Jaarlijks miljoenen nodig voor Leeuwarder milieu LEEUWARDEN - De gemeente Leeuwarden moet in de jaren na 1993 jaarlijks vele miljoenen uitgeven om de vier grootste milieuproblemen in de stad aan te pakken. Het gaat dan om de schoonmaak van vervuilde grond en waterbodems, de aanpak van het rioleringsstelsel en van geluidsoverlast in de stad. Dat is de strekking van het gemeentelijke milieu-uitvoeringsprogramma. Of de milieu-miljoenen er ook werkelijk komen, is nog niet zeker. Pas na de zomervakantie worden over het rapport beslissingen genomen. Het milieu-uitvoeringsprogramma. door ambtenaren meestal aangeduid met de afkorting MUP. is gemaakt door het Arnhemse adviesbureau Ecoplan. Dat bureau ivas eerder verantwoordelijk voor tiet opstellen van de Leeuwarder milieunota: een ambitieus plan om ie milieuproblemen in de Friese hoofdstad in het jaar 2000 onder :ontrole te hebben. In deze nota «tonden 220 problemen opgesomd die moeten worden aangepakt. Daarvoor zou een totaal bedrag yan f 140 miljoen nodig zijn. Het uitvoeringsplan geldt als ïen vervolg op de milieunota. De opstellers van het MUP willen, dat de gemeente nog volgend jaar een bedrag van ƒ 1 miljoen extra uittrekt om te beginnen met de uitvoering van 'kleinere' punten uit de milieunota. Na 1992 moet hiervoor meer geld komen; oplopend tot / 2,3 miljoen in 1994. In de jaren daarna verdienen vier grote problemen extra aandacht, adviseert Ecoplan. Het gaat dan om de sanering van vuile grond, de schoonmaak van verontreinigde waterbodems, de aanpak van het rioleringsstelsel en de aanpak van geluidhinder in Leeuwarden. Om die problemen behoorlijk aan te pakken, zijn in 1993 en in de jaren daarna vele miljoenen nodig. Het gaat dan niet alleen om geld van de gemeente, maar ook om bijdragen van het rijk, de provincie en vervuilers zelf. Ecoplan stelt twee mogelijkheden voor om de aanpak van de grootste problemen te financieren. Moet al het geld volgens plan op tafel worden gelegd voor net jaar 2000, dan bedragen de kosten van het milieu-uitvoeringsprogramma in 1993/5 miljoen, De bedragen lopen daarna op tot ƒ 12 miljoen in 1995. De jaren daarna nemen de jaarlijkse uitgavert weer af tot ongeveer ƒ 10 miljoen. Een andere mogelijkheid is volgens Ecoplan het oorspronkelijke streven - Leeuwarden schoon in het jaar 2000 - te laten varen. Door twintig jaar de tijd te nemen in plaats van tien hoeft jaarlijks minder geld aan het milieu te worden besteed. Maar al gunt de gemeente zich de tijd tot het jaar 2010, dan nog kost de aanpak van de vier grootste problemen Leeuwarden naar schatting ƒ 6 miljoen per jaar. --- ENQUÊTE VAN VERENIGING: Veel huurders verlaten wijk Camminghaburen LEEUWARDEN - Een ruime meerderheid van de huurders in de Leeuwarder nieuwbouwwijk Camminghaburen wil op korte termijn verhuizen. Meer dan de helft wil dat binnen een jaar doen; binnen een termijn van twee jaar komt dat zelfs uit op 90 procent. De belangrijkste reden om te verhuizen is de hoge huurprijs van deze woningen in de sociale sector. Ruim-driekwart van de verhuizers wil zelf een huis kopen. Dit zijn resultaten van een enquête, die door de huurdersvereniging Camminghaburen is gehouden onder tachtig huurders in de wijk. De vereniging heeft de tevredenheid van bewoners onderzocht naar aanleiding van een rapport over leegstandsbestrijding, dat eind vorig jaar door de gemeente en drie woningcorporaties is uitgebracht. Patrimonium, Sint Joseph en BWL (Beter Wonen in Leeuwarden en Leeuwarderadeel) stellen daarin voor om op grote schaal huurwoningen in Camminghaburen te verkopen. De huurdersvereniging trekt uit de resultaten van de enquête de conclusie dat