Aardappelbeurs met internationaal tintje EMMELOORD - Met de tweede Internationale Aardappelmanifestatie is Emmeloord hard op weg een centrum voor aardappeltelend Nederland te worden. De vakbeurs draagt duidelijk een internationale tint door de aanwezigheid van enkele andere landen, die zich in de kleine voorhal mogen presenteren. Opvallend was gisteren, de opening werd verricht door prins Claus, dat er in de stands met alle moderne apparatuur, nieuwe rassen en gebruiksmogelijkheden, vrij weinig aandacht was voor de bestrijdingsmiddelen. Alleen de vereniging Milieudefensie legde de vinger op deze zere plek in de akkerbouw, door juist in Emmeloord de actie 'Gifpiepers genoeg gegeten' te beginnen. De aardappel is in Nederland volksvoedsel nummer 1 en er is ook geen land ter wereld dat zoveel kennis heeft over de teelt van dit produkt. Nederland is de grootste aardappelexporteur ter wereld, stelde gedeputeerde ir. Piet Loos nog tijdens de opening. Voor Flevoland is de aardappel bijzonder belangrijk, omdat 20 procent - 21.500 hectare, 2300 telers - van het areaal in deze provincie ligt. Voor het telen van pootaardappelen wordt nog een sterke groei verwacht. Daarom is er meer grond nodig, waardoor er ook op ruimere schaal wisselteelt kan worden toegepast. De nog niet uitgegeven cultuurgrond in Flevoland zou mede voor dit doel moeten worden bestemd, aldus de gedeputeerde. Zijn provincie doet er alles aan de gehele aardappelketen van poter tot patat binnen de grenzen te krijgen. „Niet alleen uit het oogpunt van werkgelegenheid, maar vooral ook om de ontwikkelingen in de wereld van de aardappel zelf mee te kunnen sturen." Binnen dat succesverhaal passen niet zo goed de cijfers over het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw. Volgens gisteren vrijgegeven cijfers van de vereniging Milieudefensie, komt 80 procent van het gifgebruik, zon 14 miljoen kilo, voor rekening van de aardappelsector. Dat gif Komt terecht op zO procent van de totale akkerbouwgrond in Nederland. Vooral de grondontsmetting is een groot gevaar. Daarbij wordt veel gif gebruikt en dat vormt een grote bedreiging voor de drinkwatervoorziening. Milieudefensie roept de aardappeleters op vooral de rassen Bintje, Eigenheimer, Bildstar en Marijke te laten staan omdat de teelt van deze rassen zeer veel bestrijdingsmiddelen vraagt. Beter zijn onder andere Doré, Gloria, Van Gogh, Prior en Ukama. Het best, aldus Miliedefensie, zijn de ecologisch of biologisch-dynamisch geteelde piepers. Volgens de activisten gaan de gifbeperkende maatregelen van het Meerjarenplan Gewasbescherming lang niet ver genoeg. Volgens dat plan moet het gebruik van beschermingsmiddelen in tien jaar met iets meer dan de helft zijn teruggebracht. Op proefbedrijven blijkt dat het gebruik met 95 procent in viif jaar mogelijk is, voor heel Nederland moet een beperking met 80 procent haalbaar zijn, aldus de vereniging. Onder andere een heffing op bestrijdingsmiddelen zou boeren moeten dwingen op milieuvriendelijke maatregelen over te stappen, aldus Milieudefensie. Prins Claus maakt kennis met Miss Malta Mariska Mikallif en de Maltese landbouwminister Lawrence Gatt op de stand van Hettema Zonen. Directeur Piet Blankendaal van Daalimpex, het koelbedrijf waarmee Hettema samenwerkt, staat klaar met een zak Malta's. Daalimpex koopt elk jaar de gehele oogst aan Malta's op voor de Nederlandse markt. Foto LC/Jan de Vries --- Hans Wiegelplein in 'seksstad' Sluis SLUIS - De Zeeuwse gemeente Sluis noemt