(Advertentie) flat Square muurfoicteprekers, voor ruiiTftgvuliendg muziekvree' onze oplossing voor uw ruimteprobleem laawaawaaaaaW W Steefits 9 cm d*p • 2 weg I «m txisf9fiexsysieem •90 60 I 3b Watt (JRIT/IEC) • 350 x I Vraog uw rad» an ot nrfispKaiai om demonslraw en tok» jan» 24 MAANDCN GARANW ■KN VtIUG IDH' --- Boer moet melk aan De Ommelanden blijven leveren LEEUWARDEN - Veehouder R. Tjoelker uit Feerwerd moet voorlopig zijn melk blijven leveren aan de coöperatie De Ommelanden in Groningen. Dat is het gevolg van een uitspraak van de Groninger rechtbank in een kort geding dat Tjoelker tegen de coöperatie had aangespannen. De veehouder heeft een tijdlang melk aan de particuliere fabriek De Kievit in Meppel geleverd. In 1986 verhuisde Tjoelker van Peize naar Feerwerd. Hij kwam daarmee buiten het gebied van De Ommelanden te wonen. De veehouder meende op grond van uitlatingen van bestuursleden dat daarmee ook zijn lidmaatschap verviel. Schriftelijk werd dat evenwel niet vastgelegd. Tjoelker die een quotum heeft van 900.000 kilogram per jaar, ging zijn melk leveren aan De Kievit die een hogere prijs betaalt dan de Noord- Nederlandprijs van De Ommelanden. Nu de rechter heeft bepaald dat de veehouder nog lid is van De Ommelanden gaat de melk terug naar die fabriek. Volgens een woordvoerder van De Ommelanden heeft de veehouder gisteren wel per 1 januari volgend jaar bedankt. Hij moet dan uittreegeld betalen: 2 procent over het gemiddelde melkgeld van de laatste vijf jaar. Die drempel is laag vergeleken bij andere fabrieken. Dat heeft ertoe geleid dat De Ommelanden recentelijk 3 miljoen kilogram melk aan Acmesa in Assen is kwijtgeraakt en 6 miljoen kilogram aan De Kievit in Meppel. Bii De Ommelanden, een onderdeel van CCFriesland in Leeuwarden, beraadt men zich nu over een manier om de boeren meer aan de fabriek te kunnen binden. --- ASK-subsidie geldt nu ook voor exposities buiten Friesland LEEUWARDEN - De provinciale subsidie voor aankoop van kunstwerken door particulieren (ASK) is uitgebreid. De subsidie geldt nu ook voor voor tentoonstellingen van kunstenaars uit Friesland in galeries en expositieruimten buiten de provincie. Kopers kunnen bij aanschaf van een kunstwerk 25 procent subsidie krijgen. Het gaat wel om exposities in professionele expositieruimten en Gedeputeerde Staten moeten vooraf hun toestemming te geven voor een dergelijke toepassing van de regeling. Daarom moeten aanvragen twee maanden voor de aanvang van de tentoonstelling worden ingediend. De provinciale adviescommissie beeldende kunst heeft niet alleen de Friese beeldende kunstenaars van de wijziging op de hoogte gesteld, maar ook alle galeries in het land die de WVC-aankoopregeling toepassen. Door deze wijziging wil de provincie het elders exposeren van Friese kunstenaars aantrekkelijker maken. De provincie Zeeland heeft ook sinds enige tijd een dergelijke regeling. --- EXAMENS GRONINGEN - Aan het conservatorium in Groningen is geslaagd voor hel examen klarinetist Ivar Peter Romer, afkomstig uit Stiens. --- Agent schiet pretrijder uit Appelscha in hand APPELSCHA/RASQUERT - De politie van Leens heeft gisteravond even voor half acht een vijftienjarige jongen tot staan gebracht door hem in de hand te schieten. Hij had van internaat Aekinga bij Appelscha, waar hij is ondergebracht, een auto gestolen en was ermee vandoor gegaan. Hij reed in de richting van Noord- Groningen. Volgens een politieverklaring reed hij met een snelheid van 140 kilometer en slingerde hij gevaarlijk. De auto, die de jongen meenam, wordt gebruikt bij het onderwijs in autotechniek. Kond zeven uur zagen politiemensen uit Uithuizen hem rijden, in de richting van Groningen. Ze zetten een achtervolging in, maar konden de jongen niet tot stoppen dwingen. Onderweg