum is gebleven (onderschrijders), is later in de EG besloten, dat de superheffing niet volledig aan „Brussel" behoeft te worden afgedragen, maar mag worden verminderd met het bedrag dat overeenkomt met de onderschrijding. In Nederland is dat 68 miljoen gulden, zodat we aan de EG (155-68) 87 miljoen gulden moeten afdragen. In de EG is verder bepaald, dat de niet af te dragen gelden in de lidstaten gebruikt moeten worden om de melkveehouders die superheffing moeten betalen tegemoet te komen. Bij de laatste prijsonderhandelingen is echter goedgevonden, dat het niet af te dragen geld ook mag worden besteed voor het opkopen van heffingvrije melk. Ik heb het daarom redelijk geacht de helft (34 miljoen gulden) van dit geld aan te wenden voor extra opkoop van melk, zodat dit alle melkveehouders ten goede kan komen. We willen hiermee straks een aantal blijvende knelpunten alsnog wat verlichten (onder andere voor kleinere bedrijven en de bedrijfsovername). De overschrijders betalen dus samen 121 miljoen gulden, waarvan 34 miljoen gulden wordt gebruikt om knelpunten voor de hele sector mee te helpen oplossen. De andere helft - een bedrag van eveneens 34 miljoen gulden - wordt niet geheven bij de overschrijders, om te voorkomen dat de problemen, samenhangend met net invoeringsjaar, voor een grote groep bedrijven noodlottig wordt. Ik wil niet ontkennen dat het eerste jaar van de superheffing nogal wat onzekerheid heeft gekend. In Nederland moesten niet minder dan 30.000 verzoekschriften om meer melk behandeld worden. Dat heeft veel tiid gekost. Velen hebben - achteraf niet bewaarheid geworden - verwachtingen genad. Soms tegen beter weten in. Bewust meer produceren is maar zelden gebeurd. En aan de hand van objectieve criteria zijn deze gevallen niet op te sporen. Vaak wordt gezegd dat ik alle gevallen dan maar individueel moet beoordelen, zonder algemene criteria. Dat kan niet, omdat dit tot langdurige onzekerheid en willekeur leidt. Uit de beschikbare cijfers is gebleken, dat de grootste overschrijdingen vooral bij de kleinere bedrijven zitten. Onverkorte inning van de superheffing zou veel van deze bedrijven in ernstige moeilijkheden hebben gebracht. Daarom heb ik bewust een systeem gekozen dat de kleinere bedrijven net meest helpt. Niemand wordt echter volledig vrijgesteld, zoals sommige berichten meldden. Integendeel. Alle overschrijders betalen. En als zij niet meer dan een bepaald percentage van hun bedrijfsquotum hebben overschreden, betalen ze de volledige superheffing. Voor bedrijven met een quotum tot 100.000 kg geldt dit bij een overschrijding tot 8%. Dit percentage neemt toe, naarmate het bedrijfsquotum groter is en Dedraagt bijvoorbeeld voor quota tussen 300.000 en 500.000 kg 11% en voor quota boven 1 miljoen kg 13%. Pas als het quotum met meer dan het voor het bedrijf geldende percentage is overschreden, wordt een bepaalde hoeveelheid van die nog meer