(Advertentie) Dinsdag 17 september. Prinsjesdag. De Troonrede;. Blijft het kabinet bij zn ongezonde plannen voor WAO en Ziektewet? Oordeel zelf. Geef gehoor aan de oproep van de complete Nederlandse vakbeweging: onderbreek het werk en volg de Troonrede! Kijk vanaf 13.00 uur naar Nederland 3 of stem af op Hadio 1. cnv^ /23y cthp --- 'MEER OPBRENGST EN MINDER SCHOLEN DICHT' Friese raad maakt ander plan schaalvergroting basisscholen LEEUWARDEN - De sectie onderwijs van de Wolwêzensried Fryslan heeft een aanvullend plan bedacht op de nota 'Toerusting en Bereikbaarheid', het voorstel van staatssecretaris Jacques Wallage om tot schaalvergroting in het basisonderwijs te komen. In het plan van de provinciale adviesraad wordt vastgehouden aan schaalvergroting, maar hoeven veel minder scholen daadwerkelijk te sluiten. Als het alternatief wordt doorgevoerd blijven er meer kleine scholen als nevenvestiging bestaan en levert de schaalvergroting bovendien geen ƒ2O miljoen op - het bedrag dat Wallage aan de operatie wil overhouden - maar ƒ6O miljoen. De raad heeft het plan opgestuurd naar de Tweede Kamerleden van de vaste kamercommissie voor onderwijs. In het aanvullend plan gaat de raad uit van de nieuwe opheffingsnormen voor de basisscholen (die zijn per gemeente verschillend), maar krijgen de schoolbesturen vaker de mogelijkheid kleine basisscholen als nevenvestigingen in stand te houden. Hierdoor wordt de kapitaalsvernietiging die zou ontstaan als schoolgebouwen leeg komen te staan terwijl elders nieuwe scholen moeten worden gebouwd om alle leerlingen van twee gefuseerde scholen plek te geven, sterk teruggebracht. Volgens de raad kunnen de kosten van leegstaande schoolgebouwen en de benodigde nieuwbouw behoorlijk oplopen. Hierdoor slinkt in het voorstel van Wallage de werkelijke opbrengst van de schaalvergrotingsoperatie. Volgens het plan van de raad moeten scholen die onder de nieuwe opheffingsnormen vallen en waarvan de bekostiging dus per 1-8-1986 afloopt, een nieuwe regeling aangeboden krijgen. Wanneer de scholen voor deze datum samen met een of twee andere te kleine scholen fuseren tot één school, dan mag het bestuur van die nieuwe school besluiten het onderwijs op een, twee, tot zelfs drie lokaties te blijven verzorgen. Deze speling is mogelijk als de hoofdvestiging van de basisschool meer leerlingen telt dan de voorgeschreven nieuwe opheffingsnorm. De kleine nevenvestigingen mogen dan minder leerlingen tellen op voorwaarde dat bij de optelsom van het aantal leerlingen van de verschillende scholen het gemiddelde aantal leerlingen ruim boven de nieuwe voorgeschreven norm komt. Wallage geeft in 'Toerusting en Bereikbaarheid' te kleine basisscholen ook de mogelijkheid als nevenvestiging van een grote basisschool verder te gaan, maar bindt deze scholen aan strenge regels. Bovendien is er in de plannen van de staatssecretaris maar ruimte voor 300 nevenvestigingen. Daarnaast wil Wallage duizend basisscholen sluiten en blijven zevenhonderd basisscholen de komende jaren in grote twijfel zitten, omdat zij de nieuwe norm maar krap hebben gehaald. Jaap van der Bij, voorzitter van de sectie onderwijs vindt de bepleitte grotere vrijheid van de schoolbesturen om zelf over het in stand houden van een nevenvestiging te mogen beslissen, goed passen in het beleid van het ministerie van onderwijs. In dit beleid worden toch al steeds meer bevoegdheden naar de basisscholen en de schoolbesturen overgedragen. Hij ontkent dat het plan van de sectie tot gevolg heeft dat er in het hele land geen