in Warffum botste hij twee maal bijna op een tegenligger. De achtervolgers waarschuwden de politie van Leens, die de provinciale weg afzette ter hoogte van Rasquert. De jongen liet zich door de afzetting niet weerhouden. Hij reed met lagere snelheid tussen een van de politie-auto's en een lantaarnpaal door, om de weg naar Pieterburen in te slaan. De politie meende, dat er een levensgevaarlijke situatie zou ontstaan wanneer hij in de bebouwde kom van Pieterburen en Westernieland zou komen. De jongen werd in de linkerhand geschoten, die hij aan het stuur had. Hij liet de auto uitrollen en is aangehouden. Inmiddels is de vijftienjarige aan zijn schotwonden behandeld in het Academisch Ziekenhuis in Groningen. Vervolgens is hij naar het bureau gebracht van de rijkspolitie in de provinciehoofdstad. Op 22 juni wordt hij gehoord door de politie van Ooststellingwerf, in verband met diefstal van de auto. De recherche van de rijkspolitie in Groningen stelt een onderzoek in naar de noodzaak van het pistoolschot. --- WITMARSUM - Een voormalige woning aan de Hondebossereed in Witmarsum, die al enige jaren als jeugdhonk wordt gebruikt, is vannacht volledig uitgebrand. Aangezien het huis vermoedelijk al enige tijd in brand stond voor de vlammen om twintig voor een werden ontdekt, kon de brandweer van Witmarsum weinig meer uitrichten. Over de omvang van de schade kon de politie nog geen mededelingen doen. --- Deense inleidster op talenconferentie: Nieuw racisme: discriminatie op grond cultuur en taal LEEUWARDEN - Er waart een nieuwe vorm van racisme door de wereld, dat onder de naam van etnicisme of linguicisme mensen als minderwaardig ziet, omdat ze een niet-dominerende taal spreken. De dominerende taal wordt in die visie gezien als cultureel hoger staand. Dit ethnicisme lijkt steeds meer in de plaats te treden van het oude racisme, maar heeft net zoals het racisme tot doel, waardeverschillen tussen groepen mensen te proclameren. De Deense taalsociologe Tove Skutnabb-Kangas poneerde deze provocerende stelling gisteren op de tweede dag van de Vierde Internationale Conferentie over Minderheidstalen, die tot en met zaterdag in de Hotelvakschool in Leeuwarden wordt gehouden. Mevrouw Skutnabb ging in haar inleiding in op de betekenisverschuiving, die het racisme heeft ondergaan. Oorspronkelijk werden andere rassen wel als verschillend waargenomen, maar er werden geen conclusies aan verbonden dat er „hogere" en „lagere" groepen mensen zouden bestaan. Na de komst van het Darwinisme, met zijn denkbeelden over het „overleven van degene die voor de strijd het best is toegerust" veranderde dat: het begrip „ras" diende nu om groepen te kunnen discrimineren. Doel daarvan was het handhaven van een ongelijke verdeling van macht en middelen, die met racistische argumenten werd verdedigd. Het biologische racisme heeft plaatsgemaakt, aldus de inleidster, voor veel verfijnder vormen van racisme, ethnicisme of linguicisme, die de ethniciteit, cultuur of taal van bepaalde groepen op dezelfde manier gebruiken: namelijk nog steeds voor het rechtvaardigen van een ongelijke verdeling van macht en middelen. Zo opent de ene taal, aldus de aanhangers van dit nieuwe racisme, de toegangspoort tot de wereld, terwijl de andere taal die toegang alleen maar zou hinderen. Aanhangers van een dominante taal zien hun eigen taal als universeel. Een minderheid wordt door hen vaak alleen maar gezien als een probleem dat moet worden opgelost. Bij het ageren tegen de taal van de minderheid worden vaak ook economische argumenten gebruikt; men zou met de dominerende taal veel verder komen dan met de eigen minderheidstaal. Hoewel het in wezen om dezelfde psychologische mechanismen gaat als bij het racisme, wordt dit woord niet gebruikt, vanwege