(ADVERTENTIE) --- binnen- en buitenland Topman Economische Zaken in nieuwjaarsrede „Herstelbeleid” meer dan ooit noodzakelijk en e conclusie> waartoe prof. i ar. F/w Rutten, secretaris-generaal rli V3in e* mmisterie van economische °'zaken, komt in zijn traditionele L 'Nieuwjaarsboodschap", verpakt in * een artikel in het weekblad „Econo=» Berichten". ; dutten stelt dat de economische bijzonder hardnekkig is. In 981 was er - heviger dan in de bei%i ac voorgaande jaren - stagnatie en |eruggang Het werkeljjk nationaal . nkomen was ongeveer 2,5 procent IJ la§er dan in 1978, de bedrijfsinvestelngen waren 15 procent minder en ac reëel beschikbare winsten lagen uim 20 procent onder dat peil. Bos. n?n<^ien steeS de werkloosheid exil Pfosief mede door grote verliezen ■ Tl 6 v.66^ ondernemingen leden. «och waren er in de ontwikkeling oi an 1981 ook zaken die op termijn v; *°t herstel kunnen, bijdragen. Zo ii was zeer belangrijk dat de loonstij'e f)ng naar 4 tot 5 Procent terugliep. 11 e stijging van de loonkosten per te eenheid produkt bleef 20 procent bj achter bij die in concurrerende land oen. Bij de export wordt terrein- A winst geboekt. Omdat de invoer 3. scherp daalde en de uitvoer iets DEN HAAG - Het beleid om onze economie te herstellen moet steviger worden aangepakt. Er kan niet worden afgezien van de voorgenomen matiging in de gemeenschapsuitgaven (overheid en sociale zekerheid), omdat de betalingsbalans verbetert. De ombuigingen mogen ook niet minder zijn. Gezien de voortdurende onzekerheden is grote voortvarendheid geboden omdat uitstel later tot rampzalige gevolgen kan leiden. In deze jaren is sprake van „een laatste kans". steeg verbeterde het saldo op de betalingsbalans met ongeveer 10 miljard gulden. Ui* il --- Overschot Voor dit jaar wordt een groter overschot op de zogenaamde lopende rekening van de betalingsbalans verwacht, omdat de uitvoer verder stijgt en er hogere prijzen voor het exportgas worden gemaakt. Gevolg: onze monetaire problemen, vooral op rentegebied, nemen aan scherpte af. Dat is voor een herstel van de investeringen op langere termijn een onmisbare voorwaarde. Internationaal tekent zich wat herstel af, dat in de tweede helft van 1982 en vervolgens in 1983 aan kracht zou kunnen winnen. Maar de onzekerheden blijven talrijk. Het in goede banen houden van de economie en de werkgelegenheid is veel moeilijker gebleken, constateert Rutten, dan men lange tijd na de Tweede Wereldoorlog heeft gedacht. Het stimuleren van de bestedingen heeft jarenlang goed gewerkt omdat de economische omstandigheden gunstig waren en het overheidsbeleid daarmee geen problemen had. Die taak is nu geheel anders geworden: de overheid moet waken voor haar eigen beheer. --- Spanje opent grens met Gibraltar Van onze correspondent 5( MADRID - Spanje zal op korte ter- I™ ijn - hoogstwaarschijnlijk met rasen - de grens met de Britse koi-ÏÏÏf slbral5lbraltar weer openen. Dat 1 „ d« sPaanse premier Calvo Sote{.; ot"cieel bekendmaken als hij "innenkort een bezoek aan Londen "„"f Sinds 1969 is de toegang afT , nd tot Gibraltar hermetisch dnn n als sanctie, opgelegd uor generalissimo Franco. In het s»orjaar van 1980 kwamen de bi.i*anse en Britse ministers van uuenlandse zaken in Lissabon tot J n„!reenstemminS om de situatie te \ n°rmaliseren. --- Evenwicht Als het beleid niet aangepast wordt groeien de overheidsuitgaven sneller dan het nationaal inkomen. Er moet worden gekoerst naar herstel van het evenwicht. Volgens Rutten is het nog