Laurent Fignon moet in Tour miljonairsstatus waarmaken Tour de France 87 WEST-BERLIJN (ANP) - Met beslist geen betere erelijst dan enkele anderen is Laurent Fignon aanzienlijk meer favoriet dan kanshebber in de Ronde van Frankrijk. De nu bijna 27-jarige Parijzenaar is dat niet eens, omdat hy als enige van de 203 deelnemers eerder ('B3 en '84) de Tour won. Hij is wel de man, die het nodigst moet. Laurent Fignon heeft de af gelopen twee jaar zijn zakken met miljoenen gevuld en zette daar niet meer dan middelmatige prestaties tegenover. Zijn erelijst werd doordrenkt met zure regen. Desondanks vroeg èn kreeg hij, door keihard zakendoen in een bv-tje genaamd Maxi Sport Promotion met zijn maatje/ploegleider Cyrille Guimard, salarissen alsof hij de afgestapte Bretonse held Bernard Hinault verre ging overtreffen. Alleen al voor de start in de Ronde van Spanje werd een half miljoen gulden gevraagd. Daarvoor mocht de geluidsfirma Bose de naam op de shirts van de Franse renners zetten. Laurent Fignon is op de Kurfürstendamm van Berlijn bij het punt aangekomen, dat hij de miljonairsstatus moet waarmaken. De komende vier weken zal blijken of hij een ware kampioen dan wel achtervolger van zijn eigen dromen is. In de Ronde van Zwitserland, waar hij de afgelopen tien dagen alleen maar trainde, stond hij reeds stijf van de zenuwen. In een ogenblik van openhartigheid bekende hij: „Als ik aan de inzet denk, krijg ik het benauwd." Met de grootste tegenzin heeft Laurent Fignon zichzelf geduld moeten bijbrengen. Het was een medische noodzaak. De kampioen had er moeite mee na de periode, waarin hii als challenger de wielerhemel bestormde. In '83 was de Tour net zo open dat dit jaar. Hinault, de Ïiatron die het peloton zijn wil kon opeggen, lag met geopereerde knie in het ziekenhuis. Pascal Simon leek te winnen tot hij in een onbenullige valpartij zijn schouderblad brak. Fignon won voor de eerste keer en omdat de hele wielerwereld die zege een toevalstreffer noemde, fietste hii een jaar later alle coureurs èn Hinault naar huis. Naar later bleek zichzelf incluis. Laurent Fignon heerste in de tijdritten en op de cols. Hij spreidde een nimmer meer vertoonde macht ten toon. Wanneer hij wilde, ging hij de pedalen staan en stampte net zo hard door tot iedereen met open mond van de zuurstofschuld zijn achterwiel moest loslaten. Fignon was woedend, dat hij één bergrit (I'Alpe-d'Huez) aan Luis Herrera had moeten laten. Het Tourpeloton had een nieuwe heerser. Maar niet heus. Een jaar later onderging Fignon zelf een operatie aan de hieL Vorig jaar ging hij wel van start. In Pau bleef nij als een ziek vogeltje in bed liggen, toen Hinault en Le Mond aanzetten voor hun broederstrijd. Frankrijk en Fignon zelf hebben uitgemaakt, dat de 74e Tour de France, weer de zijne moet worden. De „superstar" valt anders terug naar het niveau van Bernard, Pensee, Marie of Mottet. Sub-top. In Zwitserland dekte Fignon zich in met deze dooddoener: „Als ik de Tour niet win, komt er geen einde aan het wielrennen en ook niet aan mijn leven." Heeft Laurent Fignon op 27-iarige leeftijd zijn toekomst al achter zich? Deze Tour de France zal het laten zien. Hij twijfelt zelf ook. Dit seizoen ging hij weliswaar steeds meer vooruit, hij kreeg geen enkele keer de bevestiging, dat hij met een gerust hart de duels met Roche, Criquielion, Herrera, Hampsten en het Post-collectief kan aangaan. In Parijs- Nice won hij twee etappes zonder het klassement naar zijn hand te kunnen zetten. In de Ronde van Spanje was hij 'slechts' derde, viel dikwijls aan, maar het bleef bij één ritzege. De overwinning in