(Advertentie) fotografie --- (Advertentie) Op zaterdagmorgen al rond \ %, koffietijd ' > in de bus Ig^jm Klopt! Dat is dus een héél gezellige reden voor een abonnement op de LEEUWARDER COURANT i 1 2 WEKEN "AKKOORD! GRATIS ! I Noteer mij tot wederopzegging als abonnee. Wie zich nü abonneert, I Mijn voorkeur gaat uit naar een: krijgt de LC eerst twee v| / D Maandabonnement a ƒ 23,37 weken geheel gratis. V (Automatisch via de bank of giro) Stuur daarvoor de bono^ D Kwartaalabonnement a ƒ 69,89 hiernaast in een open I En a,s we'komstgeschenk stuurt u mij de LC | enveloppe (zonder post- I eersl ,wee weken geheel gratis. | zegel) naar: I Naam. | Leeuwarder Courant | Antwoordnummer 123 I Adres: | 8900 VC Leeuwarden I postCode: I Telefonisch abonneren ' I kan ook: 058-965596. I PaatS: -■• --- Fries mozaiek Burgemeester Abma en burgeres Annie in de bus naar Parrega biten en brokken EEN NIET-alledaagse advertentie in het weekblad Bijtijds dat in Drachten en omgeving wordt verspreid: Mededeling Henk de Boer. Sorry dames, Na lang in het wild te hebben rondgekeken, is dit het moment dat ik jullie vertel, dat het met mij gedaan is als vrijgezel. Zijn er nogl vrouwenals dromen die dit willen voorkomen? Bel me dan vanaf nu tot vanavond 2A.00 uur." Volgt ten behoeve van eventuele reflectanten een nummer in Drachten. Er staat een foto bij van een redelijk goed ogende jongeman en dat zal hem dan wel zijn. Een beetje sneu misschien voor de eerst uitverkoren bruid, maar bij nadere overweging toch zo gek niet om op de valreep van de vrijgezelle staat nog eenmaal rond te kijken naar een betere kandidaat. Moet kunnen, pleegt men in deze tijd te zeggen. De Drachtster Courant onthult een dag later, dat het een grapje was van de familie van Henk de Boer. En ook dat er zich tenminste één gegadigde heeft gemeld, een oude vlam van de bruidegom. Henk heeft het toch maar op Christina Blom gehouden en is inmiddels al een weekje met haar getrouwd. Zulke dingen gebeuren anno 1988 in drok drok Drachten, maar in Parregea, Hieslum en Dedzjum gaat net leven intussen ook door. lets kleinschaliger natuurlijk, maar een stuk overzichtelijker dan in Drachten, waar de middenstand steen en been klaagt over het gemeentebestuur, dat het ene grote projekt na het andere uit de grond stampt zonder de h.h. neringdrijvenden daarin mee te laten praten. In Parrega is zoiets onbestaanbaar. De Pinfisker. het dorpsblad, brengt verslag uit van de vergadering van Doarpsbelang. Burgemeester Abma en de direkteur van gemeentewerken Venema zijn erbij. 'Burgtres Annie Breeuwsma klaagt over de slecht geplaveide halteplaats van de bus. Bij het uitstappen staat ze meteen tot de enkels in de modder. De burgemeester biedt aan samen met Annie een busreisje te ondernemen en dan in Parrega de proef op de som te nemen. Aldus besloten. Kom daar maar eens om bij de burgemeester van Smallingerland. Parrega heeft nog meer. Bij een begrafenis staan bij de uitvaart niet minder dan acht dragers klaar en hoewel men dat elders allang met een karretje doet of met hooguit vier dragers, heeft de vereniging besloten de oude traditie te handhaven. Ook wordt in de Pinfisker elke nieuwe inwoner voorgesteld en de vertrekkende uitgeluid, zoals het in een zorgzame samenleving hoort. Voorts vernemen we uit de Pinfisker, dat Ulco de Vries onlangs het fluitspel beoefende en dat dit voor Hindrik Postma aanleiding was om in zijn brandweerpak te schieten, omdat hij de sirene meende te