scholen hoeven te sluiten. „Ik kin net sizze dat yn üs plan de ütkomst nul wêze sil. De skoallebestioeren binne echt wol sa reëel om yn inkelde gefallen te besluten dat in skoalle ticht moat." Door het plan van Wallage komen in Friesland alleen al bijna honderd basisscholen in de knel: 35 scholen vallen onder de norm en moeten worden opgeheven, 60 blijven de komende jaren in de gevarenzone zitten, omdat zij de norm maar net hebben gehaald. In het alternatieve voorstel kunnen de betreffende schoolbesturen „een hoog aantal" van deze scholen nog in stand houden, volgens Renze Valk van de Wolwêzeried. Als voordelen van het alternatieve plan noemt de raad verder een betere spreiding van de scholen, met name in de verstedelijkte gebieden. En voorts meer rust in het basisonderwijs, omdat er veel minder scholen hoeven te worden opgeheven. --- Aeolus wordt 'leerbedrijf' voor techniek en toerisme SEXBIERUM - Het voormalige windattractieprak Aeolus wacht een nieuwe en enerverende toekomst. De Christelijke Hogeschool Noord-Nederland (CHN) presenteerde gistermiddag met trots de plannen voor de glazen piramide en de tuin er omheen. In september hoopt men Aeolus te kunnen openen als technologiecentrum voor het basisonderwijs en een paar maanden later moet de ruimte ook klaar zijn als 'regionaal centrum voor vrije tijd. Het centrum wordt opgezet als 'leerbedrijf' voor studenten van de educatieve faculteit en de studierichting toegepaste vriietijdswetenschappen van de CHN. Maar men wil meerdere vliegen in een klap slaan, vertelde Henk Siegers van het college van bestuur. Hij sprak van een bijzonder centrum dat van belang is voor het hele Noorden. In het technologiecentrum zullen tweedejaars-studenten perioden van zes weken doorbrengen met een studieprogramma, gericht op de organisatie en de praktijk van het lesgeven. Zij ontvangen groepen kinderen van de basisscholen in de drie noordelijke provincies, die in de nog te bouwen praktijklokalen in de piramide een dag lang bezig worden gehouden met techniek. Siegers wees op het grote belang daarvan, omdat is gebleken dat de interesse van kinderen het sterkst kan worden beïnvloed tussen het zesde en negende levensjaar. De activiteiten in het centrum kunnen volgens Siegers het imago van de technische beroepen verbeteren. Verder kunnen studenten als aankomend docent ervaring krijgen met zeer praktisch gericht onderwijs. Het regionaal centrum voor vrije tijd zal nauw bij de activiteiten van het technologisch centrum aansluiten en er mee samenwerken. Het is een leerbedrijf voor studenten van de toegepaste vrijetijdswetenschappen. Deze studenten leren in Aeolus onder andere hoe ze evenementen en exposities moeten organiseren en recreatieve en toeristische projecten in de regio. Daar blijkt ook de attractieve rol uit die het nieuwe centrum voor toeristen en de bevolking van de regio kan spelen. Om een voorbeeld te noemen werd een project aangehaald dat nu al in voorbereiding is. Studenten zijn bezig met de organisatie van een techniekexpositie uit Kenia. Daarvoor moeten ze alles regelen. Van de contacten met Kenia tot aan het maken van reclamefolders en het inrichten van de tentoonstelling. --- Ooststellingwerf hekelt tarief afvalverwijdering LEEUWARDEN - De gemeente Ooststellingwerf wil dat het uniforme tarief voor huisvuilverwijdering volgend jaar ƒ 23 per ton lager uitvalt, nu er in de Weperpolder 45.000 ton meer afval gestort kan worden dan aanvankelijk was berekend. Wethouder Jaap Scheltens herinnerde de vergadering van het Openbaar Lichaam