de Grote Prijs van Wallonië was ook weer een positieve uitschieter in de golfbeweging" van zijn presteren. Wie de Tour de France wil winnen moet elke dag even goed zijn, luidt een stelling uit de oertijd van het cyclisme. „In de Ronde van Spanje ben al ik begonnen daar aan te werken", vertelde Fignon in Zwiterland, „Vanaf mei heeft alles in het teken gestaan van mijn voorbereiding op de Tour. In Zwitserland heb ik me Dewust niets aangetrokken van het wedstrijdverloop. Dat Kostte me weleens moeite, want ik ben een winnaar. Zwitserland was een zware ronde en je moest in vorm zijn, wilde je winnen. Het waren haast allemaal renners met de Giro d'ltalia in de benen, die vooraan kwamen. Het was mii ook bekend, dat wie voluit gaat in de Ronde van Zwitserland in de Tour de France moeilijkheden krijgt. Zo ging het de laatste jaren met I-elly, Anderson en Millar.1' Laurent Fignon vreest met grote vreze de tijdritten in de Ronde van Frankrijk. Enigszins merkwaardig, want hij heeft er verschillende gewonnen. Onlangs nog was hij winnaar in de Ronde van Luxemburg. Vorige week in Bazel werd zijn naam pas op de 71e plaats teruggevonden. „Ik was nochtans vertrokken met het idee een prijs mee te pakken. Mijn benen bleven blokkeren en en ik gaf het maar op. Het probleem is niet lichamelijk. Het zit in mijn hoofd. Het is moeilijk uit te leggen. Vroeger lag ik voor tijdritten rustig te slapen. Dat lukt me sinds die medische ingreep niet meer. Er gaat te veel door me heen. Voor de tijdrit in Luxemburg had ik toevallig wel goed geslapen en won ik..." Een cruciaal moment in de naderende Tour is voor Laurent Fignon derhalve de tiende etappe tussen Seaumur en de Futuroscope bij Poitiers, een individuele tijdrit over 82 kilometer. Wie dan „blokkeert" kan zes tot üen minuten - en daarmee de Tour - verliezen. In Zwitserland wilde Fignon daar, in verband met zijn psychologische blokkade, geen bespiegelingen over maken. „Zulke vragen kunnen mij beter niet gesteld worden", was een kribbige reactie, „ik weet alleen, dat wie een koers goed voorbereidt, ook goed moet rijden. Het zelfvertrouwen is zoek sinds mijn operatie. Ik ben ziek geweest, heb ribben en een sleutelbeen gebroken en ik moest weleens wedstrijden staken. Het geluk was niet meer met mij, in de laatste Vuelta kreeg ik ook een verkoudheid." Fignon verklaarde voor de Tour de France Luis Herrera niet te vrezen. De Colombiaan won de Ronde van Spanje, waarin Fignon derde werd. „Ik heb gezien hoe Herrera de Vuelta beëindigde. Zijn knie was helemaal rood aan de achterkant. De aanhechtingen waren ontstoken. Herrera heeft bovendien te weinig wedstrijdengereden om de inspanningen van de Tour te kunnen verdragen. Stephen Roche is een grotere kanshebber. Hij heeft de Ronde van Italië op zak. Hij is in de winning mood. Van Jean-Francois Bernard heeft mij verbaasd, dat hij in de Giro na een paar dagen de strijd om de rosé trui al heeft opgegeven." Met zijn tegenstanders was Fignon niet veel bezig in de aanloop naar de Tour. Hij was veel meer in zichzelf gekeerd bij het naderen van het „moment suprème'. Hij heeft twee jaar verloren en is toe aan een nieuwe topprestatie. Anders gaat hij er financieel zwaar op achteruit. Fignon verdient op het ogenblik aanzienlijk meer dan in zijn topjaar 1984. Voor een criterium vraagt hij tientot dertienduizend gulden. „Dat is nu eenmaal mijn marktwaarde als tweevoudig Tour-winnaar", was zijn mening. Een andere uitspraak van hem was: „Ik fiets tot mijn dertigste, daarna ga ik rentenieren". Die woorden heeft hii later ingetrokken. „Zo ver ben ik nog lang niet." Laurent Fignon zal