horen. Tenslotte mag niet onvermeld blijven, dat Gaastra een wroetende mol trappeerde, misgreep en het beestje terug vond in de mouw van zijn colbert. In een dorp met zoveel nieuws moet het wel goed wonen zijn. Wat het carnaval aangaat, blijft het in het noorden natuurlijk een "spultsje fan kalde fuotten" en dat moet maar zo blijven. Wie gaat er nu ook in februari, als de borstrok nog lang niet uit kan, de straat op voor zon uitzinnige vertoning? Daar hebben we hier het vanouds bekende school- en volksfeest voor, te houden in augustus-september als de zomerdrukte aan kant is. Bovendien zijn er gelukkig nog principiële bezwaren tegen het carnaval, zoals uit de Nieuwe Ooststellingwerver blijkt. Inzender Weggemans uit Appelscha, die De Turfstampers vertegenwoordigt (de naam alleen al oeneemt je alle lust tot feestvieren) klaagt, dat in zijn dorp §een van beide muziekkorpsen ereid was op te draven. De christelijke muziekvereniging „Laudando" geeft als reden, dat het korps niet kan spelen op een roomskatholiek feest. Volkomen juist, samen in het CDA is al erg genoeg. Het "openbare" VZOS liet op het laatste ogenblik weten niet genoeg leden beschikbaar te hebben voor een artistiek verantwoord hoempaoptreden. Een bedenkelijk argument, zeg maar een "ferlechje," want getuige de verplichte televisiebeelden die het NOSiournaal jaarlijks verstrekt, kan net met een beetje toe. Maar enig begrip voor het standpunt van de inzender moet men anderszijds kunnen opbrengen als hij stelt, dat de uniformen voor beide korpsen indertijd, na een onverdeelde kollekte door rooms, rood, confessioneel en wat daar nog tussen zit, zijn bekostigd. De konsekwentie gebiedt dan ook, dat men met roomse kraag, rode broekspijpen en confessioneel middenstuk door en op elke partij te ontbieden moet zijn. Hier "ligt een probleem, goed voor een breed samengestelde overlegcommissie. De meest bescheiden subsidieaanvraag komt uit Groningen. De Leekster Courant meldt, dat de gemeente Peize f 260.000 te vergeven heeft en dat de "Vrienden van het provinciaal museum" daarvan slechts 25 gulden opeisen. Het college staat er zo versteld van, dat het meteen akkoord gaat en niet eens vraagt waarvoor het is. Dat maakt de Leekster Courant althans niet duidelijk. De aanvraag van VOS (Vrouwen oriënteren zich op de samenleving) kwam te laat binnen en wordt niet gehonoreerd. De eerste oriëntering, die op de regels van de kunst van het subsidie-"gebeuren", is dus niet al te geslaagd. De nogal raadselachtige dorpsnaam Stroobos wordt in De Tweeling (want Gerkesklooster hoort er ook bij) aldus verklaard: heksen lieten zich in vroeger tijden bij voorkeur op bossen stro rivieren afdrijven. Dit in afwijking van het algemene beeld waarbij heksen zich op bezemstelen door het luchtruim bewogen. Het kan zijn dat 'aan de kust het vervoer per bossen stro over rivieren profijtelijker was, dat moeten de kenners maar eens uitzoeken. In elk geval, aldus De Tweeling, gaven ze er in Stroobos de voorkeur aan en in Zeeland ook, want daar zijn volgens de zelfde bron al eens heksen verbrand, die op deze wijze schepen op de kust lieten stranden. Het duivelse werk vond in Stroobos navolging en het dorp dankt er zijn naam aan. Het vervolg komt nog, belooft De Tweeling, dus tot dan. Tot besluit een korrektie. Twee weken geleden werd in deze rubriek wat al te lichtvaardig aangenomen, dat men in Rijperkerk de televisie laat voor wat het is, wanneer er althans een dorpsuitvoering plaats vindt