(Advertentie) STEUNPUNTEN STUDIEFINANCIERING GESLOTEN VAN 25 DECEMBER T/M 1 JANUARI Alle Steunpunten Studiefinanciering zijn tussen kerst en nieuwjaar gesloten. Vanaf 2 januari kunt u er weer terecht. Hebt u vanaf het eerste kwartaal 1992 recht op studiefinanciering en nog geen aanvraag ingediend? Of hebt u voor het studiejaar 1991/1992 recht op tegemoetkoming studiekosten en deze nog niet aangevraagd? Dan kan dat nog tot en met 24 december 1991. HIMIStHII v»n ond(«wi|S W WfTIMCHAMM ... ....... ..... ..... ....... ....... INFORMATISERINGSBANK --- Officier vordert 2,5 jaar celstraf tegen autokraker LEEUWARDEN - Officier van justitie mr. Jan Riemersma heeft donderdag voor de Leeuwarder rechtbank tegen drie inwoners van Huizen gevangenisstraffen geëist. Zij behoren tot een groep die een zeer groot aantal autokraken heeft gepleegd. Naar de mening van Riemersma komt een 25--jarige, op wiens conto 216 feiten staan, in aanmerking voor tweeëneenhalf jaar cel. Tegen twee broers (20 en 24) die goed zijn voor 31 vergrijpen, eiste hij vijftien maanden gevangenis. In een van de reelasseringsrapporten staat dat de groep verantwoordelijk was voor in totaal zon driehonderd vergrijpen. De bende ging in wisselende combinaties op rooftocht Er werden niet alleen auto's gekraakt, maar ook nog andere inbraken gepleegd. Daarnaast vervalste en verzilverde de groep gestolen girobetaalkaarten en cheques. De randstedelingen hadden het onder andere gemunt op auto's op parkeerplaatsen langs de Waddenzeekust: Den Helder, Harlingen, Holwerd, Lauwersoog en de Eemshaven. De pier van Holwerd en de Eemshaven bezochten zij zelfs twee maal. Dankzij een verscherpte surveillance werd een ritje naar Holwerd hen in de nacht van 16 op 17 augustus van dit jaar fataal. De Dende, die in mei met haar kwalijke praktijken startte, was voorts Bijvoorbeeld actief in Eemnes, Weesp, Hilversum, Barneveld. Ede, Wageningen en Muiden. Volgens de officier leek de werkwijze van de groep welhaast op een militaire operatie. Zo ging men op pad met twee wagens en werden houtblokken meegenomen om gemakkelijk velgen met banden van auto's te halen. Mr. Toon Stem, de advocaat van de broers, betoogde dat zijn cliënten een „uiterst gering" aandeel in het geheel hadden gehad. Omdat zij tegelijk met een 'grote jongen' moesten terechtstaan was, zo suggereerde de raadsman, tegen hen een hogere straf gevorderd dan wanneer beiden zonder de betrokkene voor de rechtbank hadden moeten verschijnen. Stem stelde dat dienstverlening „niet bij voorbaat" door de rechters moest worden uitgesloten. De 25-jarige, die een allerminst voorspoedige jeugd achter de rug heeft, was verslaafd aan gokken en de babbelbox. Voorts heeft hij roesmiddelen gebruikt. Verdedigster mr. A. Beck-Klijn voerde aan dat het optreden in de groep hem een gevoel van eigenwaarde gaf. Zij zei dat een straf van 2,5 jaar hem nog verder zal terugwerpen en net recidivegevaar zal doen toenemen. De advocate bepleitte een korte detentie, een lange voorwaardelijke straf en reclasseringstoezicht. Uitspraak: 31 december. --- Maria is uit Naast particulieren en verenigingen behoren winkelcentra en scholen tot de clientèle. Gerlach signaleert daarnaast dat biivoorbeeld de kerstspelen tot de verleden tijd behoren. Vroeger was er een goede markt in de verhuur van Maria-, Jozef- en Drie-Koningenkostuums, maar dat is gebeurd. Gerlach: „De mensen beschikken over veel meer vrije tijd en door de welvaart zijn ze in staat veel meer dingen alleen te doen dan met elkaar". Henk Stallmann van De Feestneus in Sneek zit nu voor het derde jaar in de verhuur van kerstmanpakken. „Het gaat elk jaar 50 procent beter", zegt hij. „Maar dat geldt ook voor de Sinterklaaspakken." Tot zijn klanten behoren naast de reeds door Gerlach tenoemde tuincentra, bloemenzaen, restaurants en bedrijven. Men kan bij hem kiezen uit drie soorten: ten eenvoudig katoenen pak („daarvan