(Advertentie) Twee weken m* E M U ontvangt de JH|llMlMltf| Leeuwarder Courant DWm 11 I^ÉÉ ! 2 weken 9ratis Wl W^o W als u zich abonneert r , Noteer mij als abonnee Naam: . J Adres: . ! Postcode/plaats: Bank-/gironr.: Ik wil graag een o maandabonnement a/ 22,14 (Uitsluitend automatische giro/bankrekening) d kwartaalabonnement a/66,35 Deze bon in open enveloppe (zonder postzegels) sturen aan: [ ; Leeuwarder Courant Antwoordnummer 123, #* 8900 VC Leeuwarden ,^<^^v^, Bellen kan ook: __^L& S^^ Vraag naar Tsjikke Bouma -Jo*%m, ...EEN RIJKDOM AAN NIEUWS! ï \m)j^ JR --- Boeken Boeken voor en over blinde kinderen O. PONCER: „De schrijfvogel" bewerkt door S. Schell; met illustraties van de schrijver. Uitgave: Gottmer, Haarlem, prijs ƒ 39,50. „De schrijfvogel" is een heel bijzonder boek. Het is bedoeld om voor te lezen, te bekijken en te voelen. Daardoor is het een prentenboek dat zowel voor ziende als voor blinde kinderen aantrekkelijk is. De tekst van het verhaal is gewoon gedrukt en kan dus gelezen en voorgelezen worden. De plaatjes ziin gedeeltelijk getekend in mooie pasteltinten en gedeeltelijk in reliëf uitgevoerd. Plezierig is dat in een korte inleiding wordt aangegeven dat je ook zonder te kijken dingen voor je kunt zien in gedachten. Vervolgens wordt het braille alfabet weergegeven en een korte inleidende tekst in braille. Bii de plaatjes is steeds dezelfde weg gevolgd. De onderdelen die voor het plaatje van belang ziin worden eerst rechts op de rechterblaazijde afzonderlijk gedrukt, voorzien van braille tekst. Daarna kan het kind het plaatje in zijn geheel voelen. Elementen die op eerdere bladzijden aan de orde kwamen worden bekend verondersteld. Het is een eenvoudig verhaaltje over een sprookjesschrijver die geen verhaal meer kan verzinnen. Hij dreigt te vertrekken, maar de muizen, die profiteren van zijn slordigheid en daardoor een goed leventje hebben, willen dat voorkomen. Het boek ontleent vooral zijn waarde aan de afbeeldingen die mooi zijn om te bekijken en waarin ook het principe van de voelillustratie op vindingrijke wijze is uitgevoerd. Het dwingt tot aandachtig voelen en fantaseren over wat er nu gebeurt. Ook stimuleert het bij kinderen ongetwijfeld de geheugenfunctie doordat er van uitgegaan wordt dat bepaalde vormen later zonder hulp herkend worden. Daarbij is geprobeerd terug te gaan tot de essenties van de af te beelden voorwerpen, dieren en de mens. Uiteraard zou het aantrekkelijk zijn als er meer boeken op een dergelijke wijze werden uitgevoerd zodat ook blinde kinderen een arsenaal van „voelbeelden" kunnen opbouwen waarmee ze geleidelijk ingewikkelder verhalen aan zouden kunnen. Dit is moeilijker dan bij afbeeldingen die we zien, omdat de interpretatiemogelijkheden van één en dezelfde vorm groter zijn als de zichtbare detaillering ontbreekt. We kunnen in tekeningen immers dieptewerking, rondingen, licht en donker, dichtbij en veraf gemakkelijk suggereren, waardoor er meer beweging in een plaat ontstaat. Maar voorlopig is nog het probleem dat het uitvoeren van een dergelijk boek een zeer kostbare operatie is vanwege de bijzondere machines en materialen. De bladzijden in dit boek ziin van een soort plastic, waarin via een bepaald procédé reliëf mogelijk gemaakt is. Opvallend daarbij is dat dit reliëf maar aan één zijde voelbaar is, terwijl het toch lijkt als of er sprake is van één blad en niet van op elkaar geplakte bladzijden. We mogen hopen dat dit boek mee dankzij de artistieke kwaliteiten ondanks de nu nog hogere prijs veel belangstelling zal Krijgen, want het betekent een stimulans om meer van dergelijke boeken te ontwikkelen. Dan zal net ongetwijfeld ook geleidelijk goedkoper kunnen. Het is waardevol voor blinde en slechtziende kinderen. 'Maar ook voor ziende kinderen betekenen dergelijke boeken een extra dimensie in hun verhaalbelevingsmogeliikheden. Te vaak wordt het voelen als zintuig en dus als informatieoverbrenger onderschat. TH. BERGMAN: „Zien met je vingers" met foto's van de schrijver, vertaald uit het Zweeds. Uitgave: Gottmer, Haarlem. Prijs ƒ 24,90. In dit boek heeft Bergman een reeks vraaggesprekken met blinde en zeer slechtziende kinderen bij elkaar gebracht die de lezer een indruk geven van de wijze waarop deze kinderen de wereld om hen heen beleden; wat voor her belangrijk is of wat ze heel vervelend vinden. Hij is in de eerste plaats fotograaf en dus gewend zijn omgeving met veel aandacht op te nemen. Maar door de kontakten met deze kinderen leerde hij nog veel aandachtiger op te letten, juist door de verrassende wijze waarop zij hun tekort aan gezichtsvermogen compenseren met de andere zintuigen zoals het horen, proeven en ruiken en vooral het voelen. Het zijn heel boeiende portretten geworden van de kinderen, die ieder op een volstrekt eigen wijze de wereld tegemoet treden. De '