MENGELWERK. AVOND-PRAATJE , tusschen twee Bildtboertn en een geboren I Oudlander, omtrent het onlangs opgerigt Frieseh Genootschap van \ Proefovdervindelijken Landbouw. Kadat de vrienden, die wif kier A. B. en C. zullen roemen, ten huize van den laatstgenoemden waren zamengekomen , elk ar, der hadden gegroet in vervolgens plaats genomen, begon het gesprek aldus : C Hebt gijlleden de Courant van den 25 Maart 11. en het daarin vervatte Concept-plan en ultnoodlglng, geteekend t m Leeuwarden, den 22 Maart 1834." „ /. Fitringa Coulon." ook gelezen ? B. Ja, dat haw Ick ris naanwkeurlg lezen. A. Wel nouw, hoe komt je dat plan voor? B. Hoe mij dat plan for komt? Dat 't alle gjerre gekhek Is, en dat het kreit giet, sa as ick, doe 'k in jonge wier, fen vws heit wol ris haerd haw, de! zei, dat t$ in pattel minsken alles verlenn' hiene, dan woen se loetje , of begonnen te dweep. Jen en wurddene fijn, om sa har verlenne jild werom te vijnen; en mij tlnkt sa ieit de boeren , nou eak gaen, dei roiene for fijf grouwe goenen, sa volle te leeren dat $e uwt har tjenwurddige jerremoed redt wurdde sille. A. Ik ben ok van gedagten, dat er voor ons boeren glen hail in zit, en dat »{j illeenig maar diene selle, om met ons wainigje praktlek de landheeren voor te lig-eo «at een boer just verbouwe ken , ten ainde daarna de huren zo zwaar meugeltyk in te rlgten. B. Dm Is det krekt san grapke, om de boer de kunst oaf te vreegjen, sa as vws boerman wol ris selt; nou 't kin for vws nin kwae; wanc wij matte dogs op ophade fin boerkjen, en as dut genoatsch'p nou alles in oarden schreun het, ker.ne de boeren uwt freêdriks oard, for vws ijnne plaets komme ; maar wat sis jouw er Ün, freun C? — Jouw, sitte nog al volle in grutte zaken, en witte er ten minsten meer fen, as ik, of benne jou kaorts lid? C. Ja, vriend, ik heb er voor geteekend. A. Wat denk je er dan over? C. Wat ik denk, dat gljlietren er belde een vooroordeel tegen hebt, en er eenig. zins mede spot, en dat noem ik niet goed. A. Wel ik spot er niet met; maar dat ik, om de Landbouw hier te verbeteren er voor gien cent belang in zien, betuug Ik openliek watrhaid te wezen; ommen' In de gunstige jaren van 1817 en 1818, doe men gelden, tot verbetering en onderzoek kon ofzondere, dat motje zekeliek toestemme, is er in de besce bouwoorden, niks verzuurad, om de bouwerrj te verbeteren; deur de meesten om veul te maken, en derhalven uut winzugt en deur andere om wat nejjs uut te vijnen , dog waarvan baide het goede Is overbleven. C. Nu, Ik zie ook niet dat men groote verbeteringen aan den Landbouw zal kim. nen daarstellen; doch ik durf ook geenszins zoo vermetel zijn, oen te veronderstellen dat dezelve thans tot die hoogte Is opgeklommen, dat dezelv; voor geene veredeling meer vatbaar is. — En Ik vertrouw op den eerwaardigen Voorzitter, den geleer..'tr) Heer J. Fitrir.ga Coulon, wiens stand, jaren en belangeloozen ijver, bij veele land.ie den te over bekend is, dan dat men daar meer van zoude behoeven te zeggen —£n toch , wel ingerlgte en goed bestuurde Maatschappijen zijn bij mij belangrijk voor Land en Vorst. A. Nouw, met jouw leste gezegde, «tem Ik aJheel in, en stel teftens ok vem vertrouwen in den Heer Coulon; alleenig zouw ik vreeze, dat rijn Z. E. wat over dreeven in zijn plan Is. en den laodoouw te veul na kunstmatige teörljen wil inrigten die meugelök wel geschikt voor klaine tuunijes benne; mx,r die, na mlen gedagten' nooit met gtoote boerket(jen In praktiek benne te brengen. C- Dit is mogelijk, doch de Voorzitter is niet alleen, er zijn immers nog drie leden tot bestuurders, nevens.Z. E. uit bet D-'partemei-.t vsn den bouw gekozen, edeze hebben ook hunne stem, en zoo ik meen zullen de voorgcdragece