(Advertentie) l_| • VOETBAL-WK ____Pl__________^4T^^___l _B ---B m^-t^ v, I ... ' i;<.lj^mp ■ k_______________f__W^"^^^^ • DE KONSUMENTENBUS: Frits Bom bewaakt ter plekke uw vakantieplezier in Spanje. • ELKE WEEK: De meest complete toelichtingen over komende programma s. I jOU Bel voor een abonnement UvO"# Iw \ De eerste 15 nummers voor slechts f 10- De VARAGIDS voor kleurbekennersVA! v/\ --- 'Gekocht' eethuisje blijkt niet te koop Advertentie brengt Israëlisch koppel naar Harlinger hel HARLINGEN - Van het beloofde land naar de hel. Zo laat zich de reis van Liza Mizrahi en Ali Kranawi van Israël naar Nederland het beste omschrijven. Ontredderd wacht het tweetal in een hotel in Harlingen wat het lot hen zal brengen. Met als voornaamste bagagestuk een contract, dat hen eigenaar maakte van het Israëlische eethuisje 'King David' aan de Kleine Bredeplaats in Harlingen, vertrokken Mizrahi en Kranawi maandag uit Jeruzalem. In Harlingen wachtte de ontgoocheling: het gekoesterde papier lijkt waardeloos en de verkoper een oplichter. Amper een etmaal eerder leken de zaken er voor het tweetal heel wat rooskleuriger voor te staan. Opgewekt verlieten Liza en Ali hun land, in de stellige overtuiging in Nederland een eigen restaurantje te beginnen. Hun hele nebben en houden hadden ze verkocht om aan het benodigde geld te komen. Een advertentie in de Israëlische krant 'Het Laatste Nieuws' had de twee, werkzaam in een visrestaurant, opmerkzaam gemaakt op 'King David'. Een eigen bedrijfje, dat was nu net wat beiden graag wilden hebben. En dan nog wel in Nederland, waar ze graag heen wilden. De advertentie bracht hen in contact met ene David Raban, een Israëliër, die geruime tijd in Leeuwarden heeft gewoond. In het Leeuwarder etablissement 'Onder de Luifel' laat Girris Dandan, exploitant van het Harlinger eethuisje, duidelijk merken hoe hij over Raban denkt. Mizrahi en Kranawi zitten er aangeslagen bij. „Die Raban, dat is een boef, een oplichter. Hij gedraagt zich als een playboy, als een Don Juan. Ha, hij is zo lelijk als de nacht! Klein, dik... Maar hij kan praten als Brugman", aldus Dandan. Raban heeft ook hem 'King David' al te koop aangeboden. „Maar ik ben er niet ingetrapt. Ik zei: okee, laten we naar jouw bank gaan en vragen of het kan. Maar toen hoefde het niet meer". Het eethuisje is naar zijn zeggen eigendom van de Dank, sinds Raban niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen. Een woordvoerder van de ABN-bank in de havenstad toont zich weinig spraakzaam over dit onderwerp. Maar, zegt hij, Raban is nooit eigenaar geweest van het eethuisje. Volgens Dandan moet Raban in Leeu warden mensen hebben opgelicht vooi in totaal een kleine anderhalve ton. Ek man wordt gezocht in Nederland, Zwe den en West-Duitsland, zegt hij. Dt Leeuwarder politie zegt dat Raban ir Nederland niet wordt gezocht, maai meldt wel spontaan dat Raban 'nie meer in het land is. In Harlingen houdt W. Dienbelt van de Vreemdelingendienst zich bezig met de kwestie. De politieman heeft de in het Hebreeuws en Nederlands opgemaakte contracten van Ali en Liza in ontvangst genomen. Eind deze week zal hij met hen bespreken wat er nu moet gebeuren. De Israëliërs mogen in elk geval drie maanden in het land blijven. Raban had wel wat anders verteld. Nederland is het paradijs op aarde, waar geld en verblijfsvergunningen voor het oprapen liggen. Op grond van zijn verhalen verkochten Ali en Liza alles wat ze hadden, om de aanbetaling van drieduizend