geproduceerde melk voor de betaling van de superheffing buiten beschouwing gelaten. Maar ook dat geldt niet onbeperkt. Er is een maximum van 30.000 kg per bedrijf gekozen om te voorkomen, dat grotere overschrijders teveel worden ontzien. Rekenvoorbeelden kunt u vinden in de landbouwbladen van de laatste weken. Dit systeem leidt er toe, dat van de ± 30.000 overschrijders, zon 5000 bedrijven enige tegemoetkoming krijgen. Hieronder vallen 4000 bedrijven met een ouotum kleiner dan 200.000 kg. De maatregel bereikt dus met name melkveehouders met een klein quotum en een zware superheffingslast. Ik vind dat terecht. Bovendien kom ik enkele bijzondere probleemgroepen nog extra tegemoet, zoals: - melkveehouders die geen of een zeer klein quotum gekregen nebben, omdat zij met de melkproduktie eerst zijn gestart na 24 september 1983; deze veehouders betalen nu over 10% van hun overschrijding superheffing. Mijn uitgangspunt hierbij is, dat deze bedrijven de melkproduktie zullen staken; melkveehouders die met de melkaflevenng zijn gestart in de periode 1 september 1981 tot 1 maart 1984 en die voor het jaar 1984/1985 nog pas een deel van net uiteindelijke quotum toegewezen hebben gekregen. Voor deze starters wordt de produktie tot Vi van hun quotum voor het jaar 1985/1986 van heffing vrijgesteld. - Melkveehouders met bijzondere opvolgingssituaties, die een toewijzing krijgen in het kader van de Beschikking Superheffing bijzondere opvolgingssituaties 1985. Zodra toewijzing van een nieuwe heffingvrije hoeveelheid heeft plaatsgevonden, vindt vrijstelling plaats van de heffing over het melkjaar 1984/1985 tot het niveau van de nieuwe toewijzing. Alles overziende, wil ik niet verhelen, dat de keuze om te bepalen hoe de aanloopmoeilijkheden rondom de betaling van de superheffing het hoofd te bieden, ook voor mij allesbehalve makkelijk is geweest. Ik meen echter dat ons systeem evenwichtig en verantwoord is. Het kan bovendien direkt uitgevoerd worden, zodat voor alle betrokkenen nu snel duidelijkheid ontstaat. Binnen enkele weken zal bij de overschrijders de superheffing worden geïnd. Ik hoop en verwacht u met deze brief meer en duidelijker inzicht te hebben verschaft. Het laatste woord over de ingewikkelde problematiek van de superheffing is daarmee overigens zeker nog niet gezegd of geschreven. Wees ervan overtuigd dat het mijn inzet is uw belangen te dienen. Maar het dienen van belangen voor de wat langere termijn, vraagt op korte termijn soms ingrijpende maatregelen. De superheffing is er een van. Met vriendelijke groeten, .- ti «.iu ,™_ ir- G. J. M. Braks Den Haag, 11 juli 1985 --- Kerkdiensten AALSUM: herv. 9.30 u. ds. F. Brouwer. ABBEGA: herv. 9.30 u. en 13.45 u. ds. H. Altena. ACHLUM: herv. 9.30 u. (geref. k.) da. v.d. Zee, 13.45 u. (geref. k.) kand. T. C. Wielsma. AKKERWOUDE: herv. 9.30 u. ds. T. Lekkerkerker. AKKRUM: herv. 9.30 u. dhr. De Bildt; geref. 