BARBARA HARRISSON VERRUILDE BORNEO VOOR HET PRINCESSEHOF Tekst Sytse Singelsma/Foto's Paul Janssen 'Friezen en Dajaks zijn hetzelfde' 'Een huisvrouw die goed op het museum wilde passen.' Zo omschrijft dr. Barbara Harrisson zichzelf en de manier waarop zij haar taak als directeur van het gemeentelijk museum Het Princessehof in Leeuwarden de afgelopen jaren heeft gezien. In juli 1977 verscheen Barbara Harrisson, voor de buitenwacht uit het niets, in Leeuwarden om Jaap Romijn op te volgen als directeur van Het Princessehof. Nu, bijna tien jaar later, heeft haar naam binnen de kringen van keramiekkenners en vaste museumbezoekers en daarbuiten een bekende klank gekregen. Barbara Harrisson zelf is echter voor de meeste mensen een tamelijk onbekende grootheid gebleven. Haar werk heeft zich goeddeels buiten het oog van de buitenwacht afgespeeld. „Ik ben vooral bezig geweest met het beheer van de collectie, maar dat ziet de gewone bezoeker niet," geeft ze toe. Niettemin ziet Barbara Harrisson, enkele maanden voor haar pensionering, met tevredenheid terug op haar periode bij Het Princessehof. Naar haar overtuiging is de collectie onder haar leiding een stuk toegankelijker geworden, met name door het voeren van een gedisciplineerde boekhouding, en is de opstelling helderder en wetenschappelijk meer verantwoord geworden. In haar Friese jaren is Barbara Harrisson, die haar opleiding in de Verenigde Staten ontving, en werkte in Australië en op Borneo, zo vergroeid met Het Princessehof, dat ze van plan is ook na haar pensionering in Friesland te blijven wonen. Om zo steeds in de nabijheid van Het Princessehof te zijn, om daar haar studies over Chinees porselein, een van haar grote liefdes, voort te kunnen zetten. Barbara Harrisson omschrijft zichzelf als een 'internationalist' en haar levensloop vormt het beste bewijs van die Karakterisering. Ze werd als Barbara Güttler geboren in dat deel van Silezië, dat na de oorlog Pools grondgebied werd. Na naar huwelijk met een Engelsman kreeg ze in 1952 de Engelse nationaliteit. Ze heeft nog steeds een Engels paspoort, maar zou dat het liefst direct inleveren voor een Europees. In 1953 vertrok ze naar Sarawak op Borneo, waar haar echtgenoot directeur van het volkenkundig museum was. De jaren op Borneo, die tot 1967 zouden duren, vormden de basis voor haar latere wetenschappelijke werk. Barbara Harrisson in haar werkkamer Barbara Harrisson bij een afgodsbeeld dat het 'Longhouse' tegen kwade invloeden moet beschermen Om de bewoners tegen wilde dieren te beschermen wordt een 'Longhouse' op palen gebouwd Barbara Harrisson voor het 'Longhouse' in het Princessehof Barbara Harrisson De fraai besneden deur van het 'Longhouse' --- Ere-doctoraat Op Borneo ontwikkelde Barbara Harrisson haar zin voor wetenschap. Vanuit de praktijk dan wel te verstaan. Het werken in het museum omvatte niet enkel een conserverende taak, maar hield ook praktisch veldwerk en onderzoek in. Nadat ze alle aspecten van het museumwerk had leren kennen, ontwikkelde Barbara Harrisson al snel enkele specialisaties. Met name de praktische archeologie en oosterse keramiek kregen haar interesse. In eerste instantie verwierf ze zich echter internationale vermaardheid met haar studies naar het gedrag en de leefwijze van apen en mensapen. Die studie, en haar ijveren voor de bescherming van die diersoorten, leverde haar in 1973 zelfs een eredoctoraat op van de universiteit van Tulane in de Verenigde Staten. Het boek wat ze aan de hand van haar ervaringen op Borneo over orang oetangs schreef is inmiddels aan een tweede druk toe. Behalve de orang oetangs leerde Barbara Harrisson door haar anthropologische studies op Borneo ook de eilandbewoners, de uajaks, goed kennen. „En die zijn Precies hetzelfde als de Friezen," 'uidt haar conclusie. „De Dajaks storen zich net zo min aan het oordeel van anderen als de Friezen. Ce weten zelf wel wat ze doen. Ze 'aten zich niet zo gauw door iemand zeggen wat ze moeten doen." In 1967 ging Barbara Harrissons ïchtgerioot met pensioen en het echtpaar vestigde zich in de Verenigde Staten. Dat land zat op dat moment tot over de oren in de oor'°g in Vietnam, en dat had tot ge- Yoig dat de belangstelling voor -"■uidoost-Azië er groot was. Aanvankelijk gaf Barbara Harrisson fr lezingen over oosterse kunst en °eed aan onderzoek, tot ze ontdekte dat haar wetenschappelijke °asis in feite aan de smalle kant as. Ze ging daarom studeren aan J>e universiteit van Cornell, naar naar mening op haar vakterrein «e beste van f de status van rijksmuseum moet krijgen. Al was het alleen maar om het voortbestaan van het museum veilig te stellen. Borneo heeft een belangrijke rol gespeeld in het leven va. bara Harrisson, maar niettemin is het volgens haar een kwestie van toeval dat er op dit moment in het urn een tentoonstelling te /vn is die gewijd is aan de cultuur van dat eiland. Bijzonder trots is ze op de traditionele Daiakwoning, een zogenaamd 'Longli dat voor de komende jaren it gekregen in de Indohet Pril De woning is geheel opgetrokken uit mat.naai dat uit Borneo Is geïmporteerd en verschillende onderdelen, zoal i de fraai tx den deurpanelen, de afgodsbi el den en da m hei intern m ~,,,.,--stelde gebmlkavoorwerpen /.nn volkomen authentiek ---