Vfearvoor staat de VBOK? Leest ND --- Libië kan Suriname wel gebruiken door H. Hoksbergen NE STERKE mannen van •hé en Suriname hebben de Slopen dagen intensieve jgrekingen gevoerd. Maar *t tot twee keer toe stelde Kadhafi van Libië *• kostbare tijd beschikbaar gen onderhoud met Desi Sterse- Jawel, het kan \Lerad l°Pen met een voor" ge Steenwijkse sportler in het Nederlandse leger, tfant wat men ook van de man an zeggen, er is serieuze in«mationale belangstelling oor hem en voor het land dat Tregeert. Anderzijds is dit ~tJurlijk niet de verdienste *n Bouterse en zijn medestanders. Het gaat er alleen ar om, dat grotere mogendheden in Suriname een pion Ln die mogelijk goed bruikbaar is in het grote internatio„le schaakspel Legerleider Bouterse en jün relatief zware delegatie Relatief, want - met alle res- Let voor onderofficieren - uiteindelijk gaat het voorna„glijk om mensen die in de van sergeant thuishoren) hebben het met hun Libische gesprekspartners vooral gehad over economische onderwerpen. Volgens premier Udenhout heeft Libië een hulpprogramma ter waarde van honderd miljoen dollar toegezegd. Overigens loopt iet met die hulp niet direct zon geweldige vaart, want de principe-afspraken moeten kennelijk eerst nog omgezet worden in concrete programma's alvorens Libië met het geld over de brug komt. Zou Kadhafi een slag om de arm hebben willen houden? Een interessant punt in het jader van de Libische hulpverlening is de oliewinning in Suriname. Wanneer die oliewinning een krachtige stimulans zou krijgen, zou zij voor het arme Suriname een belangrijke bron van inkomsten kunnen gaan betekenen. De produktie bedraagt momenteel slechts duizend vaten per dag. Ook op dit punt hebben de Libiërs nog geen keiharde toezeggingen gedaan. Er schijnen binnenkort wel een paar olie-experts uit Libië naar Suriname te komen. Maar voor omvangrijke Libische hulp bij de exploitatie van de olievelden in Suriname moeten eerst regelingen met de OPEC worden getroffen. Naast economische onderwerpen zijn tijdens het bezoek van Bouterse c.s. aan Tripoli ook andere zaken aan de orde geweest. Direct na aankomst van de Surinamers in Libië splitsten zij zich op in een economische en een politiekmilitaire delegatie. Maar over het wedervaren van die laatste groep is maar weinig aan de pers meegedeeld. Eén van de delegatieleden heeft wel gezegd, dat over mogelijke militaire opleidingen (van Surinamers door Libiërs) is gepraat en er bestaat een aan zekerheid grenzend vermoeden, dat het onderwerp wapenleveranties ook op de agenda heeft gestaan. Wat ten slotte de politieke kant van de zaak betreft: Bouterse zegt het als zeer leerzaam te hebben ervaren, van zo dichtbij de 'totale volksrevolutie' te zien werken. „Maar natuurlijk dienen we dit wel te vertalen naar de Surinaamse omstandigheden." De Surinaamse legerleider Bouterse De Libische kolonel Kadhafi --- Belangrijke hulp WANNEER Libië metterdaad een hulpprogramma van honderd miljoen dollar gaat uitvoeren dan heeft Bouterse in economisch opzicht in ieder geval wel succes gehad in Tripolis. Honderd miljoen dollar is meer dan het geld dat Nederland in één jaar uit zou trekken voor hulp aan Suriname wanneer het de ontwikkelingshulp niet zou hebben stopgezet. Dat betekent tegelijk, dat - nogmaals, wanneer het allemaal wordt uitgevoerd - Libië de grootste geldschieter van Suriname wordt. Dat is voor de Surinamers van het allergrootste belang, want financieel staat hun land nog steeds op de rand van de afgrond. De stopzetting van de Nederlandse ontwikkelingsgelden is een grote aderlating (ondanks de parmantige verklaring van een van de onderofficieren dat het eigenlijk allemaal niets uitmaakt) voor het bewind in Paramaribo. Bovendien is de regering-Udenhout er het afgelopen jaar niet in geslaagd, leningen of kredieten los te krijgen bij banken of internationale instellingen. Deze omstandigheden zijn er de oorzaak van, dat legerleider Bouterse en de andere Surinaamse leiders wel min of meer een pragmatisch beleid moeten voeren. Men kan de mond vol hebben over revolutie van het volk en wat dies meer zij, maar zulke mooie idealen verdwijnen meestal vlug wanneer er geen brood op de plank komt. Het slagen of mislukken van de Surinaamse revolutie gaat momenteel haast parallel met het al dan niet overleven in economisch opzicht. Daarom kan Bouterse bij het zoeken van internationale vrienden niet al te kieskeurig zijn op het punt van de politieke ligging. Economische hulp is echt een absolute prioriteit. Deze situatie in aanmerking genomen, kan