9.30 u. ds. Rikkers, 19.30 u. ds. Dondorp; doopsgez. da. Woudstra-Gorter; geref. gem. 10 u. en 19 u. dhr. G. J. v. Aalst. AMELAND: Nes herv. 10 u. ds. De Goei; rk za. 20 u., zo. 10 u. Hollum herv. 10.45 u. ds. Pescher; doopsgez. 10.45 u. mevr. E. du Rien; Ballum herv. 9.30 u. ds. Pescher; doopsgez. 9.30 u. mevr. E. du Rien. ST. ANNAPAROCHIE: herv. 10.30 u. dhr. G. Bron, 14.30 u. (gez. d. geref. k.) dhr. B. de Bildt; doopsgez. 9.30 u. ds. J. Boonstra-Duyf; rk lö u. ANJUM: herv. 9.30 u. (gez. d. geref. k.) en 14 u. (gez. d.) ds. W. Wijbenga. APPELSCHA: herv. 9.30 u. ds. De Bruin; geref. 9.30 u. ds. K. Meijer, 19.15 u. ds. J. Bruin; Trefk. 10 u. AUGUSTINUSGA: herv. 9.30 u. ds. Pool. BAKHUIZEN: rk za. 19.30 u., zo. 10 BAKKEVEEN: herv. 10.15 u. ds. A. Elsinga. BALK: herv. 9.30 u. dhr. E. Dijkman; doopsgez. 9.30 u. dhr. K. v.d. Werf. BANTEGA: vrije evang. 9.30 u. ds. P. J. Bonhof. BEETGUM: herv. zie Engelurn; geref. 9.30 u. en 14 u. (Fr. d.) ds. P. Hekstra. BEETSTERZWAAG: herv. 10 u. dhr. Jellema; geref. 9.30 u. ds. J. v. Opstal, 19 u. ds. H. Schuring. BERGUM: herv. 9.30 u. ds. J. W. Schaap, 19 u. ds. J. C. Fockens; bapt. 19 u. ds. Brongers; vrije evang. 9.30 u. kand. B. Zweers; rk za. 18.45 u., zo. 10 BERLIKUM: herv. 9.30 u. (gez. d. geref. k.) ds. C. Overdijk, 14.30 u. (gez. d. geref. k.) ds. A. N. Langhout; geref. 9.30 u. dienst, 14.30 u. (gez. d.) ds. Chr. S. Verwoert; doopsgez. 9.30 u. ds. E. S. de Jong. BIRDAARD: herv. 14 u. ds. D. Lof; geref. 9.30 u. ds. P. Schravendeel, 14 u. ds. D. Lof. BLAUWHUIS: rk za. 19.30 u., zo. 9.30 u. BLIJA: herv. 10.15 u. ds. F. v.d. Wind. BOELENSLAAN: herv. 9.15 u. ds. S. Brandsma. BOKSUM: herv. 11 u. ds. Officer. BOLSWARD: herv. 8.45 u. en 10 u. ds. H. Kreb; geref. 11 u. en 17 u. ds. W. A. Andela; doopsgez. zie Makkum; bapt. 11 u. dhr. F. v.d. Noort; jeh. get. 9.30 u., do. 19.30 u.; rk za. 19 u., zo. 10 BOORNBERGUM: herv. 9.30 u. ds. Hops ter. BOIJL: herv. 10 u. ds. Hoorn. BOZUM: hervVgeref. 11 u. (gez. d. herv. k.) ds. Hekstra. BRITSUM: geref. 9.30 u. ds. M * d Hout, 13.45 u. ds. W. Praamsma. BRITSWERD: herv. 11 u. ds. Roozendal. BUITENPOST: herv. 9.30 u. ds. Geurs, 19 u. (gez. d.) da. Kloostra; geref. 9.30 u. ds. H. Linde, 19 u. (gez. d. herv. k.) da. Kloostra; geref. vrijg. 10.45 u. ds. M. v. Veelen, 16.30 u. kand. G. v.d. Heide; doopsgez. 19.30 u. ds. Gulmans. BURGWERD: herv. 9.30 u. ds. C. Bakker; rk 10 u. CORNJUM: herv. 9.30 u. ds. J. K. Bolt. DAMWOUDE: geref. 9.30 u. ds. S. Poelman, 14 u. ds. G. Tromp; geref. vrijg. 11 u. ds. A. J. Minnema, 14 u. ds H. K. Poelman; doopsgez. 9.30 u. da. G. v. Zetten. DANTUMAWOUDE: herv. 9.30 u. dhr. Ginjaar, 13.45 u. ds. W. Moerman. DELFSTRAHUIZEN: herv. 9.30 u. ds. E. Kolkert. DOKKUM: herv. 9.30 u. da. Stavenga-v.d. Waals, 19 u. (Noorderk.) ds. F. Brouwer; geref. De Fontein 9.15 u. mevr. A. Reiding-Miedema, Oosterk. 14 u. ds. A. Treurniet, Noorderk. 