steeds mogelijk, technisch-economisch gezien, door matiging van gemeenschapsuitgaven en lonen en stimuleren van het bedrijfsleven te ko- men tot herstel van winsten, investeringen en werkgelegenheid op middellange termijn. Van groot belang is echter of dergelijke maatregelen maatschappefijk worden aanvaard omdat zij gevoelige veranderingen brengen in gangbare patronen. Een aanvaardbare ontwikkeling van de nationale economieën in West-Europa lijkt niet zonder meer gewaarborgd. Mede dank zij de inzet van de (pas afgetreden) president van De Nederlandsche Bank (dr. J. Zrjlstra) is het internationaal vertrouwen in ons financieel beheer behouden. Volgens Rutten is hiermee niet zeker dat we met het sociaal-economische beleid uit de gevarenzone zijn. Dank zij internationaal herstel kan de economie van Nederland over een of twee jaar wat verbeterd zijn. Daarmee is de ontwikkeling nog niet ten goede gekeerd. Dat kan alleen gebeuren als met kracht hoge voorrang wordt gegeven aan bevordering van rendabele investeringen en winstherstel. --- Britse bonden eisen eind ruzie Labour 1 st« EN -De leiders van de groottiid bond in Engeland hebben m/f?S een tweedaagse ontmoeting eron bestuur van Labour sterk , jje p aangedrongen een eind te mapb .. aan de hooglopende onderlinge ruzies in de partij. ; slaauH^ dt zouden ziJ erin z-n _e" cci u- leider van de linkervleutoe tnuen Lab°ur, Tony Berm, erjaar wegen de komende twee j Acl Zljn, strijd tegen rechts en miden in de partij op te geven. «ia» _ias Tony Benn' die enkele -na • _." gleden bijna een schisma lJ) de Labour-gelederen teweeg ' spk door het vice-partijleider■ Schap op te eisen. --- Dronken op de loc MOSKOU -Als door een wonn«r lSiin de SovJetunie een treinongeluk voorkomen. De bestuuro r van een reizigerstrein en ™cc machinisten bleken stomrl nA te ziin> berichtte gisteen de krant van de Sovjetrussi*c«e TO.cbeu.eg.na, Troed. De arie spoorwegbeambten, die r°°T vertrek vier flessen wijn w'aaat gemaakt hadden, reden stations waar zij hadden moeten stoppen voorbij of stopten "oor-nj het perron of midden in ac rimboe. De situatie werd ernst.iger toen zich in tegengestelde richting op hetzelfde spoor een andere trein meldde. Tegen die "Ja was een van de beschonken 'ff ie van de locomotief gevallen, bevond zich onder de eizigers een treinbestuurder, aie erin slaagde de besturing ver te nemen en een ramp te vermijden. De drie zatlappen Zl3n veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf. --- De meteorologische uitersten in West-Duitsland zijn op dit moment erg groot. In het zuiden van de Bondsrepubliek traden opnieuw veel rivieren buiten hun oevers en zetten straten en kelders blank. Vooral het noorden van Beieren had veel van de hevige regen te verduren. Het verkeer kwam op veel plaatsen tot stilstand. Dat laatste was ook in het noorden van Duitsland het geval, maar daar was het niet zo zeer een overvloed aan water, dat de moeilijkheden veroorzaakte, als wel een zware sneeuwstorm. De sneeuw werd door storm tot metershoge sneeuwbergen opeengeblazen. Scholen moesten gesloten worden. Overigens is het niet alleen in de Bondsrepubliek slecht weer. In de VS vonden negentig mensen de dood door noodweer. Oorzaak daarvan waren vooral grondverschuivingen, die veroorzaakt werden door de aanhoudende regen. --- Weigering Peter de Jong, die weigerde in het executiepeloton plaats te nemen, weet zich het voorval nog precies te herinneren: „De zogenaamde vijand bestond uit een groep verkenners