f I zzm wnnnnza CARAMEL fl__H_l_^_i_^_^_H_HH_l_^_^_^_H_^H * * 'y■:*>ls( Jggy De zachtheid zelf. Tonnema Caramels zijn zachte caramds, per stuk verpakt tn een gedecoreerd rolletje Kr zijn twee soorten: vanille en drop. Vanille is romig: drop Is wat pittiger *. Tonnen.;* C.iraincls/i inde/, iel il heid /ell [Jen fijn trekje is ook non dal /e eik moment ï.unir dag lekker zijn en blijven. --- Afvalbedrijf in Suameer beloond voor inspanning 'Energiebesparing voor NTF middel om kosten te drukken' SUAMEER - „In het bedrijfsleven at het om produceren tegen de laagst mogelijke kostprijs. >Ja de prste oliecrisis in 1973 is de prijs van »rdi?as voortdurend gestegen en hebh n wij voortdurend gezocht naar „elijkheden om binnen het bedrijf 5» energiekosten te drukken. Daaran lag voor ons geen maatschappelijk motief ten grondslag maar een hpdrijfs-economisch. Met andere „Joorden: energiebesparing' was geen j«pl od zich maar een middel om de „?oduktiekosten te drukken". Toch mocht ir. F. den Braver, directeur van 21 BV Nederlandse Thermo-Chemische Fabrieken (NTF) in Suameer, afgelopen maandag uit handen van minister Van Aardenne van Economische Zaken de energiebesparingstrofee '85 in de categorie procesindustrie in ontvangst nemen. 'Een aardige bijkomstigheid' noemt Den Braver de blijk van erkenning voor de bereikte resultaten op het gebied van de energiebesparing, maar in zijn woorden klinkt toch een zekere trots door. Sinds '73 is de benodigde hoeveelheid aardgas in het bedrijf voor verwerking van kadavers en slachtafval gehalveerd. Onder meer werd in eigen Deheer een drietr^>s verdamperinstallatie ontwikkeld, die ervoor zorgde dat de stoom - nodig om slachtafval te steriliseren en in te drogen - opnieuw gebruikt werd om afval voor te drogen. Daarnaast werd afvalwarmte gebrukt voor vloer- en ruimteverwarming en onlangs werd een gen warmtekrachtccnti.de voor de opwekking van electriciteit in gebruik eenomen, die ruimschoots in de eigen behoefte van 17,5 miljoen kWh voorziet. Het bedrijf nam ook het wagenpark onder handen. Per jaar rijden de z< vrachtwagens van de NTF zon vier miljoen kilometers om de grondstoffen in te zamelen bij boer en slachterij. Dankzij de toepassing van grotere eenheden, de keuze van zuinige dieselmotoren en bijschaving van de rijstijl van de chauffeurs is net brandstofgebruik vanaf 1979 met 9,5 procent teruggelopen en worden omgerekend per liter ruim twintig procent meer grondstoffen vervoerd. „Daarmee hebben wc dc grote mogelijkheden om energie te besparen wel benut", meent Den Braver Hij ziel slechts beperkte mogelijkheden om in de toekomst hel i • rbruik terug te dringen. Bovencli. onlangs de aardgasprija met achl cenl per kubieke meter gedaald. „Dat is een ommekeer, veroorzaakt door de daling van de dollarprijs. Maar de industrie heeft een stabiele aard nodig om tot nieuwe investeringen over ie gaan. Er is geen ondernemer die bij een schommelende prijs veel geld zal uittrekken voor energiebesparende middelen, en dat heb ik ook tegen de minister gezegd". De NTF in Suameer behoorl urnen mei het destructiebedriji in hei Brabant seSon tut de grootste van de vier dierlijk afval verwerkende bedrijven in Nedei land, Tot de eindprodukn n l>< horen diermeel, vet, bloedmeel en verenmeel, die dienen .ds grondstof voor de veevoederindustrie, zodat! eigenlijk gesproken worden van recycling: vee eet vee. In Suameer wordt jaarlijks 250.000 ton slachtafval en afgekeurd vee en > verwerkt Met 220 personeelsleden wordt een omzel gerealiseerd van onge! 100 miljoen gulden. Den Braver verwacht niet dat de aanvoer van grondstoffen nog zal Stijgen. Mede dooi dl perheffing is de veestapel ingekromj wal nu nog