9.30 u. ds. A. Treurniet, 19 u. (gez. d.) ds. F. Brouwer; bapt. 9.30 u. ds. D. Boschma; chr. geref. 9 u. en 14 u. ds. H. Velema; evang. gem. 14 u. dhr. B. Buwalda; doopsgez./rem. 9.30 u. ds. H. H. Gaaikema; filadelfia 9 30 u. A. Pijnacker-Hordijk; jeh. get. 9.45 u., di. 19.05 u.; rk za. 19 u., zo. 10.15 u. DONKERBROEK: herv. 9.30 u. da. Broersen-v.d. Veen. DRACHTEN herv. Kapelk. (Zuid) 19 u. (gez. d.) ds. L. Eringa, (Oost) 9.30 u. ds. M. Fokkema, Fonteink. 9.30 u. (gez. d.) ds. J. Z. Potjer, De Arke 9.30 u. (gez. d.) ds. C. L. Verbaas, 19 u. (gez. d.) ds. M. Fokkema, Ziekenhuis 10 u. ds. J. G. Arnensman; geref. Fonteink. 9.30 u. ds. J. Z. Potjer, 19 u. ds G. Brouwer, De Opdracht 10.30 u. ds. R. Reitsma, Noorderk. 9.30 u. dienst, 14 u. ds. G. Brouwer, Zuiderk. 9 u. ds. R. Reitsma, 19 u. zie Kapelk., De Arke 9.30 u. ds. C. L. Verbaas, 19 u. ds. M. Fokkema, Menorah 9.30 u. ds. G. Brouwer, 19 u. ds. R. Reitsma, Kapelk. 19 u. ds. L. Eringa; chr. geref. 9.15 u. en 14 u. leesd.; geref gem. 9.30 u. en 19.30 u. dienst; geref. vrijgem. Rehobothk. 9.30 u. en 14 u leesd., De Hoeksteen 9.30 u. ds. J. W. Smitt, 16.30 u. leesd.; doopsgez. 9.30 u. dhr. Elzinga; bapt. Bethel 9.30 u. ds. J. Zoer, Elim 9.30 u. dhr. H. Nobbe; leger des heils 10 u. en 19.30 u. kapt. A. Mulder; pinkstergem. 9.30 u. dhr Struik, 19.30 u. dienst; nw. apost. 9.30 u. en 16 u., wo. 20 u.; jeh. get. 9.30 u. en 10.30 u., di. 19.15 u. en 20.15 u.; volle evang. 9.30 u. dhr. J. Teeninga: rk za. 19 u„ zo. 10.15 u. DROGEHAM: herv. 9.30 u. mevr. Kloostra, 13.45 u. ds. De Linde DRONRIJP: herv. 9.30 u. ds J C Muller; geref. 9.30 u. en 13.45 u. ds. H. Feddes; rk za. 19.15 u. DUURSWOUDE: herv. 9.30 u. ds. Woltinge. DWINGELOO: herv. 10 u. ds. H. Bosma; herv. evang. 10 u. ds. L. Hooij*'r ECHTEN: geref. 9.30 u. mevr. M. J. de Harder, 19.30 u. dhr. Van Emden. EDENS: herv. 13.30 u. ( gez. d.) ds. Loor. EE: herv. 9.30 u. ds. Molenaar; geref. 9.30 u. leesd., 19 u. ds. S. Poelman. EERNEWOUDE: herv. 9.30 u. ds. R. Klooster. EESTRUM: herv. 9.30 u. (gez. d.) ds. J. Frieke, 13.45 u. (gez. d.) ds. G. Rikkers. ELAHUIZEN: herv. 19.30 u. ds. De Kleine. ELSLOO: herv. zie Boijl. EMMELOORD: herv. 9.30 u. ds. J. v.d. Veen; vrije evang. 11 u. ds. C. v.d. Schagt; nw. apost. 9.30 u. en 16 u., wo. 20 u. ENGELUM: herv. 10.45 u. ds. A. J. v. Binsbergen. ENGWIERUM: herv. 9.30 u. (gez. d.) dhr. C. Groeneveld, 13.45 u. (gez. d.) da. G. Stavenga-v.d. Waals. EXMORRA: herv. 11 u. (geref. k.) ds. D. J. Hulstijiï, 14 u. (geref. k.) ds. M. H. Leistra. FERWERD: herv. 9.30 u. ds. Ankersmit, 14 u. (gez. d. geref. k.) ds. P. Schravendeel; geref. 9.30 u. ds. G. Tromp, 14 u. (gez. d.) ds. P. Schravendeel. FRANEKER: herv. 9.30 u. ds. J. C. Muller, 19 u. (gez. d. geref. k.) ds. J. van Verseveld; geref. 9.30 u. en 19 u. (gez. d.) ds. J. v. Verseveld; geref. vrije. 9.30 u. en 16.30 u. ds. A. J. v. Zuijlekom; vrije evang. 9.30 u. dhr. P. de Vries; leger des heils 10 u. en 19.30 u ; rk za. 19 u., zo. 10 u. FREDERIKSOORD: rk 11 u FRIESCHEPALEN: geref. 