hij goed in Libië terecht. Het mag de laatste jaren dan wat minder goed gaan in de oliehandel, kolonel Kadhafi heeft altijd nog wel een paar oliedollars achter de hand voor deze of gene revolutionair die steun wil bewijzen aan Libische idealen. Die idealen vloeien voort uit een sterke anti-westerse en vooral anti-Amerikaanse instelling. Wanneer Kadhafi zijn steentje kan bijdragen aan het anti- Amerikaanse gewroet in Midden en Zuid-Amerika zal hij dat dan ook niet nalaten. In die zin kan Suriname best een interessant steunpunt voor hem zijn. --- Angst ENKELE LANDEN in Zuid- Amenka vrezen dat kennelijk ook, want zij zijn helemaal niet zo enthousiast over de internationale capriolen van hun kleine buurman. Dat geldt wel heel sterk voor Suriname's oostelijke buurland Frans Guyana, een van de weinige restanten van een koloniaal tijdperk. Op zichzelf is er aan dat hele Frans Guyana niet zo veel bijzonders te beleven, ware het niet dat er een belangrijk ruimtevaartcentrum is gebouwd, Kourou, op slechts 150 kilometer van de grens met Suriname. Hier bevindt zich de peperdure, maar ook prima functionerende lanceerinrichting, vanwaar onder andere de Europese Ariane de ruimte wordt ingeschoten. De verhouding tussen Suriname en Frans-Guyana is toch al niet vlekkeloos, omdat enkele jaren geleden van hieruit een poging werd gedaan het bewind-Bouterse omver te werpen. Ook daarna is gebleken, dat een paar Surinamers probeerden Frans-Guyana te gebruiken als uitvalsbasis voor een aanslag op het regime in Paramaribo. Nu hebben de Guyanen en de Fransen op zichzelf van Suriname weinig te vrezen; het Franse garnizoen moet sterk genoeg worden geacht eventuele avontuurtjes van de Surinamers te weerstaan. Maar men kan zich voorstellen dat de Fransen er niet zo op gesteld zijn Libiërs dicht in de buurt van het zo belangrijke ruimtevaartcentrum te hebben. Ook andere landen in de buurt houden Bouterse natuurlijk goed in de gaten. Het belangrijkste buurland van Suriname, Brazilië, probeert door middel van verschillende vormen van samenwerking de relatie goed te houden en zo ook enige invloed op de gang van zaken in Suriname uit te oefenen. Anderhalf jaar geleden al bood het Suriname leningen en wapens aan. Brazilië deelt een vrij lange grens met Suriname en het zou niet graag zien dat er over die grens revolutionaire infiltratie zou plaatsvinden. De Brazilianen zagen enkele jaren geleden dan ook bezorgd toe hoe Suriname zeer nauwe banden met Cuba aanknoopte. Maar die tijd is intussen al weer voorbij. Op een gegeven moment leek Suriname helemaal in Cubaans vaarwater terecht te komen. Delegaties vlogen over en weer. Cuba vestigde een kolossale ambassade in Paramaribo en op allerlei gebieden leek de samenwerking uitgebreid op gang te komen. Maar vermoedelijk onder invloed van de Amerikaanse invasie op Grenada, anderhalf jaar geleden, verbrak Bouterse op eigen initiatief de banden abrupt. Tot verbijstering en woede van de Cubanen konden zij allemaal hun biezen pakken; de ambassade werd gesloten. Even bleek een glimp van het voor Bouterse soms noodzakelijke pragmatisme: de Cubaanse aanwezigheid leek op dat moment meer nadelen dan voordelen op te leveren. --- Geen vooruitgang TOT OP zekere hoogte is dit Cubaanse voorbeeld een geruststellend gegeven in verband met - wat genoemd wordt - de Libische connectie van Suriname. Diplomaten in Paramaribo blijken er nu al serieus rekening mee te houden, dat de prille liefde tussen Bouterse en Kadhafi zo maar weer over kan zijn wanneer een van beiden voordeel ziet in wisseling van partner. Aan de andere kant mag men de voorgenomen samenwerking met Libië wel zien als een signaal dat het nog helemaal niet de goede kant op gaat in Suriname. In dat verband moet men de binnenlandse en de buitenlandse politiek met elkaar in verband brengen. Terwijl op binnenlands gebied nog niet het begin van een tendens in de richting van democratisering valt te bespeuren, oriënteert Bouterse zich in het buitenland op een van de meest walgelijke dictaturen die er bestaan. Begin dit jaar kwamen er in Suriname een nieuwe regering en een nieuw parlement, in Suriname tegenwoordig assemblee geheten. Maar van werkelijke verandering was daarbij geen sprake. Het kabinet werd met enkele ministers uitgebreid, maar de militairen houden hun doorslaggevende invloed in de regering. Dat geldt evenzeer voor de assemblee, een college van 31 lieden, die onder de bevolking nauwelijks enige bekendheid genieten. Zogenaamd bevindt Suriname zich in een overgangsperiode, die vanaf 1 