gecompenseerd wordl dooi de groei in de varken De winst zal dit \. uitkomen volgens Den Braver, omdat mei Argentini' en de Veren Staten di i. 1111 civ* ni Ijke soja is naasl de eind produkten uit de afvalindu iti ie een wilde grondstof Ln de veevoederindu ,i <11 ukt de prijzen met als gevolg dat ook de NTF een veer z.il moeten laten om zijn eindprodukten te kunnen slijten --- Geroyeerde leden De Torenmeter thans gedagvaard LEEUWARDEN - De elf boeren, die door de coöperatieve zuivelvereniging „De Torenmeter" in Oldeboorn zijn geroyeerd hebben gisteren een dagvaarding ontvangen. Zij worden daarin gemaand het uittreegeld te betalen. Het gaat om zes bedrijven, die door elf hoeren „bebuorke" worden. Samen zouden zij ongeveer ƒ280.000 uittreegeld moeten afdragen. Volgens een van hen heeft hef coöperatieve boekhoudbureau CCLB berekend dat het om / 260.000 gaat. Van dat bedrag wordt het ledenkapitaal afgetrokken en de elf Doeren zeggen ook nog recht te hebben op de tankmelktoeslag en op een deel van de nabetaling. Zn gaan er van uit dat er nog zestig- tot tachtigduizend gulden aan uittreegeld overblijft. Zoals bekend, betwisten de boeren de vordering van De Torenmeter. De kwestie in Oldeboorn kwam in mei van dit jaar naar buiten. Enkele boeren waren ontevreden over de gang van zaken bij de zuivelcoöperatie Noord-Nederland, waar De Torenmeter een onderdeel van is. Zij wilden proberen onder de leveringsplicht uit te komen. In de statuten meenden zij een artikel te hebben gevonden dat mogelijkheden bood. Daar staat namelijk in dat de ledenvergadering de minimale hoeveelheid melk vaststelt die de fabriek op moet halen. Komt een lid daaronder dan vervalt de leveringsplicht aan de fabriek. De dissidente boeren wilden die hoeveelheid naar anderhalf miljoen kilogram per jaar brengen. De actie mislukte. De meerderheid van de Torenmeterleden wilde niet wat de actievoerders wilden. De elf boeren legden zich er evenwel niet bij neer. Zij besloten geen melk meer aan Noord-Nederland te leveren. De Torenmeter wilde de elf boeren vervolgens royeren. Er kwam een kort geding, waarna de president van de Leeuwarder rechtbank, mr. Richard Holtz, besloot dat de elf hun melk aan de Torenmeter moesten leveren. Aangezien *-:e Torenmeter onderdeel van Noord- Nederland is geworden en Noord-Nederland op een gegeven moment besloot de leveringsplicht een tijdlang op te schorten kwam ook dat tijdens net kort geding ter sprake. Mr. Holtz achtte het opschorten van de leveringsplicht in strijd met de statuten. Het royement ging wel door. De elf boeren besloten hun melk te leveren aan Noordmelk BV in Drachten. Noordmelk verkoopt de melk aan fabrieken die er om vragen. De laatste tijd is er een levendige handel in de zogenaamde „vrije melk". De elf boeren besloten ook tegen het kort geding in appèl te gaan en met het betalen van het uittreegeld te wachten óp een nadere uitspraak van de rechter. Voor dat proces is nu de procedure gestart. --- Bos van Franeker wellicht volgend jaar in aanleg FRANEKER - Als alles meezit, kan er eind volgend jaar worden begonnen met de aanleg van achttien hectare bos op Het War bij Franeker. Binnenkort gaat een werkgroep van de ruilverkaveling De Bjirmen aan de slag met de plannen die no? nader moeten worden uitgewerkt. Het Franeker bos wordt geplant in het gebied tussen Groot Lankum, het zogenaamde Filosofenpad en de Sexbierumervaart. De plannen zijn onderdeel van de ruilverkaveling De Bjirmen en de gemeente Franekeradeel heeft zich er al meer dan eens positief over uitgelaten. Een groot deel van het gebied is eigendom van de gemeente Franekeradeel. Er wordt daarom niet zoveel vertraging verwacht door eventuele problemen