dollar te kunnen voldoen. „Deze mensen zeiden hun baan op, verkochten hun sieraden, televisie en bankstel, om hierheen te komen. Drieduizend dollars, dat is hier niks, maar in Israël een heleboel", zegt de al zestien jaar in Nederland wonende Dandan. En dat voor een contract, waarin Raban 'eigenaar van goodwill-rechten en uitrusting in een café' wordt genoemd. Dandan is begaan met het lot van de twee en treedt op als tolk, omdat de twee ondernemende landgenoten geen woord Nederlands spreken en slechts een mondjevol Engels. Hij wijst erop, dat de Nederlandse en Hebreeuwse versie van het contract op tal van punten niet met elkaar overeenstemmen. „Maak mij rechter", roept Dandan verontwaardigd uit, „en ik zal Raban straffen. Mijimeer, ophangen is een milde straf van de hemel voor hem. In Israël kan hij zeven jaar krijgen. Maar in Nederland? Drie, vier weken, of een bejaardenhuis schoonmaken...". Ali Kranawi (midden) en Liza Mizrahi met voor zich de duur betaalde maar waardeloos lijkende contracten. Links exploitant van 'King David' in Harlingen Girris Dandan. --- Friese examenresultaten beter dan landelijke LEEUWARDEN - Het lijkt erop, dat in Friesland de examenresultaten in het voortgezet onderwijs minder slecht zijn dan in de rest van het land. Een kleine enquête onder scholen in deze provincie laat zien, dat het lager beroepsonderwijs er in het algemeen iets slechter uit is gekomen, maar er is geen sprake van een slachting. Ook in het mavo, havo en voorbereidend wetenschappelijk onderwijs zijn de resultaten in de eerste ronde van het schriftelijk examens niet onrustbarend. De Leeuwarder rijksscholengemeenschap scoorde dit jaar beter dan het vorig jaar. Van de havo-kandidaten haalde 41 procent het nog niet zonder herkansing, tegen vorig jaar 48 procent. Van de atheneumkandidaten slaagde 75 procent gelijk, terwijl vorig jaar slechts 72 procent de eindstreep in een keer haalde. Volgens rector Jan de Haan kan het aantal geslaagden dit jaar nog beter wordeen na de herkansingen. De stedelijke scholengemeenschap in Leeuwarden heeft hetalevenminslecht gedaan. Gemiddeld faalde ongeveer een kwart van de kandidaten voor atheneum, havo en mavo. Vorig jaar scoorde het atheneum iets beter. De lagere detailhandelsafdeling van het Leeuwarder Middelseecollege deed het slechter dan vorig jaar. Van de 82 kandidaten slaagden slechts 58 de eerste keer. De Dokkumer scholengemeenschap voor lager beroepsonderwijs heeft het veel beter gedaan dan het vorig jaar. Bij het lager beroepsonderwijs moet echter wel in aanmerking wordfen genomen, dat niet alle leerlingen de centrale schriftelijke examens afleggen. Alleen de eindexamenkandidaten op C- en op D-niveau hebben het examen van het Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling (CITO). De kandidaten van de scholengemeenschap in Heerenveen deden het dit jaar iets minder. Waar vorig jaar de havo'ers goed waren voor 78 procent geslaagden in de eerste ronde, wqaren dat er dit jaar maar zeventig procent. Het atheneum deed het ook iets minder met twintig procvent gezakten tegen vijftien procent vorig jaar. De Heerenveenster scholengemeenschap voor lager beroepsonderwijs had wat moeite met de vakken wiskunde en handelskennis. Maar, zo meent directeur Hans van Limbeek, er is zeker geen sprake van een slachting. Bij het Bogermancollege in Sneek heeft men niet de indruk dat de kandidaten het dit jaar zoveel slechter hebben gedaan dan het vorig jaar. Het scheelt er slechts