zijn nare associaties. Onderzoekers prefereren dan bij voorkeur het begrip ethnicisme, aldus de onderzoekster uit Roskilde. De zestig inleiders van deze komen uit vier continenten. De aanwezigheid van onderzoekers uit Friesland, Wales, lerland en Baskenland is op een conferentie als deze niet zo opmerkelijk meer, maar dat het onderwerp „minderheidstaal" wereldwijd is, bewijst niet alleen de deelname van Israëlische, Canadese of Australische wetenschappers, maar ook het present zijn van mensen uit Polen en Estland. Zo is Mart Rannut uit Tallinn aanwezig. Hij hield dinsdag een betoog over de taalstrijd in Estland. Hij is een van de ontwerpers van de taalwet, die het parlement in deze Sowjetrepubliek heeft aanvaard. Een wat ongewoon verhaal in dit milieu is het betoog van Francois Grin uit Genève. Hij is econoom, en werkte bij zijn inleiding haast louter met formules. Maar zijn boodschap aan het eind was niet mis te verstaan: een minderheidstaal dient economisch aantrekkelijk te zijn, hoewel het bevorderen van zon taal een zaak is van sociologie, politiek, psychologie en economie tezamen. Zijn stelling, dat minderheidstaal-bevorderende subsidies aan nachtclubeigenaren, autoverkopers en woningbouwers van groter belang kunnen zijn dan goed onderwijs of goede televisie in die taal, leidde tot wat geschuif met stoelen. De organiserende Fryske Akademy was zeer ingenomen met de komst van de New Yorkse hoogleraar Joshua A. Fishman, die dinsdag een inleidende beschouwing hield. Fishman is zeer moeilijk te bewegen, internationale taalconferenties te bezoeken. Hij maakt slechts uitzonderingen voor die talen, waarvan het voortbestaan hem ter harte gaat. Tot die talen behoort ook het Fries. Akademydirekteuren dr. Lammert Jansma en Meine Bosma wilden hun gast daarom eren, en wel met net eerste nummer van het tijdschrift It Beaken. Het heet: „Taalbehald, taalferoaring, taalüntiouwing", en is gistermiddag na afloop van de tweede conferentiedag bij een bezoek aan de Fryske Akademy aan Fishman uitgereikt. --- Bolswarder Heamielfeesten los BOLSWARD - Met de intocht van de Heakeninginne zijn gisteravond de jaarlijkse Heamielfeesten in Bolsward weer begonnen. Voorafgegaan door muziekkorpsen en majorettes, maakte keninginne Anke Oenema, geflankeerd door haar hofdames Griet en Jet Hut, op een wagen geladen met hooi een rondrit door de stad, waarna zij op het stadhuis door burgemeester mr. Ties Elzenga werd verwelkomd. Dat de 22-jarige Anke tot en met zaterdag de belangrijkste persoon in Bolsward is, symboliseerde de burgemeester door haar de stadssleutels te overhandigen. De landbouwwerktuigen die de intocht opluisterden, werden meteen na de officiële gebeurtenis op de Nieuwmarkt tentoon gesteld. Op de Appelmarkt en Marktstraat begon de traditionele ringrijderij om de Gouden Swipe, die gewonnen werd door A. Minkema uit Opende. Vandaag staan onder meer de Heamielmarkt en het Heamiel op het programma, morgen een folkloristisch dansfestival en zaterdag een afsluitend vuurwerk. --- Eind '89 installatie warmtekracht bij zwembad De Welle DRACHTEN - Het Provinciaal Energiebedrijf (PEB) hoopt eind dit jaar bij het zwembad De Welle te Drachten een warr.itekrachtkoppelingsinstallatie :n gebruik te kunnen nemen. PEB en de gemeente Smallingerland hebben overeenstemming bereikt over dit project, waar het energiebedrijf f 450.0Ó0 in investeert. De instalatie blijft eigendom van het PEB en wordt verhuurd aan de gemeente. De jaarlijkse besparing bedraagt 250.000 kubieke meter gas. Een warmtekrachtinstallatie wekt elektriciteit op, terwijl de vrijkomende warmte wordt gebruikt voor verwarming. --- Sneker zmlk-school ruimer in haar jasje SNEEK - De Conventschool in Sneek kan weer een tijdje mee. Het gebouw, fraai gelegen aan de