een plein in een nieuwe wijk naar de Friese commissaris Hans Wiegel. Dit gebeurt als blijk van waardering voor een amendement dat Wiegel in 1969 als VVD-kamerlid indiende tijdens het debat over de gemeentelijke herindeling in Zeeland. Door Wiegels amendement bleef Sluis een zelfstandige gemeente. Wiegel zal het straatnaambord op 5 oktober zelf onthullen. Sluis kwam in de jaren zeventig prominent in het nieuws vanwege het massale sekstoerisme uit België. Het stadie, dat ongeveer drieduizend inwoners telt, heeft mede dank zij de zuiderburen nu nog een bloeiend bedrijfsleven, al is de samenstelling daarvan volgens wethouder J. J. du Fosse niet meer zo als vroeger. „We hebben veertig horecabedrijven, zeven banken en 140 middenstanders. Van hen zitten er maar zes in 'die handel." Het Hans Wietelplein ligt overigens in een eurig nette, nieuwe woonwijk. --- Buit kunstroof in Elsloo f 150.000 ELSLOO - Bij de inbraak in kunsthandel de Zonnebloem in Elsloo op zaterdagavond 1 september is voor anderhalve ton aan kunstwerken, zilverwerk en andere voorwerpen gestolen. In eerste instantie schatte de rijkspolitie van Ooststellingwerf de waarde van de buit op ruim vier ton. De schade blijkt achteraf mee te vallen, omdat de familie Filarski enkele dure werken had verborgen. De werken waren niet tegen diefstal verzekerd. De familie Filarski was net op vakantie toen de inbraak gebeurde. Na terugkomst van de eigenaar kon de politie de balans opmaken. In totaal zijn vijftig litho's, aquarellen en zeefdrukken gestolen. Het betreft ondermeer werken van Karel Appel, Bram van Velde, Corneille, Kurt Schwitters en Jacoba van Heemskerk. De rijkspolitie werkt met drie man aan net onderzoek. --- OPSKERPER (it óf fal wurdt hieltyd mear geskeiden ophelle. X Ljouwert hellet it net oeral apart od. --- Korte maar 'harde' acties bouwboeren FIRDGUM - De bouwboeren gaan binnenkort korte, maar harde' acties voeren tegen het regeringsbeleid. Dat zei gistermiddag Emile Vogels, coördinator van de acties van begin dit jaar. Er is een klein comité gevormd, waarin onder anderen Melle Rienks uit Sint Jacobiparochie zitting heeft. Vogels: „Wij laten ons niet weer met een kluitje in het riet sturen." Duidelijk is, zo zegt Vogels, dat de verlaging van de graanprijs met 6 procent de prijzen voor tal van andere produkten meesleurt naar de diepte. De graszaadcontracten die voor volgend jaar zijn afgesloten, leveren/40 minder op per 100 kilogram. Contracten voor voererwten worden afgesloten op ƒ52 per 100 kilogram, vorig jaar was dat nog ƒ 65 per 100 kilogram. Vogels: „Er is nu al 15.000 hectare aangemeld voor braaklegging. Nog even en die pot is leeg .Bovendien blijkt volgens hem ook nu weer dat de hulp die minister Braks heeft toegezegd niet toegankelijk is. De actievoerende bouwboeren gaan naast hun korte operaties ook de politieke partijen bewerken. Bovendien hebben zij de standsorganisaties gevraagd hun leden aan te schrijven om de medeverantwoordelijkheidsheffing voor graan te boycotten. De CBTB doet daar, zoals bekend, niet aan mee. De akkerbouwers van de Friese Mij blijven pleiten voor een eigen akkerbouwclub, die gevormd moet worden met akkeroouwleden van andere standsorganisaties. Daarna zal er contact worden gezocht met de leden van de Groninger Mij van Landbouw en die van de Landbouw Mij IJsselmeerpolders. --- Evenwicht Het baggeren wordt volgens Claassen nog een behoorlijk karwei, omdat onderzoek heeft uitgewezen dat pas na een halve meter slib de fosfaten zijn