en eiker opkomst gewenst is. Uit§erekend op de avond, dat op de eeldbuis de finale werd vertoond van de grootvaderlandse sound-mixshow speelde de Ryptsjerkster toneelklub en iedereen was er. De moralistische konklusie lag voor de hand, dat men in Rijperkerk de knieën nog niet gebogen had voor de Baal van deze tijd, te weten de beeldbuis. Een lelijke misrekening, een inzender uit dat dorp laat alsnog weten: "Tochten jo dat wy yn Ryptsjerk noch gjin video hienen? RINK VAN DER VELDE --- Jaap van de Scheur (Abva-Kabo) in Heerenveen: Nieuw overlegstelsel met minister is in de maak HEERENVEEN - De ambtenarenvakbond Abva-Kabo probeert momenteel overeenstemming te bereiken over een nieuw overlegstelsel met de minister, waarbij deze bewindsman geen beslissingen kan nemen zonder dat de vakcentrale erachter staat. Gehoopt wordt dat daarover nog voor de vakantie in hoofdzaken een akkoord komt. Dit deelde de voorzitter van deze ambtenarenbond, Jaap van de Scheur, gisteravond mee tijdens een bijeenkomst in Heerenveen. Volgens hem hebben eenzijdige beslissingen in het verleden tot enorme aanvaringen geleid. Een dergelijke afspraak kan dat voortaan voorkomen. Van de Scheur gaf ook aan waarom. „Het kabinet probeert u met man en macht onder een nieuwe werkloosheidswet te brengen. De uitkeringen daarvan zijn lager en de tijd korter. Als we dan zo n overlegstelsel hebben, is het bijna onmogelijk voor de minister om dat soort zaken door te drijven," zei hij. „We kunnen er ook een aantal andere zaken mee tegen houden, die op dit moment misschien boven uw hoofd hangen." Volgens de vakbondsvoorman kunnen er na invoering van de nieuwe werkloosheidswet onder de ambtenaren meer ontslagen vallen dan zij verwachten. Niet alleen bij het rijk, maar ook bij gemeentes, ook dfie bestuurd worden door PvdA-colleges. „Als zij »n enorme financiële moeilijkheden zitten kunnen zij er ook niets aan doen". De Abva-Kabo probeert dit niet alleen tegen te gaan, maar wil daarnaast proberen te komen met een plan voor meer werkgelegenheid in de collectieve sector. Volgens hem moeten in deze sector zeker nog 100.000 mensen werk kunnen vinden. Hij denkt daarbij aan alles wat is blijven liggen in de gezondheidszorg, het openbaar vervoer en op andere plaatsen. „Het is soms onrustbarend te zien hoe Nederland vervuilt. Alleen daar al is werk voor duizenden te vinden," aldus Van de Scheur. Hij denkt daarbij vooral aan ongeschoolde jongelui die maar niet in staat ziin werk te vinden. Zij zouden dertig uur per Week kunnen werken. --- 'Sinistere zaak' Geen goed woord had hij over voor de overstap van FNV-voorzitter Hans Pont naar binnenlandse zaken, waar hij de minister moet adviseren over de ambtenarensalarissen. „Een heel nare, sinistere zaak", noemde hij dat, ook vanwege het feit dat Pont zijn collegae-vakbondsbestuurders telefonisch van zijn stap op de hoogte had gesteld. Volgens Van de Scheur had Pont in de bondsraad moeten vertellen wat hem had bezield die benoeming te aaanvaarden. „Als vakbondsbestuurder moet je niet weggaan als je pas gekozen bent en je moet opletten op welke plaats je gekozen bent", zo vatte hij zijn kritiek tenslotte samen. --- Uitstralingseffect In de kast liggende werkgele§idsplannen waarvoor geld kbaaj is, b< I lerugploegen van uitkeringen en andere instrumenten zouden, bij elkaar gevoegd, voldoende geld kunnen opleveren om dit te bekostigen. De vakbond denkt in eerste instantie aan tien a vijftien gemeentes die willen