hebben we wel een paar honderd"), het mooie teddypak en de met bont afgezette kerstmantel. De laatste outfit is nog tamHnk nieuw en moet kennelijTt nog een beetje wennen. In Sneek worden bii het het kos tuum ook de pruik en baard plus een bel geleverd. Voor het schoeisel moet de kerstman evenwel zelf zorg dragen. Stallmann: „Al die maten laarzen kun je moeilijk in voorraad hebben, maar daar redt men zich ook wel mee." Zijn ervaring is. dat de belangstelling voor het kerstmanpak tot na de Kerstdagen voortduurt. En aangezien de kerstman een sprookjesfiguur is, komt het niet zeiden voor dat Sint Nicolaas zijn vertrek naar Spanje nog even uitstelt om gezamenlijk met zijn collega optredens te verzorgen. „Bijvoorbeeld op bruiloften , aldus Stallmann. „Ik herinner me zon party met een bruidegom die wel voor Sinterklaas speelde. Hem hebben ze toen zo verrast." --- AANVULLENDE NOTA BASISONDERWIJS HEERENVEEN Kleine school pas opheffen als spreiding niet in gevaar komt HEERENVEEN - Wethouder Jan Metzlar van Heerenveen wil kleine schooltjes in zijn gemeente die minder dan drie formatieplaatsen tellen slechts opheffen als er geen afbreuk wordt gedaan aan de evenwichtige spreiding van het openbaar onderwijs. De vervangende school moet dan ook nog binnen redelijke afstand staan en zonder hinderlijke verkeersbelemmeringen bereikbaar zijn. Bovendien moet de ontwikkeling van het leerlingental op de langere termijn ongunstig zijn. Scholen die slechts tijdelijk onder de grens zitten worden niet opgeheven. Een en ander staat in de aanvullende nota over de schaalvergroting in het Heerenveense basisonderwijs. Enkele maanden geleden kwam Metzlar tot verrassing en ontzetting van de kleine scholen in zijn gemeente met het voorstel om de kleine scholen een extra voorwaarde op te leggen. Die scholen moeten, zelfs al voldoen ze aan de normen van staatssecretaris Wallage, over minimaal drie volledige formatieplaatsen beschikken. Metzlar kon zijn gedachten toen nog onvoldoende motiveren en zegde toe de onderwijskundige onderbouwing nader uit te werken. In de nieuwe nota somt hij zeven argumenten op voor zijn 'drie formatieplaatsendrempel. Groot is beter, zo is de onderliggende gedachte bij elk argument. Want bij drie leerkrachten kunnen de acht groepen van de basisschool beter worden verdeeld in een onderbouw, middenbouw en bovenbouw. Dat is beter dan een verdeling van acht groepen over twee leerkrachten. Want daarbij kan men zich afvragen of het onderwijsaanbod wel volledig uit de verf komt, of de herkenbaarheid van de onderbouw niet in de verdrukking komt en of de schoolorganisatie nog wel voor de leerling is te overzien. --- 'Ho-ho-ho' Zowel Gerlach als Stallmann hebben de ervaring, dat de kerstmannen zuinig op de gehuurde spulletjes zijn. Stallmann laat overigens „een formuliertje" invullen, waarop de huurder laat weten eventuele kosten in verband met beschadigingen te zullen vergoeden. Gerlach: „En natuurlijk is het zaak dat je weet waar je kostuums naar toe gaan. In de regel valt het gelukkig allemaal wel mee". Voor Stallmann komt naast de verhuur nog een goede planning om de hoek kijken, omdat de kleding steeds goed verzorgd naar de volgende klant moet: „Soms is het draven naar de stomerij, maar tot nu toe gaat het allemaal goed". Hoe een kerstman zich gedragen moei is af te kijken bij buitenlandse collega's. Het 'ho-ho-ho - waarschijnlijk afkomstig van de slederit - wordt helaas te pas en te onpas februikt, maar verder is het een westie van aanvoelen. Maar een kerstman mag nooit een verklede Sint Nicolaas worden -dat is eigenlijk de enige regel waaraan deze eveneens bebaarde en in het rood geklede kindervriend zich heeft te houden. --- Restanten Hijlaarder dorpscafé tegen de vlakte HIJLAARD - De geblakerde resten tan wat niim twee jaar geleden nog het Hijlaarder dorpscafé «as, Horden met de grond gelijk gemaakt. Kif trijwilliaan uit het dorp nemen de sloop tan het uitgebrande pand «oor hun rekening. 