Bush: geen maatregelen tegen broeikaseffect Van onze correspondent WASHINGTON - Internationale deskundigen hebben met teleurstelling gereageerd op een speech die de Amerikaanse president George Bush gisteren hield over de gevolgen van het broeikaseffect. Gehoopt was dat de president een leidersrol zou aanvaarden bij het terugdringen van het broeikaseffect, de geleidelijke stijging van de temperatuur op aarde als gevolg van luchtvervuiling. Maar in plaats daarvan zei Bush tijdens een rede in Washington voor een VN-groep, die het Klimaat Instudeert, dat nog veel te weinig bekend is over het 'i kaseffeet om nu al geldverslindende maatregelen te rechtvaardigen. Hij beloofde Amerikaanse steun voor „agressieve en goed doordachte actie" waar het gaat om het probleem van de wereldwijd stijgende temperatuur. Hij beloofde ook dat het Witte Huis in de lente een internationale conferentie over het onderwerp zal been.' Maar hij zei tegelijk, dat nog alvragen over het broeikasel toeten worden opgelost Zolang dat io is. aldus Bush, moet het huidige beleid dat gericht is op he groei en vrijemarktprincipes in alle landen worden voortgezet. Met andere woorden: Bush zei vooralsnog niet bereid te zijn maatregelen te nemen die bijvoorbeeld de Amerikaanse industrie zouden dwingen voorzichraet de uitstoot van gassen te zijn, of die het autogebruik zouden terugdringen Tijdens een milieuconferentie in Nederland bleek vorig jaar, dat Amerika als een van de weinige industriële mogendheden niets wil weten van terugdringing van het brandstofgebruiK teneinde het broeikaseffect te verminderen. Uit Bush' speech van psteren bleek, dat in die positie geen verandering is gekomen. Milieudeskundigen toonden zich gisteren teleurgesteld over de speech. „Het ging meer over de economie dan over het milieu". Het dagblad The Washington Post berichtte afgelopen weekeinde dat Bush aanvankelijk van plan was geweest een speech te nouden, waarin een meer agressieve benadering van het probleem van het broeikaseffect tot uitdrukking zou worden gebracht. Die speech was voorbereid door ambtenaren van de ministeries van buitenlandse zaken en van milieuzorg. Maar de chef staf van het Witte Huis, John Sununu, zou de eerste versie hebben verworpen, omdat hij sceptisch staat tegenover voorspellingen dat de temperatuur op aarde snel zal stijgen. Sununu gaf dat ook met zoveel woorden toe. Hij beschuldigde voor de tv „gezichtsloze bureaucraten" in de regering ervan, het gebruik van olie, kolen en gas te willen terugdringen. „Dat wil dit land niet. Amerika wil zyn auto kunnen blijven gebruiken , aldus Sununu. --- Sterk optreden van Zandstra en Ritsma OOST-BERLIJN (ANP) - Falko Zandstra uit Heerenveen en Rintje Ritsma uit Lemmer hebben gisteren op de eerste dag van de schaatsinterland voor junioren in Berlijn een sterke indruk achter gelaten In de jongste categorie was Zandstra zowel op de 500 als de 3000 meter de snelste. Op de sprint reed hij een winnende tijd van 39,00 en de 3 kilometer won hij in 4.07.79. Rintje Ritsma was bij de oudere junioren sneller dan zijn collega's uit de DDR, de Sovjet-Unie en Amerika. Hij noteerde op de 5000 meter 7.07.10. Op de 500 meter moest Ritsma met 39,16 zijn meerdere erkennen in de Amerikaan Cruikshank (38.69). --- Dalai Lama in Praag PRAAG - De Tibetaanse geestelijke en politieke leider, de Dalai Lama l midden I, legde gisteren tijdens een bezoek aan de Tsjechoslowaakse hoofdstad Praag witte linten aan de voet van het monument van St. Wenceslas. Witte linten zijn in Tibet rouwsymbolen. De Dalai l.ama herdacht hiermee de doden die tiidens veertig jaar stalinistische dictatuur in Tsjechoslowakije zijn gevallen. FotoEPA --- (Advertenm i --- (Advertentie) ALTIJD _ ft INTERESSANTE"-" "">lJ__i>, AANBIEDINGEN _>£L..