MENGELWERK. VERGELIJKEND OVERZIGT VAN DEN LANDBOUW EN VEETEELT IN DE VERSCHILLENDE GEWESTEN van ons VADERLAND, OVER 1843 EN HET BEGIN van 1844, KAAR INHOUD DER PROVINCIALE VERSLAGEN. LANDBOUW, TUINBOUW, HOUTTEELT, enz. (Vervolg van No. 69). GRONINGEN. De Landbouw heeft zich in dit Gewest over den jare 1841 door vruchtbaarheid en weligheid van plantengroei gunstig onderscheiden, ~,, ,„,.,,, ~,*s ~,.,, . het gansche landbedrijf weldadig en gezegend tijdperk worde,, aanga -kt. onder de beste voortbrengselen en werd gerekend door elkander ruim 25 mudden per bunder, bij een gewigt van GO a 80 Ned. ponden, te le bb ■ opg leverd. Rogge slaagde minder gunstig: de opbrengst daarvan schatte men op 18 ;', 20 mudden van het bunder, bij een gewigt van 64 Ned. ponden. I stroo en een besch. I van ' ) mud per bunder; het gewigt werd sit s,,|l- ponden berekend. Zomc irv.s' en Hater ware, middelmatig van opbrengst, doch leverden goed 00 op. Haver, boe/eer drong gewonnen, was niet zoo goed kleur en gewigt, als in het voorgaande jaar. Boekweit werd slechts op 24 mudden van het bunder geschat, bij een gewigl van 63 a 64 -Ned. ponden. belangrijk deel van den landbouw, was weder over eene grot trektheid gronds gezaaid. leder gtak heeft op ziel, , oogst opgeleverd, daar deze zeer Ongelijk was en van \2 tot ■__, maar de goede pnjzen hebben het hier en daar gcri. schot vergoed, zoodat deze teelt onder do meest voordeel gegeven hebbende _ producten in 184 moet gesteld worden. _ (*) Auéelzaad is middelmatig uitgevallen, en van Zomcrkoolzaad en and.-,, Zoméroliezadeti was eene geringe hoeveelheid uitgezaaid. F/ns gaf een vrij goeden oogst. Cichorei was mede vrij voordeelig. ', _ Briefen en Bootte» slaagden zeer ongelijk; de eersten leverde,, van 18 a 20 mudden, de Iaatsten tot 88 mud per bunder op. .'•__,'•, Aardappelen hebben nergens boven hei middelmatige opgebragt: in de beste streken van 1150 tot 200 mud van hel bunder. Meere» Is waren zij van eene. roede hoedanigheid. De lage prijs der Fabr^k-^ardappelen maakte 'deze teelt, niet voordeelig, hoezeer de opbrengst goed was, per bunder op 300 a 400 mudden geschat. . . . .. . Knollen, Poenen en andere • Veldgewasscn hebben m schier allo streken een ovcrvloedigen oogst gegeven. Klaver was zeer voordeelig. Gras en Hooi waren overvloedig. De Warmoezerijen bragtcn, ten aanzien der meeste gewassen veel op. Appels waren er weinig, doch Peeren overvloedig, maar het ontbrak deze • vrucht aan geur en smaak. , --- OVERIJSSEL. Tarwe heeft ecu goeden OOgSt opgeleverd. . Roo^e had veel geleden door de afwisseling en onbestendigl 1 van het w, ,b r. De opbrengst" van hel stroo was biiilengew i veel. doch belzelve was minder goed geladen, niet zoo deugdzaam en ligier dan in hel vorige jaar. De Garst gaf in den regel een ffunstigen; de Zomergarti een overvloedigen oogst. De verbouwing echier van dil laatste product neemt iv sommigestreken van jaar tot jaar af. Haver, hoez«er van de nattigheid geleden, was voordeel.;.. Boekweit, had een voortreffelijke!! oogst. Koolzaad frd eone goede opbrengst. Vla» viel zoo tamelijk uit; de verbouwing echter Vermindert van jaar tot jaar. Hennep was onvoordeelig. E.vu-ten redelijk vau gewas. Duiven- en j'aavdenboonm leverden voldoende Uitkomsten. Aardappelen, wier teoll zich in dit Gewest hoe langer hoo moor uitbreidt, waren in hoeveelheid ou hoedanigheid voldoende. Wortelgewasten gaven voordeehge opbtengsten. Knollen zijn goed gelukt Spurrie was in lagere districten nitmiinleiiil geslaagd . noch in hoogere lauden minder door de droogte. Klaver gaf goede voordcelen. Gras en Hooi leverden een gooden oogst» De prijzen waren op onderscheiden Harkten! Van Tarwe per Ned. mud van 7.'17 ton 8,08.. - 80gge..... 8,98.', — 6,54." - Garst — , 1— 4, Il| — 4.-.o.. Boekweit . . . 