11 ijlaard moet het toortaan zonder herberg stellen. In plaats daanan wordt binnenkort op het sportheld een dorpshuis gebouwd ter waarde >an ƒ 635.000. lltt dorp neemt tan dat totaalbedrag ƒ 125.000 »oor zijn rekening. DeStichting Dorpshuis Hijlaard Hoptille denkt de grond waarop de resten tan het café staan toor een goede prijs te kunnen terkopcn als woonkatel. Ook de grondopbrcngst zal ten goede komen aan de spaarpot toor bet nieuwe dorpshuis. Hijlaard en de gemeente I ittenseradiel zijn gelukkig met het urdwijnen tan de café-restanten, omdat die ernstig afbreuk deden aan de nieuw ingerichte dorpskom. Foto LCPiul Jansen --- Subsidie fietsslot in Skarsterlân gaat niet door JOURE - De subsidie die Skarsterlan alle inwoners van de gemeente wilde geven bij aanschaf van een veiligheidsslot voor hun fiets gaat niet door. De leden van de raadscommissie algemene zaken waren donderdag niet enthousiast over het plan. Het is de eigen verantwoordelijk van de burger om zijn eigendommen tegen diefstal te beschermen, aldus de commissieleden. Toch was de commissie wel positief over het streven van het college het aantal fietsendiefstallen terug te dringen. Alleen al in Joure verdwijnen jaarlijks meer dan driehonderd rijwielen. Om daaraan iets te doen is het misschien beter wanneer de inwoners op kosten van de gemeente de postcode in hun rijwiel kunnen laten graveren, zo werd gesuggereerd. Een andere mogelijkheidis wellicht de realisatie van meer en betere fietsenstallingen. Bijvoorbeeld met verlichting, opperde Pia de Vries- Palsrok (PvdA). „Want daar hebben dieven een hekel aan." --- Aantal reizigers FRAM dit jaar met 20 procent gestegen HEERENVEEN - De FRAM heeft dit jaar ongeveer 20 procent ....r reizigers vervoerd dan vorig 11 . Dat l'lijkt uit de cijfers die nu lekend zijn over de periode van __utari tot november. De grootste ■tiitfing kwam voor rekening van He stadsdienst in Leeuwarden, die 40 procent meer passagiers vervoerde. Bij de stadsdienst in Drachten bedroeg de stijging 21 Drocent en bij het interlokaal vervoer 18 procent. pc FRAM kan niet zeggen in hoeverre de invoering van de OViaarkaart invloed heeft gehad op (je toenemende belangstelling voor het vervoer per bus. Landelijk is wel bekena wat de invloed van dé jaarkaart dit jaar is geweest. Volgens Streekvervoer Nederland jS het aantal reizigers met 11 procent gestegen doordat er vooral meer studenten vervoerd werden. Daarnaast was er nog een autonome groei van 4 procent. Landelijk gezien komt de totale stijging van het aantal reizigers daarmee op 15 procent. De FRAM overtreft met een stijging van 20 procent de landelijke toename. Onder Streekvervoer Nederland vallen naast de FRAM nog twaalf streekvervoerondememingen. --- Meetinstituut in Burgurn breidt uit BURGUM - Het Nederlands nstituut (NMI) zal de NMlvestiging op het terrein van de EPON-centrale te Burgurn dit jaar uitbreiden. De uitbreiding omvat bijna een verdubbeling van de ruimte. Dat werd donderdag bekendgemaakt bij de feestelijke bijeenkomst van de NMI ter gelegenheid van de vijfduizendste kalibratie. Fabrikanten van hoge-drukgasmeters en andere klanten van de NMI uit binnen- en buitenland waren naar Burgurn gekomen om de mijlpaal bij te wonen. Kalibreren is het nauwkeurig vaststellen van gasmeters en het ijken daarvan. Sinds 1975 gebeurt dat in de vestiging te Burgurn, die in 1989 is overgegaan van de Gasunie naar de NMI. --- Plan voor Fries open-hartcentrum loopt veel gevaar LEEUWARDEN - Hetstreven naar een eigen centrum voor open hartchirurgie in Friesland komt ernstig in gevaar, nu het Academisch Ziekenhuis Groningen (AZG) meer van deze operaties wil verrichten. Het AZG is in vergaande onderhandeling met de ziektekostenverzekeraars over een uitbreiding van het tal hartoperaties van duizend naar veertienhonderd. Dit is gisteren bekend gemaakt. De