Zakslaan in binnenhaven Lemmer LEMMER - Traditiegetrouw is de Lemster Week gisteravond geopend met een wedstrijd zakslaan voor mannen en vrouwen. De rijkspolitie die de wedstrijd dit jaar voor de negende keer organiseerde, kon in de binnenhaven bij de Lemster sluis acht vrouwen en twee en dertig mannen verwelkomen. Er werd gestreden via een afvalsysteem. .leitje Bangma uit Foliega en Cor Visser uit Lemmer wonnen allebei een wisselbeker, waarin hun naam zal worden vermeld. Voorts kregen ze bloemen en een VVV-bon. Die geschenken waren er ook voor de nummers twee tot en met vier: Miranda Koopmans uit Lemmer en Freddy Kortstra uit Drachten, Jikke van der Berg uit Drachten en Hedzer de Boer uit Foliega, Tjitske van der Velde uit Foliega en Wiebe de Hoop uit Lemmer. Op de foto een moment uit het begin van de Strijd. Foto LC Paul Janssen --- Man in gedachten tegen trein: zeer zwaar gewond LEEUWARDEN - Zeer zwaar gewond is een 25-jarige Leeuwarder gisteren in de namiddag opgenomen in het MCL-zuid, nadat nij op de met halve bomen beveiligde spoorwegovergang tussen de Juhanastraat en de Pieter Stuyvesantweg tegen een uit Groningen naderende trein was gelopen en was weggeslingerd. Zijn toestand was vannacht kritiek. Volgens getuigen was de links van de weg lopende man diep in gedachten verzonken, waardoor hij de trein niet heeft opgemerkt. De machinist was tot op ongeveer tien meter genaderd, toen hij de man zag oversteken. De trein is ongeveer tweehonderd meter voorbij de spoorwegovergang gestopt. De gewonde man heeft hersenletsel, inwendig letsel en botbreuken opgelopen. --- Hendrikje van der Gaast uit Lemmer morgen 100 jaar LEMMER - Na jaren is er weer een honderdjarige in de gemeente Lemsterland. Hendrikje van der Gaast-de Weerd, die dank zij de goede zorgen van 'beppesizzer' Hinkie Bangma uit Oosterzee nog zelfstandig woont aan het Turfland in Lemmer, hoopt morgen die mijlpaal te bereiken. Het feest wordt op bescheiden wijze in familiekring gevierd. Hendrikje werd in Langelille geboren als dochter van een boer en turfmaker. Al op haar zeventiende was ze wees: haar moeder overleed toen ze drie was en haar vader stierf in 1907. Vier jaar later trouwde ze met Pier van der Gaast uit Lemmer. Het echtpaar vestigde zich op de Welna-pleats aan de Straatweg tussen Lemmer en Eesterga, de boerderij die nu nog door de oudste zoon wordt bewoond. Uit het huwelijk werden na die zoon nog een jongen en zeven meisjes geboren. Vorig jaar is een van de dochters overleden. De honderdjarige heeft 35 beppesizzers' en 54 'oerbeppesizzers . Zij is weduwe sinds 1953. Haar man overleed toen op 73-jarige leeftijd. Haar gezondheid is altijd goed geweest, al sukkelt ze de laatste maanden wel wat. Haar ogen laten haar in de steek, maar het gehoor is nog uitstekend. --- LEEUWARDER Saturdagse Courant Mondgesprek 200 jaar geleden Uit de Leeuwarder Saturdagse Courant van den 17 July 1790: LONDEN - "Niettegenstaande, zegt men, dal ons Hof eene groote standvast gheid betoont in deszelfs eisschen aan dat van \teidriJ, zoekt ilc Katholyke Koning nogthans eenen Oorlog met Engeland te ontwyken; immers de Marquis del Campo, ZO veel men verneemt, laeil mets onbeproeft, om het Britsclu- Kabinet i oone beloften overtehaalen. ten einde eene openlykt I 'redehreuk ie voor-Iconen. I oen de gemelde Ambassa deur, den 2den deezer, langer dan een uur met onze Ministers in Conferentie gewei i was, begaf hy zig den volgenden d< g naar deu Heer Pitt, mei wien hy insgi lyk i een vry Ling monde hield --- Franeker kikkervisjes zijn geen brulkikkers GORREDIJK / FRANEKER - De