1 D.I6J MIJ. Haver 1 ■ 3.11 l — ï.88. Aardappelen. —. ' 1,30 l,BB|. De JVannoeznijen hadden veel le lijden door het ongestadig weder en hebben een tamelijk resultaat Opgeleverd. De Kool is in vele gemeenten mislukt. Appelen waren niet overvloedig. Peeren, Kersen, Pruimen en Noten waren goed geladen. --- Drenthe. Ook in dit Gewest waren dc uitkomsten van den Landbouw over het geheel gunstig. II iutcvvoipie was naar wensch geslaagd, hoezeer de opbrengst in graan niet geheel in verhouding stond tot de hoeveelheid stroo, welke buitengewoon ltn> zienlijk was. Gemiddeld rekende men 18 mud per bunder. Zomerroggé viel zeer goed uit en heefl een niet minder overvloedig gewas van stroo opgeleverd! 16 mud por bunder. Haver is voldoende geslaagd ten aanzien Van de opbrengst, 23 mud per bunder: minder gunstig was de kwalileit van zaad. Vecnbockueit gaf een ruimen oogst: 12^ mud per bunder. Zandbockwcit was middelmatig: 18 mud per bunder. Zomerkooizaad leverde een goed product, maar de ongunstige weersgesteldheid belette tlo inzameling op don gewonen tijd. Garst gaf 21 mud por bunder. Boter- of Awcelzaad is wel gelukt en goed gewonnen. De Vlasbouw, meerendeels zich tot eigen gebruik bepalende, is zeer wel uitgevallen. Aardappelen leverden 210 mudden per bunder. Wortelgeuassen ,-n Spurrie zijn goed bijgekomen en tlo knollen middelmatig. klaver gal een goed product, op de beste gronden zelfs tot de derde Miede. Gras en Hooi waren overvloedig. --- NOORD-BRABAND. Van deze Provincie kunnen wy alleen melden dat de oogst van 1848 over het Algemeen gunstig was. Het rei volg hier nu. (*) Dc Ooslfrieselie benaming vau Oweel of iveelzaad is waarschijnlijk aau een misverstand haar oorsprong verschuldigd, daar zij niets anders IS als de vervalsebte uitspraak van Oelsaat, Oliezuutl. welks drie eerste letters men alslwee sijllabeu heeft uitgesproken en gelezen: o—eel—saat. --- BUITENLANDSCHE SCHEEPVAART TE HARLINGEN. *lr Binnengekomen l Den _!-> lugustus bet kofschip Willem, kapt. .1. .1. de [!eer. van Oudsoen. — Den 26 dito hel kofschip Middetstein, kapt, \. H. Drok. van Oostrisoer; hel sohonerschip Friends, kapt. W. Cousins, van Londen; hetbrikschip Ducn, k.*i[it. A. J. Borondsen, van Drammen. — Ben 27 dito th* kofschepen Hendrik, kapt. .1. V. keiin, van l.aurwig en Ehiua, kapt. 11. V. Brouwer, van Oudsoen; het schonerschip Northam, kapt. T. li. Botson, van I.,inden: bet kofschip de Onderneming, kapt. S. J. Dekker, van Memel. —Den 28 dito het kofschip de 11 Gezusters, kapt. E. 11. Oldenburger, van Riga; het galjootschip Sophia Wilhelmina, kapt. C. Christensen, van Oudsoen; de kofschepen 3 Gebvoedevs, kapt I. I. Dijkstra, van Oostrisoer en Jacoba llaz.ewinkel, kapt. .). G. Boon, van Hemel; hei schonerschip Wonarch, kapt. .les lanning, van Londen; hiel barkschip Irgo, kapt. C. Haagensen, van Droback.— Den 29 dito hel brikschip Erstatningen, kapt. V. Albretsen, vau Tweedestrand. Den 80 dito het kof.chip Jan Freerk, kapt. G. 11. Smit, van Petersburg. Uitgetteild; Den 29 lugustus de schonerschepen knut, kapt. 11. I. \Vcinorberg : naar Zwollen, l.ivelg, kapt. V. Gallawaij en Flora, kapt. .lohn «laniiing, beide naar Londen. Den 10 dito de koflj.dk Anna Catharina, kapt. I', VV. Drent, de kofschepen Fennegina, kapt. 11. 11. Duit. beide naar Pruissen en Maria, kapt. 11. 11. Ebes, naar Noorwegen. — Den 11 dito de kofschepen Een dragt, kapt. 11. C. de Grooth, Hendrika, kapt. 11. .1. Smit en het smakschip d Goede Hoop, kapt. P. E. Vos, alle drie naar Noorwegen. \ieiand, den ui lugustus 184 't. Ingezetenen van Viiif.sivnii! *''" gevolge van den op den 18 on 1!) de/er gewoed hebbende noordwesten stormen den daardoor veroorzaakten buitengewonen hoogen vloed, zijn debuiten ot z erweiden dezes Eilands, benevens de onbedijkte hooilanden van Nes en Haren geheel overstroomd en van laatstgemeldcn Ongeveer 228 vieiden hooi weggedreven en verloren gegaan. Groot is'de hierdoor vei -zaakte schade en kommervol hel vooruitzigl van velen, dewijl het weggedreven hooi