Iffationale Militie. KENNISGEVING. n. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van Leeu, ~.,.].! op Zijner Majesteit, besluit van el.-n 17 ;. LB6l (Staatsblad no. 127), roepen bij deze «.zoodanige ingezetenen, die verlangen ab vrijwü!..,-'. bij el'- Nationale Militie op te treden, om zich '.„ij iien aan te geven, iv hel Militiebureau, Sten voormiddag van 10 tot 12 uien. Om »is vrijwilliger l>i,j de Militie te kunnen worgen aangenomen, moet men ongehuwd of kinderloos, Lduvraaar en ingezeten wezen, voorts ligchamelijk de dienst geschikt, ten minste 1.56 el on den lsten Januarij van het jaar der optreding als ««williger hel 20ste jaar ingetreden zijn e-u lui «Bte jaar niet volbragt hebben, tot op het tijdstip j^ optreding aan zijn veipligtingen ten aanzien van |e Militie, i v,,>' die ie vervallen waren, voldaan en een goed zedelijk gedrag geleid hebben. Het bezit van die verei. .-hn-n , niet uitzondering van de ligchamelijke geschiktheid en van de gevorderde lengte . wordt bewezen door een getuigschrift van den Burgemeester der woonplaats, en verkrijgbaar op plaats en tijd boven vermeld. Hij, die voor de Militie is ingeschreven, wordt slechts als vrijwilliger toegelaten voor de Gemeente in welke hij ingeschreven is, tenzij hij geene verpligtingen ten aanzien van de Militie meer te vervullen heeft. Hij, die- leij de ..ecmagt, bij het leger hier te lande, of bij het krijgsvolk iv 's Rijks Overzeeschc Bezittingen heeft gediend, wordt niet als vrijwilliger bij de"llilitie toegelaten, tenzij hij leij liet verlaten vau de dienst, behalve een le.-wi.H van ontslag van den bevelhebber, onder wien hij laatstelijk heeft gediend, een getuigschrift hebbe ontvangen, inhoudende dat hij zich gedurende zijn diensttijd goed heeft gedragen. Hij kan, heeft hij ebt ontvangen-, tot dat zijn veertigste jaar volbragt is, als vrijwilliger bij de Militie worden toegelaten. En zal deze, op de gebruikelijke wijze, worden afgekondigd. Leeuwarden, den 7 Februarij IS7I. Burgemeester en Wethouders voornoemd, DIRK ZEPER. De Secretaris, P. A. BERGSMA.
---
BIJVOEGSEL, behoorende bij de LEEUWARDER COURANT
van DINGSDAG 14 Februarij 1871.
---
Koning Wilhelm van Pruisen tot Keizer uitgeroepen.
Het is een wonderbare tijd , dien wij beleven, wonderbaar voor hen vooral, wien het vergund is de grootste wonderen vóór de poorten van Parijs te zien gebeuren. Sedert een uur waait van het slot te Versailles de Duitsche keizersvlag, zvvart-rood-wit. Een uur geleden heeft koning Wilhelm van Pruisen zich in het paleis der r'ransche Lodewijken, te midden eener schitterende vergadering van Duitsche vorsten en krijgslieden , tot Duitsch keizer doen uitroepen ! Reeds lang was men op die gebeurtenis voorbereid; sedert de koning van Beijeren den koninklijken bondsveldheer verzocht heeft zich de oud-Duit-sehe keizerskroon van Karel den Groote op het hoofd te zetten, sedert de Duitsche vorsten en vrije rijkssteden zich bij dien wensch hebben iiangesloten, sedert de _. oord-Duitsche rijksdag .n het Pruisische heerenhuis deputaties naar Versailles zonden, om den koning hetzelfde verzoek te doen, uit naam van den Noord-Duitschen bond , verbeidde men het tijdstip , dat een Hohenzollern tot Duitsch opperheerseher zou >v-orden verheven. En toch kwam ons gisteren . toen voor het eerst in Versailles zich een nevelachtig gerucht verbreidde, dat morgen, den dag, waarop Pruisen nu 170 jaar geleden de koningskroon aannam ,eu waarop jaarlijks bet Pruisische Ordefeest in het residentieslot te Berlijn evierd werd, koning Wilhelm, thans in het orstelijk paleis der drie laatste Fransehe Lotewijken, zich zei ven openlijk tot keizer zou • ..klaren en in de hoedanigheid van keizer van 'uit-chland eene proclamatie aan gansch het ti.ii ,-he volk zou afkondigen—ja, toen nog •wam dat gerucht ons ongelooflijk voor. Wij ladden zoo zeker gedacht , dat eerst na den 'legtigcn inlogt binnen Parijs en na het ti *n van den vrede deze verhooging van het ruisische koningschap, toon en — kleur zou ebben gevonden! En ook thans, op «toogen'd_, dat wij uit het slot van Versailles "zijn 'fuggekeeni en uil 's keizers eigen mondde J-lv-'eke.nisvolle woorden hebben vernomen, is les ons nog een droom. Heden morgen \\ i ten