enkele procenten. Bij de Algemene Beroepsscholengemeenschap in Sneek was net resultaat erg goed. Vorig jaar zakten veertien van 190 Kandidaten in de eerste ronde, dit jaar waren dat er maar vier. Met name bij de vakken natuur- en wiskunde, Enfels en Nederlands deden de kandidaten et zo goed, dat men zich afvraagt hoe dat mogelijk is. --- Man mishandeld door trio in Drie Kramerssteeg LEEUWARDEN - Een negentienjarige Leeuwarder heeft gisteren aangifte gedaan van mishandeling door drie onbekenden. In de Drie Kramerssteeg naast het hoofdpostkantoor werd de jongeman dinsdagmiddag om half zes van zijn fiets geduwd door een trio, dat hem vervolgens met een scherp voorwerp bewerkte. Het slachtoffer moest negen hechtingen laten aanbrengen in een wond op zijn voorhoofd. Na behandeling in het Diakonessenhuis kon hij huiswaarts keren. --- Twaalf automobilisten bekeurd bij Westeinde LEEUWARDEN - Twaalf automobilisten zijn vanmorgen op de Harlingerstraatweg ter hoogte van de wijk Westeinde bekeurd, omdat zij op onjuiste wijze de stad Leeuwarden probeerden binnen te komen. Acht weggebruikers reden door rood licht, drie automobilisten gingen aanvankelijk van de Harlingerstraatweg linksaf de Douwe Kalmaïeane op om daar te keren en zo bii groen licht snel opnieuw linksaf op de Harlingerstraatweg te komen en nummer twaalf stelde zich op in de linksaf-strook om vervolgens rechtdoor richting stad te rijden. --- Getuigen gezocht van aanrijding LEEUWARDEN - Op de Groentemarkt is gistermiddag om twintig voor een een grijze bestelauto in een parkeervak aangereden. De achttienjarige Bossche bestuurder ontdekte schade aan de achterzijde. Omdat de veroorzaker is doorgereden, zoekt de politie getuigen (telefoon 132423). --- Personalia LEEUWARDEN - Op de algemene ledenvergadering van de Leeuwarder Badminton Club is de scheidende voorzitter Dick van der Heijde tot erelid benoemd. Van der Heijde hanteerde tien jaar de voorzittershamer van de volgend jaar dertig jaar oude club. --- Waterstanden (FZP: 66 cm min NAP) Datum: 29/5 Bergumerdam 14 (15); Nesserzijl 14 (16); Scharsterbrug 14 (14); Woudsend 15 (13); Sneek 15 (16); Leeuwarden 14 (16). Gemiddeld 14,5 (14,3). Het J. L. Hoogland-gemaal laadt in. De inlaatsluizen zijn geopend. De sluizen zijn voor doorstroming geopend. --- Hoog water Harlingen, mei '86 29.02.47-14.43 30. 03.39-15.35 31.04,33-16.36 1. 05.29-17,47 Terschelling (haven) 22 min. vroeger; Vlieland (haven) 56 min. vroeger; Ameland (Nes) 34 min. later; Schiermonnikoog (west) 38 min. later; Lauwersoog 27 min. later; Holwerd 42 min. later; Kom-i werderzand 17 min. vroeger. --- Wegvallende vraag naar groente: „Iglo-effect" Schade tuinders kan oplopen tot meer dan ƒ28 miljoen Door Aukje Mulder LEEUWARDEN - De schade in de tuinbouw als gevolg van de kernramp in Tsjernobyl zou wel eens groter kunnen zijn dan die in de veehouderij. In de tuinbouw zou dit schadebedrag boven de f 28 miljoen kunnen komen, doordat net doordraaien van de spinazie een negatieve uitstraling naar andere bladgroenten blijkt te hebben. Dat zegt het Landbouwschap in Den Haag. Er is minder vraag naar andijvie, sla, tomaten, radijs, komkommer, maar zelfs ook naar champignons, die niet eens in de openlucht worden geteeld. Een voorlichter van de ABTB, de katholieke boeren- en tuindersbond, vergelijkt die wegvallende vraag met het Iglo-effect' van een paar jaar geleden. „Toen bekend werd dat in produkten van Iglo giftige koelvloeistoffen terecht waren gekomen, daalde