de corporaties hun heil beter kunnen zoeken in het verlagen van de huren. Een meerderheid van de ondervraagde huurders is daar in ieder geval voor; slechts een kwart van hen beschouwt de verkoop van woningen als het beste middel om de grote leegstand te bestrijden. Volgens 71 procent van de bewoners is de hoge huurprijs de belangrijkste oorzaak van de leegstand. Het is dan ook zeer vreemd, merkt de huurdersvereniging op, dat de corporaties ook de huren in Camminghaburen met 5,5 procent verhogen. Over de kwaliteit van de woning is 77 procent tevreden tot zeer tevreden, hoewel een kleine meerderheid van de huurders wel klachten heeft. De ontevredenheid over de afhandeling daarvan door de corporaties is overigens eveneens groot. Een groot deefvan de ondervraagden is wel zeer te spreken over de woonomgeving in Camminghaburen. --- Circus van Moskou met zes Friese paarden in Sneek SNEEK - Op de première-voorstelling gisteravond van het Staatscircus van Moskou op het Veemarktterrein in Sneek werd het pauzenummer verzorgd door de Nederlandse Natacha Lijfering. Ze presenteerde zes gitzwarte Friezen in een Vrijheidsdressuur. Tijdens de première in Alkmaar ontbraken de Friese paarden. Sterk was het optreden van Natacha Lijfering niet. Dat vond ze zelf ook, gezien de vele hoofdschuddende gebaren tijdens het optreden in de piste. Bijzonder storend was. dat net vertrouwde zaagsel had plaats gemaakt voor rubberen matten. Ook in Sneek, waar gisteravond de tent nog niet eens voor de helft was gevuld, kwam het met veel tam tam aangekondigde trapezenummer van de zes Lozowiks niet uit de verf. Het tempo lag bijzonder laag, terwijl het aantal acties /irr beperkt was. --- LEEUWARDER Saturdagse Courant Vlugt 200 jaar geleden Uit de Leeuwarder Saturdagst Courant van den 2 Julv 1791: 's Gravenhage den 28 Juny. Zo even ontvangen wy de Brieven van Parys, beves- hgden met alleen de vlugt des Komngs, der Koningin en verdere Koninglyke Familie, maar ook, dal die Doorlui tuigt Persoonen des nagts va» den 21 tot den 22, ie Vamant, 15 uuren van Luxenburg (en dus met ie C.harleville) waren gearresteerd door de \altonale Guardes dier Stmi. --- VERKOPINGEN LKMMER - Notaris mr. K. G. Seinstra veilde finaal de woning met schuurtje, tuin, erf en steeg ten westen aan het Turfland 30, groot 1.16 are. De afslag startte bij /150.000 (inzet ƒ83.000). J. de Vries, Lemmer mijnde op / 120.000. --- G en G gehoord en gezien in Leeuwarden tel. 058-965596 Leeuwarder politiek staat er niet echt florissant voor. Blijkt al uit lage opkomst bij laatste verkiezingen. Maar ook min of meer politiek actieve Leeuwarders laten het er nu bij zitten, blijkt uit laatste nummer van PAL-Info. krantje van Progressieve Aktie Leeuwarden. PAL wordt in toekomst waarschijnlijk Leeuwarder afdeling van landelijk Groen Links ... ■ Nu, PAL wilde wel eens weten wat leden daar nu eigenlijk van vonden. Werden drie bijeenkomsten belegd. Op eerste bijeenkomst, voor Groen Linksers, kwam een persoon. Tweede zitting (PAL-leden die geen lid zijn van Groen Links) bracht liefst vier mensen op de been, derde bijeenkomst drie personen. Dat viel tegen. PAL-bestuur is „zeer ongelukkig" met geringe begaanheid van leden, maar zet voorstellen toch maar door. ■ Drie aanhangers van Platform Eén- en tweepersoonshuishoudens (PEL) kwamen weer opdraven tijdens vergadering van commissie openbare orde, begin deze week. Ging om ontruiming van kraakpand aan Burmaniastraat, eigendom van gemeente. Ze wachtten braaf eurt af om vervolgens, in tegenspraak met hun uitdossing, kritiek heel tam en keurig in midden te leggen. Daarna kreeg Gerard Heinsnet woord van Te Loo, die hem