Afvalverwijdering gisteren aan de bestuursovereenkomst, die zon meevaller volgens hem voorschrijft. Ooststellingwerf kreeg gisteren echter alleen Leeuwarden en Gaasterlan-Sleat achter het voorstel. De rest van de gemeenten volgde het dagelijks bestuur, dat het uniform tarief voor 1992 op ƒ258 wil handhaven om onvoorziene tekorten over vorig iaar en 1991 aan te zuiveren. Scneltens waarschuwde voor een dwarse gemeenteraad in Oosterwolde: „Er zullen wel vragen over komen, vrees ik". Het lange tijd hoogst omstreden akkoord dat Ooststellingwerf, OLAF en provincie in januari bereikten, vermeldt over meevallers bij de exploitatie van de Weperpolder-belt: „Het eventueel meer te storten afval wordt verrekend in het uniforme OLAFtarief". Welnu, redeneerde Scheltens gisteren, dat dient dan ook te gebeuren nu er 300.000 in plaats van 255.000 ton terecht kan. Volgens het OLAF-bestuur wordt de zinsnede uit het akkoord ook nageleefd, wanneer het uniform tarief niet merkbaar omlaag gaat. De ƒ 3,5 miljoen besparing die dank zij het lagere storttarief voor de Weperpolder wordt bereikt, wordt ingezet om tekorten van ƒ1,5 miljoen (1990) en ƒ 2 miljoen (1991) te dekken, aldus penningmeester Ids Sijtsma. Zonder de meevaller zou het uniform tarief misschien nog verder hebben moeten stijgen, luidde zijn boodschap. Vroeg oi laat komt de besparing op de Weperpolder de Friese burger wel ten goede, vervolgde Sijtsma, die overigens verdere verhoging van het vuilverwijderingstarief in het verschiet ziet liggen. --- Molen Geregeld wil de school in de piramide en de tuin ook evenementen voor het publiek organiseren. De school wil de naastliggende molen De Korenaer van Sybe Claes Palma ook bij het proiect betrekken. De molen als ouderwets staaltje van techniek en het bedrijf als toeristische attractie. Het blauwe restaurant van Aeolus zal als voorlopige verblijfsruimte dienen voor studenten van buiten de provincie. Er zijn ook afspraken gemaakt met Liauckemastate voor verblijfsmogelijkheden. In de toekomst hoopt de school nog op een permanent studentenverblijf. De exploitatie van het CHN-centrum in Sexbierum kost ƒ 1 miljoen per jaar. Een deel daarvan komt uit het fonds 'nieuwe taken Hoge Scholen. Er komt een vaste staf van vijf personen in het centrum. Er volgen nog gesprekken over de mogelijke aankoop van het hele complex van Wietze van der Zee Beheer bv. In januari 1993 hoopt men de eerste basisschoolgroepen te kunnen ontvangen. Studenten zijn nu al bezig met opzet en organisatie van het centrum en spelen in alles de hoofdrol. --- G en G gehoord en gezien in Leeuwarden tel. 058-965596 Maandag begint werk aan weg rond parkeerterrein Fonteinland. Komt nieuwe asfaltlaag op. Werk duurt twee dagen, ijs en weder dienende. Ook maandag begint reconstructie van Jelsumerstraat tussen Valkstraat en Dammelaan. Verkeer kan wel doorgang vinden, maar door werkzaamheden waarschijnlijk wel stremmingen. Zal ongeveer tien weken duren. Sinds woensdag is er kobaltblauw boekje in omloop, in oplage van 2500, over de Harmonie. Peter Karstkarel, die geschiedenis van elke stoeprand en torenspits in Leeuwarden kent, schreeft tekst. Gertjan Slagter, die omstreden posters van Harmonie die niet in stad mochten hangen maakte, ontwierp ze. Cadeautje van Handelsdrukkerij van 1874, om sponsorlokkers voor Harmonie te helpen ... ... Mooi boekje om te zien en even door te bladeren. Onderop elke bladzijde citaatjes vol hoge verwachtingen van Belangrijke Mensen uit Leeuwarden over schouwburg. Bonzen van welstandscommissie, die niet over