^"*** Leeuwarden, Marowijnestraat 30. Winkelcentrum Uiterdi|ksterweg. Tal. 058-884317. Heerenveen, Schans 1. Tel. 05130-26507. --- (Advertentie) Zachte lenzen voor een zacht prijsje Topmerken zachte lenzen inclusief aanmeten, _^^ per slartset vloeistof en 2 maanden op richt Nu vanaf **M _aaf I • De/e aanbieding geldt tm 3 maart V '90 bi| I _B I inleveting van deze bon en betreft halfjaar _____w M ' kontaktlenzen van de topmerken Barnes M «_P^ _^r V , ■ "X Hmd, Allprgan, Bausch en Lomb ■» . | • (ieen andeie kortingen te /elfder ti*d . • Deskundig advies van gediplomeerde ANVf-kontaktlensspecialisten Wilt u voordelig knmfortabel en probleemloos / n dragen' Neem dan even kontakt op met Bnlmi* bi| u in de buurt \ Leeuwarden (j^Z\\ È}\ Heerenveen i ■iïv Drachten u o abc gebouw) 026 I --- MEER WETEN OVER AUTO LEASE NOORDIEASI J\ A i Zie adv. NOORD LEASE elders in deze krant. --- [ DAGELIJKS EEN ZACHTE j ! LANDING NA EEN HARDE ACTIE | | Dlk wil een vri|bh|vend kennis- **%, -:^__^t. ■- D Noteer mi| als kwartaal- é^ jöP^" Adres Code/plaats I I Telefoonnr ___^_ (voor controle bezorging) Bon in open envelop zonder postzegel naar Leeuwarder Courant. I I Antwoordnummer 123,8900 VC Leeuwarden. I i --- Regen Weersverwachting tot morgenavond: Vannacht is het bewolkt, maar tot de vroege ochtend blijft het op de meeste en droog. Het waait vannacht stevig en de minimumtemperatuur ligt rond 10 graden. Morgen regent het een groot deel van de dag. De zuidwestenwind is vrij krachtig, op de Wadden eerst nog hard. Middagtemperaturen morgen rond 11 graden. Meer over het weer op cic pagina met de strips. Bush >s allinne mar üt OD in kussukses. --- Rotterdamse arts ontvoerd in Sudan AMSTERDAM (GPD) - Twee artsen van de organisatie Artsen ronder Grenzen, de Rotterdammer Martin Ruppert (28) en de Belgische Christine van Haegenborgh (26), met wie de Nederlander is verloofd, zijn vrijdagavond in Sudan ontvoerd. De directeur van Artsen zonder Grenzen, Jacquet de Milliano, zei gisteravond niets te weten over hun verblijfplaats of identiteit van de ontvoerdi De twee artsen werden door hun ontvoerders van hun bed gelicht in de plaats Malakal, 600 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Khaitoum. Daar werkten ze in het plaatselijk ziekenhuis. Zij verzorgden gewonde, ondervoede en zieke burgers uit het gebied, waar ai sinds het begin van de iaten tachtig een Durgeroorfog heerst. --- Demonstrerende brandweer zet Beursplein in schuim AMSTERDAM - Behal>e de demonstrerende ambtenaren uit het hele land, kwamen gisteren in de hoofdstad ook tram- en buschauffeurs. >uilophak-rs. parkeerwachters, politie-, douane-, en brandweerlieden in actie. De laatste groep zette het Beursplein in hel schuim, als tip -.oor minister len Da le, waar zij voldoende geld kan halen om de ambtenaren 5 procent te kunnen geven. Meer hierover op pagina 3. Ben Verhoef! --- Bouwboeren willen Schiphol bezetten Van een onzer redacteuren LEEUWARDEN - De akkerbouwers die bezig zijn met acties voor een beter graanbeleid, willen Schiphol bezetten en het luchtverkeer gedurende geruime tijd onmogelijk maken. Emile Vogels uit Firdgum heeft dat namens de noordelijke actiecomités gisteren tijdens een akkerbouwvergadering van de Friese Mij in de Harmonie in Leeuwarden meegedeeld. Het draaiboek voor de Schiphol-actie ligt klaar. Maandag is er een demonstratie van akkerbouwers uit Nederland, West-Duitsland en België in Aken. Veel leden van de Friese Mij vinden die actie veel te lauw. Toen er gisteravond werd gevraagd wie voor harde acties is ging 70 procent van de