uit onze kazerne en nog enkele jongens van de B-compagnie, waaronder ikzelf. Op de voorlaatste dag van Eindsprint namen wij de hele compagnie krijgsgevangen. Daaronder waren ook drie zogenaamde partizanen." „De partizanen moesten worden neergeschoten. Waarom juist zij, weet ik ook niet", gaat hij verder. En: „In eerste instantie werd ik ook aangewezen voor het executiepeloton. Ik wilde niet. Een maat nam mijn plaats in. Van die wissel heeft de leiding niets gemerkt. Hoe dan ook, ik had toch nooit aan die oefening meegedaan." Volgens de nu werkloze burger werden de drie krijgsgevangen een voor een voorgeleid en, nadat het executiepeloton op was komen marcheren, onder de commando's: aanleggen, richten en vuren, neergeschoten. Peter de Jong: „De slachtoffers moesten na het schot op de grond vallen. De tweede moest er zelfs bij schreeuwen om het echt te doen lijken, zo werd verteld. Vervolgens werden ze afgevoerd naar een plek honderden meters verderop waar ze nog een tijdje bleven liggen." En verder: „Voordat de nagebootste executie plaatsvond las iemand van het leger een verklaring voor waarin werd gezegd dat dergelijke oefeningen zijn toegestaan." --- Bonden over plannen Den Uyl: stap terug Harde acties tegen verlaging ziektegeld UTRECHT - De FNV zal bij de komende CAO-onderhandelingen „alles op alles zetten" om te voorkomen dat de bestaande ziektewetregelingen worden aangetast. Als de plannen van minister Den Uyl om de ziektewetuitkeringen te verlagen het halen stapt de FNV niet alleen naar de rechter. Ook sluit de grootste vakcentrale harde acties niet uit als straks bij het CAO-overleg blijkt dat de werkgevers zich achter de kabinetsmaatregelen verschuilen. „Allerlei acties zijn mogelijk, stakingen incluis. Een dergelijke vergaande ingreep in de bestaande CAOrechten is volstrekt onaanvaardbaar", aldus een FNV-woordvoerder gisteren. Volgende week maandag zal de federatieraad van de FNV de vakbondsstrategie verder uitstippelen. De Industriebond-FNV trekt in een pamflet fel van leer tegen de ziektewetplannen van Den Uyl en kondigt aan dat met de kaderleden zal worden nagegaan wat voor acties er mogelijk zijn om de „ziekmakende maatregel" van Den Uyl tegen te houden. In het pamflet, dat in een oplage van een kwart miljoen stuks onder de leden wordt verspreid, noemt de Industriebond de voorgenomen korting op de ziektewetuitkering de grofste aanval op onze sociale zekerheid sinds de oorlog. De bond verwijt Den Uyl dat hij „een verschrikkelijke stap terug zet. Overigens zijn het niet alleen de vakbonden, die de plannen van Den Uyl afwijzen. In een eerste reactie noemt de LOZO/NCOV, de Limburgse organisatie van zelfstandige ondernemers, de plannen rond de ziektewet, bijzonder nadelig voor het midden- en kleinbedrijf. Zij zijn van mening dat deze plannen geen wezenlijke bijdrage zullen zijn in de kostenbesparing voor het midden- en kleinbedrijf. De LOZO concludeert dan ook dat de beleidsmaatregelen van dit kabinet voorbijgaan aan de kwetsbare positie van het midden- en kleinbedrijf. Een groep artsen heeft zich ook tegen plannen gekeerd. Zij zijn van mening dat door de maximale uitkering van 80 procent de volksgezondheid gevaar zal lopen, omdat zieke mensen te lang door zullen blijven werken. --- Te duur De scherpe stijging van de werkelijke uitgaven aan defensie, die in de nieuwe begrotingsvoorstellen liggen besloten heeft te maken met de bouw van veel meer tanks, vliegtuigen, schepen en raketten. Sommige deskundigen zeggen