deze Tour moeten bewijzen dat hij behalve veel geld verdienen, ook hard kan fietsen. --- Mart Smeets vaak verstrikt in beperkte mogelijkheden televisie „Nederlandse commentatoren worden nu eenmaal uitgefloten en bespuwd" DEN HAAG (GPD) - Hij weet het, maar ligt er niet wakker van. Van al die criticasters die gretig klaar staan om hem straks tot Sodom en Gomorra te veroordelen. Mart Smeets mag komende maand, als de Tour de France over onze beeldschermen voorttrekt, weer als kop van Jut fungeren. Samen met zijn Limburgse confrater Jean Nelissen. Want gedeelde smart is nog altijd halve smart. Het 'gezicht' van Studio Sport heeft ermee leren leven. Niet dat Smeets jaloers is op zijn Italiaanse collega Adriano De Zan, een soort Heiland voor de wielertifosi. Het geeft niet wat deze man allemaal - zin of onzin - in de microfoon blaast, het volk ligt doodeenvoudig in extase naar zijn woordenstroom te luisteren. Op zon voetstuk hoeft Smeets echt niet te werken. Een beetje waardering op zijn tijd, dat is meer dan voldoende. „Commentatoren worden in Nederland nu eenmaal niet aanbeden. Die zijn er om uitgefloten en bespuwd te worden." In de Tourmaand juli krijgt Smeets doorgaans weinig lof van de (kijkers)jury. De BRT, de Belg dus, is veel beter. Zegt de stem des volks. Is dat oordeel terecht of is het net als met koeien, die het liefst in het weiland van de buurman-boer grazen? Smeets met een quasi ernstige ondertoon: „Ik denk ook dat de NOS het niet goed doet". Dan serieuzer: „Het is tegenwoordig bon-ton als je zegt datje naar de BRT kijkt en luistert. Dus ook naar het wielrennen. Dan hoor ie de kritische kijker roepen: België heeft alles eerder en beter op de tv. Grote onzin natuurlijk, want rechtstreekse reportages van bijvoorbeeld de Tour ziin in Nederland en België precies hetzelfde. Het enige waar je over kunt redetwisten, is de commentator. Als ik dan zou moeten kiezen, kies ik niet voor de Belg, maar voor de Fransman. Die Olivier van Antenne 2 heeft nog meer gevoel voor het wielrennen dan alle andere collega's." Het is vooral ook een kwestie van taalgebruik, meent Smeets. „Kijk, die Belgen praten veel bloemrijker. Bourgondischer. Ik ben veel zakelijker in mijn reportages. Aan de andere kant; het is natuurlijk ook zo dat Belgen van oudsher doorleefder met dat wielrennen bezig zijn. Zelf lees ik ook altijd eerst de wielerverslagen in de Belgische kranten. Wij zijn ook geen wielerland, wij worden het een beetje. De Belgen, Fransen en Italianen hebben een echte wielercultuur." Het wielrennen volgt Smeets al van jongsaf-aan. Opgroeiend in de Amsterdamse stadionbuurt zat Smeets vaak, aan de hand van pa, naar het baanfietsen te kijken. Een keer per week op donderdagavond had ie toen de zogenaamde Populaires. allerhande wedstrijdjes. Smeets: „Als er een beetje leuk programma was, had je al gauw zon 25.000 man in het stadion. Dat was allemaal vreselijk leuk; mooie achtervolgingen, schitterende sprints en op het laatst van de avond hoorde je de onvergetelijke speaker Willem van Steenberger roepen: 'Motoren in de baan. Dat was nog de goeie tijd van het stayeren met Noppie Koch, Martin Wierstra, de Spanjaard Timoner en de Belg De Paepe. Natuurlijk werd er toen ook gerotzooid in die wereld, maar daar kwam je als kind toch niet voor?" In die jaren vijftig werd de nog piepjonge Mart ook gegrepen door de Tourkoorts. Het was voor het eerst dat de Nederlanders van zich deden spreken op de Franse wegen. Het tijdperk van Van Est, Wagtmans, Nolten, Van Breenen en Voorting. En natuurlijk Jan Cottaar, die ons via een krakende radio op de hoogte hield. Nadien