meewerken en geld beschikbaar stellen. Dit zou een uitstralingseffect op andere gemeentes Kunnen nebben. „We moeten de jongelui niet lastig vallen met een heleboel papier', aldus de Abva-Kabo-Ovoorzitter, die bekende een kast vol werkgelegenheidsplannen te hebben waarmee niets is gedaan. Van de Scheur meent dat het de hoogste tijd is voor het scheppen van dergelijke nieuwe werkgelegenheid. „Als je mensen, ook volwassenen, al maar laat uitkomen op ƒ 1030 per maand, gaan ze kattekwaad uithalen. De maatschappij ontwikkelt zich dan zo dat een aantal mensen er niet meer bij willen horen. Dat kan leiden tot fascistische tendenzen." Ook wat de huidige toestand betreft sprak hij van een „barre situatie die nog een heel eind in de negentiger jaren door kan gaan. Naast een aantal werkenden zie je honderdduizenden werklozen die zich onttrekken aan de maatschappij om nog enigszins rond te kunnen komen." Volgens Jaap van de Scheur krijgt hij per week wel vijftig brieven van mensen die zich ver onder de CAO-lonen aanbieden. Precies dezelfde situatie als in de dertiger jaren en een bedreiging van de salarissen van de mensen die werken, zo stelde hij. --- Sjoerd Bijleveld op Banning-avond 'Weer op zoek naar wijkende, maar toch nabije utopie' MAKKUM - Willem Banning leeft voort, ook in zijn geboortedorp Makkum. De religieus-socialist en belangrijkste grondlegger van de PvdA werd gisteravond in zaal Adema door ruim honderd mensen, familieleden van de theoloog, leden van de PvdA-afdeling Wünseradiel en mensen uit het Woodbrookerswerk herdacht. Sjoerd Bijleveld, oud-directeur van het Woodbrookerscentrum in Kortehemmen en Wim Thomassen, vriend en medestrijder van Willem Banning, plaatsten de in 1971 overleden Makkumer visserszoon in het centrum van hun beschouwingen. Bijleveld-ging daarbij speciaal in op de rol, die Banning heeft gespeeld in het WoodbrooKerswerk, terwijl Thomassen in een rijkelijk met anekdotes doorspekt hetoog de rol van Banning in zijn relatie tot de PvdA belichtte. Laatstgenoemde zei: „Wie praat gaat, wie schrijft blijft. Banning praatte veel, maar is ook daarin blijven leven. Hij was een spreker met pathos, maar dan niet met veel zaallawaai, maar vanwege de herinneringen die niet gauw vergeten raken." Bijleveld wees erop, dat socialisme voor Banning en zijn medestanders meer is (geweest) dan alleen materialisme en determinisme, want als het daarbii blijft, EO zei hij, zal het socialisme het niet redden. Socialisme is ook een cultuurbeweging, een beschavingsbeweging. Als het dat niet is. heeft het weinig zin het te laten bestaan. „Ja, het zal wel blijven en zijn onbeschaafdheidswerk verder doen, zoals er wel meer clubs zijn, maar het zal niets meer van doen hebben met een socialistisch ideaal." Het enthousiasme, het elan, dat Banning en anderen wisten te wekken, is weggeëbd. Er zou. EO voerde Bijl< veld aan, weer een nieuwe be/ieling moeten ontstaan, net als van „die ongercp I de troep" die onder leiding Mozes de vleespotten van Egypte achter zich liet en op zoeK ging naar de ongewisse en verre, wijkende maar toch ook nabije utopie van het Beloofde Land. „Dan kan er weer hoop komen, dat mensen afkeer krijgen van die moedeloosmakende oppervlakkigheid en onverschilligheid, waar je van walgt, afkeer van het vertoon van puur zakelijk en hard denk. willen aanhaken bij datgene dal |e de kans geeft als mens en mi gemeenschap overeind te blijven." Het verhaal dat Wim Thomassen hield was weliswaai