ontwerp juichten, zijn natuurlijk niet geciteerd. Karstkarel is dolenthousiast over ontwerp, dat hij ergens „deze kijkdoos" noemt. Omschrijving is een schot in de roos, lijkt ons... ... Illustraties in boek van architect Frits van Dongen. Eén opvallend zwartwitschetsje. Daar is bijgeschreven, wat er op buitenwanden aan Ruiterskwartierkant komt. Stukje marmer, heel groot stuk „Semitransparant PVC-golfplaat (geschroefd?)" en „aluminium golfplaat trappenhuis". Golfplaat? „Nee", zegt bouwbegeleider Jan Snijder. „Dat plaatje is van ouder datum. Ik kan u garanderen dat er geen golfplaat op komt". Pak van ons hart. Vandaag landelijke monumentendag, in Leeuwarden op Eewal. Kleine honderd panden te bekijken. Op verzoek van stichting Aed Levwerd die dag organiseert zijn Wortelhaven en Eewal vandaag afgesloten voor verkeer. Tussen 7 uur 's morgens en 6 uur 's middags mag niet geparkeerd worden. Ook wie ontheffing heeft, mag auto er niet neerzetten. Wel op andere plaats in centrum. Ontheffing voor één dag in meer straten geldig dan op vergunning vermeld staat. Na 183 treden van Oldehove te hebben beklommen, ontbeet mevrouw A. Huurman uit Heino vanochtend boven op toren met drie gasten. Dit was prijs van wedstrijd van Frico. Mocht je origineel ontbijtje verzinnen. Er was voor gezorgd dat ontbijttafels recht stonden, omdat gekookte eieren anders van scheve toren rollen. Straalzender van PTT Telecom is in groen jasje gehuld wegens schilderwerkzaamheden. Om te voorkomen dat schildertroep op daken en straten van buurt valt heeft zender jasje «an. Foto LC/Paul Janssen --- Tweede lading vuilcontainers staat gereed LEEUWARDEN - Zon zevenduizend groene containers voor groente-, fruit- en tuinafval staan op verschillende terreinen van de Leeuwarder reinigingsdienst te wachten op verspreiding in de gemeente. Vandaag kunnen de inwoners van Wijtgaard als eersten containers verwachten in de tweede fase van de invoering van gescheiden afvalinzameling. In de komende weken zijn de andere dorpen en ook wijken buiten de Leeuwarder rondweg aan de beurt. Foto LC/Wietze Landman --- MINISTERIE REAGEERT VERBAASD OP KRITIEK Bewoners Havenkwartier Harlingen maken vuist voor werf Welgelegen HARLINGEN - De bewoners van het Havenkwartier in Harlingen hebben gecoördineerde acties in de zin om de verplaatsing van Welgelegen alsnog te doen slagen. De acties moeten kamerleden duidelijk maken dat de verplaatsing doorslaggevend is voor de toekomst van het Havenkwartier. De bewoners putten hoop uit de beloofde kamervragen, die minister Hans Alders moeten overhalen het gat van ƒ 7 miljoen in de financiering te dichten, aldus voorzitter Otto Bijlsma van de Belangenvereniging Het Havenkwartier. De Belangenvereniging wil de acties uitvoeren in nauwe samenwerking met provincie, gemeente, bestuur en directie van Dukdalf en en Welgelegen. Het overleg hierover moet nog van start gaan. Bijlsma heeft goede hoop dat werf en verpleeghuis achter de acties staan. „We moeten proberen samen een vuist te maken in de richting van Alders". De werkgroep Havenkwartier heeft een jaar lang in nauwe samenwerking met de bewoners gewerkt aan „een samenhangend pakket aan maatregelen". Toen de gevreesde sloop van veel woningen loos bleek te zijn, leek het Havenkwartier er zeer gunstig voor te staan. Er is nooit rekening mee gehouden dat de werf in de woonbuurt zou blijven. Een jaar van overleg en plannenmaken dreigt verspilde moeite te worden, zei Bijlsma. „Milieuwetgeving zonder financiële stimulans lijkt in plaats van de leefbaarheid te