brulkikkers die in Franeker zijn gevonden door het zoontje van vogelwachter Klaas Plat blijken groene kikkers te zijn. Dit is vastgesteld door de kikkerdeskundige Jelle Hofstra in Gorredijk. Hofstra nam een pot met zeker negentig kikkervisjes mee naar huis. Zonder uitzondering zijn dit groene kikkers. Specialiste Annie Zuiderwijk van het Instituut voor Toxonomische Zoölogie in Amsterdam raadde hem af de dieren mee te brengen. „Foar har wie it genöch dat ik de kikkerts as griene kikkerts determinearre hie". aldus Hofstra. Alle ophef dus voor niets? Franeker aan een ramp ontsnapt? ..Ik tink dat Stef de Bruin hjir de plank mis slein hat", luidt in elk geval het oordeel van Hofstra over de bevindingen van brulkikker-ontdekker' De Bruin. Hofstra heeft ook een kijkje genomen in Franeker. Hij had meer geluk dan drs. Anton Stumpel van het Rijksinstituut voor Natuurbeheer in Arnhem, die maandag bij de Franeker vijvers tevergeefs naar de kikkers zocht. Hofstra betrapte met de verrekijker enkele kikkers boven water. Ook dat waren volgroeide groene kikkers. Deze dieren kunnen ook fors worden, zon vijftien centimeter. Een aanwijzing dat de brulkikker hier verward wordt met de groene kikker is volgens Hofstra ook dat omwonenden wakker hebben gelegen van kikkergekwaak. De brulkikker maakt een heel ander, brommend geluid. Hofstra laat de kikkervisjes volgroeien om ze later weer uit te zetten in de Franeker vijvers en sloten. Kikkers zijn wettelijk beschermd. De bevindingen van Hofstra staan haaks op de aanwijzingen die de Leeuwarder hengelsportpublicist Stef de Bruin ontleende aan de forse kikkervissen. Ook hij nam kikkerlarven mee naar huis. Tegenover drs. Anton Stumpel bevestigde hij nog eens dat dit wel degelijk brulkikkers waren. De Bruin heeft gisteren over de bruikikker gesproken op een symposium over amfibieën in de Jaarbeurshal in Utrecht. Hij was niet bereikbaar voor commentaar. --- G en G gehoord en gezien in Leeuwarden tel. 058-965596 Ingrijpende 'operatie' in MCL-noord, voormalige Bonifatius Hospitaal, op komst: operatiekamers moeten worden verbouwd. Opdat tijdens verbouwing toch kan worden geopereerd, wordt na zomer op parkeerplaats bij polikliniek semipermanente voorziening gebouwd. In oktober 1987 Kwam toestemming voor renovatie van WVC, want er was sprake van 'acute nood. Twee jaar verstreken, voordat College van Ziekenhuisvoorzieningen met positief advies kwam en in mei van dit jaar keurde WVC bouwplan van f 3,5 miljoen goed . .. .. . Tot verbouwing rond Kerstmis volgend jaar gereed is, moet MCL-noord het van januari af doen met twee operatiekamers in plaats van met vier. Wordt opgevangen door in die periode langer - van acht uur s morgens tot acht uur 's avonds - te opereren. Zijn mensen, die zich afvragen of dergelijke investering wel zin heeft, nu toekomstige sluiting van 'noord' en overheveling van activiteiten naar MCL-zuid ter discussie staat. Maar zo werkt dat in zondheidszorg. MCL-noord zal tol sluiting optimaal mot ten draaien', wil men in ziekenhuis •ei- tl patiënten rcclil doen Moeder van moeder van Anneke Fokma - Jeltsje - was een van de elf kinderen van Waling Dijkstra. Jeltsje Waling Dijkstra schreef voor oorlog wel stukjes in LC over dagelijks leven in Holwerd, aldus naar kleindochter, en die stukjes zijn in 1950 in boekje uitgegeven door Tabe Beintema. „Dat was zijn eerste boekje", aldus mevrouw Fokma. In G en G onlangs uitdrukking, „ dat 'duvel sit te pankoekbakken', als zon schijnt terwijl het regent. Volgens andere lezer zou niet 'duvel dat doen, maar zouden 'tsjoensters' (toverkollen) dat