grootendeels hel eigendom van behoeftige veehouders was en ('laar le beven dé' zouierweiden voor cm' geruimen tijd tol beweiding nngeschikl zijn geworden, zoodal hei vee reeds nu mei het binncigcbragie en roor den staltijd ontoereikende hooi, bijgevoederd moei worden, waardoor de mingegoedde veehouders zich in geene geringe ongelegenheid bevinden, als gei dzaakt zijnde om, bij gebrek aan midoelci, om bc be b..,| voeder aan le schaflen, zich vau een gedeelte van derzelver vee, hun eenig middel van beslaan, te ontdoen. ||,| is ter voorkoming daarvan medelijdende Ingezetenen, die voor dergelijke rampen door goede dijken behoed zijt, dat de Ondergeteekenden, bewogen' me het lot der ongelukkigen, die door dezen ramp, zonder uwe te gemoa^koming, gewi.-.,,-lijk tot den bedelstaf gebragt worden, zich tot cene Commissio hebben gevormd om uwe deelneming en werkdadig,* hulp in (e roepen. Zulks doen wij hij deze ,-ti verzoeken i. om, wat g,j tol ondersteuning dezer hulpbehoevenden zoudt willen afzonderen, aan een tier Ondergeteekenden ie zeiden, lel,-re gilt, hoe sering ook, zal dankbaar ontvangen, aan tlo ongelukkigen doelmatig uitgéreikl ",,, gezorgd worden tiat daarvoor veevoeder aangekocht worde. Hartelijk wenschen wij dal deze zaak dir deelneming en belangstelling zal vinden, welke dezelve zoo zeer verdient en dal onze pogingen, om een aantal onzer behoeft i,.,. inwoners voor volslagen armoede te behoeden, mol deu gelukkigste! uitslag bekroond mogen worden. Van n EEG KEREN, Grietman. J. SCHELTEMA, Attettor. J. A. ZAAL STRO II AM), Secretaris en Notaris. Ten Kantore dezer Courant sal men do giften lot bovenstaande einde, ter Overmaking ontvangen. Niet te vergeefs heeft dun 18 dezer eenen hevigen storm gewoed! Niet te vergeefs waren zoo vele harten beklemd, en vooral die van zoodanigen welker naaste betrekkingen men wist, dat zij zich te dier tijde op de hobbelende baren bevonden. Boe reikhalzende verlangde ieder om te vernemen, of hunne dierbaarsten het dreigend gevaar waren ontkomen, of wel dat zij om dan wijzen wil vanden Al magt'.ge. moesteq bukken. — Niet lang echte- bleef dat verlangen onbevredigd. .Spoedig vernam men dat al weder verscheidene beklagenswaardige gebeurtenissen hadden plaats gegrepen. Onder anderen Irel'l ons bijzonder het lot van eene arme weduwe, wonende op de Smilde. Op deu 20 dezer ontving zij het berigt dat het schip waarop zich haren echtgenoot met deszelfs dochter en knecht bevond, — en overigens geladen was met turf, was verbrijzeld geworden, terwijl haar man zijn graf had gevonden in de woedende golven, doch eenigo nren later was opgeviseht en alstoen begraven. Dochter en knecht waren niettegenstaande zij zich in het grootste gevaar hadden bevonden, alles gelukkig ontkomen, mear wie beschrijft de droefheid, waarmede het hart des dochters overstelpt werd! Wie beschrijf! bet tooneel dat er voorviel toen moeder en dochter elkaar voor liet eerst weder zagen ' Waar vinden wij woorden om dit alles naar waarheid lo schetsenl Helaas! wij zoeken dezelve te vergeefs; doch waarom ook juist woorden gebezigd, zulks kan immers wel anders geschieden; weg dan ijdele woordenpraal ! Verschuil u vrij in de ongenaakbaarste hoeken! Vrage ieder zich zelven af, hoe moet de toestand wezen, waarin zich dat huisgezin op dat oogenblik en nog heden bevindt? en het antwoord zal men gevoelen ! Niet te vergeefs ziet dan ook de arme weduwe met huivering den naderenden winter tegemoet, dewijl zij zich te zwak gevoelt om in derzelver bel Iten te voorzien. Medeburgers! mogt gij steeds veel geofferd hebben, vergeet nogtans deze arme weduwe niet! ledere kleinigheid zal in dank worden aangenomen. De Ondergeteekende daartoe door de weduwe ten vriendelijkste uitgenoodigd, zal ziel, gaarne met de ontvangst belasten, en het biniiongokoiuone wekelijks door dit blad kenbaar maken. Shit Anna Parochie, den 28 Augustus 1844. K. m GROOT. ---