verdwenen. Het visstandbeheer is er op gericht meer evenwicht te brengen. Een teveel aan witvis moet worden opgeruimd, om andere soorten een kans te geven. De verbrasemingheeft de kringloop verstoord. Door een teveel aan brasems verdwijnen watervlooien. En juist dat onderdeel van de voedselketen doet zich tegoed aan algen. Bovendien is de brasem een bodemwroeter, zodat het water bij voortduring troebel blijft. De Week van het Landschap is volgens Henk Kroes een ideale gelegenheid om een grote groep geïnteresseerden te tonen wat er in de Alde Feanen gebeurt. Centraal punt is werkschuur De Reidplüm in Earnewald, waar de otter in een expositie ook de nodige aandacht krijgt. Verder zijn er wandel- en fietsroutes uitgezet en worden er vaarexcursies gehouden die langs de heringerichte gebieden voeren. Dialezingen in Warten, Earnewald en Grou, met de otter als thema, maken het programma compleet. --- Rabo Heerenveen en Nieuwehorne samen HEERENVEEN - De Rabobanken in Heerenveen en Nieuwehome zullen fuseren. De beheerscolleges en directies zijn druk bezig met de voorbereidingen voor het samengaan. De leden moeten zich in oktober over de plannen uitspreken. De Rabobank van Oude- en Nieuwehome heeft een kantoor in Nieuwehome. Heerenveen heeft vier vestigingen in Heerenveen en de dorpen Akkrum, Grou, Jirnsum, Jorwerd, Aldeboarn, Raerd, Reduzum en Sint Johannesga hebben elk een. Tevens bedient de bank dertien dorpen met een rijdend kantoor. Door de fusie ontstaat een bank met een balanstotaal van ƒ730 miljoen en met 130 medewerkers. Nieuwehome zelf had een balanstotaal van ruim ƒ 45 miljoen. Daar werkten zeven mensen. De directeur van Nieuwehome, Willem Heijstra, wordt benoemd tot onderdirecteur en houdt de su- Eervisie over zijn huidige werkgeied. Jan de Bruin, thans hoofd commerciële zaken, krijgt de dagelijkse leiding in Nieuwehome. --- OTTER CENTRAAL IN WEEK VAN LANDSCHAP Plant en dier stellen zich in op veranderingen in Alde Feanen EARNEWALD - De visarend staat hoog in de lucht, boven het natte ruige veld te bidden, wachtend op een prooi. Gele kwikstaarten spatten op bij het naderen van grazende runderen. Er is een groep van 22 lepelaars gesignaleerd. Kortom: de vogels verkennen de aan natuurbouw onderhevige Alde Feanen. Pionierspianten komen naar boven. Zelfs oude zoute invloeden doen zich gelden, met de aanwezigheid van moeraszoutgras, zeebies en zeeaster. Waterplanten als lisdodde, gele plomp en waterlelie proberen het aarzelend. Plant en dier stellen zich in op de veranderde omstandigheden in het natuurgebied. Maar de otter? Nee. Die is er niet. Toch staat de otter centraal in de door It Fryske Gea georganiseerde Week van het Landschap, van 22 tot en met 30 september. De recent opgerichte Unie van Provinciale Landschappen is op het idee gekomen in elke provincie een ander dier in de schijnwerpers te plaatsen. Dat is dus voor Friesland de otter, een in ons land uitgestorven dier. Die keuze komt It Fryske Gea niet slecht uit, zegt directeur ir. Henk Kroes. Hetbiedt de gelegenheid de Alde Feanen centraal te stellen. Een gebied dat in een jaar tiid voor een heel groot deel overhoop is gehaald. Een nieuwe visie van natuurbeheerders, het werken aan natuurontwikkeling, is daar volop in gang. Bepaalde werken zijn al afgerond, voor andere deelprojecten is de financiering bijna rond. Het deelplan De Koai, uitgebreid met net Bil en Laban, is helemaal op de schop geweest. Er is een 'sompich' terrein gecreëerd, dat niet in verbinding staat