werkje verrichten . .. . Maar beppe Jeltsje schrijft omstreeks 1880 aldus: „It remt en de sinne skynt. No sit de duvel syn beppe efter de toer te pankoekbakken, sizze de greate ïonges tsjin üs". En haar vader Waling Dijkstra verhaalt over 'de duvel syn moer', die dat karweitje voor haar rekening neemt. Hoe dan ook, wanneer we weerkaarten mogen geloven hebben 'moer, tsjoensters en duvel' momenteel geen werk. Marten Elderiiig komt in wijkkrant Gerard Bon Huiium- West terug op zomerf eetl en mi' moreerl reactie van jochie uit buurt dal I. i mist Knaapje informeerde naar de dag en, aldus Eldering: „In kwam er een trieste blik in zijn ogen en hel huilen stond hem nader dan het lachen 'Dan klopt hel dus toch wat mijn vriendjes mij verteld hebben, ik wild' niet geloven, want mijn ou ders hadden tegen me gezegd, toen ik vroeg ot ik daar ook aan mee mocht doen. dat liet toch maar niks was en we vrijdags naar de camping gingen, du was veel leuker.' Hij draaide zich om en zette het op een lopen, dc tranen in zijn ogen" . . . Hier /.i. ■en mdi Vidu dat ook het slachloll, | geworden van deze maatschap pij. .uli Eldering vast. „Had den pa en ma niet één keer thuis kunnen blijven, om zo hun kind een prachtige dae, te bezot dan ZO nndie, het gehele Wi end In de caravan te zittel komen toch nog ZO veel V. enden I)i| kind had v, val zijn eerste fruatratie op Jammer voor hem. maai al OOk wel met zijn laat ste zijn " zijzelf" ïblïjSJ^'' Z° SRe' W°rd' bebouwin* °P terrein ™emb*d Nijlan gereageerd. . ,rsl* Koningen I ulo I < Willem dc Jong --- Officier: man hoeft niet meer te zitten LEEUWARDEN - Wegens het plegen van vermogens- en geweldscriminaliteit heeft officier van justitie mr. Ben van der Lugt donderdag voor de Leeuwarder rechtbank tegen een Drachtster (19) een vrijheidsstraf geëist van anderhalf jaar, waarvan zes maanden voorwaardelijk (proeftijd drie jaar). Voorts wil de officier, dat hij onder toezicht van de reclassering wordt geplaatst en dat hij de gemeentepolitie van Smallingerland een schadevergoeding van f 1300 betaalt. Mr. Eerde de Vries, de raadsman van de beklaagde, kon zich heel goed verenigen met het strafvoorstel van mr. Van der Lugt. Als de rechtbank de eis van de officier overneemt, komt de verdachte, die al meer dan acht maanden vastzit, als gevolg van het systeem van de vervroegde invrijheidstelling (vi) meteen op vrije voeten. De gedaagde is betrokken geweest bij een groot aantal woninginbraken. Van der Lugt noemde een aantal van 25 tot 31 stuks met een totale schade van ƒ 82.000. Hij karakteriseerde de beschuldigde als een „meeloper". Op de tenlastelegging prijken drie woninginbraken, die in oktober en november van verleden jaar in Drachten zijn gepleegd. Bij deze vermogensdelicten bestond de buit vooral uit beeld- en geluidsapparatuur. Daarnaast pleegde de man nog twee andere diefstalletjes. Op 20 juli 1989 verwondde de verdachte in zijn woonplaats een ander tot bloedens toe. Naar zijn zeggen had het slachtoffer hem daarvoor met een schep geraakt en hem bovendien geschopt. Hij sloeg de man met een halfvolle fles jenever op het hoofd. Hierna haalde hij volgens het slachtoffer met een stuk glas uit, waardoor dat verschillende snijwonden in het gezicht opliep. Het afvoeren van de aangeklaagde naar het politiebureau ting niet van een leien dakje. Blijens mededelingen van de politie verzette hij zich hevig. Zo is geconstateerd, dat de man met veel kracht tegen de deur van een politieauto trapte. Hij is overigens niet te spreken over de wijze waarop hij is gearresteerd. Begin vorig jaar schoot de Drachtster in