is de belangstelling voor het wielrennen altijd gebleven, ook weer dank zij vader Smeets. „Hij was directeur van een bedrijf dat een van de eerste wielersponsors was, Remington. Daarbij reden jongens als Peter Post, Piet Haan. Lex van Kreunineen en Jan Plantaz. Af en toe mocht ik mee en mocht je die renners, waar je tegenop keek, een handje geven. Het was trouwens niet zo, dat ik direct door het wielrennen werd gegrepen. Het was een van de vele sporten die ik volgde. En leuk vond als net goed was. Ja, de Tour ervoer ik altijd als prachtig. Maar welke jongen - nu nog - heeft dat niet?" In 1973 zag Smeets een jongensdroom in vervulling gaan: hij debuteerde als verslaggever in de Tour. Als radioman op de motor. ,Ja, ik deed het voor Theo Koomen. Die durfde eerst niet op de motor. Hij nam mijn plaats over in 1975, toen ik als NOS-man weigerde iets in coproduktie met de TROS te doen". Voor de radio kun je de Tour het best volgen, weet hij uit ervaring. „De radio is in zon ronde duidelijk bevoordeeld. Het is een veel sneller medium dan de tv. Wij (de tv bedoelt hij - red.) zijn zo log als de hel. Wij hebben maar een bron, dat is het beeld. En daarop is lang niet alles te zien. Dat is onmogelijk. De tv is heel erg beperkt in zijn mogelijkheden om een wielerkoers te volgen. Er gaat niks boven de motor. Er is een afspraak in televisieland dat alleen het thuisland met een motor de wedstrijd mag volgen. Dat betekent dat ik per iaar slechts een koers goed kan volgen, de Amstel Goldrace." Voor het overige is het behelpen, aldus Smeets. „Als tv-commentator heb je maar weinig faciliteiten tot je beschikking. Je zit op een podium met een klei- Ne monitor voor je neus, waarin vaak ook nog de zon schijnt. Nou, dan wordt het moeilijk iets te zien hoor. Aan die koptelefoon heb je ook niets. In je linkeroor zit Hilversum en in het rechter hoor je af en toe een Franse regisseur iets roepen. Als ik daar zo zit, weet ik geen flikker. Er wordt wel geprobeerd iets van de Tourradio op te vangen, maar dat lukt zelden. En dan valt het niet altijd mee anderhalf uur live vol te praten. Vooral niet als er niets gebeurt. Oervervelend. Ja, dan moet je al je kleppen openzetten." Wielrennen is so wie so niet goed te verslaan. Journalistiek verantwoord althans, is Smeets van mening. „Dat komt omdat wielrenners altijd liegen. Dat zit in die sport gebakken. Dat krijg je er ook niet meer uit. Evenals het kopen en verkopen van koersen. Tenminste die illusie heb ik niet. Vroeger probeerde ik daar nog wel eens doorheen te prikken. Dat lukt je van geen kant. Daarom zeg ik nu: Mart jongen, wees verstandig en hang niet de zedenmeester uit. Daar schiet je helemaal niets mee op. Of het hele peloton wil niet meer met je praten, of het publiek keert zich tegen je. Het is nog altijd zo dat de brenger van het slechte nieuws het heeft gedaan." Uit zijn herinnering komt Smeets met een voorbeeld. „Het moet in de Tour van '80 of '81 zijn geweest en het speelde zich af in Nantes. Ik sta na afloop van een etappe te piesen tegen een heg en hoor ik daarachter een enorm gelach. Staan daar renners die zeegen dat ze de dopingcontrole geflikt hebben. Ik roep dat de volgende dag in een bepaald kader voor de tv en wat gebeurt er? Twee dafen later word ik bedreigd. Door een eer met een steeksleutel. Miin kop ging eraf, zei hij. Ik moest ook nog bij Lévitan komen. Hoe ik aan die informatie kwam? Afijn, zit ik drie jaar later in een vliegtuig, komt een van die renners die achter die heg in Nantes had gestaan, naar me toe. Hoe wist je dat, vroeg hij me. Ik vertelde hem hoe het was gegaan, waarna