dat de Amerikaanse strijdkrachten aan zoveel nieuwe programma's tegelijk zijn begonnen, dat die in de toekomst met geen mogelijkheid kunnen worden gefinancierd. De Amerikaanse algemene rekenkamer, die voor het Congres werkt, heeft reeds vorig jaar gewaarschuwd dat het leger misschien wel geld heeft om de nieuwe wapens (onder andere tanks, gepantserde personeelsvoertuigen en een serie nieuwe slagveldraketten) te kopen, maar daarna geen middelen heeft om die op den duur in gevechtsklare conditie te houden. --- Executies oefenen verboden DEN HAAG - Het nabootsen van de executie van partizanen hoort niet thuis in legeroefeningen. Dat antwoordt defensieminister van Mierlo op vragen van het Tweede- Kamerlid van der Spek (PSP). De commandant van de Saxen Weimar-kazerne in Arnhem heeft opdracht gekregen zulke oefeningen voortaan te voorkomen. Ex-dienstplichtig militair Peter de Jong uit Gouda reageert ruim een maand na de zogenaamde executie nog ontsteld: „Puur onzin. Oefenen in het doodschieten van mensen, belachelijk natuurlijk". Hij was een van de deelnemers aan de oefening Eindsprint, die eind november van het vorig jaar in de buurt van Zutphen werd gehouden door eenheden van de Sachsen Weimar-kazerne uit Arnhem. Tijdens die oefening moesten drie soldaten, nadat ze zogenaamd krijgsgevangen waren gemaakt, met losse flodders worden geëxecuteerd. Woensdag heeft de soldatenvakbond WDM woedend gereageerd. De WDM vindt, evenals de minister, dat de legerleiding met dergelijke nagebootste oefeningen buiten zijn boekje gaat. --- Vissers en toeristen zijn gisteren de hele dag beziggeweest met het in zee terugduwen van een SChOOI dolfijnen, die aanspoelde op het strand van een eiland in het zuiden van Japan. Volgens de vissers waren zeker 135 dolfijnen het strand opgezwommen. Waarom de vissen het hun vertrouwde element ontvluchtten is niet duidelijk. Er is een theorie dat de dolfijnen het strand zijn opgejaagd door een walvis. --- Tegenstand in Congres te verwachten Reagan: nog meer geld voor defensie WASHINGTON - De Amerikaanse president Reagan wil voor het volgende begrotingsjaar een defensiebudget van 245 miljard dollar. Dat is 15 procent meer dan de VS in 1982 zal uitgeven, en het betekent bij een geschatte inflatie van 8 procent een reële verhoging met 7 procent. Om de begrotingstekorten beneden een voorspeld niveau van minstens 100 miljard dollar te houden, moet nu opnieuw ernstig worden gesneden in medische zorg voor bejaarden en mindervermogenden, alsmede een reeks van andere sociale programma's. Met verkiezingen in het najaar op komst, moet het Witte Huis dan ook rekenen op scherpe tegenstand in het Congres, waar de volksvertegenwoordigers nu reeds te hoop lopen onder het motto: „Het Pentagon krijgt van ons geen blanco cheque". --- Andere opzet kinderbijslag niet van de baan DEN HAAG - Hoewel de Tweede Kamer bij meerderheid zich heeft uitgesproken tegen een kinderbijslag naar draagkracht wordt op het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid nog steeds gestudeerd op deze mogelijkheid. „Wij komen hiermee zeker terug in de Tweede Kamer", zo zei staatssecretaris drs. C.I. Dales (Sociale Zaken) gisteren voor de VARA-radio. Volgens de staatssecretaris wil dit overigens niet zeggen dat de regering de motie van de Tweede Kamer zonder meer naast zich neerlegt. Er zijn op dit moment nog geen voorstellen terzake maar die kunnen er best komen. „Wij vergeten dit punt zeker niet", aldus mevrouw Dales. Zij zei ook dat