Friese ziekenhuizen en cardiologen verbazen zich er over dat de politiek hier niet ingrijpt. Cardioloog Frans Haagen van het MCL-Zuid stelt voorop verheugd te zijn dat straks vierhonderd hartpatiënten meer geholpen kunnen worden. „Maar ik ben tegelijkertijd erg verdrietig dat de Friese patiënten niet zijn geholpen.' Haagen verzekert dat een Fries centrum van de baan is als de uitbreiding in Groningen door gaat. De behoefte die overblijft is te gering om een zelfstandigcentrum draaiende te houden. Daarvoor zijn zeker zeshonderd behandelingen nodig. Nu moeten jaarlijks nog zeshonderd patiënten worden overgebracht naar Zwolle, Utrecht, Amsterdam en Breda. Stijgt het tal behandelingen in Groningen met vierhonderd, dan moet Friesland met tweehonderd patiënten blijven reizen. Haagen spreekt tegen dat het AZG met de uitbreiding „kan voldoen aan de vraag voor open hartoperaties vanuit de Noordelijke provincies", zoals het ziekenhuis stelt. Nog onlangs kwamen de Friese ziekenhuizen op een lijn over het streven naar een eigen hartcentrum. Voor de ziektekostenverzekeraars en staatssecretaris Hans Simons van Volksgezondheid was dit een voorwaarde. Nu Friesland deze stap heeft genomen mag de provincie niet worden ingehaald door een zet van Groningen', aldus Haagen De cardioloog vindt het onbegrijpelijk dat de politiek niet heeft ingegrepen. „Zij wisten natuurlijk van de onderhandelingen, maar wij moeten weer het initiatief nemen.* Dat zal ook gebeuren: de Friese ziekenhuizen en cardiologen overleggen binnenkort hoe de politiek kan worden gemobiliseerd. De geplande uitbreiding van open hartoperaties in het Groningen staat los van de nieuwbouw. Het college van bestuur van het AGZ slaagde erin ook de laatste contracten voor de nieuwbouw binnen te halen. Het bezit nu alle benodigde vergunningen en contracten om in 1995 de versnelde nieuwbouw van het complex rond te krijgen. Eerst zag het ernaar uit dat de nieuwbouw pas in 2003 klaar zou zijn. De nieuwbouw van het ziekenhuiscomplex begon in 1983 en is nu halverwege. In totaal is er ƒ 589 miljoen mee gemoeid. --- KIMSWERD - Een 52-jarige inwoonster van Harlingen is gistermiddag gewond geraakt toen zij met haar auto onder een vrachtwagen terecht kwam. Een 22-jarige chauffeur uit Middenmeer keerde op de Kimswerderlaan even onder Kimswerd zijn combinatie op de weg. De vrouw merkte te laat op dat de wagen dwars op de weg stond en schoof met naar auto onder de achterkant van de wagen. De vrouw liep een scheur in net borstbeen op. --- 'Karikatuur' Hoe een kerstman er uit moet zien, is voor Talman gesneden koek. Wat dat betreft wordt er zijns inziens nogal eens wat aangerommeld. „Soms is het een verschrikking. Kijk maar naar de reclames. Je ziet het gezicht van zon kerstman soms helemaal niet meer." Is bii Sint Nicolaas 'alles in de lengte', een kerstman is wat kleiner en wat dikker, zijn krullende haar piept onder zijn muts vandaan, zijn baard is wat korter, hij heeft 'een beetje een winterneus' en zijn snor wijst niet zoals bij Sinterklaar naar beneden, maar krult gezellig omhoog". Talman: „Het is een beetje een karikatuur". Harry A. Gerlach van het gelijknamige kostuum- en gelegenheidskledingverhuurbednjf in Leeuwarden herinnert zich de tijd nog goed, dat hij slechts een pak in zijn collectie had. „Dat werd dan jaarlijks verhuurd aan een Engelse familie. Maar geleidelijk aan is de belangstelling gegroeid, al is de omvang niet vergelijkbaar met de verhuur , van Sint-Nicolaaskostuums. Maar er zijn ook veel mensen die zon kerstmanpak kopen". --- Kwaliteit Ook komt het, aldus de gemeente, bij een kleine school veel meer aan op de kwaliteit van de leerkracht. De school is kwetsbaar als niet aan alle kwaliisen wordt voldaan. Een grotere school heeft meer mogelijkheden om een tekort bij een leerkracht te compenseren, waardoor de leerlingen minder gauw de dupe worden. Ook is bij een driemansschool cle