hij dat verhaal bevestigde. Wat is je gelijk dan nog waard? Niks toch!" Het stoort Smeets dat de waarheid in de wielrennerij nooit gezegd mar worden. Smeets: „Ik heb er ook vaak met Jean (Nelissen - red.) over gesproken. Die zit goed in die Limburgs-Belgische kongsie. Hij weet bepaalde dingen van renners. Dan zeg ik tegen hem: zeg dat dan voor de tv. Maar daar wil hij niets van weten. Dan kun ie nooit meer bij iemand thuiskomen, legt hii dan uit. Je moet in dit wereldje heel voorzichtig zijn met dingen die journalistiek royaal door de beugel kunnen. Er ia altijd kloterij." Mart Smeets heeft met die vervelende dingen leren leven. „Ik kan er tegenwoordig mee werken, zij het met bedenkingen. Kijk, als je de manier ziet waarop Vanderaerden en Zoetemelk klassiekers winnen, dan schreewt dat toch om een reactie. Maar het publiek pikt dat niet. Je mag alleen maar vertellen wie er wint. Voor de rest moet je je mond houden." --- Klimmer Robert Millar vreest gekkenhuis eerste Tourdagen SAINT-VINCENT (GPD) - Hij was twee keer tweede in de Ronde van Spanje en dit jaar eindigde hij ook in de Giro d'ltalia op de ongelukkigste plaats die een renner zien na drie weken wielrennen kan indenken. Zijn unieke kwaliteiten als klimmer hebben hem in de lange rij van favorieten getild, waarmee de Tour de France dit jaar van start gaat. „Natuurlijk", zegt de Schot Robert Millar uit de ploeg van Peter Post, „ben ik favoriet. Waarom niet Er is één man, die we moeten verslaan: Roche. Daarna komen er zeker vijf tot zeven renners die de komende Tour kunnen winnen." Millar is een man van weinig woorden en weinig twijfels. Althans, zo komt hij over. Maar de kleine klimmer wil best erkennen dat ook hij knap nerveus is als hij aan de start staat in Berlijn. „Ik heb in de weken voor de Ronde van Frankrijk nog niet een blik geworpen op het routescnema. Waarom zou ik me al zo lang van tevoren nerveus maken. De zenuwen komen vanzelf wel." En als antwoord op het vraagteken dat tegenover hem aan de tafel zit na die ontboezeming, vervolgt hij: „Ja, ik ben net als elke renner zenuwachtig voor de Tour. Niet vanwege wat ons te wachten staat aan lastige etappes, maar vooral voor de eerste tien dagen. Dat wordt weer een gekkenhuis. Vorig jaar kon niemand de koers controleren. Dat zal ook nu niet lukken. Je kunt met een ploeg niet zon groot peloton in bedwang houden. Hinault vond dat vorige keer prachtig. De klimmers werden in die eerste dagen kapotgereden. Wij moesten toen al vroeg onze reserves aanspreken." „Maar het ergste is toch wel dat je voortdurend moet opletten niet bij een valpartij betrokken te raken. Er gaan 220 renners van start in de Tour de France. Daar ziin er veel te veel bij die er niet in thuishoren. Ik snap absoluut niet waarom de stand in de wereldbeker niet gehanteerd kan worden als toelatingsnorm. De enige norm die de Tourdirectie nu kent is geld. Wie een pak bankbiljetten op tafel legt, is welkom. Wat dat voor cic renners betekent telt niet mee. Wij moeten maar zien dat we heelhuids door die vlakke ritten komen." Dan nog wacht de 29-jarige Millar een handicap. Hij verliest veel tijd in de ritten tegen het horloge. Zijn Colombiaanse opponent Lucho Herrera bleek tijdens ac afgelopen Ronde van Spanje, die hij won na de opgave van Scan Kelly, op dat gebied te hebben bijgeleerd. Heeft ook Millar zich toegelegdop het verbeteren van zijn zwakke plekken? „Nee", zegt hij kortweg. En na een lange stilte, die hii mysterieus glimlachend spannend lang laat duren, herhaalt hij nog een keer: „Nee. Dat heeft geen zin. Ik moet er gewoon op hopen dat er tijdens die