zaal staan. Die boeren zeiden verzekerd te zijn van de steun van de Groninger Maatschappij van Landbouw en van hun zusterorganisatie in Flevoland. De leden van de CBTB en ABTB zijn volgens de Friese Mij niet bereid tot harde acties over te f aan. Een van de eisen van de riese Mij en haar zusterorganisaties is dat de graantelers een uitkering krijgen van ƒ 1000 per hectare geteeld graan. Voorzitter Geart Hofstra zei dat die eis niet het gemeenschappelijk pakket heeft gehaald. „Je hoeft niet zo ver van huis te gaan of de actiebereidheid is nul Komma nul." Hofstra zegde de leden toe eerst het resultaat van de behandeling van de landbouwbegroting in de Tweede Kamer af te wachten, vervolgens in Aken te demonstreren en als er dan nog niets is bereikt is hij bereid harde acties op touw te zetten. Voor het zoveelste achtereenvolgende jaar dreigen de graanprijzen met 3 procent te worden verlaagd. Binnen de kaders het beleid kan dit jaar die prijs echter met 12 procent worden verhoogd, zo zei secretaris Harm de Kroon. Dat kan wanneer de medeverantwoordelijkheidsheffing en deproduktiestabilisatoren worden afgeschaft en er graan kan worden ingeleverd tegen 100 procent van de interventieprijs (nu: 94 procent). Meer hierover op pagina 17 --- Geen mandaat C. de Fouw, onderhandelaar namens de werkgevers, bevestigde na het vastlopen van het overleg, dat zijn delegatie voorlopig nog helemaal niet wil praten over een werkweek van 36 uur. „Daarvoor hebben we van onze achterban tot nu toe geen mandaat gekregen". Hit zei eerst van de bonden duidelijkheid te willen hebben over de flexibilisering van de huidige zestien roostervrije dagen, alvorens verder te praten. „Ik ben uitermate teleurgesteld, dat de bonden die duidelijkheid niet willen geven", zo zei de voorzitter van de werkgeversdelegatie. De bonden willen naar 24 roostervrije dagen toe, waarvan er twee zijn bestemd voor studie en dergelijke en de overige 22 voor de helft centraal voor de gehele bedrijfstak en voor de andere helft per onderneming kunnen worden ingeroosterd. „Ik wil eerst wtten. wat de bonden daar precies' mee bedoelen", aldus De Fouw. --- Racisme nog niet dood DE VERGELIJKING tussen Oost-Europa en Zuid-Afrika ligt voorde hand. In deze beide regio's „ proces van hervol mingen begonnen, dal nog tot van alles kan leiden, maar niet tot h. van de oude toestand. In beide gevallen overheerst de hoop, maar la er tegelijk grote ongerustheid. De bevolking heeft de kans iets geheel nieuws op te bouwen Maat de puinhopen waarop u moet beginnen rijn io groot, dat de onderneming gemakkelijk op een fiasco kan uitlopen Er is ook een belangrijk verschil tussen het Oostblok en de kaap van Afrika. De Oosteuropeanen moeten afrekenen met een systeem dal politiek en m verwerpelijk en economisch ondeugdelijk was. Dat moeten de Zuidafrikanen ook Maar daarbij moeten zij ook nog het kwaad van het racisme overwinnen. In de Oosteuropese landen gold een leer waarvan het uite,. punt tenminste nog klopte. Wat voor monster Stalin en zijn volgelingen er ook van hebben gemaakt, het marxisme ging uit van ijk*.l, aardigheid van de menuet basisidee van de apartheid is nu juist dat er verschillende soorten mensen zijn voor wie ook verschillende wetten en normen moeten gelden. De nalatenschap van de Zuidafrikaanse Nationale Partij is daardoor nog lastiger af te handelen dan die van de communistische partijen in Oost-Europa. Door het uitgesproken racistische karakter van de apartheid is de Zuidafrikaanse samenleving nog veel ernstiger geschonden en ontwricht dan die van Polen, Hongarije, Tsjechoslowakije en zelfs Roemt De blanke Zuidafrikanen moeten niet alleen hun eigen bestuurlijk