ij p gelegenheden niet zijn witten kurasiers-uuilbrm, maar een donkeren wapem zoo als alle Pruisische generaals dien dragen. De koning had zijn bondskanselier bij deze gelegenheid luitenant-generaal gemaakt. Von Koon, de minister van oorlog, is nog altoos lijdend en kon de plegtigheid niet bijwonen. Precies te 12 uur, toen do klokken van Versailles nog niet koud waren , verliet de koning de prefectuur en reed in een eenvoudig, met vier paarden bespannen rijtuig met een generaal-adjudant, voorafgegaan door een opperstalmeester en twee jockeys , onder het gejuich van het garnizoen van Versailles , —• dat vrijwillig aan 't eind der avenue de Paris zich in dubbele rijen had opgesteld, zonder in paradepak gestoken te zijn, — naar hel paleis, waar hij ontvangen werd door bet donderend Hoch uit duizend keelen en den prachtigen «vaandelgroet" der militaire muziek. Een stoel van uhlanen, kurassiers, dragonders en huzaren in allerlei bonte kleuren, escorteerden het koninklijke rijtuig. Terwijl de koning groetend langs het front der salueerende eerewacht trok, onder het spelen van : Heil dir im Siegeskranz , vestigde zich mijn blik onwillekeurig op het bronzen ruiterstandbeeld van Lodewijk XIV, welks steenen trappen door Pruisische soldaten bezet waren, en op het reusachtige wit marmeren standbeeld van maarschalk Turenne, den dapperen veldheer uit dien vloekwaardigen veroveringsoorlog, door Lodewijk XIV in West- Duitschland gevoerd, eu die volgens Schillers v\ oorden : «Dat is de vloek van de booze daad," voortdurend het kwade moest baren: — ook de tegenwoordige oorlog, deze bloedige krijg, is er een gevolg van. En de bronzen Lodewijk en zijn veldheer Turenue eu zijn minister Colbert, staarden met al de overige standbeelden strak en droomerig op de Duitsche zegeteekens neder, alsof zij dit alles niet goed konden begrijpen, dat bonte vrolijke, militaire gewemel, tusschen die koude standbeelden en vóór het prachtigste en fierste van alle Fransehe koningspaleizen, dat in groote gouden letters het trotsche opschrift draagt: „A tou'.es les gloires de la France." Ja, de veertiende Lodewijk, die met woord en daad zijn spreuk huldigde: l'êtat eest moi, zag cv uit, als peinsde hij zich moede over de beteekenis van het antwoord, hem eens gegeven door een ouden doge van Venetië, die, naar Versaille ontboden, om den grooten koning zijn hulde te brengen, den moed had ,om den vorst, toQn deze hem de wonderen van Versailles had laten aanschouwen en hem vn wat hem het verwonderlijkste van dit alles voorkwam, tvn antwoord gaf: „Sire! ik ben het meest daarover verbaasd . dal ik mij zelven hier zie!" De bronzen Lodewijk zal zich ook wel 't meest verwonderen over zijn eigen tegenwoordigheid bij de intrede van I'ruisens koning in 't prachtige paleis, van welks tinnen de zwart-witte Pruisische vlag daar juist plaats maakte voor de groote roodzijden. met het ijzeren kruis, een aantal koningskroonen en zwarte adelaars bezaaide banier der Honen lerns, Duitschlands aanslaande' tnagtigekeizersl Ik echter, dacht onwillekeurig aan het profetische woord van den grooten keurvorsl , door lieni nu I._ jaren geleden, toen hij te St. Germain den rampzaligen vrede sloot,'die Driil land zooveel kostte, den veroveraar Lodewijk XIV (1679) vol smart en woede toegeroepen: /__._.•.-are aliguis noslris ex ossibus ullor ! want de wreker uit het geslacht der Hohenzollerns betrad thans hel paleis van den overweldiger, die zijne VOO^vaderS had doen lijden !