9.30 u. drs. A. v.d. Kooi, 13.45 u. dhr. A. Bijlsma. GAAST: herv. 9.30 u. ds. M. H. Leistra, 13.45 u. (geref. k.) ds. M. J. Pool. GAASTMEER: herv./geref. 9.30 u. (herv. k.) ds. D. N. Verschoor, 19.30 u. (herv. k.) ds. M. J. Kroon. GARIJP: herv. 9 u. dhr. W. Spliethoff, 13.30 u. (gez. d.) ds. Goris. GERKESKLOOSTER: herv. 9.45 u. dhr J Aanen. GOÏNGARIJP: herv. 9.30 u. rkwerkgr. GORREDIJK: herv. 9 u. ds. W. Hylkema; geref. 10.30 u. en 19 u. ds. G. M. W. Steen; doopsgez. zie Knipe; bapt. 10 u. ds. J. Pijpker; rk za. 19 u., zo. 10 30 u. GROUW: herv. 9.30 u. dhr. C. v.d. Berg; geref. 9.30 u. kand. mej. A. Tazelaar; doopsgez. zie Akkrum; evang. comm. 13.45 u. ds. R. v.d. Kooy. HALLUM: herv. 10 u. ds. D. P. Jans; doopsgez. zie Holwerd. HANTUM: herv. 9.30 u. ds. J. J. Brijker. HARDEGARIJP: herv. 9.30 u. mevr. A. E. Elderenbosch-Janse; geref. 9.30 u. ds. L. Eringa, 14 u. ds. W. J. de Ruiter, herv. evang. 9.30 u. en 15 u. dhr. J. Kot. HARICH: herv. 9.30 u. ds. A. de Kleine. HARKEMA: herv. 9.30 u. dhr. C. R. Jager. 13.45 u. dhr. C. v.d. Berg. HARLINGEN: herv. Grote K. 9.30 u. ds. J. de Groot, 19 u. (gez. d.) ds. R. J. de Vries; geref. 9.30 u. ds. R. de Vries. 19 u. (gez. d.) ds. R. J. de Vries; bapt. 9.30 u. en 19 u. ds. K. M. Gerritsen; doopsgez. 9.30 u. dhr. A. C. Nobel. HASKERDIJKEN: herv. 9.30 u. dhr. S. Houwink HASKERHORNE: herv. 9 u. ds. H. van Gosliga HAULERWIJK: herv. 9.30 u. ds. T. Robijn; geref. 9.30 u. ds. K. H. Schuring, 14 u. ds. A. B. Wolters; bapt. („Immanuël") 930 u. ds. J. Zoer, (Norgerweg) 9.30 u. ds. Brongers. HEEG: rk za. 19 u.. zo. 11 u. HEERENVEEN: herv. Schoterl. 9.30 u. mevr. H. Post-Knol. 19 u. (gez. d. geref. k.) dhr. Tilstra. Fok 9.30 u. dienst te Nijehaske, Nijehaske 9.30 u. ds. A. Lam; geref. C. 9.30 u. dhr. A. Bijlsma. 19 u. (gez. d.) dhr. G. Tilstra. Z. 9.30 u. (gez. d.) ds. C. Lebbing, 14 u. dhr. P. Dijkstra: geref. vrijgem. 9.30 u. en 16.30 u. ds. J. M. Goedhart; Ned. geref. 10.30 u. en 18.30 u. ds. K. Muller; Rotondek. 9.30 u. en 10.30 u.; chr. geref. 10.30 u. en 18.30 u. (gez. d. Fok) ds. K. Muller; bapt. 10 u. ds. E. J. Huizing; doopsgez. 9.30 u. dhr. L. Bijlsma; filadelfia 9.30 u.; jeh. get. do. en vr. 19 u.; nw. apost. 9.30 u. en 16 u., wo. 20 u.; rk za. 19 u. en zo. 10 u. HEMELUM: herv. 9.30 u. ds. Scholten. HEMRIK: herv. zie Lippenhuizen; geref. 9.30 u. ds. Revenbergen, 13.45 u. dhr. Schraal. HIDAARD: herv. 10.45 u. ds. Bijleveld. HINDELOOPEN: doopsgez. zie Makkum. HITZUM: herv. 11 u. dhr. Tadema. HOMMERTS: herv. 9.30 u. kand. W. J. v. Dijk. HOORNSTERZWAAG: herv./geref. fed. 19 u. ds. Lam. HOUTIGEHAGE: herv. 9.30 u. ds. G. Stoepker. HUINS: herv. 19.30 u. ds. G. R. Brink. HIJLAARD: herv. 9 u. (gez. d.) dhr. Bron; geref. 9 u. (gez. d. herv. k.) dhr. G. Bron, 13.45 u. (Fr. d.) ds. B. Smilde. HIJUM: herv. 9 u. ds. D. P. Jans. IDAARD: herv. za. 19.30 u. mevr. Y. Roskam. IRNSUM: herv. 9.30 u. (gez. d.) ds. J. Zonneveld; doopsgez. 