met het buitenwater. De Lytse Saiterpolder is bij de isolatie betrokken. In de Jan Durkzpolder en Wolwarren komt het diepe grondwater omhoog. Er ligt een polderdijk omheen en de bemahng is gestopt. De ontwikkeling van de vegetatie staat daar al op een redelijk peil en het gebied lijkt bij uitstek geschikt voor moerasvogels. Voor isolatie en afdamming van Princehof en Izakswiid is keileem gebruikt, dat afkomstig is van de aanleg van het aquaduct bij Grou. Rond het Princehof is 30.000 kuub keileem gebruikt, maar dat bleek niet voldoende. Het zakte diep, tot aan de harde bodem. Bovendien bleek het zanderige bestanddeel groter dan was verwacht, zodat er nu nog een afdekking nodig is. Dat gaat gebeuren met een soort grootmazig gaas, waar de begroeiing doorheen kan komen. Ook rond Halbertsma's Ald Fean en de Hoannekrite is keileeem aangebracht. Het zijn werkzaamheden die passen binnen de visie van natuurontwikkeling, die voortkwam uit het Friese otterplan. Om verder te werken aan de kwaliteit van het water, is het gebied aangemeld als eutrofië- ringsproject. In Fjirtich Mêd, Tusken Sleatten en Hoannekrite worden proeven genomen, waarvoor de rijksoverheid subsidie beschikbaar stelt. Volgens provinciaal ambtenaar Theo Claassen is de financiering van het ƒ 1,6 miljoen kostende project bijna rond. Het rijk betaalt de helft, provincie en Europese Gemeenschap elk een kwart. De drie deelgebieden worden feïsoleerd, in Fjirtich Mêd en 'usken Sleatten komt daar actief visstandbeheer bij, terwijl Fjirtich Mêd ook zal worden uitgebaggerd. Op zeven meetpunten wordt maandelijks de stand van de kwaliteit opgemaakt, terwijl op enkele punten ook regenmeters staan opgesteld. --- FNP vreest voor sluiting groot aantal postkantoren LEEUWARDEN - De postkantoren in Beetsterzwaag, Haulerwijk, Ureterp, Jubbega, Appelscha en een groot aantal kantoren van gelijke grootte op het platteland gaan dicht en worden vervangen door postagentschappen. De statenfractie van de FNP zegt dat in vragen aan net college van Gedeputeerde Staten. Volgens woordvoerder Paul de Roos van de PTT in Groningen is deze informatie gebaseerd op geruchten. De FNP vraagt of GS op de hoogte zijn van de PTT-plannen om nu ook in grotere dorpen in Friesland kantoren te sluiten. De fractie wil de mening van het college hierover horen. Ook wil de FNP weten welke stappen GS hiertegen zullen ondernemen. De postkantoorhouders van' Beetsterzwaag, Haulerwijk, Ureterp, Jubbega en Appelscha mogen geen mededelingen doen over de plannen. In welke plaatsen kantoren moeten sluiten is volgens officiële woordvoerders van de PTT nog niet zeker. Eind deze maand of uiterlijk begin oktober zullen de definitieve lijsten worden opgesteld. Woordvoerder De Roos van de PTT-regio Noordoost-Nederland en Fred Lenderink van het landelijk hoofdkantoor van de PTT in Den Haag zeggen beiden dat in nog geen enkele regio in Nederland beslissingen zijn genomen. De informatie van de FNP kan daarom niet juist ziin, aldus De Roos. Lenderink: „Overal in het land circuleren geruchten." In juni maakte de PTT bekend een groot aantal bijkantoren in grotere plaatsen te willen sluiten, terwijl op het platteland talloze kantoren door agentschappen zullen worden vervangen. De diverse hoofdpostkantoren - in Friesland Dokkum, Drachten, Franeker, Heerenveen, Leeuwarden en Sneek - moeten aangeven om welke kantoren het precies zal gaan. De plannen bevinden zich inmiddels in het eindstadium. --- Stichting wil bewoners verpleeghuis Nieuw