BELGIE. ANTWERPEN, den 3 September. De storm Is merkelijk bedaard, maar de vloed Sliift nog ontzettend hoog en wijkt slechts weinig voor dien van den 5 Februarij 1825- De dorpen van Stabroek en Bsrendrechc op den regier oever der Schelde staan gedeeltelijk onder water. Men is druk bezig met het herstellen der dijken. De werken tot het digten der doorsnyding van Burght hebben nog niet weder hervat kunnen worden. . Volgens de berigten uit Oostende, zouden er tusschen die haven en Nieuwpoort twaalf schepen in den storm vergaan zijn. De kust was overdekt men wrakken. Tn eenen brief van gisteren uit Oostende, vindt men zakelijk de volgende nadere bijzonderheden. Tegen twaalf ure des middags werden er twee schepen te gelijk op de kust gesmeten ; eene derde is door eene windvlaag, als bij een wonder, ter haven ingedreven. Een der beide anderen is zoo hoog op de steenen geworpen dat men alles in het werk heeft moeten stellen, om ce beleeten dac hec niec in de grachc van de wallen zoustorten. De storm was zoo ontzettend, dat niemand zich iets zoo verschrikkelijks konde herinneren. Tegen een ure heefc men hec volk kunnen redden. Naauwelljks waren er achc man aan wal gebrage of een gedeelce van hec schip spacte in duizend stukken. Er bevonden zich nog twee man met den kapitein aan boord. Men slaagde nog in hec redden der beide macrozen, maar den kapitein vond men niet. Nu herinnerde men zich, dat' hij den arm gebroken had, en dat men hem naar de kapiteins kamer had gebragt, waarvan de deur met touwen toegesjord was. Een soldaat der Brusselsche burgerwachc sprong te water om zwemmende zijnen aan wal gelaten sabel te gaan halen; hij kwam met denzelven aan boord terug, en het was met dien sabel dat men eindelijk slaagde in het doorsnijden der touwen, als wanneer men ook , den reeds den dood verbeidende kapitein mogt redden. Tegen twee uren zag men eene met de golven worstelende stoomboot naderen. Dezelve seinde om hulp. In eenen oogwenk scrandde dezelve nabij hec pavlllioen, Het was de booc die Oostende Donderdag verlacen had, en Vrijdag ce Londen had moeten aankomen. Dezelve had den storm drie maal 24 uren verduurd; na al de brandseoffen verbruikc te hebben, had men de noodzakelijkheid gevoeld om terug te keeren, tot redding van 20 of 30 passagiers , men begon ook werkelijk met dezelve ; de laatste sloep die de matrozen en nog enkele pasagiers, onder welke eenige vrouwen, aanbragt, kantelde; onmiddeiyk sprong eene menigte menschen in zee, tot redding der drenkelingen, en werd zulks gelukkiglijk volbragt. --- NEDERLANDEN. 's GRAVENHAGE, den 4 September. Het blijkt thans, dat er door onze regering nog geen besluit omtrent de nieuwe vorderingen of voorslagen der conferencie genomen is. Morgen wordt Z. M. in de residentie terug gewacht, en eerst dan zal een algemeene kabinets-raad daarover worden gehouden. Niet onmogeiyk is het, dat zich daarbij ook de baron Verstolk van Soelen zal bevinden, wiens komst te dien einde alhier wordt te gemoet gezien, en die, uit hoofde der schorsing van de onderhandelingen, daartoe welligt in de gelegenheid zijn zal. Van de zijde van sommige Mogendheden moet er, naar men verzekert, zeer op de aanneming van de voorstellen der conferencie aangedrongen worden. Met deze, naar het schijnt, gewigtige diplomatische handelingen wordt thans te dezer stede ook in verband gebragt een kortstondig verblijf van Z. K- H. den Prins van Oranje in deze residentie, en wel in den nacht van laatstleden Zaturdag, toen Z. K. H. hier ministeriële conferencien zou hebben gehouden. Vervolgens, is Hoogstdezelve, 's morgens vroeg, naar Tilburg terug gekeerd , van waar de Prins zich den volgenden dag naar het Loo heeft begeven. Volgens sommigen, moet de Kroonprins ook wederom van daar vertrokken zijn, zonder dat de juiste plaats, waarheen Z. K. H. zich zou hebben begeven, bekend le. Van den $den. Z. M. de Koning Is