kans groter dat er verschillende specialisatiesbij de leerkrachten aanwezig zijn. De grotere school biedt verder een betere organisatie-opzet, kan in de toekomst de taakverzwaring door samenwerking met het speciaal onderwijs beter aan en kan ook beter zelfstandig opereren. Daarvoor is een goed en versterkt management een belangrijke voorwaarde en dat heeft alleen een wat grotere school. Tot slot komt ook het binnenkort in te voeren formatiebudgetsysteem op een grotere school beter tot zijn recht. Er is meer ruimte om de beschikbare uren op een flexibele manier en met meer mogelijkheden in te vullen. De gemeente speelt met het voorstel al vast in op toekomstige ontwikkelingen want na 1996 zullen de rijksnormen zeker worden aangescherpt, aldus de nota. „Daarom moeten we ons nu bezinnen op de toekomst. De gemeente vervult daarmee een pilot-functie." De kleine scholen in de gemeente hebben onlangs al fel tegen Metzlars plannen geprotesteerd. --- Kaasexport naar weekrecord LEEUWARDEN - De export van kaas heeft vorige week geleid tot een nieuw record. Voor het eerst werd er in een week 9900 ton uitgevoerd. Het oude record dateerde van de week van 4 tot en met 8 november: 9800 ton. Vorig jaar werd in de week voor de kerstdagen 9750 ton geëxporteerd. De notering in Leeuwarden bleef gisteren gelijk: ƒ 6.50 per kilogram. Dat bedrag houdt al langer dan een jaar stand. Toch zijn er spanningen op de kaasmarkt. Dat valt onder andere af te leiden uit het feit dat er vrijdag na de kerstdagen alsnog een vergadering van de noteringscommissie is. Aanvankelijk zou de eerst volgende notering begin volgend jaar plaatsvinden. --- Kerstman maakt opwachting, ook in Friesland Door Jeanette Stuurop LEEUWARDEN / SNEEK - Er is maar één 'echte' Sint Nicolaas, maar er zijn ontelbaar veel kerstmannen. Hulpsinterklazen worden gedoogd, omdat de echte Goedheiligman het werk rond 5 december in zijn eentje echt niet af kan, maar kerstmannen draven overal op. De verklaring is te vinden in de Dikke Van Dale: Kerstmannetje: 'sprookjesfiguur (kleine oude man met lange baard in rode, besneeuwde mantel) die de kerstgeschenken brengt. En ja hoor, ook in Friesland heeft die kleine man zo langzamerhand een groeiende clientèle. Toneelkapper Rommert Talman uit Leeuwarden heeft net heel drukke weken achter de rug. Hij had zelfs een ruimte in de Frieslandhal afgehuurd om 'zijn' Sinterklazen te kleden, te schminken en te kappen. „Elf en een halve maand liggen die kostuums renteloos in de kast en dan moeten ze in een paar weken rendabel worden gemaakt", aldus de reeds bejaarde Talman, die overigens ook nu weer actief is. Hij heeft zelf twee kerstmankostuums in de verhuur en zijn klanten gaan gekleed, geschminkt en gekapt bij hem de deur uit. „Maar het komt er niet echt in", zo is de mening van de toneelkapper. „Alleen bij middenstanders. Die hebben het zelf te druk om Sinterklaas te vieren en 'doen dus aan de kerstman." Toneelkapper Rommert Talman legt de laatste hand aan de kerstman. Foto IX Wiet/c landman --- De Hoeve stelt besluit over nieuw dorpshuis uit DE HOEVE - De inwoners van De Hoeve hebben donderdag nog niet kunnen besluiten waar ze een nieuw dorpshuis bouwen. Er zijn twee mogelijkheden: uitbreiding van de openbare basisschool De Klaeter of uitbreiding van het al gesloten dorpscafé. Voor- en tegenstanders bestreden elkaar gisteravond nog v< een pittige discussie. De knoop werd echter nog niet doorgehakt, omdat zich enkele belangstellenden voor aankoop van het dorpscafé hebben gemeld. Als er een nieuwe uitbater komt, heeft die zeker belang bij de bouw van een dorpshuis achter het café, want dat versterkt dan de functie van het geheel. Vermoedelijk is over een week of vier duidelijk of de geïnteresseerden het dorpshuis werkelijk kopen. Plaatselijk Belang roept daarna de leden nog eens bij elkaar, naar verwachting eind januari. --- EXAMENS SINT JACOBIPAROCHIE - Aan