per ongeluk raadslid van PEL noemde. Goedmoedig raadslid van PAL lachte enkel wat verlegen om deze voor hand liggende verwisseling. Niet alleen lijken namen op elkaar, ook politieke kleur... ■ Burgemeester zat er als voorzitter van deze commissie ontspannen bij, alles onder controle. Collega Staatsen van Groningen, die gezever van zijn raad zat is en vertrekt, had hem hierom benijd. Te Loo vergunde zich vrijheid aanhangers tegenover commissieleden „de vrienden van PEL" te noemen. Met ongekende exploitatie van gemeentelijke brievenbus en inspraakprocedure is PEL dan ook als geen andere belangenorganisatie ingeburgerd op stadhm . Secretaris Johan Bakker van PEL was niet aanwezig op vergadering. Is evenwel bij hem onmogelijk buiten waard te rekenen. Nog zelfde dag schreef Bakker briefje aan Te Loo met gebruikelijk afschrift aan krant. In dat briefje sprak hij vreugde uit over feit, dat aanhangers van PEL kennelijk tot vrienden van burgemeester gerekend mogen worden. „Verheugd door deze onverwachte blijk van waarde ring willen wij u hierbij het lidmaatschap van de vereniging PEL aanbieden." ■ Van verkoop bijprodukten zomerzegelactie (ansichten en zo) mag plaatselijk comité derde deel schenken aan goed doel. Dit jaar/671,40, is naar kinderboerderij gemaakt. Geld wordt gebruiKt om speeltoestellen te kopen. Na moeizame start sproeit Mercurius op gelijknamig plein weer water langs vrouw van steen. Net op tijd, gezien zomerse temperaturen. Foto LC "Paul Janssen --- EXAMENS LEEUWARDEN - Voor de eerste keer zijn aan dertien cursisten van de Leeuwarder Business School het diploma Master of Business Administration uitgereikt door de universiteit van Glasgow. De cursisten verdienden de academische graad na een driejarige avondstudie die zij naast hun volledige betrekking volgden. De Friese geslaagden zijn D. W. de Boer, Oppenhuizen: W. Boiten. Heerenveen; A. Boonstra en H. van Renselaar, Sneek; H. Dijk, Dronrijp en F. Drent. G.J. Feiten, H.G. Jonkers en T CA. Spiering uit Leeuwarden --- Split op smeltend wegdek bij Oosterwolde OOSTERWOLDE - De splitlaag van de provinciale weg (N3l) tussen Wijnjewoude en Vppelscha is de afgelopen dagen bezweken onder de zomerse temperatuur. Op sommige plaatsen is het asfalt zelfs uit de weg gereden. In opdracht van de provincie Friesland heeft Koninklijke \\eyenbouw Stevin uit Drachten in allerijl nieuw split op het 25 kilometer lange wegvak aangebracht. Op enkele kritieke punten na lijken de ergste problemen nu tot het verleden te behoren. Als het weer minder warm is. zal de provincie de schade aan het wegdek herstellen. Tot grote ergernis van de wegwerkers houden veel chauffeurs zich niet aan de ingestelde maximumsnelheid van vijftig kilometer per uur. Te snel rijdende of inhalende auto's hebben al verscheidene malen ruitbreuk veroorzaakt hij medeweggebruikers, aldus beleidsmedewerker Keimpe Strikwerda van de afdeling Wegen van de provincie. Ter hoogte van de brug over de Tjonger bij Oosterwolde vloog gisteren een auto uit de bocht. De auto is vermoedelijk door te hoge snelheid op het bestrooide wegdek geslipt. De 25--jarige bestuurster uit Nijmegen kwam met de schrik vrij. LC Hans Slotboom --- Minder inbraken in eerste helft van dit jaar LEEUWARDEN - In het eerste helft van dit jaar is er bij de Leeuwarder gemeentepolitie MM keer aangifte gedaan van woninginbraak. Dat is 84 keer minder dan in de tweede helft van vorig jaar en 377 keer minder dan in dezelfde periode van 1990. De meeste inbraken zijn gepleegd in de wijk Cambuur (85), daarna volgden Heechterp (76), Zuidvliet/Nieuwekanaal (68), Bilgaard (65) en de binnenstad (60). Deze wijken voerden