bevorderen en te garanderen een regelrechte bedreiging te worden voor het Havenkwartier", zo stellen de bewoners. Van alle mooie plannen voor nieuwbouw en renovatie lijkt alleen nieuwbouw op de plaats van de Tapiitbeer nog mogelijk. Hier komen kantoren en appartementen. In een straal van vijfhonderd meter rond de werf is stadsvernieuwing onmogelijk. Het is volgens Bijlsma zelfs de vraag of Bouwvereniging Harlingen zijn woningen wel kan renoveren. Voorschriften voor geluidsisolatie drijven de kosten waarschijnlijk te hoog op. --- Bevreemding Het ministerie van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieubeheer is verbaasd over de kritiek van Harlingen, dat VROM te weinig bijdraagt voor de verplaatsing van Welgelegen. Burgemeester ir. Berend Jansema van Harlingen sprak in dit verband zelfs van onbehoorlijk bestuur. Het ministerie zou ƒlO miljoen hebben toegezegd voor de verplaatsing van Welgelegen. Dat werd uiteindelijk ƒ 2,5 miljoen. De verontwaardiging van Harlingen wekte bevreemding op het ministerie. Volgens een woordvoerder van het ministerie is er nooit sprake geweest van een subsidie van ƒ lOmiljoen aan Harlingen. „Er is een aanvraag ingediend voor een subsidie van dat bedrag in het kader van een saneringsplan Industrie-lawaai. Dat verzoek kon door het ministerie niet worden gehonoreerd om een wel zeer simpele reden: de maximale bijdrage van het Rijk in dit soort zaken bedraagt ƒ 2,5 miljoen," aldus de woordvoerder. Dit bedrag is de gemeente enige weken geleden toegezegd. „En daarmee was voor ons de kous af." --- Gezin El Yakoubi mag nog blijven in Leeuwarden ZWOLLE - Het in Leeuwarden woonachtige Marokkaanse gezin El Yakoubi mag in Nederland blijven tot op zijn herzieningsverzoek voor een verblijfsvergunning is beslist. Zoals gisteren in een deel van onze edities is bericht, heeft de fungerend president van de rechtbank in Zwolle, mr. Rob Weenink dit beslist naar aanleiding van een kort geding dat door het gezin tegen de Staat der Nederlanden was aangespannen. De Staat wilde het gezin terugsturen naar Marokko, omdat zij met een verblijf in Marokko in de jaren 1984-1988 hun rechten op een verblijfsvergunning zouden hebben verspeeld. Dat het gezin mag blijven heeft te maken met redenen van humanitaire aard. Vader Zaroual El Yakoubi is hier van 1965 tot 1985 woonachtig geweest en heeft dus banden met de Nederlandse samenleving. Verder is van groot belang dat de zeventienjarige dochter Hafida haar jeugd voor het grootste deel in Nederland heeft doorgebracht. Het meisje volgde hier lager onderwijs tot en met groep 7 en zit sinds haar terugkeer in 1988 op de mavo; nu in de eindexamenklas. „Zij is geworteld in de Nederlandse samenleving. Zij heeft nauwe banden met vele hier te lande wonende personen. De Marokkaanse samenleving is haar vreemd. Als westers opgevoede vrouw zal zij daar niet worden epteerd. Zij zal daar niet kunnen aarden. Haar terugsturen Marokko zou dan ook getuigen v;m een onevenredige hardheid", aldus het vonnis. --- OLAF stelt besluit over verwerking koelkasten uit LEEUWARDEN - De toekomst van de milieuhygiënische sloop van oude koelkasten in Friesland hangt af van een flinke investering die nodig is om op korte termijn polyurethaanschuim uit de kasten apart te kunnen verwerken. Het algemeen bestuur van het Openbaar Lichaam Afvalverwijdering Friesland stelde gisteren de beslissing over het voortbestaan van het FROSK-project uit in afwachting van meer financiële gegevens. De schone sloop van koelkasten draait zoals gemeld met verlies. Voor