heden avond van het Loo in deze residentie terug gekeerd. H. M. de Koningin wordt heden over acht dagen alhier verwacht. HH. XX. HH. Prins en Prinses Albert van Pruissen zijn van het Loo naar Berlijn vertrokken. Laatstleden Vrijdag Is een detachement koloniale troepen, komende van Harderwijk, te Viisslngen ontscheepc, ter verscerking van hec garnizoen dier vesting. LEEUWARDEN, den 9 September. Ter op Maandag 11. gehouden Algemeene Ver. gadering der Maatschappij: Tot bevordering der Toonkunst, te Rotterdam, is bepaald, dat in hec aanstaande voorjaar te 's Gravennage een groot Muzijkfeest zal worden gehouden, waarbij alle de leden der verschillende bestaande afdeelingen toegang zullen erlangen, en waar onder anderen de weldra bij de Maatschappij in het licht zullende verschijnen compositie van den verdlenstelpen van Bree zal worden uitgevoerd. Mee het aanstaande wintersaizoen zal, door het departement Haarlem der Nederlandsche Huishoudelijke Maatschappij, te Haarlem opgerigt worden eene Industrieschool, waarin onderwijs zal gegeven worden in de wis-en natuurkundige wetenschappen , toegepast op de fabrijken en handwerken. Naar men verneemt zullen na den eersten October aanstaande de inspectien beginnen van de Militiens, Schutters en Vrijwilligers, welke, met onbepaald verlof, van hunne korpsen afwezig zijn, en wel in de nader aan te wijzen garnizoensplaatsen. De Verlofgangers, welke meer dan 3 uren van de plaats der inspectie. mogten verwijderd ïijn, zullen reisgeld genieten voor den togt en terugtogt. Van Vlisslngen wordt gemeld, dat de aldaar ontvangen berigten omtrent de laatste stormen ontzettend zijn. Volgens de getuigenis der zeelieden, den 2 en 3 dezer aldaar binnengekomen, was de zee als overdekt met stukken van verbrijzelde vaartuigen en goederen, herkomstig van verongelukte schepen. Het bij Zoucelande in hec Ooscgac gescrande schip is eene Engelsche brik , waarvan de naam onbekend is, doch hec voor Wesckapelle verbrijzelde vaartuig was de Engelsche sloep the Betsey, kapitein J. Conch, komende van Londen en naar Padstow In Cornwall bestemd; de equipage, bestaande uit den kapitein, een matroos en een jongen, zijn den 2 dezer te Vlissingen aangekomen. Voor het Sluissche Gat Is gestrand de stoomboot de Beurs van Amsterdam, kapt. H. C. Kool, van Rotterdam naar Duinkerken bestemd; de equipage en passagiers zijn gered, doch de boot houdt men voor verloren. Eene onzer kanonneerbooten (no. 33) beeft op de Schelde zeer tegen den storm moeten worstelen, waarbij op de hoogte van Neuzen een matroos is verdronken. Volgens berigten zijn op de Vlaamsche kusten ook groote verwoestingen aangerigt en in het gezigc onzer zeelieden een aantal schepen gestrand of verbrijzeld, waaronder eene Engelsche stoomboot en eene loodsbooc van Duinkerken. Volgens berigc van kapicein H. C. Kool, voerende hec stoomschip de Beurs van Amsterdam, van Rotterdam gedestineerd naar Duinkerken, was het, na vijftig uren In een allerverschrikkelijkst weder In zee gezworven te hebben, Zondag namiddag bij Cadzand op strand gezet; zynde de equipage wonderdadig gered. De kapitein was met lossen begonnen en hield het voor niet onwaarschijnlijk, dat het schip weder zou worden afgebragt. In den nacht van Zaturdag op Zondag heeft in de kolenmijn van Sart-Berleur, bij Luik, een groot ongeluk plaats gehad. Op een oogenblik, dat men bezig was aldaar boringen ta doen, heeft hec water zich eenen doortogt gebaand en zijn een gedeelte der gangen volgeloopen, waar door veertien werklieden, meestal huisvaders, omgekomen zijn. Mee betrekking tot den storm van Zondag en Maandag meldt men uit Eemnes, dat het water aldaar door den bevigen noordwesten wind zoodanig werd voortgestuwd, dat verscheidene weilanden onder water zijn geloopen, waardoor eenig vee is verongelukt. Van den kant van Dordrecht vernemen wij , dac de polders over Sliedrechc, als de Harde-hoei en