de verkoop van alle diepvriesprodukten." Het Landbouwschap: „In de bedrijven die een of meer groentes telen, vallen rake klappen." Tomatenkweker Torn de Beer uit Beriikum, die over een modern uitgeruste kas beschikt, kan daarover meepraten. Op de veiling Westland-Noord in Poeldijk, waar hij zijn tomaten veilt, kreeg hij deze week f 11,50 voor een bak tomaten van zes kilo, terwijl hij daar normaal ƒ 18 voor zou hebben gekregen. „En in de eerste twee weken na de ramp was het helemaal erg, toen kreeg ik ƒ 12 per bak, terwijl de prijs toen op ƒ 24 moest liggen". „Mijn tomaten zijn voor negentig procent voor de export bestemd, ze gaan naar Duitsland, Zweden, Noorwegen, Frankrijk en Engeland. Overal blijken de consumenten voorzichtig te zijn geworden. Ze denken kennelijk, dat de tomaten zo van de koude grond komen. Ik heb nog niet uitgerekend hoeveel schade ik heb geleden. Wel is het zo, dat ik anders om deze tijd een seizoenkracht aan het werk heb, maar dat zit er nu niet „Er zijn na de ramp in Rusland angsten opgeroepen die niet nodig waren geweest," vindt kweker Chris Bootsma in Leeuwarden. Naar zijn zeggen plukt hij nu de wrange vruchten van de voorlichting, zoals die via radio en tv de huiskamer in kwam. „De mensen zijn bang geworden voor alle groenten. Ik heb voor 99 procent kasgroenten, zoals andijvie, spinazie en bloemkool, maar op de veiling zijn de prijzen enorm gedaald, omdat er bij het publiek minder vraag naar is. Op dit moment heb ik al zon zesduizend gulden schade geleden." De doordraaivergoeding die de tuinders voor afgekeurde spinazie kregen, was een druppel op een gloeiende plaat, zo valt hier en daar te beluisteren. Een Friese kweker: „Twee dubbeltjes vergoeding per kilo spinazie is natuurlijk niet veel. Het is een kwestie van ogen dichtdoen en maar in je zak steken. Een schadepost ook bij kweker Sibbe- Ie Smits in Koudum. „Spinaziezaad is hartstikke duur. Alleen al aan zaad ben ik dit seizoen driehonderd gulden kwijt geweest. Dat geld is niet boven tafel gekomen. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de arbeidsuren, de bemesting en de vervoerskosten. Het wordt tijd, dat er nu eens positie! wordt gepraat over groente, negatieve verhalen hebben we nu al genoeg gehad." Smits en Bootsma en meer van hun collega's zien weinig heil in het indienen van afzonderlijke schadeclaims bij de overheid. „Omdat je nu nog onvoldoende zicht hebt op de totale schade en omdat je in je eentje weinig uitricht." Wel hebben de kwekers hun hoop gevestigd op het Landbouwschap in Den Haag. Daar heeft men inmiddels het plan opgevat om het Landbouw Economisch Instituut (LEI) een enquête te laten houden bij tuinders om op die manier een schade-begroting te kunnen opmaken. De uitkomsten zouden binnen enkele weken bekend moeten zijn. De mensen die rechtstreeks met die 'voorzichtige consumenten' in contact komen, de groentehandelaren, kopen niet voor niets minder in op de veilingen. Groentezaak Van der Meer in de Ouddeelstraat in Leeuwarden heeft gemerkt, dat de winkelverkoop de laatste twee weken veertig procent is teruggelopen. Bedrijfsleider G. Flootman:.,!