op twee na - Zuidvliet/Nieuwekanaal en de binnenstad - de lijst ook al aan in de tweede helft van het vorig jaar Toen stond Heechterp/Schierinj>en aan top, gevolgd door Cambuur, Huizum, Camminghaburennoord, Lekkumerend, Achter de Hoven en Bilgaard. Inbraakgevoelige straten zijn het afgelopen halfjaar de Meenthe geweest (23), Achter de Hoven (11), de Bird (10), de Eikenstraat (13), het Hagendoornplein (12) en de Mariniersespel (15). Het betreft hier absolute cijfers van de politie die dus niet in verband zijn gebracht met het aantal woningen per wijk Het aantal inbraken was in 1990 overigens een kwart gestegen in vergelijking met het jaar daarvoor. In 1989 registreerde de politie 1437 inbraken, vorig jaar 1962. In de tweede helft van het vorig iaar heeft de politie naar aanleiding van deze cijfers een inbraakteam gevormd. Dit heeft mede geleid tot cle daling van het aantal inbraken in die periode en die van de afgelopen zes maanden. --- Noorden wil meer geld voor IPR-pot LEEUWARDEN - De noordelijke provincies vragen staatssecretaris Yvonne van Rooy van economische zaken aanvullende subsidie voor de investeringspremieregeling. In Friesland is het beschikbare budget voor 1991 al overschreden, terwijl Groningen en Drenthe dat dit najaar verwachten. Een herschikking van geld tussen de drie noordelijke provincies is daarom niet zinvol, schrijft de Bestuurscommissie Noorden des Lands (BCN), een overleg van de drie provincies. --- Overvaller tankstation te voet op de vlucht LEEUWARDEN - Een overvaller heeft gisteravond om kwart over zeven geld buitgemaakt bij het Aral-benzinestation aan de Drachtsterweg in Leeuwarden. De man bedreigde het personeel met een voorwerp, dat op een vuurwapen leek. Hij heeft ongeveer ƒ 600 buit gemaakt. De man is er te voet vandoor gegaan. De politie heeft in de omgeving van het tankstation naar hem gezocht. De kleine en tengere dader droeg een groen trainingspak en een blauwe muts Het pompstation is na de overval open gebleven vanwege de bijzondere drukte. Veel automobilisten kwamen nog tanken wegens de accijnsverhoging die vandaag is ingegaan. --- SUCCES RECHERCHETEAM DRIJFT JUNKS EN GOKVERSLAAFDEN NAAR BUURGEMEENTEN Weinig 'vaklui' meer onder Leeuwarder inbrekers Door Jan Dijksma LEEUWARDEN - Het inbrekersgilde in Leeuwarden behoort niet tot het slimste in Nederland. Voor het overgrote deel bestaat het uit steeds jeugdiger gokverslaafden en „domme junks die halfbezopen op pad gaan". Desondanks veroorzaken ze heel wat ellende bij hun slachtoffers, weten rechercheurs Dick Adema en Richard Schievink. Dit koppel leidde het team van de Leeuwarder gemeentepolitie, dat vorig jaar is opgericht om het explosief stijgende aantal woninginbraken een halt toe te roepen. Dat is redelijk geslaagd, menen zij. In de tweede helft van het vorig jaar liep de hoeveelheid inbraken op tot een gemiddelde van dertig per week. Dat was veel te veel, meent Schievink: „Mensen begonnen zich steeds meer onveilig te voelen." De politie reageerde met het formeren van een inbraakteam, bestaande uit tien rechercheurs. Die groep heeft sinds november vorig jaar 280 woningkraken en 58 gevallen van heling opgehelderd. In totaal zijn 49 verdachten verhoord, waaronder 9 minderjarigen: 41 voor inbraken, 7 helers en een voor overtreding van de Opiumwet. Dit heeft indrulc gemaakt op het inbrekersvolkje, menen Adema en Schievink. „Leeuwarden heeft nu soms weer inbraakloze nachten", weet de laatste. Niet omdat alle inbrekers in het gevang zitten, maar omdat ze nu vaak uitwijken naar buurgemeenten. Twee inbrekers uit Leeuwarden - die voorheen hun werkterrein in de stad zochten - verklaarden