9.30 u. ds. J. Zonneveld; rk za. 19.30 u., zo. 9.30 u. ITENS: herv. 11 u. ds. Griffioen. ST. JACOBIPAROCHIE; herv. 9.30 u. da. Oosterveld-v. Aken. JISLUM: herv. 9.30 u. dhr. J. Tadema. ST. JOHANNESGA: herv. 10.45 u. Kolkert. JOURE: herv. 9.30 u. dhr. G. Tilstra, 19 u. ds. J. H. Sonderen; geref. 9.30 u. (Fr. d.) ds. W. Wiersma, 19 u. (gez. d.) ds. J. H. Sonderen; doopsgez. 9.30 u. ds. D. Boers; ref./evang. gem. 9.30 u. ds. A. J. v.d. Linden, 14 u. ds. P. J. Bonhof; rk za. 19 u., zo. 10 u. BROEK BIJ JOURE: herv. 9.30 u. (HA) ds. J. H. Sonderen. JUBBEGA: herv./geref. fed. 9.30 u. dhr. De Haan. DE KNIPE: geref. 9.30 u. zie Tjalleberd, 14 u. ds. I. Bijlsma; doopsgez. 9.30 u. mevr. T. Dijkstra-Brouwer. KOLLUM: herv. 9.30 u. ds. S. de Roest, 14 u. ds. Brandsma; herv. evang. 9 u. en 14 u. kand. J. L. K. Si luvuders. KOLLUMERZWAAG: herv. 9.30 u. v.d. Wal, 13.45 u. dhr. Tadema; bapt. 9.30 u. dhr. B. v.d. Meer. KOOTSTERTILLE: herv. 9.30 u. (Fr. d.) ds. Glashouwer, 19 u. ds. J. Dorst. KOUDUM: doopsgez. 10.45 u. dhr. H. Kuipers. LANGEZWAAG: herv. 9.30 u. ds. J. G. de Jong. LANGWEER: herv. 9.30 u. ds E Chr. Poepjes. Leeuwarden: herv. Grote K. 9.30 u. ds H. J N. Zuidersma. Goede Herderk. 9,30 u. ds. L. J Huisman, De Regenboog 9.30 u. ds. IJ. Schaaf, De •Open Hof 9.30 u. ds. D J Hulstijn. Ifl u. ds H Kreb, Opsiandingsk. 10 u. ds. Sj. v.d. Zee. dr. Algraschool 11 u (HA) ds. Sj. v.d. Zee; geref. Koepelk. 9.30 u. drs. S. Tj. Bakker, 17 u. da. F. v.d. Beld-v. Keulen, Salvatork. 9.30 u. ds. M. v.d. Bosch. 19 u. drs. S. Tj. Bakker, Pelikaank. 9 30 u. ds. G. v d. Berjr 17 u. ds R de Pee, Fenix 9 u. ds. G. H. ter Maat. Adelaark. 10.30 u. ds. G. H. ter 19 u. ds. G. v.d. Berg; geref. vrijg. 9.30 u. en 16.30 u. rk Bonifatiusk. 11 u.. Joh. de Do|h rk . 10 u. Dommicusk. za. 19 u., zo. 10 30 u . Franciscuspar. za. 19 u.. zo. 10 u.. Pauluspar. za. 19 u., zo. 11.15 IL, Emmausgangers 11.15 u ; bapt. 10 u. dhr. J. F. Niemeijer: vrij kath. geen dienst; evang. gem. 10 u. dhr. Bogere: evang. Luth. 10 u. ds. J. Happee; vrije evang. 9.30 u. ds. F. Mollema. doopsgez7rem. 10 u. da. B. J. C. Piso; zevende-dags adv. za. 10 u. en 11 u. ds. W. Eijkelenboom; pinkstergem. Elim 9.30 u. dhr. G. J. Mensink: Bethel pinksterk. 10.30 u. dhr F. A L. Pocteray; geref. gem. 9 30 u. en 16.30 u. dhr. Joh. A. Segers; nw. apost. 9.30 u. en 16 u.. wo. 20 u.; leger des heils 10 u. en 19 u. kapt. en mevr. H Schuppers; christengem. 10.30 u„ do. 9 u.; basisgem. 10.30 u.; gem. Gods 10 u.; jeh. get. za. 17.30 u., zo. 10 u., di 19.15 u., wo. 19.15 u.; chr. science 8.45 u.; Ned. leger des heils 10 u. en 20 u.; volle evang. persp. 9.30 u.; kerk van Jezus Chr. v.d. H. der laatste dagen 11.15 u. Leeuwarden-Huizum: herv. Dorpsk. 9.30 u. ds. P. de Ruiter, Kapel 9.30 u. mevr. Z. A. Krikke-Zuidhof. Kuriosk. 19 u. (gez. d.) ds. P. de Ruiter. Schransk. 