onvermogen toegeven. Ze moeten ook een groot aantal vooroordelen afleren. Vooroordelen die tientallen jaren officieel zijn gevoed en alle sectoren van de maatschappij beheersten In de Oosteuropese landen, met uitzondering van de Sovjet-Unie t oude communisme zo dood als een pier. De kopstukken van weleer weten niet hoe snel ze zich zullen ontdoen van de oude marxistische mantels. In Zuid- Afnka daarentegen is het blanke gevoel van meerwaarde nog lang niet overwonnen. President De Klerk heeft in zijn eigen gemeenschap te maken met een bikkelharde oppositie van onversneden racistisch karakter. In het Westen, niet het minst in Nederland, ontbrandt nu de discussie over wat er moet gebeuren met de boycot-maatregelen die de afgelopen jaren geleidelijk tegen Zuid-Afrika zijn genomen. De anti-apartheidsbeweging wil van geen ophouden weten. De Klerk moet onder druk worden gehouden, zo luidt de eenvoudige strategie. De westerse regeringen kunnen beter een ander doel kiezen. Ze moeten alles doen om de positie van De Klerk tegenover de verkramptes' en de nog extremere weerkorpsen te versterken. Dan ligt het niet voor de hand door te gaan met maatregelen die een verdere ontwrichting van de Zuidafrikaanse economie tot gevolg zullen hebben. Daarmee wordt de president, die nu al veel verder is gegaan dan hij in de verkiezingstijd van vorig jaar beloofde, een hele slechte dienst bewezen. De apartheid is nog niet verdwenen en daarom hoeven alle sancties ook niet meteen te worden afgeschaft. Maar het Westen kan niet doorgaan met domweg blijven opvoeren van het economisch en politiek isolement van Zuid-Afrika. j\j_ --- Acties dreigen in bouw door vastlopen van overleg over cao WOERDEN (GPD) - De Bouwbonden van de FNV en het CNV hebben de werkgevers in de bouw vanmiddag een ultimatum gesteld. Komen de werkgevers niet met betere voorstellen, dan zullen na het verstrijken van de termijn stakingen uitbreken. Tot wanneer de bouwwerkgevers de tijd krijgen om met name in de kwestie van de 36-urige werkweek in te schikken, zou tegen de avond duidelijk worden. In Woerden leverde gisteravond het overleg over een nieuwe cao voor de 230.000 werknemers in de deze bedrijfstak niets heeft op. Volgens de onafhankelijke voorzitter, Han Lammers, zien de werkgevers op dit moment geen basis om verder te praten. Ze willen eerst hun achterban verder raadplegen. Lammers constateerde na de vorige gespreksronde nog enige toenadering, maar volgens hem zijn de werkgevers door hun achterban teruggefloten. Het grootste struikelblok oleek opnieuw de eis van de bonden om een 36-urige werkweek te realiseren. Er is nog geen volgende onderhandelingsdatum afgesproken. De Bouwbonden FNV en CNV Eetten vervolgens vandaag het Kin op groen voor acties. „We hebben intussen alle middelen benut en zullen niet lijdzaam afwachten, wat de werkgevers gaan doen", aldus onderhandelaar R. de Vries van de Bouw- en Houtbond FNV. Voorzitter Van der Meulen van de Hout- en Bouwbond CNV beschuldigt de werkgevers van een onverantwoordelijke vertragingstaktiek. „En die zijn we meer dan zat". . De bouw kent nu een gemiddeld 37-urige werkweek. Het is dit jaar de enige bedrijfstak, waar de bonden verdere arbeidstijdverkorting (atv) eisen. De werkgevers verzetten zich tegen verdergaande atv, omdat zij een tekort aan vaklieden verwachten en vanwege de, verhoudingsgewijs, toch al geringe produktiviteit in deze bedrijfstak. Onafhankelijk voorzitter Lammers (commissaris van de koningin van Flevoland) heeft de afgelopen weken informeel overleg gevoerd met werkgevers en bonden om de weg naar een cao-akkoord te effenen. Die pogingen tot zijn dusver vruchteloos gebleken. ---