Lindenoord helpen WOLVEGA - De stichting Vrienden van Nieuw Lindenoord wil de komende weken een groot aantal donateurs werven om de bewoners van het verpleeghuis Nieuw Lindenoord in Wolvega meer recreatie en ontspanning te bieden. Hoewel het verpleeghuis een jaarlijks budget heeft van zon /14 miljoen, blijft er nog geen ƒ 100 per bewoner over voor recreatie en ontspanningsdoeleinden, aldus een persbericht van de stichting. Verreweg het meeste geld gaat op aan personeelslasten en onderhoud van gebouwen. Het eerste project dat de stichting wil mede-iinancieren is de aanschaf en exploitatie van een rolstoelbus. De stichting, die opgezet is door directeur George Stuivenvolt, streeft naar vijftienhonderd donateurs. --- Stuurgroep: in 1995 ijking capaciteit afvalverbranding LEEUWARDEN - De Stuurgroep noordelijke afvalverwijdering vindt dat over vijf jaar moet worden nagegaan of de nu geplande vuilverbrandingscapaciteit (580.000 ton/jaar) voldoende is. Pas dan moet in noordelijk verband worden beslist over de vestigingsplaats van een eventuele uitbreiding. Het Openbaar Lichaam Afvalverwijdering Friesland (OLAF) blijft beducht voor een capaciteitstekort binnen vijf jaar. Dat blijkt uit een brief van Gedeputeerde Staten over de inspraakreacties op de 'DHV-studie' naar grootschalige afvalverwerking in Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel. Zoals gemeld kiest de stuurgroep voor twee verbrandingsinstallaties in Wijster (400.000 ton) en bij Hengelo (180.000 ton). Mocht er meer afval worden aangeboden dan nu wordt voorspeld, dan moet dat overschot worden gestort. De stuurgroep onderschrijft de landelijke voorkeur voor extra storten boven net risico van een overcapaciteit bij de verbrandingsovens. „Storten, en niet verbranden, heeft een vangnetfunctie", aldus de stuurgroep. Het noordelijke standpunt over de DHV-studie zal een belangrijke grondslag zijn voor het derde provinciale afvalstoffenplan (PAP-3) dat door GS wordt voorbereid. --- Sneek steekt loftrompet over nieuwe korpschef Takkenberg SNEEK - Met trompetgeschal en tromgeroffel is de 38-jarige Ben Takkenberg gistermiddag in Sneek binnengehaald als de nieuwe politiekorpschef in deze gemeente. Enig gepast feestgeschal, in de foyer van het Amicitia Theater geproduceerd door de Politie Muziekvereniging Eindhoven, was zo langzamerhand ook wel op zijn plaats, vond het verzamelde gezelschap dat voor de officiële installatie van de kersverse commissaris was uitgenodigd. Niet voor niks, zo stelde burgemeester mr. Berhardus van Haersma Buma in zijn openingstoespraak zonder overdrijving vast, heeft het Sneker politiekorps een op zijn zachtst gezegd 'moeilijke periode' afgesloten. Hoewel hij dat niet met zoveel woorden duidelijk maakte, sloeg die omschrijving uiteraard op de niet zo verheffende kwestie rond de verstoorde communicatie binnen het korps, uitmondend in het heenzenden van Takkenbergs voorganger Willem Schut. Van Haersma Buma constateerde, met zichtbaar genoegen, dat in er in het afgelopen jaar, tijdens het commissarisloze tijdperk, 'veel tot stand' is gekomen. Zowel op het gebied van de huisvesting - het korps nam een nieuw bureau in gebruik - als op het (re)organisatorische vlak. Onder de (tijdelijke) leiding van adviseur Karel Huisman, oud-korpschef van de gemeentepolitie in Veenendaal, en waarnemendkorpschef Sjoerd Dijkstra heeft het Korps er inmiddels weer blijk van gegeven, dat het 'vooruit kan en ook vooruit wil', aldus Van Haersma Buma. Die hoopvolle houding