andere, door den storm en den bijzonder hoogen vloed zyn ingebroken en overscroomd geworden, waardoor eene groote menigte hooi en rysgewas weggespoeld, en vele aardappelen en andere veldvruchten zyn bedorven. --- MENGELWERK. DE KRUISTOGTEN DER FRIEZEN NAAR PALESTINA. (Vervolg van No. 67 en Slot.) Dat Europa door de Kruistogten veel geleden heeft, zal niemand ontkennen ; maar dat het tevens door dezelve in burgerlijke vrijheid, beschaving, verlichting, koophandel en kunstvlijt veel, zeer veel heeft gewonnen, is onbetwistbaar. En nu vrage men , of die voordeden destijds voor eenen minderen prijs te verkrijgen zouden geweest zijn ? Steenbergen van Goor. Zeer aardig herinnert een Bisschop van Syrië in eenen uit Pcolomais geschrevenen brief na het jaar 1260 hen «an hunne pligten. HIJ noem: zich „Frater Thomas de orJine Praedicatorium, Dominici praeiepii et virgir.alis pucrpcrii custos ■*■ Apostolicae Sedis Legatus." n Broeder Thomas van de orae der predikhee? m'» waardige wachter van 's Heeren kribbe en het maagdelijk kraambed legaat ' °n' Apostolischen zetel." Hij meldt daarin (de ruimte laat niet toe, den' geheelen*" de" waardigen en kiuchtigen brief hier in te lasschen) onder anderen, dat de Frle "^ voor io en meer jaren het Kruis hebben aangenomen, hunne kruisgeloften26"' *' doen, en opkomen, of wettige redenen van hun uitblijven opgeven moeten nSt*nd verzoekt bij de Proosten en Dekenen de Friesche vrouwen, welke het Kruis hVk?" aangenomen , den cogc af ce raden, dewijl men, helaas, meermalen de creurge er nis heefc gehad, dat door verleidingen des Satans deze vrome vrouwen 'reeds " stonds op weg afschuwelijke hoererij en echtbreuk bedreven hebben. Wanneer■H "* goede kinderen slechts zoo veel baar geld betaalden , als hun de reis heen en w !i" zou kosten, dan konden zij rustig te huis blijven, en nu besluit hij; n Quibus nibus praedictis mulieribus et aliis praedicto modo excusandis ex nunc auctoriT' nobis ab Apostolica sede tributa Ulam indulgemus suorum veniam peccatorum nu'e ohtinerent, si terram Sanctam personaliter visitassent." (cc) „Aan alle' we? voornoemde vrouwen en anderen, die op voorzelde wijzi mogen verschoond worden wij uit kracht van de aan ons door den Apostolischen stoel verleende volmagt d' vergeving van zonden schenken, welke zij zouden verwerven, zoo zij het Ileiii Land in persoon bezocht hadden." "8e Koning Lodewljk nam in 1267 andermaal het Kruis aan. Naar Friesland zond hu eenen monnik , Gerhard, om aldaar het Kruis te prediken. Deze trok geheel Friesland door, doch hield zich den meesten tijd, volgens getuigenis van den geiyktrdiVen schrijver Menco (f) in Norden op, alwaar hij het Jakobiten - Klooster stichtte' ui gelukte hem ten behoeve van dezen voorgenomen togt den ingezetenen groote' som men gelds uit de beurs te praten, en een groot getal strijdbare mannen te overreden" zich met het Kruis te laten teekenen. » Thans werd eene betere orde ingevoerd. Opdat riet wederom allerlei janhagel den togt mede ondernemen, en zich op kosten van het Kruisleger mesten, of ook weer looze vrouwen vervolgens wanorde in het leger veroorzaken mogten , werd uitdruk" keiijk bevolen dat alle vrouwen, zonder onderscheid , te huis blijven , en ieder Kruis" soldaat 7 mark sterling aan klinkende munt, vervolgens 7 ton boter, een halven oj" een ham, een half mudde meel en zoo vele wapens en kleederen, als hij zou noodig hebben , medenemen moesten (gg). In 1269 kort voor Paschen scheepten de Friezen zich in. Zij verzamelden zich bij Borkum en moesten daar 20 dagen wegens westelijke tegenwinden blijven liggen. De uitgeloopene Friesche vloot bestond, behalve de kleine schepen, uit 50 koggen. Met goeden wind landden zij, na volgens gewoonte vooraf in eenige havens te zijn binnengevallen ,te Marseille aan. De Koning van Frankrijk had met de Friezen afgespro. ken hen tot St. Jan in te wachten. Daar echter