onlangs bij hun aanhouding in Burgurn te zijn uitgeweken, omdat in de Friese hoofdstad zoveel speciale politieteams aan het werk zijn. Voor een deel gaat het om bijstandsteams, die recente gevallen van moord en doodslag onderzoeken. Maar de rechercheurs zullen inbrekers niet vertellen dat ze daar weinig van hebben te vrezen. Tijdens verhoren springen de agenten niet zuinig om met de resultaten van hun team. Dat wordt doorverteld in de kroegen, weten ze. Op die manier , jaag je de mollen naar de tuin van de buren , zegt Adema. De misdaad verplaatst zich, mogelijk voor een tijdje. Zolang sommige mensen snel geld nodig hebben, kun ie inbraken niet helemaal voorkomen. De politie overweegt dan ook, formuleert Adema voorzichtig, om in opvolging van het tijdelijke inbraakteam enkele rechercheurs permanent met het onderzoeken van woninginbraken te belasten. Daarover heeft de korpsleiding echter nog niet beslist --- Vaklui en amateurs Adema en Schievink hebben het inbrekersvolkje zien veranderen, sinds ze jarenlang veel tijd op straat doorbrachten. Als vast Koppel traden ze op en dat is nog te merken: als Schievink met brommerige toon iets aandraagt, maakt Adema het verhaal steevast af. De recherche weet vaak meer dan mensen denken, zegt Schievink. Maar het verzamelen van alle nodige bewijzen kost veel tijd, vult Adema aan. 'Vaklui' zijn er weinig meer onder de Leeuwarder inbrekers. Dat heeft voor het recherchewerk zowel voor- als nadelen Ervaren inbrekers werken zorgvuldig en zijn moeilijk te pakken. De politie moet vaak wachten op een foutje. Aan de andere kant was hun wereldje maar klein en wist de een bij aanhouding nog wel eens te vertellen waar de ander op dat moment 'aan het werk' was. Nu zijn het gokverslaafde jongeren - „kereltjes van veertien jaar die er soms ƒ2OO pér dag doordraaien" - en vooral drugsverslaafden die minstens driekwart van de kraken voor hun rekening nemen. Als ze een paar keer weifelend hun slag hebben geslagen, gaan ze steeds vaker op pad. Liefst banen ze zich met een koevoet een weg. Deze „simpele inbrekers" gaan er zelden met een nelder hoofd op uit, weet Adema. Ze maken dan ook fouten. Zo liet een man onlangs een spoor aan achtergelaten buit na in vier woningen. Elke keer als hij interessante spullen aantrof, smeet hij een deel van zijn vorige buit lukraak weg. --- Onveilig Maar hoe knullig ook, de gevolgen van hun werk zijn voor de slachtoffers vaak niet gering. lemand is hun domein binnengedrongen en heeft hun spulletjes doorzocht; dan kan iemand zich lang onveilig voelen, weten de rechercheurs. Zeker ais onvervangbare spullen zijn verdwenen. Zo durfde een oudere vrouw na een inbraak in haar woning niet meer naar de camping, vertelt Schievink. Vooral het verdwijnen van haar geliefde klok - een erfstuk dat al sinds jaar en dag in de familie was - kwam hard aan. Een foto van de klok bedekte de lege plek op de muur; bijna dagelijks meldde ze zich bij depolitie, tot ze niet lang daarna overleed Voor dergelijke zaken hebben inbrekers geen respect. Ze pakken wat ze pakken kunnen, schetst Adema, en kijken dan vaak buiten wel wat werkelijk van hun gading is. Moeilijk verkoopbare spullen smijten ze in het water of ze zetten de voel ei 'flink op, zodat de eigenaar het wel kan vergeten de spulletjes nog eens terug te zien. De rest gaat voor een schijntje naar helers. „Zij zijn de enigen die rijk worden van inbraKen", meent Schievink. Het team heeft enkele helers opgepakt. Maar die praktijken ziin moeilijk te hestrijden, weet de rechercheur: „Elke Leeuwarder kan aan heling doen. Niemand vraagt toch meer waar iets vandaan komt, als hij iets ver beneden de prijs