preereu door ói geheele Maatschappij worden beoordeeld. A. De dtie medibeatuu'ders over bet D'pir'enrnc ven den bocw ken ik; doch ik ken ze niet «ndej as jonge boeren, en ouder hen nog één die veul handelt, en si deu'e, die ps; de darde van de jpren boer beone, die '«rij boer weest bcww;onsno» leere selle, dan mot ik bekerme J| d«t !k veul ie laag met de pols op het Kfcoqdcr. hit veld rondloopen hew. C. Du. êmgHtttß l ma vrienden I aHJt ,ï van nv&tikg, dw e/ geeie verbeterltigeu am den Landbouw zijn ros te brengen , dan alleen het daarstellen van vreemd taaikooro, om daardoor eene meerdere kwantiteit, en eene betere kwaliteit vtn graansoorten M bekomen I Of om op eer.e ao.'ete manier het land met minder kosten even goed te kunnen bereiden"? A. tckefckl — Wat andesT C. Als dcor deeze Maatschappij eens met gegronde bewijzen , aan den Koning en tegtafmg werd voorgedragen, dat de landen, en wel vooral de bouwlanden, bij re. *enac'"!ige tijden, veel te vee! in bet water staan, en daardoor minder vruchtbaar zijn* en da: in dr. gebrek gemakkelijk kan worden voorzien, met a:nwiJzlDg der plaa-sen waar, — e* opgave der kosten. — En met wijdere betooging, dat de verponding gebaseerd op ds huurwaarde, daardoor verhoogde en de schatkist alzoo In de gevol. gen voord:e,'g zoude worden; zoude dit dan niet eerder zulks helpen bevorderen, dan dat zoodanige voordragr, door eenige particulieren, dikwijls door personeel eigenbelang gedreven, w»rd gedaan? A Ik beken, dat ik hier zo niet over docht hew, en as men soo'n verbetering wil bevordert, dan wil ik ok nog taikere, en in mud of twee wait er an wage, op hoop van het niet de tenten weerom te kre|jen. — En ik denk dat vrind B. er ook nog toe Maaggat, B- tl idt tink 't net; want as lek lijf goene oer haw , dan me! lek del de ontfanger wol brenge, en oas jouw lek op Malje in hljnder oaa , om forre Saes te ryd. den, dan ben ick vreij, om sa as nouw oppe boldertveijn te stommeljen. —En mij tocht ra;n koe wol nutter genoatschippen oprjeuebte; ten minsten om meer jierapelj en noic te bouwen, sa lang as et net meer jilt, sjeuch ick er nen foardeel IJn, want as wij ftafna sltnmer in jier, nin misgewas fen jierappels hao hiene, dan wlerne er velijne fnawjfci nog meer ljnne slaet rekke. C. Het »eredelen van onze Producten, zoo dat wij geen Oostzee's Lijnzaad tot zaalJ>D» behoefden , en onze weit en rogge tegen de Poolsche konden wedijveren, dat zoude toch zekerlijk voordeebg zijn. — Maar gij zeldet daar zoo even , vao meer of andere Maatjc-iapp^en op te rigten , welke zouden dat moeteD zijn? B. Wei, ij woe for eerst In geooatschip haw, der men de minsken laerde, hoe zij ben ,oen bljeuwe koenne, en as se al ris sieck wurddene, wat dat se dan al selst slekje koenne, 0m wer soen te wurdden; mij tocht dat toe nog al in moaij stoetke uwtheij», War,t dan hie men folie goedkaeper apteek, en men wier ek vreij van del joere visites. — Ten twaden woe ick de minsken wat natuurrjeucht leere, dan koenns er ek folie minder appekaten waeze. En ijn de tredde plaets, woe ick in genoatsebip haw, werijn mM de minsken oenderrjeuchte, om gen minsk te haatjen om het geloof; mar al dei ien goé behandelje gelljkke leaf te hawwen. En dat tocht mij koenne de pesto'en meij eltjoar wol dwaen; want mij tinkt der stekt ek naet ijn, om dat w(j, as wij dae benne et ljaest aile gjerre goed haw wolle. C. Nu, vriend B, gij begeert zekerlijk veel, dat thans nog niet zal kunnen worden ingevoerd. Evenwel komt men door het thans opgerigt genootschap toch een stapje verder, door onderrigt te geven aan den Boerestand. Welke stand toch grooteadeels het meest van geleerdheid of wetenschappen is verwijderd. En hiermede scheidde het gezelschap, en eindigde