zowel 1991 als volgend jaar houdt het OLAF rekening met een strop van ruim ƒ400.000. Dat is vooral het gevolg van een tegenvallende aanvoer van kasten uit Friesland. Uit Noord-Holland komt vrijwel niets meer binnen. De concurrentie is scherp. Naast FROSK ziin ook de gemeente Zwolle en het bedrijf Leemput in Groningen actief. Volgens OLAFbestuurder André Janssen is er in Noord-Nederland plaats voor twee bedrijven, die koelkasten zo veel mogelijk ontleden. De aparte verwerking van pur-schuim is een logische stap, omdat daardoor de uitworp van chloorfluorkoolwaterstoffen wordt beperkt. Deze CFK's tasten de ozonlaag aan. Volgens het OLAF-bestuur moet nu worden gekozen tussen uitbreiding van FRDSK of liquidatie ervan. „Uitbreiding past in ons streven het OLAF ondernemender te maken, liquidatie werpt ons terug op de beperkte taak van overslag en transport van afval", vat Janssen de keuze samen. Op aandrang van gemeenten, die het financiële risico van uitbreiding onduidelijk vinden, werd gisteren besloten tot een extra vergadering van het algemeen bestuur op 27 september. --- OLAF tegen fonds afvalstoffenbeleid LEEUWARDEN - De Friese gemeenten zijn tegen de oprichting van een provinciaal fonds voor het afvalstoffenbeleid, dat zou moeten worden gevoed uit een toeslag op de verwerkingstarieven. Dat bleek gisteren bij de bespreking van het ontwerp- Afvalstoffenplan 1992-1997 door het Openbaar Lichaam Afvalver wijdering Friesland. Als er al een provinciaal fonds moet komen, dan behoort de zeggenschap daarover in de eerste plaats bij het OLAF te berusten, aldus verschillende bestuursleden. GS willen uit de kas van het op te richten fonds nieuw beleid op het terrein van preventie en hergebruik van afval bevorderen. Volgens de gisteren tot voorzitter gekozen Jan Geersing (Ferwerderadeel) valt met de provincie wellicht best te praten over de zeggenschap over het fonds. --- Moderniseren van afvoer Prinsentuin kost zo'n ƒ 25.000 LEEUWARDEN - Een aanpassing van ruwweg ƒ 25.000 is nodig, wanneer de riolering onder de Theeschenkerij moet worden aanfepast. Het vuile water uit de 'heeschenkerij belandt sinds jaar en dag in een beerput, met een overstort die direct in de Noordergracht vloeit. Een ouderwets sys- teem, dat tot nu toe door de provin cic, toezichthouder op de water kwaliteit, gedoogd is. Wanneer de plannen van Theo Douma om van de Theeschenkerij een grootse horecagelegenheid te maken doorgaan, krijgt de beerput meer te verwerken aan in het verleden. Al is de reinigende kracht van het langsstromende water groot, het is waarschijnlijk dat de riolering gemoderniseerd moet worden. Volgens een grove schatting op de dienst stadsontwikkeling kost dat ƒ25.000. Het is niet uitgemaakt, wie dat zal betalen. De gemeente, huidige eigenaar van de Theeschenkerij, is daarover in onderhandeling met Doyle Holding, het bedrijf van Theo Douma. Zijn bedrijf neemt de uitspanning over, als de raad dat goedkeurt. --- LEEUWARDER Saturdagse Courant. Ameland 200 jaar geleden Uit de Leeuwarder Saturdagse Courant van den 17 September 1791: HOLWERT den 14 September. Heden ongeveerd kalf elf Uur, hadden wy hri genoegen '/.yn Doorl. Hoogh. van 't Eiland Ameland by ons te zien aanlanden, wierd op Strand (onder een verbaazende menigte Aanschouwen en driemaal geroep van Hoezee) verwei komt door den Heere Grietman lia rinxma en 'i Geretkte ven M tstdonge' radeel, en van daar bygeleid in cru Tent, alwaar Zyn Doorl. Hoogh. mét Js hoog Gevolg by den hoog Wa Gebooren Heer Grietman Harinxma thoe Sloten dejeuneerde. ---