kan kopen?" Zo betaalde een Leeuwarder ƒ 250 aan een buurjongen voor een computer ter waarde van/ 14.000. Het gestolen apparaat was al drie keer doorverkocht, maar de man staat nu wel als heler te boek. „Hij had het kunnen weten", verklaart Schievink. Het rechercheteam heeft er hard aan gewerkt om zoveel mogelijk inbrekers voor de rechter te slepen. „Dat ben je wel verplicht aan hun slachtoffers", zegt Schievink, „als je ziet hoe die hier soms aangifte komen doen". Dan steekt het wel eens, erkent de rechercheur, dat de daders er soms met milde straffen van afkomen. Want: „Met een paar weken gevangenisstraf schrik je een inbreker niet afTals hij het geld nodig denkt te hebben." --- Europees geld voor milieuprojecten boeren Blessum en Drogeham LEEUWARDEN - De financiering van het vleesvee- en milieustalproject in Blessurn is rond. nu het geld uit het Europese 58-fonds deze week officieel is toegekend. Dat fonds is bestemd voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden. Het project in Blessurn kost ƒ 1.9 miljoen en wordt betaald uit het 58-fonds en door de ministeries van landbouw, milieubeheer en de Friese Mij. Uit het 58-fonds komt verder geld voor milieumaatregelen in een veehouderijbedrijf in Drogeham. De kosten hiervan bedragen ƒ 1 miljoen. De bijdragen komen verder van de provincie (ƒ 100.000), het ministerie van milieu en het stallenbouwbedrijf Farmex in Drachten. --- Auto tegen trekker: inzittenden gewond BOELENSLAAN - Bij een aanrijding onder Boelenslaan zijn gisteravond twee achttienjarige inwoners van Kornhorn gewond geraakt. Een van hen haalde met een personenauto een links afslaande trekker in. De automobilist werd met een gecompliceerde beenbreuk naar het ziekenhuis gebracht. Zijn passagier liep schouder- en ribfracturen op. De zeventienjarige trekkerbestuurder uit Augustinusga bleef ongedeerd. --- Kredietbank kreeg minder hulpvragen LEEUWARDEN - Het aantal schuldsaneringsverzoeken bij de Gemeenschappelijke Kredietbank Friesland (GKB) is vorig jaar flink gedaald. Het bedrag, waarvoor mensen hulp vragen. is echter fors toegenomen. Dit blijkt uit het jaarverslag van de GKB. De daling van het aantal aanvragen komt als een verrassing, aangezien algemeen wordt aangenomen dat het aantal mensen met financiële problemen eerder stijgt dan daalt. De GKB zoekt de verklaring voor de onverwachte ontwikkeling voor een deel in de eigen, intensieve aanpak. Bij een totaal uitstaand saldo van ƒ 13,2 miljoen bedraagt de achterstand in de aflossingen bijna/600.000, ruim 4 procent. De GKB schrijft deze relatief geringe achterstand toe aan de snel terugkerende aanmaningen, eventueel gevolgd door een persoonlijke benadering. Vorig jaar vroegen 777 (944) mensen om sanering van hun schuld. De Kredietbank verwacht, op grond van contacten met nutsbedrijven en woningcorporaties, geen verdere daling. Enige stijging ligt eerder in de lijn van de verwachting. Het gemiddelde bedrag, waarvoor mensen sanering vroegen, is vorig jaar gestegen van ƒ11755 naar ƒ14.053. De bank tekent daarbij aan, dat de afhandeling steeds moeilijker wordt. De mensen krijgen met een toenemend aantal schuldeisers te maken. De Kredietbank noemt het opvallend, dat een grote groep aanvragers (27 procent) niet aan de voorwaarden van de GKB wil voldoen en dus geen hulp krijgt. Het gaat hierbij doorgaans om bezuinigingen op het huishoudbudget, die nodig ziin om een groter deel van de schuld te kunnen aflossen. Het totaal aantal kredietaanvragen daalde van 3598 tot 3289 het vio^T'X" ?'nRvan 2222 naar 2106. DeGKB schrijft de daling toe aan de afwachtende houding van de consumenten in november en december. ---