fragmentarischer, maar niel min der boeiend Hij vet telde uitge breid over Bannings rol in de van gijzelaarskamp in Smt Mier de Ni Volksbeweging lopend) schiedenis van de PvdA. Th. sen verheeKk niet, thans wi tisch te staan tegenovi i uitingen uit die kring. Zo no hij met name het elitain en de gewichtigdoenerij m de NVB. Banning heeft volgens hem met ui in duidelijk gemaal het wezenskenmerk van h< tische mm vi n niel de ma.ir hel n I 1. Hij pleitte ei heeft u kan putten SJOERD BIJLEVELD --- Franse Marie brouwde eigen bessenjenever en eigen taal ANNA DOLISY heette ze, maar de inwoners van Hallurn en omstreken kenden haar veel beter als Franse Marie. 29 december van het vorig jaar, is ze, 94 jaar oud, in Hallurn begraven. Oudsmid Sybren van der Schaaf jr. leidde de begrafenis waarvoor weinig belangstelling was. Wat verpleegsters uit „Nieuw Toutenburg", zes tantezeggers, een oudbuurman en een oud-huisbaas stonden rond het graf. Een viertal blazers speelden ~Nader mijn God bij TJ" en zo werd het toch nog een waardig afscheid van een bijzondere vrouw. Volgens Van der Schaaf was Franse Marie de laatste oorlogverpleegster. Ze werd in 1894 in de Franse Elzas geboren. De moeder was natuurlijk bekend, de vader niet. „Har mem hat har opdien fan in soldaat", vermoedt Van der Schaaf. Anna Dolisygroeide op bij haar grootmoeder. Toen ze twintig jaar was, brak de eerste werelaoorlog uit en de plaatselijke pastoor ronselde Anna als oorlogsverpleegster. Van der Schaaf: ,3e hat der noait net folie oer ferteld, mar dat se de meast ferskrikkelike dingen meimakke hat, sprekt fansels. Na de oorlog vond ze werk bij een Duitse boer. Daar trof ze Rienk Oberman. Rienk was geboren in een huisje aan de Hijumervaart onder Hijum en naar Duitsland getrokken om zijn diensten als melkknecht aan te bieden. Friese Rienk en Franse Anna werden verliefd. Ze trouwden en kwamen halverwege de dertiger jaren naar Hallurn. Ze woonden er op verschillende plaatsen, onder meer in de Hallumerhoek. Toen in 1940 Duitsland Nederland binnen viel, moet Franse Marie, terwijl ze op haar knieën op de weg lag, geroepen hebben: „Die ferdammte Poepen kommen zurück". * Anna Dolisy bij het graf van haar man --- Mengelmoesje Franse Marie sprak zowel Frans als Duits en leerde van Rienk wat Fries. Haar voertaal werd uiteindelijk een mengelmoesje van die drie talen of zoals Van der Schaaf het formuleert: „Marie broude har eigen bessenjenever en har eigen taal. Rienk koe allemachtich goed beamroaie, dy wist hoe't in beam falie moast. Mar Rienk wie in grouwe fint. Hy en Franse Marie namen mei har beiden wurk oan yn de biten. Sy die trijekwart fan it wurk. Rienk siet altyd mei in dilemma, dan sei er: as ik dokter syn rie opfolgje ferhüngerje ik en as myn eigen rie opfolgje kin ik net mear Franse Marie en Rienk bleven kinderloos. Toen Rienk in 1965 overleed, wilde de weduwe Oberman nog eenmaal een kijkje in haar geboortestreek nemen. Van der Schaaf: „Se rekke ünderweis wat op'e doele, ferdwaald miskien en se is wer thüs kaam." Ze verhuisde naar een kamertje in het armhuis „Louise Heep" in Marrum, maar dat werd later afgebroken. Van der Schaaf: „Se kaam doe yn it bejaardenhüs fan Ferwert en dêr is it ünrjocht begün. Se koene neat mei har nuver taaltsje wurde en se waard saneamd „onhoudbaar". It is ünbegryplik dat de heren medisi der foar soarge ha dat se yn in sletten ynrjochting as Toutenbrug telane kommen is. --- Diner voor twee Bij toeval kwam Van der Schaaf achter haar