deze tijd verstreken was, zoo was" de Koning met zijne vloot reeds voor de aankomst der Friezen naar Tunis afgezeïd, De Sultan bad een sterk leger naar Afrika gezonden. Daarom vreesde de Koning, dat de Turken, na den aftogt der Christelijke troepen, in Sicilië, Italië, Frankrijk en Spanje eene afwending zouden maken. Daar ook de Saracenen in Sijrië en Palestina veel ondersteuning en levensmiddelen ontvingen van de Barbartjsche Kusten, zoo achtte hij het voordeeüg eerst Tunis te verwoesten. De Friezen morden over dezen togt en wilden liever naar Palestina, doch lieten zich ten laatste door eenen geestelijken overreden den Koning na te zeilen. Bij hunne aankomst vernamen zij wel, dat de Koning de Ongeloovigen geslagen en Tunis reeds ingesloten had, doch tevens dat hij zelf kort daarna aan de pesc gestorven was. Op dit berigt wilden de Friezen oogenblikkelljk weder naar Sijrië afzeilen, dan , daar juist ten zelfden tijde de broeder des overledenen Konings Lodewijk , de Koning Karel van Napels met eene versche vloot aankwam, zoo lieten zij zich bewegen, daar te blijven. De belegering werd dan ijverig voortgezet. De Saracenen deeden eenen uitval op eene afdeeling van Duitschers en Friezen die verspreid nabij de stad ginds en herwaarts liepen, om den vijand uic zijne verschansingen te lokken. De Christenen togen aanvankelijk in wanorde terug, maar herstelde zich weldra weder, rukten als één man tegen den vijand op en dreven hem tot eene rivier die voorbij Tunis stroomt. Vele Ongeloovigen sneuvelden door het zwaard, de meeste echter verdronken in den vloed. De stad kon echter door storm niet ligt veroverd worden, om dat de pest in het Christelijk leger eene groote verwoesting had aangerigt. Des niet te min werden de belegerden zoo benaauwd, dac zij den Christenen eenen vrede aanboden. De inhoud der aangenomene vredes - voorwaarden was, dat de gevangenen van wederzijde bevrijd, — Tunis aan Koning Karel eene jaarlijksche schatting betalen, — en de Christenen op de Middellandsche Zee door geene zeeroovers zouden ontrust worden. Het leger werd daarop ontbonden en de meeste Italianen en Franschen gingen weder naar huis. De Friezen, Duitschers en Engelschen vervolgden echter bunne reis en zeilden naar Palestina. Onder weg leden zij veel door stoim en ziekte en kwamen in veel verminderd getal eindelijk te Ptolomais aan, alwaar zl) het Christen- leger in eenen jammerlijken toestand en verderfelijke oneenigheid aantroffen. Deze tweespalt hadden de Saracenen zich ten nutte, - en vele veroveringen gemaakt. Intusschen werden de Friezen door de Tempelheeren wel ontvangen en kostelijk onthaald. Zij werden naarTiirus gevoerd, alwaar men aanzienlijke hulptroepen van de Christenheid en bijzondetiyk van Koning Karel van Napels vetwachtte. Doch daar deze uitbleven, zoo kregen ook de Friezen het heimwee. Hunne uit den storm nog overgeblevene schepen waren zoo jammerlijk gesteld, dat zij geen zee konden bouwen, zoodat zij zich in vreemde vaartuigen moesten inschepen en kwamen van elkander afgescheiden, sommigen door Italië, anderen door Frankrijk afzonderlijk terug. De meesten echter hadden hunnen dood in Afrika, in de Middellandsche Zee en in Palestina gevonden. Hec geringe in hec Vaderland terugkeerend overschoc bragc leedige buidels, hongerige magen en zieke ligchamen mede terug, (hh) Van nu af aan waren de Christenen te zwak om den Turken het spits te bieden, De eene vesting ging na de andere over. Antiochië, Cesarea. Joppe en andere steden kwamen in handen der Turken. Ten jare 1291 werden ook Ptblomais, Tijrus en Berljtus heroverd. Zoo behielden dus de Christenen der Latljnsche Kerk, die ter verovering en beheersching des Heiligen Lands, zoo vele millioenen verspilden, en zoo veel bloed deden stroomen, in Palestina geen voet gronds. Paus Nikolaas IV, wien dit zeer ter harte ging, wekte wel alle geestelijke en wereldlijke Vorsten