met het plan van toedeling van de ruilverkaveling. Wel vraagt de ontwikkeling van de plannen nog enige tijd, omdat er ook nog beslist moet worden over kleinschalige recreatieve voorzieningen als vishoekjes bij de Sexbierumervaart, kanovijvers, enzovoort. Gestreefd wordt naar een echt wandelbos, dat bijna aansluit op de woonwijken Sexbierumerolan en de Kaatsersbuurt in Franeker. Bij de oude Sexbierumerueg is aan de overkant van de Sexbierumervaart het gebied te zien, dat bebost zal worden. --- Tille Scheepsbouw dingt mee naar Amerikaanse order KOOTSTERTILLE - Naast een aantal andere werven in ons land mag ook „Tille Scheepsbouw b.v." uit Kootstertille een offerte uitbrengen voor de bouw van tien ruw afgebouwde casco's van middelgrote schepen. Dat is het resultaat van een bezoek van een groep Amerikaanse zakenlieden gistermiddag aan de werf. De Amerikanen brengen een meerdaags bezoek aan ons land, onder andere aan Drachten en Kootstertille. Maandagavond kwamen ze in Drachten aan, waar ze tot vandaag verblijven. De contacten met Smallingerland vloeien voort uit een bezoek dat een Drachtster delegatie vorig jaar aan Israël bracht. Het bezoek aan de werf in Kootstertille werd bijgewoond door burgemeester Geert van veenen van Acht Kar spelen. Hij sprak na afloop van een nuttig bezoek. „De Amerikanen waren uitstekend geïnformeerd en de order is beslist geen kruimelwerk. Ik schat dat het om zon honderd -miljoen gulden gaat". Van Veenen denkt, dat een definitieve toewijzing slechts enkele weken op zich laat wachten. Hoewel het bezoek aan Ko'ostertille duidelijk een gevolg is van de acquisitie die Smallingerland in het buitenland heeft gepleegd, is dat voor Van Veenen geen aanleiding om het beleid in zijn gemeente te wijzigen. „Echt, ik ben blij met het voorbereidende werk van onze buurgemeente maar acht het onjuist, dat Achtkarspelen in het buitenland acquisitie gaat plegen. Ik denk dat andere instanties daar beter op ingesteld zijn". --- Taalspegel onkruidkorrels kinnel wol wer in winter yn 'e kast. i Om my meie de tüchkerrels altyd wol op 'e planke bliuwe. / --- 'Vlieland altijd weer de sigaar' Wethouder van Vlieland is boos op rederij Doeksen VLIELAND - „Vlieland is altijd weer de sigaar. Wij delven steeds het onderspit tegen Terschelling. Ook nu weer wordt Terschelling onrechtmatig bevoordeeld", zo reageert de Vlielandse wethouder Jan Hendrik van Schuppen op het besluit van rederij Doeksen om de veerboot 'Vlieland' (voorheen 'Midsland') gedurende een week of zeven op Terschelling te laten varen wegens groot onderhoud aan de Schellingerland'. Vlieland moet het zo lang (tot begin december) doen met de oude 'Oost-Vlieland', die volgens Van Schuppen en vele eilanders met hem niet meer voor zijn taak berekend is. „De veerboot op Terschelling moet in onderhoud, en Vlieland heeft er de ellende van", meldt Van Schuppen niet zonder wrok. Volgens Van Schuppen is het voora.1 met het vrachtvervoer op de Oost-Vlieland' droevig gesteld. Tot voor ongeveer twee jaar was deze boot de reguliere veerboot voor Vlieland. In die tijd voer echter in tijden van drukte ook de 'Noordsvaarder' nog, die dan een deel van de vracht overbracht. Toen Doeksen voor de dienst op Terschelling de 'Schellingerland' aanschafte, kon de 'Midsland' mooi op Vlieland gaan varen. Veel Vlielanders waren hiermee in hun nopjes, want dit schip (toen omgedoopt tot "Vlieland') is niet alleen sneller dan de 'Oost-Vlieland' maar ook veel groter, terwijl het vrachtverkeer op de Vlieland' de voordelen geniet van het rollon-roll-offsysteem. Doeksen verkocht de 'Noordsvaarder', die niet meer nodig werd geacht. De ergernis op Vlieland begon, toen vorig jaar september