overplaatsing van Ferwerd naar Noordbergum. Hij zocht haar daar af en toe op-en tijaens die bezoekj< Ide ze over haar jeugd. Van der S „Vn 1984 wie ik ien fan de krystdagen even by har. Wy ha mei üs n iten yn de grutte seal, dy't hast hielendal leech wie. Franse Marie en ik, „een kerstdiner voor Ik sil it noait wer ferjitte. Ik ha de direkteur oertsjügjelynnen dat se noch goed by wie. Se hie noch best selsstannich wenje kinnen, se hawwe it ek mei har besocht, mar se koe ek net mear sünder de gesellichheit en de minsken om nar hinne. Dat doe is se der mr bleaun." En zo o\ n december '87 Anna Dolisy rustig en vredig. Van der Schaaf beijverde zich voor een stijlvolle begrafenis. Het Hallumer korps stelde hem teleur, tenslotte vond hij zijn zwager uit Tietjerk. diens zoon uit Utrecht en nog een paar Hallumers bereid te komen spelen bij het grat Dorpsbelang was er een krans met een lint in de Franse kleuren en de tel i Marie". Van der Schaaf: „De muoikesizzers fertelden my doe, dat se as se eartiids by har ütfanhüs wiene, altyd pankoeken ieten. Dy pankoeken makke se fan geitemolke en aaien. Se koe it amper betelje, mar der mear ai molke. Se woe dat har gasten it goed hiene, in nobel --- 'Deze man kan niet nee zeggen' Eis van acht maand voor stelende dealer LEEUWARDEN - Officier van justitie mr. Jan de Valk heeft gisteren voor de Leeuwarder rechtbank achttien maanden gevangenisstraf, waarvan tien voorwaardelijk, geëist tegen een 22-jarige Oosterwoldiger voor een aantal diefstallen en het verhandelen van heroïne. Bovendien moet hij zich onder toezicht laten stellen van de reclassering. De man zou volgens hem niet gediend zijn met een langdurige detentie, maar het leek hem raadzaam de verdachte de paar maanden die hem nog resten, voor hij kan worden opgenomen in een afkickcentrum, in de gevangenis te houden. De verdachte was in de periode van augustus tot half. november vorig jaar een paar maal naar Amsterdam gereisd om daar heroïne te kopen. Hij had het verdovende middel vervolgens doorverkocht aan gebruikers in Oosterwolde en Heerenveen. De grootste inbraak had hij gepleegd bij Houtindustrie de Griffioen in zijn woonplaats, waar hij samen met een vriend een kleine ƒ 1900 had buit ge 7 maakt en voor ƒ 8000 schade had aangericht. Alle delicten zijn - daar waren alle partijen het over eens - terug te voeren op de heroïneverslaving van de man. Zijn huis zoete inval' geworden voor allerlei kennissen. Door hen w. heroïne gaan gebruiken. Volgens raadsvrouw mr. drs. Jeanette Haa^sma zijn de problemen van haar cliënt terug te ip het feit, dat hij geen nee kan z< Hij liet mensen in zijn hui binnen de kortste keien de baas over hem en zijn vriendin begonnen te spelen. Een kwaal, die volle advocate grotendeels is terug te voeren op de strenge opvoeding, die de jongeman genoten heeft. Volgens haar is haar cliënt niet §ediend met een nog langer verlijf in het huis van bewaring. Zijn pleitte voor een straf, evenlang als het voorarrest, met een eventueel flinke voorwaardelijke celstraf daar overheen. --- Dienstverlening voor brandstichter LEEUWARDEN - Een 21-jarige inwoner . van Surhuisterveen is door de Leeuwarden rechtbank veroordeeld tot zes maanden cel voorwaardelijk en 150 uur dienstverlening. Bovendien zal hij zich moeten houden aan de adviezen van de reclassering. De man stichtte in nacht van Hi februari brand in het pand van bedrij! Hollema in Surhuisterveen, waarmee hij voor /'50.000 schade aanrichtte. ---