* angst zit er wel in. De verkoop van spinazie en andijvie staat aardig stil. de verkoop van sla begint weer wat op ganBl komen. Maar een bijkomend probleem is, dat als de klant niet voor groente naar je zaak komt, hij ook geen fruit afneem*-; En ook dat hebben we kunnen merken. „Spinazie verkopen we niet, het z), alleen buitenlanders die erom vrag* > meldt mevrouw Lies Slof-Van de w» Leeuwarden. Zij staat drie dagen vat week met groenten op de markt tn " . warden en Drachten. „Zijn we rond deze tijd twintig kistjes °P e;"dag. kwijt, nu verkopen we er een op een Andijvie en sla gaan ook nog vrij n lijk". Vreemd genoea zijn er y- b(j van heel andere aard te beluistei groentezaak Doldersum ophi'l «" Lartier. Bedrij/.leider //. kan hier melden, dat alle groentes, « onder de spinazie, 'goed op gaan ... maandag hebben we al 55 *»«"' _". kocht, we hebben een normale vern^r --- Aangepaste kleding Maria Louise school Vrolijke modeshow in Lyndensteyn BEETSTERZWAAG - Het zal niet vaak gebeuren, dat er een modeteam van vier personen naar je toekomt, dat de opdracht heeft speciaal voor jou kleding te ontwerpen en te maken. Twintig kinderen van het revalidatiecentrum Lyndensteyn reageerden dan ook enthousiast, toen de tweede-klassers van de opleiding Mode en Kleding van de Maria Louise school in Drachten kwamen vragen welke kleding zij net liefst wilden dragen. Bij het ontwerpen van de kleren werd rekening gehouden met de handicap en met de speciale wensen van de kinderen. Het resultaat was gistermiddag te zien in de gymnastiekzaal van Lyndensteyn. waar tachtig leerlingen van de Maria Louise school een vrolijke modeshow hadden georganiseerd. De kinderen voor wie de kleding was gemaakt, traden zelf op als mannequins en dressmen, geassisteerd door een clowns-duo. De Maria Louise school ging met dit speciale projekt in op een suggestie van de oudervereniging van Lyndensteyn. Ouders hebben soms moeite voor hun gehandicapte kinderen aangepaste kleding te vinden die praktisch is, maar ook leuk en modern. Veel kleren zitten te strak, de stof is niet sterk genoeg en natuurlijk vormen knoopjes en ritsen een obstakel als iemand moeite heeft zichzelf aan te kleden. De tachtig leerlingen van de Drachtster school gingen deze problemen te lijf met een flinke dosis fantasie en hulpmiddelen als klittenband en elastiek. Voor kinderen die veel kruipen, werden extra kniestukken op een broek gezet, die soms met klittenband verplaatst of verwijderd kunnen worden. Veel broeken nadden elastiek in de taille en bij tuinbroeken waren de boyenstukjes afneembaar, gemakkelijk voor een kind dat kwijlt. Voor degenen die in een rolstoel zitten, was de achterkant van de broek verhoogd en de pijpen waren verlengd, terwijl ze voor kinderen die hoge schoenen dragen, juist weer korter waren gemaakt. Bij alle kledingstukken was dus sprake van echt 'maatwerk". De aanpassingen waren heel speels verwerkt, dikwijls door gebruik te maken van vlakken in contrastkleuren. Veel kinderen wilden het liefst een joggingpak hebben en op die voorkeur was creatief ingespeeld. Sweaters met een dessin a la Mondriaan (maar nu eens niet in de geijkte kleurstellingen) en broeken met contrasterende kniestukken. De dertienjarige Jaap Kip wilde een blauwgrijs joggingpak met capuchon en een duif op het voorpand. Dat kreeg hij: de duif was met textielverf aangebracht. Ook aan de presentatie was veel aandacht besteed, vooral na de pauze, toen elk groepje in een andere omgeving tevoorschijn kwam: in het verkeer, aan het strand en in cowboysfeer, waarbij de tijdens de eerste scène een door een 'wegwerker' gedeponeerde hoop zand steeds een andere functie vervulde. Behalve met de creatieve en praktische kant van deze aangepaste mode hebben de leerlingen van de Maria Louise school zich ook nog met de commerciële aspecten bezig