tot eenen nieuwen togt op; doch zijne pogingen waren vruchteloos, (tij Palestina, ontbloot van allen bijstand verzonk weder in de oude slavernij, die misschien dragelijker was, dan de heerschappij van tt-ugellooze schraapzuchtige Christenen. — En dit nu was het einde der heilige oorlogen, of der vroome razernij, die omtrent twee honderd jaren gewoed, en Europa omtrent zeven millioenen menschen en onmetelijke schatten gekost heeft. — Wat nu het goeden kwaad betreft, het « moeljelijk te beslissen of de Kruistogten meer voordeel dan nadeel aan Europa hebben toegebragt. Dus oordeelt er de Duitsche Geleerde J. C. Mair over (kk). Heeren is door zijn onderzoek der gevolgen van de Kruistogten van Europa (11) tot het gunstig resultaat gekomen, dat zij wel niet op eens eene betere wereld schiepen, nrtit die voor de nakomelingschap hebben voorbereid. Wakker van Zon heeft in zijne Bijdragen eot de Geschiedenis der Kruisvaarten voor ons Vaderland daarin weinig voordeel kunnen vinden, en iaat het nadeel het overwig behouden. n «, Zoo zijn er meerdere gevoelens van geleerden en ongeleerden uitgebragc, cerwiji o schrijvers welke niet overdrijven maar den middelweg hebben bewandeld, zoo « Heeren en Luden gewis den voorrang boven anderen verdienen. .. Ten slotte voegen wij hierbij nog het gevoelen van een kundig redenaar, ontw • keld in eene daartoe opzetteiyk gehouden Redevoering ovjr de Kruistogten en derz ver gevolgen in het algemeen en bijzonder voor het gewest Friesland. Hoezeer de invloed dier togten niet van dat gunstig gevolg moge geweest zijn, wel door hen bij de instelling van het onderzoek ware verwacht, vermeent hij ecnt > dat ook voor deze Provincie die heilzame invloed niet geheel geloochend korde wor • De handel als moeder en kweekster van kunsten en wetenschappen, in de X cc > nog in zyne kindschheld, zoude eene eeuw na den aanvang der Kruistogten te Staren reeds tot hoogen bloei zijn gekomen. Deze stad en Bolsward tot de Hanze den behoorende, bragten hunne waren naar Brugge, werwaards de Lombarden n Oostersche goederen voerden , welke door de H>nzeested<-n weder door bet IMO verspreid werden. De pr.chc en weelde der XIII en XIV eeuwen getuigen van welvaarc uic dezen aanwas geboren. — Met den hardel worden verbonden ce ring in kunsten en wetenschappen, door de Friezen uit andere Landen op hunne (cc) Schwartzemj. Charterb. T. I p. 95. Mieris Charterb. T. 1 p. 95--(gg) MeinCo /. c. „ p (hk) Mencop. 173 — 180. Emmius p. 165 seq. Schot./». 139 «*€• vw' 172 seq. F. Sjoerds p. 90 seq. (ii) Muratoß» Gesch. van Italien , %te Theil p. 204. AV(/)> f*o » het Slot van aangehaald Werk, f»iwv« Ma wa« c"™''f™de voorde* »«/«•«« i«-«fr«r g«W^«, bl. 54*. waarin echter zeer uitvoer* over len en weinig over de nadeelen wordt gesproken. jn den (II) Dit uitmuntend werk is door den zeer kur.digen Sttnbergen^* ■ vporveo. jnre 1823 uit het Hoogdultsch vertaald en met vele helangrrke!«»""": B mftlaWfi Ook Luden in zyne Allgemeine Geschichte der Volkerund itaaien •» is ten dezen niet genoeg aan te bevelen. dem ovorgebragt en toegenomen naar mate zich die handel uitbreidde. Wat de zedeiike beschaving betreft veronderstelt de Redenaar, dat hoewel misschien langzamer zij echter ook in dit gewest gunstig heefc gewerkt. Want de gemeenschap met ande. te Volken, het verblijf in Italien en te Konstantinopel, de aanraking waarin vooral de Friesche' Edelen met beschaafde Grieken en Saracenen kwamen, en de omgang met vele Vorsten, zal ook op hunne beschaving en ontwikkeling eenen heilzamen invloed hebben gehad. Dan alle oordeelvellingen, en dit beam»n wij volkomen, van menschen over zoodanige gewigtige lotgevallen over Staten en Volken beschreven , zijn gebrekkig en vereischen dus de grootste omzigtigheid. Der alwljze Voorzienigheid is hec alleen bekend wac hec menschdom dienstig en noodig zij, om tot zijne bestemming te geraken! v. L. ---