de Vlieland voor een opknapbeurt de werf op moest en zon driekwart jaar uit de vaart bleef. De Vlielanders moesten "het gedurende die periode als vanouds weer doen met de 'Oost-Vlieland'. Er was echter geen 'Noordsvaarder' meer, die een deel van de vracht kon overnemen. Bij de nadering van het zomerseizoen, toen de hoeveelheid vracht toenam, bleek dat de 'Oost-Vlieland' die nauwelijks aan kon Wachttijden van drie kwartier kwamen voor. Ook beschikt de 'Oost-Vlieland' niet over het roll-on-roll-off-systeem, zodat de meeste vracht voor het eiland in Harlingen weer overgeladen moet worden. „Daardoor stijgen de transportkosten weer", aldus Van Schuppen, die verder zegt, dat door de gebrekkige capaciteit het achterdek en de gangpaden zo volgestouwd kunnen zijn met vracht, dat er voor passagiers in noodsituaties niet of nauwelijks nog doorkomen aan is. Volgens Van Schuppen is het ook voorgekomen dat vracht wegens de beperkte capaciteit van het schip niet mee kon en een of meer diensten moest wachten. Toen bekend werd, dat de Oost-Vlieland ook dit najaar weer de honneurs moest waarnemen, hebben volgens Van Schuppen verschillende ondernemers enkele grote partijen vracht eerder dan gepland laten aanrukken. Sinds gisteren vaart de Oost-Vlieland' weer op Vlieland. Maandag heeft erover deze kwei uiden tussen burgemeester en houders van Vlieland en de din rederij Di Directeur Gerrit Rombout van rederij Doek prek d plaats Ik vind hel dan ook - laai ik hl wat merkwaardig, dal de krant er al weet van heeft". Wethouder Van Schuppen is in h enige, die zich boos maakt over de handelwijze van Doeksen. „De resl van b. en w. accepteert eenvoudigweg wat Di sen doet", zegt Van Schuppen kribbig. Rombout reageert behoedzaam op de kritiek. Hij geeft toe. dat de situatie met de 'Oost-Vlieland' niet optimaal is. Het feit dat dit schip het afgelopen jaar bijna negen maanden moest invallen en nu nog eens zeven weken, noemt hij een uitzonderingstoestand. „Dergelijke grote onderhoudsbeurten, waard pen gedurende langere tijd uit de vaart moeten, vinden heus niet elk jaar plaats." Uit zijn reactie blijkt, dat hij geen ernstige problemen met het vrachtvervoer verwacht. Rombout ligt niet wakker van de kritiek, dat de capaciteit van de "Oost-Vlieland' te klein zou zijn en dat het vrachtaanbod soms zo groot zou zijn. dat niet alles mee kan. „We hebben de bemanning van de Oost-Vlieland' de v : en ook nu weer het mandaat g ven om buiten de dun liensten te varen, wanneer tiet bod van vracht dat nodig zou mal rwijl nei drukker was dan we kunnen * an de nu voor ons liggende perii Op de kritiek dat Terschelling „weer eens" onrechtmatig bevoordeeld wordt zegt Rombout: „Het aanbod van passagiers en vracht voor Terschelling is nogal wat groter dan dat voor Vlieland. Wij kunnen onmogelijk de 'Oost-Vlieland op Terschelling laten varen. Een andere oplossing dan deze die we gekozen hebben, is er niet, althans niet op dit moment." Rombout meldt, dat zijn bedrijf zoekt naar betere oplossingen voor de wat langere termijn. Welke die oplossing zou Kunnen zijn, wil hij niet zeggen. In april nog hebben vertegenwoord van de gemeente Vlieland, rijkswaterstaat, de rijkspolitie, de VVV, transportbedrijf Pronk en de FRAM aan Doeksen laten weten, dat zij de situatie met de 'Oost-Vlieland' meer dan zat waren. --- Geen juridische stappen van Urk tegen Harlingen URK - De gemeente Urk gaat geen juridische stappen ondernemen tegen de gemeente Harlingen. Dat verklaarde burgemeester Albert Bui.js naar aanleiding van de overname van de Harlinger visafslag door de Producentenorganisatie Oost, een samenwerkingsverband van een grote groep Urker vissers. Die aanvankelijk aangekondigde