zijn woonplaats ook al gewelddadig uit zijn slof. Nadat hij in een bar op de Kaden ruzie met een 21-jarige plaatsgenoot had gehad, haalde hij een ijzeren pijp op en wachtte de ander buiten op. Toen het slachtoffer in zijn blikveld verscheen, mepte hij met de pijp twee tot vier keer op het hoofd en de nek van de man. De ander werd met hoofdwonden en een hersenschudding Nij Smellinghe overgebracht. De officier ziet in dit laatste optreden van de verdachte zware mishandeling met voorbedachte rade. De man verweerde zich, dat hem eerst een directe hoek is toegediend. Bij de schermutseling zijn op zeker moment ook messen getrokken. De man, die moederziel alleen op de wereld staat, heeft zijn jeugd niet mee gehad. Hij laat zich gemakkelijk voor allerlei karretjes spannen. Het Pieter Baan Centrum te Utrecht, dat hem psychiatrisch onderzocht, acht hem verminderd toerekeningsvatbaar. De officier deelde mee „nog niet alle illusies" omtrent de gedaagde te hebben laten varen. Naar zijn mening zou de man een heel toegewijd werknemer kunnen worden. Uitspraak op uiterlijk 2 augustus. --- Tekort aan chauffeurs bij transportbedrijven LEEUWARDEN - Transportbedrijven in het gehele land kampen dit jaar in de vakantieperiode met een tekort aan ervaren chauffeurs, die internationale ritten kunnen uitvoeren. De Gemeenschappelijke Personeelsdienst (GPD) Wegvervoer, die begin vorig jaar juist is opgericht om te voorzien in de grote behoefte aan tijdelijk personeel, moet op dit moment nee' verkopen. Vorig jaar kon nog betrekkelijk eenvoudig aan de veel lagere vraag worden voldaan. Jaap Meijer, die bij de GPD verantwoordelijk is voor de gang van zaken in zeven provincies, zegt met onmiddellijke ingang werk te hebben voor zon 150 chauffeurs, van wie 50 voor noordelijke bedrijven aan de slag kunnen. De GPD is het enige door de rijksoverheid toegestane uitzendbureau, dat mag bemiddelen in tijdelijk werk voor chauffeurs. De onderneming is opgezet door het commerciële uitzendbureau Randstad en het niet-commerciële Start. Deze organisaties hebben Nederland opgesplitst, waarbij Meijer (Start) de verantwoordelijkheid draagt voor Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Brabant en Limburg. In totaal staan in deze provincies 2500 chauffeurs bij hetbureau ingeschreven, van wie zon 300 ervaring hebben in het internationaal vervoer. Zij zijn in deze vakantieperiode, waarin bedrijven massaal naar vervangers zoeken voor het eigen personeel, allemaal aan de slag. Een kleine 2000 chauffeurs hebben zelf voor kortere of langere tijd een baan gevonden. De overige 300 bezitten weliswaar het chauffeursdiploma, maar beschikken niet over internationale ervaring. Bedrijven nemen deze mensen liever niet in dienst aangezien het bij buitenlands vervoer doorgaans waardevolle ladingen betreft, waarmee zij geen onnodig risico wensen te lopen. Meijer zegt dit standpunt te billijken. Chauffeurs met alleen een diploma en weinig of geen ervaring komen doorgaans terecht op zogeheten bakwagens, dat wil zeggen vrachtwagens zonder oplegger of aanhangwager. Juist naar deze categorie chauffeurs, die in het algemeen het eenvoudiger vrachtvervoer verzorgt, is bij het uitzendbureau relatief weinig vraag. Meijer schrijft het tekort voornamelijk toe aan de sterk gestegen bekendheid van de Gemeenschappelijke Personeelsdienst. Andere betrokkenen reppen ook van een grotere drukte in de bedrijven. Eind augustus, wanneer de vakantieperiode grotendeels is afgelopen, zal het grootste tekort aan chauffeurs weer verdwijnen, verwacht Meijer. Het sterk stijgende aantal aanvragen heeft