deze vorm van kinderbijslag naar draagkracht nooit een alternatief kan zijn voor de voorstellen tot bezuiniging op het ziekengeld, die minister Den Uyl en staatssecretaris Dales deze week hebben ingediend. --- Gevangenisstraf voor bomgooiers ROTTERDAM - De Rotterdamse rechtbank heeft gisteren twee van de drie Schiedamse jongens, die 8 november een bom in het Feyenoord-stadion tot ontploffing hadden gebracht, veroordeeld tot één maand gevangenisstraf, waarvan twintig dagen voorwaardelijk met twee jaar proeftijd. Het tweetal, de 18-jarige Fred P. (Plooy) en de venoude Eric H. (Herfst), heeft de tien dagen die overblijven al in voorarrest gezeten. Een derde verdachte, de 17-jarige Ed van D. (Dorst) werd vrijgesproken. De rechtbank acht het niet bewezen dat hij betrokken is geweest bij het maken van de bom. De rechtbank vond in tegenstelling tot de verdediging dat in de zin van de vuurwapen wet wel degelijk van een bom gesproken kon worden. Volgens het vonnis van de rechter is er echter geen levensgevaar voor personen (publiek) of stadion geweest. De officier van justitie had drie maanden celstraf geëist waarvan twee voorwaardelijk. --- Ruimtepark in Oude Pekela OUDE PEKELA - In Oude Pekela heeft het bestuur van de stichting Futurama gistermiddag het ontwerp gepresenteerd van een groet recreatiepark dat in Oude Pekela zal worden gebouwd. Het recreatiepark, dat de naam Futurama zal dragen zal een oppervlakte beslaan van ongeveer 50 hectare en zal het publiek een beeld moeten geven van de nieuwste ontwikkelingen in de ruimtevaart op het gebied van afgeleide technologie en op het gebied van de energievoorziening. Futurama krijgt zowel een recreatieve als een educatieve functie. De kosten voor de ontwikkelingen en de bouw van het projekt zullen tientallen miljoen guldens bedragen, waarschijnlijk ongeveer 50 miJjoeh. Daarvan zal waarschijnlijk een derde deel door de overheid worden gefinancierd, terwijl het overige deel van het bedrag zal worden bekostigd door de bouwbeheersmaatschappij Goud Friesland B.V. van de projectontwikkelaar R. Zwolsman. Nog dit jaar wordt met de ontwikkeling van Futurama begonnen. --- Juan Carlos terughoudend: Verontrusting niet vergroten MADRID - De Spaanse koning Juan Carlos heeft in zijn gisteren gehouden rede ter gelegenheid van het militaire jaarfeest, de „Dag van de Strijdkrachten", slechts summier aandacht besteed aan de turbulente militaire gebeurtenissen van het afgelopen jaar. Over de bezetting van het parlement op 23 januari, het uitroepen van de uitzonderingstoestand in Valencia, toenemende onrust in het leger met als climax de publikatie van het anti- democratische manifest van honderd lagere officieren repte de koning met geen woord. „Ik wil niet in details op de gebeurtenissen van 1981 ingaan, om de bestaande verontrusting verder te vergroten", aldus Juan Carlos. Naar zijn oordeel zijn de gebeurtenissen al tot in den treure becommentarieerd. Kritiek leverde de Spaanse koning op de publikatie van feiten, waarde justitiële autoriteiten nog een uitspraak over moeten doen. De enige concrete verwijzing deed Juan Carlos naar de campagne om hem medeplichtigheid aan de mislukte staatsgreep van februari vorig jaar in de schoenen te schuiven. „Niemand heeft kunnen twijfelen aan mijn oprechtheid", verklaarde de Spaanse koning, die zich „diep getroffen voelde door de methoden die sommigen toepassen". Verder zei hij, er een blind vertrouwen in te hebben dat de waarheid uiteindeüjk zal zegevieren. ---