ten aanzien van de toekomst, onder leiding van een nieuwe korpschef, sprak ook uit de woorden van de inspecteur Dijkstra en voorzitter Dirk Anema van de dienstcommissie. Beiden hadden uit de gesprekken voor de feitelijke benoeming van Takkenberg een beeld gekregen van een man die voldoende politie-ervaring, managementkwaliteiten en mensenkennis in huis heeft, met wie goed is samen te werken en die de Sneker politie weer dat aanzien weet te geven dat zij verdient. In zijn slotwoord zei Takkenberg een gemeentepolitie Sneek voor ogen te staan, waarbij het accent niet alleen ligt op politie, maar ook op gemeente. „Dat betekent dat ook een politiekorps een plaats heeft te vervullen binnen de gemeentelijke bestuursstructuur als totaliteit. Ik wil open staan voor een hechte samenwerking met het gemeentebestuur als geheel, waarbinnen de contacten met de verschillende gemeentelijke diensten en instellingen een belangrijke plaats moeten gaan innemen", stelde hij. Takkenberg fungeerde de laatste jaren in Eindhoven als chef van een van de politiedistricten, met de zorg over ruim honderd personeelsleden en een bewakingsgebied dat ruim 80.000 inwoners bevat. „Ik hoorde de collega's in het Eindhovense al denken: Wat moet hij in Sneek, waar begint hij aan? Het is hier inderdaad anders en het zal ook weer even wennen zijn. Maar ik heb er alle zin en vertrouwen in. Ik ben dan ook zeker niet van plan over twee jaar mijn koffers weer te pakken", verzekerde Takkenberg. Hij gaf daarmee aan, dat zijn voorlopige aanstelling - op basis van detachering voor onbepaalde tijd - wat hem betreft zo gauw mogelijk in een vast dienstverband wordt omgezet. Foto LC/Wietze Landman Korpschef Ben Takkenberg: accent op de gemeente. --- Laatste huldiging 100.000-liter-koe SEXBIERUM - Vrijdag zal de laatste individuele huldiging van een 100.000-liter-koe plaatsvinden. Het gaat om Aaltje 168 van de maatschap S. en G. Hofstra in Sexbierum. Het koninklijk Fries Rundvee Syndicaat heeft twintig jaar lang koeien die met hun melkproduktie deze grens overschreden in het zonnetje gezet. De grote toeloop van de laatste tijd heeft ertoe geleid dat er voortaan collectieve nuldigingen worden gehouden. --- Agrarische Dagen in teken Amerika FRANEKER - De jaarlijkse feestweek de Agrarische Dagen in Franeker staat dit jaar in het teken van Amerika. Een Amerikaanse streetparade opent de feestweek zaterdagmiddag. Het Franeker feestcomité heeft verder getracht aan een groot deel van het feestprogramma een Amerikaans tintje te geven. De vaste evenementen van de Agrarische Dagen staan evenwel ook op het programma. De meeste indianen, cowboys en squaredance-groepen van de streetparade zijn trouwens van FraneKer afkomst, zo wil de organisatie wel toegeven. Wel echt is een Amerikaanse politieauto met bemanning. De Franeker politie heeft dat via de internationale politieorganisatie geregeld. In de parade zijn verder de meest uiteenlopende Amerikaanse voertuigen te zien. De Agrarische Dagen duren van zaterdag 15 tot en met zaterdag 22 september. Aanstaande zondag kunnen ook de kerkgangers nog iets van het feest meenemen. In de Martinikerk vindt een oecumenische dienst plaats met medewerking van net American Choir Soesterberg. De hele volgende week is er iets te doen in de stad. Traditioneel zijn het landbouwsymposium op dinsdag, de jaarmarkt met standwerkersconcours op woensdag, de politie PC op woensdag en het trekkerbehendigheidskampioenschap van Friesland op zaterdag 22 september. ---