januari 1985 27 maanden zou duren. Maar van zulke overgangstijden heeft Suriname er sinds de staatsgreep van 1980 al heel wat gekend. Men moet zich vooralsnog dan ook niet te veel voorstellen van de doelstelling aan het eind van deze periode een nieuwe grondwet in werking te laten treden. Intussen gaan politieke stagnatie en economische malaise in Suriname hand in hand. Dat zal Libië willen uitbuiten. Juist afgelopen zaterdag bevestigde kolonel Kadhafi nog tegenover het Libische 'Volkscongres' (ook zon fraaie instelling) zijn wil de Libische revolutie naar het buitenland te exporteren. Kadhafi heeft het bij dit soort gelegenheden meestal gemunt op de westerse landen en op de Joden. (Merkwaardig eigenlijk, dat deze anti-semiet eerste klas zo weinig bekritiseerd wordt in ons land.) Welnu, ruim een maand geleden gaven vertegenwoordigers van Suriname en van de PLO een gemeenschappelijke verklaring uit, waarin sprake was van de gezamenlijke strijd tegen 'het zionisme en het Amerikaanse imperialisme. Dat sluit prachtig aan bij wat Kadhafi zich ten doel stelt. ~Zeg mij wie uw vrienden zijn, en ik zal zeggen wie u bent." In dat licht bezien, gaat het met Bouterse en met Suriname helemaal de verkeerde kant op. --- Incest, een veel voorkomend probleem door E.J. Messelink JLijn va..., mijn vader zit steeds aan me. Mijn vader dwingt me met hem te vrijen". Met deze. woorden, stamelend en met neergeslagen blik gesproken, vertelt Amelia in de televisiefilm: 'Er is iets met Amelia' over de seksuele relatie met haar vader. Ze vertelt het aan een lerares die heeft gemerkt dat er iets met het meisje aan de hand is. De relatie met haar vader is twee jaar geleden begonnen en steeds verder uitgebreid, tot geslachtsgemeenschap toe. De film toont de situatie van het gezin en de gevolgen van het bekend worden van de incest voor dat gezin. Pas sinds enkele jaren krijgt het probleem incest aandacht. Vrouwen die in hun jeugd zon relatie hebben meegemaakt, durven er over te praten. De hulpverlening probeert attent te zijn op het vóórtomen van dit probleem. De NCRV-televisie besteedde vorige week tweeëneenhalfuur zendtijd aan dit onderwerp. Incest komt veel meer voor dan oen dacht, ook in gereformeerde gezinnen. De omschrijving van het befrip incest is moeilijk en niet 'oor iedereen hetzelfde. Meestal verstaat men onder j^est het seksuele contact ■"nnen de familie. Hoewel °°k de seksuele contacten tus***! kinderen onderling hieronder zijn begrepen, beperk ik ""j nu tot de relaties tussen 'olwassenen en kinderen. Het •*ssuele contact wordt door fe ouder aangegaan om zijn seksuele verlangens te bevre- De aard van het contact arieert van het strelen van torsten tot geslachtsgemeenschap. foeest komt veel voor. In • ederland is er nog weinig on'e^oek naar gedaan. Uit het jjnaerzoek dat verricht is, ulkt dat seksuele relaties ■* ouderen voorkomen bij va ,,Van de meisJes en bij 6% «i de jongens. Bij de meisjes r*1 het in 97% van de geval- I? om een relatie met een £*< meestal de vader, een Ttlaa een stiefvader. De geadelde leeftijd van de doch, 's 11 jaar. De incest-relatie driejaar. * r bestaan veel misverstan*elv Ver' wat incest is- in 5,.1*6 gezinnen het voorkomt D_ n°e vaak het voorkomt. 1 nu meer aandacht '51a,.... rt gezin en voor de Stoffers. ...allereerst zijn er de aevolgen voor het gezin. On langere termijn blijken deze kinderen slecht in staat goede contacten met anderente onderhouden... --- Incest verzwegen Een vraag die veel gesteld wordt, is: „Waarom kan incest zo lang blijven doorgaan? Waarom weigert het meisje niet, waarom spreekt ze er met niemand over?" Het kind is niet in staat haar vader tegen te houden. Soms is lichamelijke bedreiging hiervan de oorzaak. Veel vake is het kind bang voor de gevolgen die het naar buiten brengen van de incest heeft voor het gezin. Het kind is bang dat de ouders zullen gaan scheiden. Het kind is bang dat de vader dan andere gezinsleden zal gebruiken voor zijn seksuele bevrediging. Het kind offert zich op terwille van het gezin: doorgaan met incest is nodig om het gezin bij elkaar te houden, en spreken over de incest wordt erger dan de incest zelf. Een tweede aspect dat een rol speelt, is dat kinderen hun ouders trouw willen blijven. Een kind dat zijn ouders verwerpt, verwerpt zijn wortels en daarmee een deel van zichzelf. Een derde aspect dat ik wil noemen, is dat het kind denkt dat zij de enige is die zoiets overkomt. Van vriendinnetjes hoort ze er nooit iets van en dus durft ze er zelf ook niet over te beginnen. --- Incest en gezin *