stappen zullen niet worden ondernomen omdat de gemeente Urk deze onfatsoenlijk vindt. Eerder betichtte het Urker gemeentebestuur de Harlinger collega s van onfatsoenlijk gedrag, omdat men niet over de transactie tussen de PO en de gemeente Harlingen was ingelicht. Bovendien is de burgemeester van Urk van mening dat het nemen van maatregelen de besluitvorming binnen de gemeenteraad van de Friese havengemeente gaat doorkruisen. Buijs verklaarde echter wel dat mocht zich nog een mogelijkheid voordoen de gemeente Urk, na net wegslikken van enige wrok, nog altijd bereid is om verder over de overname van de visafslag te onderhandelen. --- Ook tweewieler-sleutelaars gemeld Bovag-leden in Friesland sporen 50 beunhazen op LEEUWARDEN - De jacht op de beunhazen heeft de Bovag - bond van garagehouders en aanverwante bedrijven - vanaf april in Friesland ongeveer vijftig gevallen opgeleverd, die voor nader onderzoek in aanmerking komen. Volgens woorvoerder Bert van Duyn, hoofd van de publiciteitsdienst van de Bovag, zal een aantal van de oeunhazen aangegeven worden bij de Economische Controle Dienst in Apeldoorn. Het werkelijke aantal meldingen ligt aanmerkelijk hoger, maar wegens het ontbreken van voldoende gegevens wordt daar verder niets mee gedaan. Opvallend is volgens Van Duyn het aantal meldingen over sleutelaars aan tweewielers, die niet officieel als ondernemer staan geregistreerd. Tegenover elke drie meldingen van onrechtmatige autobedrijven staat één melding van een illegaal tweewielerbedrijf. De Bovag noemt de actie tegen de uitoefening van een autobedrijf zonder de vereiste papieren en/of vestigingsvergunning een succes. Nog steeds komen er meldingen binnen van Bovag-leden, die beunhazen aanbrengen bij de bond. De actie die in april in de noordelijke provincies van start is gegaan, is inmiddels uitgebreid tot het hele land. Tot nu toe heboen de aangesloten leden ongeveer 550 illegale bedrijfjes opgespoord. Deze hebben allemaal een brief ontvangen van de Bovag met het verzoek binnen een maand de activiteiten te staken. of te zorgen dat de vereiste vestigii vergunningen papieren verkregen v den. Volgens Van Duyn is ongeveer twintig procent direct gestopt na dl b van de Bovag. De overige tachtig procent gaat gewoon door. Volgens Van Duyn komen zij in aanmerking voor 'behandel dat wil zeggen dat de Bovag melding maakt van hun activiteiten bij de Economische Controle Dienst. Landelijk hi de bond van klachten gedeponeerd bii de ECD. Voltens districtshoofd J. Alssema van de !CD in Apeldoorn - waar ook de provincie Friesland onder valt - is in een aantal gevallen procesverbaal opgemaakt Hoeveel dat er zijn, valt nog moeilijk na te gaan. Soms valt geen bewijs te leveren van het onrechtmatig uitoefenen van het autobedrijf en in een aantal gevallen zijn de bedrijfjes inmiddels gelegaliseerd. Bovendien is niet bekend in veel gevallen de officier van justitn sluit tot vervolging. Meestal word) d< zaak afgedaan i boete en i met zwaardei n om de b ertoe aan te zetten de benodigde pa] ren te halen. Eerder organisterdi proef in Twente, waarbij 292 beunh opgspoord werden, van wie er 65 d na de sommatie van di viteiten staakten. Op de ■■ komt, dat nu landelijk 'sleehls .r>.r)o ille gale autobedrijfjes zijn Van Duyn het antwoord Bchuldig blij ven. De publiciteit rondom beunh.i heeft velen ertoe aar: maar ook de toenemen le kan een factor van beuken gist hij. „Hoe dan ook, 550 onrechtmati ge bedrijven m de autol.i arirhe lijkt helebot ! .omen ii. nieuwe meldingen binn De Bovas heefl becijferd, dal de ipen van ruim 850 miljoen gulden dooi d< beun! Inarbeid kend knmi dal neer op 5500 banen ofwel 6,3 miljoen manuren werk ---