de GPD er toe gebracht een uitvoerig scholingsprogramma op te zetten, waarbij in een aantal gevallen wordt samenfewerkt met de Gewestelijke Areidsbureaus. Het ligt in de bedoeling nog dit jaar een kleine honderd mensen op te leiden, die begin volgend jaar het chauffeursdiploma zouden kunnen halen Tweehonderd tot driehonderd chauffeurs kunnen een cursus volgen, waarbij zij extra kennis kunnen verwerven van gevaarlijoffen en bederfelijke goederen. Meijer beschouwt dergelijke aantallen vooralsnog als niet meer „dan een druppel op gloeiende plaat. Maar het is wel een druppel, die steeds dikker wordt". Het opzetten van dit scholingsprogramma moet gelijk oplopen met het zoeken naar bedrijven, waar beginnende chauffeurs werkervaring kunnen opdoen. De vicieuze cirkel (geen ervaring, geen werk) kan aldus worden doorbroken. De GPD zal er in die situatie eveneens toe overgaan zelf meer chauffeurs in vaste dienst te nemen. Op dit moment hebben zon vijftig mensen een vaste baan bij de GPD, die hen voor kortere of langere tijd uitleent aan bedrijven. --- OM: Geen vervolging in verdrinkingszaak LEEUWARDEN - Officier van justitie mr. Frits Gorter heeft deze week een man uit Vrouwenparochie, die in verband met de verdrinking van de Gouturner Arjen Jongema (33) van doodslag werd beticht, een 'kennisgeving van niet verdere vervolging' gestuurd. De officier besloot daartoe, omdat er „onvoldoende aanwijzing van schuld" is. Dat deelde mr. Willem Anker, de advocaat van de man, gisteren mee. Ook naar de tweede verdachte, een Leeuwarder (25), is een kennisgeving van niet verdere vervolging gezonden. In de nacht van 2 op 3 maart van dit jaar verdronk Jongema in de Dokkumer Ee te Leeuwarden. De politie arresteerde de beide mannen nog diezelfde nacht. Volgens Anker werd de inwoner van Vrouwenparochie er van verdacht, dat hij de onder invloed verkerende Gouturner zodanig had geschopt of geduwd, dat die ih het water terecht kwam. Ook zou hij onvoldoende hulp hebben verleend om de man te redden. De beklaagde en zijn advocaat vinden, dat er absoluut geen sprake was van doodslag. „Cliënt heeft alleen toegegeven dat hij Jongema op een bepaalde moment had weggeduwd, aangezien deze steeds voor zijn voeten liep. In het donker zag hij slechts dat Jongema struikelde en tussen een aantal bosjes door viel. Cliënt wist niet dat er naast het pad water gelegen was. Jongema is uiteindelijk verdronken door een ongelukkige samenloop van omstandigheden ', aldus Anker. De twee verdachten kwamen na ongeveer een maand vrij. Anker laat weten, dat de mogelijkheden worden bezien om voor zijn cliënt schadevergoeding te vragen voor ten onrechte ondergane hechtenis. De politie hield de Leeuwarder begin juni aan, omdat hij in november 1987 zijn stadgenoot René van Hek doodschoot. --- Record aanvoer mosselen Yerseke YERSEKE (ANP) - De hoeveelheid aangevoerde mosselen in het pas begonnen seizoen heeft een absoluut record te zien gegeven. Het vleesgewicht is bovendien met ruim 28,5 procent veel hoger dan de afgelopen twaalf seizoenen. Leo Lucas, hoofd mosselzaken bij het Produktschap voor Vis en Visprodukten heeft dit gisteren bekendgemaakt in Yerseke. De meeste mosselen komen van percelen in de Waddenzee. Lucas zei dat de hausse in de aanvoer slechts van tijdelijke aard zal zijn. De verwachting is volgens riem dat de aan te voeren hoeveelheden over het hele seizoen zeker niet tot een record zullen leiden. In de eerste weken werd 13,6 miljoen kilogram mosselen aangevoerd, verkocht en aan de Oosterschelde toevertrouwd om schoon te spoelen. Het vleesgewicht van deze