17 u. (gez. d.) ds. J. v.d. Veen, Goutum 9 30 u. ds. J. Folkertsma; geref. Parkk. 9.30 u. ds. W. de Ruiter. Kuriosk. 19 u. (gez. d.) ds. P. de Ruiter, Schransk. 9.30 u. ds. C. D. Israël, 17 u. (gez. d.) ds. J. v.d. Veen. Oase 9 30 u. ds. J. v.d. Veen; geref. vrijg. 9 30 u. leesd., 16.30 u ds. W. M v. Wijk; volle evang. za. 20 u. LEMMER: herv. 9 u. d^G^J Liefting 19 u. (gez. d.) ds. H. Koo.s a, i Kooistra; bapt. 9.30 u. ds. O. Bot,, „bley, 19.30 u. dhr. R. J. Bles; nw. !,,„,,. 9.30 u. en 16 u. wo. 20 u.; rk za. 19.30 u„ zo. 10.30 u. . LIOESSENS: herv. 9.30 u. zie Paesens, 14 u. ds. W. Veltman LIPPENHUIZEN: herv. 10.30 u. ds. W. Hyjkei ~. ~_. LUTKEWIERUM: herv. 10 u. dhr. G. Eijgelaar. ■ „•_ MAKKINGA: herv. zie Boijl. MAKKUM: herv. 9.30 u. ds^B J. Geerling, 19 u. ds. Loor; bapt. 10.45 u. ds. M. v. Looye; doopsgez. 10 u. (gez. d ) ds. J. Gulmans, ik U. 19 u,io.9u. MANTGUM: herv. 10 u. ds. G. R. Brink. MARRUM: herv. zie Westemij MARSSUM: herv. zie Engelurn. MENALDUM: herv. 9.30 u. ds. T. Tijsma. 19 u. da. Y. Slik. METSLAWIER: herv. 9.30 u. (gez ■el k.) ds. J. v.d. Velden. MIDLUM: herv. 9 30 u. ds R. J. de ,_ MILDAM: herv. 9.30 u. dienst, 19 u. dhr. A. Bijlsma. MINNERTSGA: herv. 9 u. en 14 u (gez. d.) ds. L. Hylarides; evang ftm 19 u. ds. A. de FUi MUNNEKEBUREN: herv. 9.30 u. dhr. Lok. MUNNEKEZIJL: herv. 9.30 u. ds. E. C. Baart; geref 9.30 u. ds. J S 19 u. da. A. van Harten-Tip. MURMERWOUDE: herv. 13.45 u. ds. T. Lekkerkerker, NES (Dl: herv 14 u. O, Willink ST. NICOLAASGA: herv. 9 u. ds. H. K. de Wilde; rk za. 19.30 u., zo. 8.30 u. en 10 u. NIEUWEHORNE: herv. 9.30 u. ds. T. H. Dijkstra NOORDBERGUM: herv. 9.30 u. (gez. d. geref. k.), 13.45. u. (gez. d ) ds. Zagema; bapt. 10 u. dhr. J. de Boer. NOORDWOLDE: herv. 10 u v.d. Vange; geref. 930 u. ds R J. Blaauw. 19 u. ds. J. de Bruin; rk za. 17 u., zo. 11 u. NIJEGA: herv. 9.30 u. ds. R. van Kooten NIJEHOLTPADE: herv. 9.30 u. ds. H. D. Homan NIJEMIRDUM: herv. 9.30 u. dhr. Lammertsma NIJLAND: herv. 9.30 u ds. Bonting. 19.30 u. (fr. d.) ds. Klooster. OENKERK: herv. 1045 u. ds. Th. Brussee; geref. 9.30 u. ds. D. Lof. 13.45 u. drs. S. Poelman. OLDEBERKOOP: herv 9.30 u. ds Pranger. OLDEBOORN: herv geref fed 9.30 u. ds. J Bijlsma. 19.30 u. ds C. v.d. Sluis. OOSTERBIERUM: herv. 9.30 u (gez. d.) ds. P. C. Klijnsma. 19 u. (jjez. d. geref. k.) ds. Voortman. OOSTEREND: herv. 9.30 u. (gez. d geref. k.) ds. Andela. 19.15 u. (gez. d. geref. k.) ds. Den Hartog. OOSTERLITTENS: herv. 930 u. kand. Douma. OOSTERMEER: geref. 11 u. ds. H. Rooze, 14 u. ds. A. M. Lindeboom. OOSTERNIJKERK: herv. 9.30 u. (gez. d. geref. k.) ds W Veltman. 19 u. (gez. d ) ds. D. C. Hellinga. OOSTERWIERUM: herv. 9.30 u ds. Cuperus; rk 9.30 u. OOSTERWOLDE: herv. 9 30 u ds. W. J. Kolkert; geref. 9.30 u. da J F Put-Smilde. 