gehouden. Zij deden onderzoek naar de haalbaarheid van een kleinschalige industrie voor aangepaste kleding in Drachten of omgeving. Hun conclusie is negatief. Verder komt uit het onderzoek naar voren, dat er te weinig informatie over aangepaste kleding bestaat. In dat opzicht is het patronenboekje dat de leerlingen maakten en waarin alle creaties van de modeshow staan beschreven, misschien een eerste stap. ALETTA SCHWEIGMANN De modeshow in Lyndensteyn. In de rolstoel showt Grethilda de Vries (20) een tpteUui voor haar ontworpen blauwe broek met gele sweater. De broek heeft een opgestikte zak onder de knie. --- Elfstedenzeilers uit Gaasterland verbeteren record BALK • De drie medewerker. V?.n ,hS.t med*sch kindertehui. 'Mooi Gaasterland' in Rijs 2s maandagmorgen van start Kin_t„ voor de Elfstedentocht per "ei\ boot, zijn er in geslaagd het recorH te verbeteren, fcet drietal. Bauke Jager (36), Frans Hazekamb «R Hans Abbink (31). volbracht de n___ rathonrace in 46 uur en zeven minu ten, precies acht minuten sneller dan het oude record, dat op 28 iuli 1985 werd neergezet door het viertal Kees Botman (Leeuwarden) Oebele Brouwer (Sneek), Hennv Vreugdenhil (Amsterdam) en R»h van Nues (Groningen). De recordverbetering leverde H_ drie een bedrag van ƒ 250 op. Het zal worden aangewend voor de aankooó van rolschaatsen voor het tehuis Bii 'Mooi Gaasterland' wordt momenteel een rolschaatsbaan voor de kinderen aangelegd. Maandagmorgen om tien uur vertrok het drietal per Poly Valk vanuit Balk. Al zeilend, bomend en zelfs jagend volbrachten zij de tocht in de nieuwe recordtijd. Het eerste dat de recordjagers na aankomst in' Balk tot zich namen, was een kop koffie. „Dat hebben we namelijk in die drie dagen niet gedronken," aldus de vermoeide, maar zeer voldane Elfstedenzeilers. --- Minister no vragen Kamerlid: Geen verband rel Kedichem en kamp anarchisten DEN HAAG - Het congres van internationale anarchisten in Appelscha pleegt rustig te verlopen. Met de gebeurtenissen rond de Centrumpartij in Kedichem zie ik geen verband. Dat zegt de minister van justitie Korthals Altes in antwoord op Kamervragen van het CDA-lid Gualtherie van Weezel. Het openbaar ministerie, de burgemeester van Ooststellingwerf en de politie verwachtten geen moeilijkheden en zagen dan ook geen aanleiding extra veiligheidsmaatregelen te treffen. Ik acht dit verantwoord en heb aan de procureur-generaal geen nadere instructies gegeven, aldus minister Korthals Altes. Hij ontkent dat er contact is geweest tussen de burgemeeser en het ministerie. Dat was gevraagd door Van Weezel, die ook aandrong op meer instructie aan justitie en politie vanwege het congres. Hij verwachtte ongeregeldheden. De minister zegt nu dat het congres een jaarlijks terugkerend gebeuren is. Het had dit jaar een wat meer internationaal karakter dan andere jaren. „Het congres heeft doorgaans een beschouwend karakter", aldus de minister. Hij weet dat gesproken werd over het verband tussen anarchisme en feminisme, antimilitairisme, ecologie en syndicalisme. --- Bedrag van f 30.000 Veehandelaar in Tietjerk bestolen TIETJERK - Veehandelaar K. Joustra in Tietjerk heeft bij de politie aangfite gedaan van de diefstal van een geldkistje met ruim dertigduizend gulden. Het kistje moet in het weekenduit de woning aan de Boskleane zijn gestolen, toen de familie afwezig was. De politie heeft geen sporen van inbraak kunnen vinden. Het is derhalve onduidelijk hoe de dieven binnen zijn gekomen. ---