schaaldieren na 6 gram. Een tabel vanaf 1975-1976 geeft te zien dat dit alleen in het seizoen 1977-1978 werd overtroffen. De schommelingen in het vleesgewicht worden vooral veroorzaakt door storm, ijsgang en zaadval. Vooral laatstgenoemde factor heeft de afgelopen seizoenen volgens Lucas enigszins te wensen overgelaten. De produktie van het afgelopen seizoen (ongeveer 65 procent van het gemiddelde) heeft evenals de opbrengst in 1984-1985 1986-1987 bijgedragen tot een lichte daling van het tienjaarsgemiddelde. Het afzetpatroon is het afgelopen seizoen ongeveer gelijk gebleven, meldde Lucas verder. België blijft met ongeveer 35 procent het belangrijkste afzetgebied. Met 32 procent neemt de conservenindustrie een tweede plaats in. Frankrijk is met 21 procent voor wat betreft de export de tweede belangrijkste afnemer. De afzet in Nederland blijft met een weliswaar constante 11 procent achter bij de export. --- BEESTIGHEDEN De egaal blauw grijze pot thieu uu de Transvaalwij Leeuwarden wordt sinds ' twee weken vermist Ze di lood leien bandje mi l een adi i tje Mathieu J. A. Baartma t< i --- Toenemende drukte in Fries toerisme LEEUWARDEN - Voor de toe ristische industrie in Friesland is de topperiode van het jaar deze week duidelijk begonnen, Thea Meinderts van de Provinciale VVV in Leeuwarden spreekt van een goede lot zeer goede bezetting. „Wc waren hang in juni, met dat slechte weer, dat de resultaten dit jaar toch no^ tegen zouden vallen Maar als de schitterende omstan* dighcden van deze week no^ even doorzetten, kunnen we de pi ses bijstellen", aldus Meinderts, De bezetting van de bij de VVV aangesloten bungalowparken is!) 0 procent, evenals de verhuur v.m motorjachten en open zeilboten Meinderts verwacht dal het toe ristenverkeer naar het Noorden de komende week nog zal toene men, omdat vanaf zaterdag de rest van Nederland ook vakantie krijgt. Tot nu toe hadden alleen Friesland, Groningen en Drenthe 'bouwvak' De trek naar de Waddeneilanden is nagenoeg maximaal, want ook de extra afvaarten van de veerboten hebben een hoge I ting. In de nieuwe jachthaven van Terschelling is deze week de vijl tigduizendste overnachting In dit seizoen geboekt. „Dat is een record. Er is geen aanleiding om te denken dat de stroom de komende weken zal afnemen", aldus VVVdirecteur Peter Winter van Terschelling. Ook op de campings in Friesland is te merken dat de rest van Nederland deze week met vakantie gaat. --- Dekema State door 400 mensen bezocht JELSUM - Sinds Dekema State in Jelsum op tweede pinkstersdag voor het eerst is opengesteld voor publiek, hebben ruim vierhonderd mensen het slot bezocht. De vierhonderdste bezoeker, een vrouw uit Leeuwarden, is deze week met een 'Roos van Dekema' verwelkomd. Slotheer G< van Wageningen heeft dat aardigheidje voor elke honderdst. zoeker in petto. De roos, of eigenlijk een bon waarmee een gratis bloem bij een bevriende bloemist mag worden gehaald, verwijst overigen naar de roman die Jacob van I ien nep in 1836 schreef. Dat boek, De roos van Dekama', speelt zich op een andere state at' Van Wagenin tevreden nu t de tot nu toe getoonde belangstelling voor het • nde-eeuwse slot Bij omgeving passen niet al t, mensen. Zoals het nu loopt, is het heel plezierig." BURGUM - De politie van Bur gum heelt gisteravond om kwart voor negen op het Bergumei twee visstropers uit Den (), heterdaad betrapt Da mannen > eu 27 jaar hadden nu kuilnet aasvis gevangen de visjes aan zetlijnen wilden he vestigen, werden ,-. uc|en dooi de politie Het duo Verblijft op camping Bergumermeet Hun boot en vistuiK is m beslag genomen ---