alzoo ook dit avond praatje. ...r Hindeloopen, den 16 April 1834. Zeer geachte Vriend J Uws belangstelling in alles wat de zeevaart betreft, is waarlijk groot; dit blijkt ml] uit den IJver, waarmede gij bij mij aandringt, om, aangaande het bij onze plaats gestrande kof-chip , het een en ander te vernemen. Ik ben met U van gevoelen, dat die eerste berigten, zoo als, betreffende dit geval, in de Leeuwarder Courant vanden 4 dezer, wei eens vlugtigen als met den storm nog in het hoofd worden ingezonden, Wees verzekerd, dat het in bet mijne thans blak stil is, en dit ik U naar waarheid op uwe vragen zj| antwoorden. Maar die antwoorden zullen in mijn geregeld verslag, als gij dat vergeldt bij het genoemde van den 4 11., door U te vinden zijn. GIJ weet, dat ik af keerïg ben van eene geschiedenis in vragen en antwoorden. Ik zou op die wijze, daarenboven, ook zoo gebonden zijn, dat het stijfste journaal, bij mijn' brief vergeleken, door levendigheid moest uitlokken. Wij hadden dan, Zaturdag den 22 Maart, in onzen vriendenkring den zeer geachten 76jarigen Vader, die meer den eene halve eeuw de zee bevoer, geluk gewenscht met dt; bercuden binnenkomst zijns zoons , toen des Zondags in onze kleine stad het ! geroep opg:r;?. „ daar komt de kof! hij strandt!!" En, waarlijk! daar nadert Kapt. Krins rnec zi]a senip het huis van zijnen Vader, en dat na maanden omzwervens in en j uit de herbergzame baaijen van Noorwegen. Hoe wonderlijk niet waar? Spoedig zien tvij nu den onversaagden Arme Wijngaarden, met eenige manschappen op zijn a»k, de haven uirzeilen. Hoe jammer was het, dat zijn togt mislukte. Mijn vriend ! als gij zijn hagThelijk kampen in de branding (want hem ontbrak water) gezien badt, gij zoudt medelijden met zoodanig iemand hebben gevoeld. Te meer gevoelden wij dit, toen vervolgens bleek, dat hij slechts zeer toevallig met de zijnen eenen gewissen dood ontkomen was. Nog eens, water en r.og meer bekwame aakgasten ontbraken hem. Hij stevende naar Workum, en, let hier ter deeg op! geen overige aakschlppers, maar één Urker lag er nog in onze haven. Deze man was weifelende ; maar verdient niet het koele woord weigerachtig te zijn geween , als of hij onmenschlievend alle hulp zon afgeslagen hebben: neen! onze goede Urker betrouwde zijn anker en touwwerk niet; en de liefde gelooft dit. Men moet zoodanig iets beleven en bijwonen, om den -.nersch te zien en te booren uitkomen. Edelmoedig stond mijn vriend K. borg voor de Utker aak. die op f 1500 geschat wierd: maar ook deze welgemeende belofte kon het ondoenelijke niet mogelijk: maken; de kof dreef al meer strandwaarts, zonder bezoek. D't had 's Maandags plaats. Dit bezoek hebt gij gelezen; maar gij moet weten, dat Kapt. Lammerts niets dan de verloren ar.kers op goede mannbrechtum .y. M- * D. Baron ;Aim Sutzama te FHens, J. J. STiFtvsraA te Hallam, J Klaasssz te naard, p, Ru,N te Sexbierum ,H. Meijer, op het Oranjewoud, O. van TfIJ 'e f>retsttr%.J>aat% F. Wittrvebn te Metilawier en alle Vrijdagen ten huize "' ' #. f'ilkeshuis in'het Zaailand alhier , om dan aanstonds de Vergaderden en B' kooitten b.j te wonen. J. VITRI^GA CULON» Leeuwarden, den 24 April 1834. Vooriitter^^^___ --- TOONEEL-BERIGT. U 3 Zaturdtg e. k. zal men in den scnou-vburg alhier ve<ïoo"en :DR BV «VffSJ DIGE SCHOENLAPPER, of HET WELDOEN BELOONT ZICH Z^jtfJ Too-ieel.pei met Zang, In twee acten. Voorafgegaan door Ds SNIJDER &iN ZOON; B ijspel ia twee bedrijven. — Da aanving ten 7 ure. D TEtfTOON'STELLINO van SCHILDERIJEN enz., op rvU-ow rn« 6* Stukk,n vermeerderd, blijft gedurende deze we;k te zien, tegen 85 C-in" de Persoon, en zulks, ca aftrek der onkosten, ten voordeele der Armen. Letuw'arden, den 28 April 1834. W. ESS E R. ---