vlakke tijdritten niet te veel wind staat, want dat is zwaar in mijn nadeel. En in de gewone etappes moet ik zoveel mogelijk uit de wina gehouden worden. Dat is alles." „Als van Herrera gezegd wordt dat hij een betere tijdrijder is geworden, moet dat eerst nog blijken in een echte grote wedstrijd. De Ronde van Italië en die van Spanje zijn toch zeker niet te vergelijken met de Tour de France. De ambiance, de zwaarte van het parkoers, de veel grotere aandacht van de media en het publiek ... dat legt een zwaardere druk op elke renner. De besten van dat moment zijn bij elkaar en gaan er naar toe om te winnen. In de Ronde van Italië is dat niet het geval. Ik heb die uitsluitend gereden als voorbereiding op de Ronde van Frankrijk. Dat ik een rit won en het bergklassement was ruim voldoende." Heb je door die instelling je vriend Stephen Roche niet alleen maar geholpen, zoals beweerd is? „Wat er beweerd is kan me niet schelen. Ik ken Stephen inderdaad goed. We fietsen al tien jaar samen. Bij de amateurs al. Maar dat verandert mijn manier van koersen niet. Als ik kan winnen, hou ik me niet in omdat hij een vriend van me is. Wie dat zegt, kent mij heel slecht en heeft geen verstand van de wielersport. In de Tour de France staan we weer tegenover elkaar. Wie er wil winnen, zal hem moet verslaan. En ik wil winnen. Dus zal ik, als ik daarvoor nog kracht heb en niet net als vorig jaar ziek word waardoor ik moest opgeven, aanvallen op het terrein dat mii ligt. Tegen Roche en andere kanshebbers als Herrera, Delgado en Leclerq, die ik als een grotere favoriet zie dan Jean Francois Bernard waar de Fransen hun mond vol van hebben." --- Route Tour BERLIJN (ANP) - Met een start in Berlijn is de Ronde van Frankrijk langer dan de laatste jaren gebruikelijk. Tussen de Kurfürstendamm en de Champs Elysées in Parijs ligt 4091 kilometer plaveisel, verdeeld in 25 etappes. 1 juli proloog, tijdrit op de Kurfürstendamm 6,5 km. 2 juli le etappe: rondrit Berlijn 105 km en ie etappe: ploegentijdrit 41 km. 3 juli: transport naar Karlsruhe. 4 juli 3e etappe: Karlsruhe-Stuttgart 219 km. 5 juli 4e etappe: Stuttgart-Pfor-heim 79 km en 5e etappe: Pfoi-heim-Straalsburg 112 km. 6 juli 6e etappe: Straatsburg-Epinal 173 km. 7 juli 7e etappe: Epinal-Troyei 199 km. 8 juli 8e etappe: Troyes-Saint Quentin 228 km. 9 juli 9e etappe: Orltans-Renaze 250 km. II juli 10e etappe: Saumur-Poitiers (Futuroscope) tijdrit 82 km. 11 juli 11e etappe: Poitiers-Chaumeil 247 km. 12 Juli 12e etappe: Brive-U-GailUrde-Bordeaux 210 km. 13 juli 13e etappe: Bayonne-Pau 220 km. 14 juli 14e etappe: Pau-Luz Ardiden 153 km. 15 juli 15e etappe: Tarbes-Blagnac 130 km. 16 juli 16e etappe: Blagnac-Millau 205 km. 17 juli 17e etappe: MUlau-Avignon 229 km 18 juli: rustdag. 19 Juli 18e etappe: Carpentrai-Mont Ventoux tijdrit 36 km. 20 Juli 19e etappe: Valreas-Villard-de- Lans 188 km. 21 juli 20e etappe: Villard-de-Lans-l'Alped'Huez 192 km. 22 juli 21e etappe: Bourg-d'Oisans-La Plagne 185 km. 23 Juli 22e etappe: La Plagne-Morzint 186 km. 24 juli 23e etappe Saint-J ulien-en-Genevois-Dijon 212 km. 25 Juli 24e etappe: Dijon tijdrit 30 km. 26 juli 25e en laatste etappe: Crcteil-Parijs Champs Elysees 190 km. --- Definitieve ploegen pas morgen bekend LEEUWARDEN - Ploegleiders in de Tour de France mogen tot 24 uur voor de start van die wedstrijd wachten met het indienen van de namen van de renners van hun ploeg. Dat betekent dat op dit moment nog niet alle ploegen bekend zijn. De deelnemende equipes mogen dit jaar, in tegenstelling tot de tot vorig jaar gebruikelijke tien renners, maar negen coureurs inschrijven. ---