19 u. ds. J. van Opstal, rk za. 19.30 u, zo. 10.30 u. OOSTERZEE: herv. 9.30 u. ds. A. J de Kieviet. OOSTRUM: herv. 1330 u. ds. Hulstijn. OPEINDE: herv. 13.30 u. ds. R. van Kooren. OPPENHUIZEN: geref 9.30 u (gez. d. herv. k.) en 19.30 u. ds. Van Liere. ORANJEWOUD: Anna Schotanus 10 u. ds. D. Brandhorst OSSENZIJL: vrije zend. 9.30 u dhr P. Biiker. OUDE EN NIEUWE BILDTDIJK: herv. 9.30 u. ds. L. Grosheide, 14.30 u dhr. P. v.d. Molen. OUDEBILDTZIJL: herv. 14.30 u (gez. d. geref. k.) dienst; vrije evang 9.30 u. en 14.30 u. (gez. d. geref. k.) ds J. H. Jansen Klomp. OUDEGA (HO): herv. 10.30 u. ds De Kleine. OUDEGA (Sm): herv 10.30 u dhr Spriethof. OUDEHASKE: herv. 10.30 u. ds H v. Gosliga. OUDEMIRDUM: herv. 9 u. (HD) ds. Zoethout, 19.30 u. mevr. v. Coevorden-Simons. OUDESCHOOT: herv. 9.30 u (Bez d. geref. k.) ds. C. Lebbing OUDKERK: herv. 9.30 u. ds. D G Wiersma. OUDWOUDE: herv. 9.30 u. (Fr d ) mevr. Postmus-Heeringa PAESENS: herv. 9.30 u. mevr De Jong. _f.?_.(_re£-19u ds Cremer. PIAAM: herv. 13.30 u. kand A. K W. Douma PINGJUM: herv. zie Zurich RAARD: geref. 9.30 u. ds. J A Vogel, 13 45 u. dhr. D. v.d. Berge REITSUM: herv /geref. fed. 9.30 u en 13.45 u ds. Zoodsma ROODHUIS: rk za. 19 30 u., zo 9 30 u. ROORDAHUIZUM: herv z._, Idaard ROTTEVALLE: herv 9.30 u (j-ez d. doopsgez. k.) mevr I. Roskam; geref. 9.30 u. ds. J. J v. Dijken i.4s ds. N. J. Gons; doopsgez. 9.30 u 't, _ d ) mevr. I. Roskam. l*et RIJPERKERK: herv./geref ._, 930 u. ds. Bi vs i ' 'W. SCHARNEGOUTUM: herv 930 (gez. d.) kand. N. Paap, geref iq"i« ukand. N. Paap. "'"» SCHETTENS: herv. 9.30 u (B„ _, geref. k.) ds. M. G. Pettinga ll* .30 u. (gez. d.) ds. M. G. PmS8.1*1 13.30 u. dienst. w SCHIERMONNIKOOG: herv o _ u ds E. J Brinkman, 11 u. Du"^ Ju-lis! * SEXBIERUM: herv. 9 u. ds r Overdijk, 14 u. (gez. d. geref. k) d'« _ W. Dekker. r SLAPPETERP: herv. 9.30 u. mcv. Marra. SLOTEN: herv. 10 30 u. ds. J p Kraaneveld, 19 30 u operui d rk 97 SNEEK: herv. Martinik. 10' u ds i J. Vaandrager, 19.30 u. (HA) ds H n Roozendal.lchthu nen 10.30 u. en 14 u. ds. J C Dondort," St. Ant. 10 u. past. H. Bucking; *' geref Noorderk. 930 u ds. A A Nottelman, 19 u. ds J H v. H Oosterk. 9 u. ds. J. C. Dondorp, n J ds A A. Nottelman, Zuiderk 930 „ ds J H. v. Halsema; geref. vrijgem. 9 30 u. en 17 u. di B. Scha. doopsgez. zie IJlst; bapt. 9.30 u. dhr F. v.d Noord; vrije bapt. 19 u. ds. O. BottenbW evang. gem. 10 u ; leger des heils 10 u. en 19.30 u.; volle evang. 10 u.; filadelfia 930 u.; rk za. 19 u., w 10.30 u. en 19 u.; nw. apost. (Spèrkhem) 9 30 u. en 16 u„ wo 20 u, (Stadsfenne) 9 30 u. en 16 u , do. 20 u.; rk _a 19 u, zo. 10 30 u en 19 u SONDEL: herv. 10 30 u. ds. Zoethout. SPANNUM: herv. 13.30 u. d_ C Loor. STAVOREN: bapt 9 30 u. ds D. 1| Stichter. STEGGERDA: herv 9.30 u. dt » Pel. rk za. 19.30 u.. zo. 8 30 u. STIENS herv 930 u. ds. A. J. v. Binsbergen, geref. 9.30 u. ds D. Gr» dijk. 14 u ds A J V Binsbergen; nw apost. 16 u SURHUISTERVEEN geref.9.3oa ds. N. J. Goris. 14 u ds H. Rvo«. doopsgez. 9 30 u. ds. B. Post SURHUIZUM herv 9 30 u. ds. vd Kool. 13 45 u ds Sloof. SYBRANDAHUIS: herv 9 30 u.