rand van het Wilhelminapark, is met twee lokalen, een rustzaaltje, een dokterskamer, een gemeenschapsruimte en een tweede was- en kleedgelegenheid bij de gymzaal uitgebreid. Het vloeroppervlak is daarmee verdubbeld. Voor de 42 leerlingen, in de leeftijd van vier tot twintig jaar, van deze openbare school voor zeer moeilijk lerende kinderen (zmlk) was dat gistermorgen genoeg reden om een vrolijk feest te vieren. In de middaguren deden ouders en andere genodigden het nogeens dunnetjes over. Aan wethoudster Esther Roosen was toen de taak weggelegd, de nieuwe vleugel officieel te openen. Zij deed dat door een aantal ballonnen door te prikken en vervolgens met een van de leerlingen door de dichtgeplakte toegangsdeur te springen. De verbouw, die onder directie stond van de dienst gemeentewerken van Sneek en is uitgevoerd door hetplaatselijke aannemingsbedrijf Ringnalda, heeft vijf ton gekost. Daarmee hield de vreugde onder de verschillende sprekers ook op. Zowel mevrouw Roosen, als voorzitter Richard Balt van het Provinciale Orgaan Zwakzinnigenzorg en schooldirecteur Frank Klasen kritiseerden het beleid van de rijksoverheid ten aanzien van het speciaal onderwijs. Vooral de steeds maar verdergaande bezuiningen, die behalve materiële ook personele consequenties hebben, noemden zij een misser van de eerste order. Daarnaast plaatsten zij grote vraagtekens bij het voornemen verstandelijk gehandicapten vaker het 'normale' basis- en zelfs voortgezet onderwijs te laten volgen. Niet alleen de Conventschool, ook de honderd meter verderop staande christelijke Groen van Prinsterer basisschool had gisteren een feestje te vieren. Voor f 180.000 is daarin verspijkerd. De plafonds van het twee verdiepingen tellende gebouw werden verlaagd, alle vijf lokalen zijn iets vergroot en er is een nieuwe vloerbedekking gekomen. Het schilderwerk is uitgevoerd door vrijwilligers. --- Plan voor restaurant in Vuurtoren' Lemmer LEMMER - Lemmer krijgt weer een vuurtoren. Niet een echte, die dienst zal doen als baken voor de scheepvaart op het IJsselmeer, maar een op een vuurtoren gelijkend gebouw, dat als café-restaurant wordt ingericht. Het café-restaurant, dat moet komen op de plaats waar vroeger de echte Lemster vuurtoren heeft gestaan, maakt deel uit van het schetsplan, dat de Sneker architect ir. Fokke de Boer voor jachthaven Friese Hoek in Lemmer heeft ontwikkeld. Eigenaar Mijndert Pon, die ook jachthavens bezit in Hindeloopen, Stavoren en Lelystad, gaf het Sneker architectenbureau opdracht een totaalvisie voor Friese Hoek te ontwikkelen. Daarbij is de opzet meer sfeer aan de haven en de omgeving te geven, alsmede de terreinen logischer in te richten. Opvallend onderdeel van het schetsplan is de promenade, die in een U-vorm rond het parkeerterrein is gesitueerd en een open uitloop heeft op een van de strekdammen. Een groenstrook moet dienen ah buffer tussen jachthaven enerzijds en het parkeerterrein en promenade anderzijds. Aan de promenade is plaats voor winkeltjes, kantoren, een crèche en een relplaats. Grappig detail is dat bar bovenin 'de vuurtoren', waarin ook plaats is voor een snackbar, is geprojecteerd. „De bar blijft het langste open, zodat het bovenin het gebouw, precies als bij een vuurtoren, het langste licht is", meldt Fokke de Boer. Of de plannen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd, kan volgens De Boer nog moeilijk worden gezegd. „Het plan is in de gemeentelijke raadscommissie ruim ke ordening en openbare w< in ieder geval goed ontvangen, zodat er nu intern bij Friese Hoek verder kan worden gekeken naar wat de mogelijkheden en wensen zijn Zeker is in ieder geval wel dat het verkoopkantoor voor jachten binnenkort wordt verplaatst zoals ui m het schetsplan wordt aangegeven" Hoewel exacte be