De koning en de vorsten betraden den linkervleugel van het middelgebouw, uil den tijd van Lodewijk XIII, gingen den escalier de la Reine op, en de kamers door. waarin drie ongelukkige Fransehe koninginnen hadden ele Bpaansche MariaTheresia, dePoolscheMaria Leszinska en de Oostenrijksche Maria Antoinette, en verder door he^ wijdsche salon de la jiuir. de spei-lzaal vau Lodewijk XIV en zijn opvolger, naar de beroemde g glacis, waar reeds vele officieren en genoodigdi lukt stonden.
iiFortem fortuna adjuvat!" was het parool , waaronder wij vijf verbondene ongenood, mannen van de pen en van hel teekenstift, langs den bekenden weg, den regter vleugel in, en den breeden marmeren trap on . tot de v< vertrekken van Lodewijk Xl\' doordrongen. In hei weelderige, salon de Venus, waar vrouw. Venus den goden hare toovermagt doel i len, in het salon de Diane, aan de godin van jagl en scheepvaart — en aan hel bUlardvermaak vau Lodewijk XIV gewijd, in de aan prachtige schilderijen rijke salons ds Mars. ds Mercwe, d'Apollon en de la Querre, waard.' portretten en glorifleaties van Lodewijk XIV tot in hel verinoeijeiide elkander opvolgen, liggen thans gewonde Duitsche soldaten. Zij gebruikten juist hun rijslesoop, toen wij ben voorbij spoedden. In het salon de la Guerre, waar het plafond van Lebrun, Frankrijk als krijgsgodin verheerlijkt, stonden wij voor den ingang van den galerie des glaces en onderscheidden het doffe geruisch en gefluister, dat elke groote vergadering kenmerkt . . . maar het uitzicht was mis benomen door zware, rood fluweelen portières, terwijl de reten van hoven tot onder werden .el door blaauwe zusters van barmhartigheid, vrijwillige ziekenplegers, artsen en/.., die op de knieën, op stoelen, op banken en ladders tot aan het plafond toe elk. opening in beslag hadden genomen. Die waagt, wint; reeds had ik met vrijpostige ham! tol aller verbazing eu ontsteltenis, zelfs een stuk der portière weggeduwd .... toen een estrade vol plompe, vuile.underollieior. laarzen en verderop breede, Poolsche onderofficiers ruggen en oude gescheurde Pruisische vaandels — zich voor mijn neus vertoonden. — Dat was alles! .Maar één oogwenk, één gedachte, een sprong en daar stond ik op de "estrade , in eene breede marmeren nis, goed verscholen achter de llank der officieren en de plooijen der vaandels niet den Pririsischen adelaar en hel opschrift: nPro glaria et patria" Nu zag ik zegevierend neder op de van goud en spiegels en marmer en bonte uniformen, eu sterren en kruisen en ordelinten schetterende en schemerende zaal./ij is 6.1/ j meter lang en 0 l/g nieter breed en beslaat het volle tuiuiïont van het middelgebouw. Achttien groote hoogvenstei. scheuken een prachtig iiitzigl op de tuinen van Versailles. Tegenover elk ster bevindt zich een even groote Bpiej goud gevat en door lichtbruine, wiigerande marmeren pijlers, rijk mei vergulde emblémas leeld. Het plafond . door Lebrun geschilderd, vertoont op nieuw den ijdeh-n Lodewijk XIV, 't zij a's Godheid, 't zij met een allongepruik, of als krijgsheld. Groote gouden letters geven daarbij den tekst: i,Le roi gouverne par hu-mime (16G1). Terwijl de goden van den Olympus den zegevierenden vorsthun hulde brengen, ziet men rondom de figuren van het vernederde Duitschland, Spanje en Holland en groote gouden letters roepen spottend en pralend nL'ancien orgueil des puissances voisines de la France." Onder al die ijdelheid staat een Pruisisch altaar met twee gouden kandelabres, die brandende kaarsen dragen en daarvoor een Pruisisch geestelijke, in eenvoudig zwart ambtsgewaad. Tegenover hem hebben de konin kroonprins, de prinsen Karel en Adelberi van Pruisen, de groothertog van Baden en Weimar, prins Otlo van Ileijeren , broeder en afgezant van den koning, de prins van Wurtemberg, aanstaand troonopvolger, de Thüringsche vorsten, de erfgroothertogen van Mecklenburg- Schwerin, Streutz en Weimar, prins Leopold van Hoheiizollerii, de beweerde oorzaak van dezen oorlog, de veelbesproken hertog Frederik von Augustenburg in Beiierschen generaals-uniform en een aantal andere vorstelijke der beide hoofdkwartieren plaats genomen. De bondskanselier staat digt hij den"koning. Ter wederzijde van de lange galerij wemelt het van prachtige uniformen, naar 't mij toescheen, allen dooreen, zonder rangorde. Graaf v. Moltke met zijn nietig gezigfje bovenaan, een paar schreden van mij af. Een soldaten-zangerskoor leidde de- plegtigheid in, mei een Jauchzst dein Ilerrn alle Welt! met bazuinbegeleiding, en zong een liturgie.
Een militair: „helmen af voor het gebed!" en de toespraak van den hofprediker Rogge uil Potsdam, over den juist op deze plegti zoo toepaseelijken _lsten psalm, vo] De inhoud der predikatie, komt hierop neder. De geestelijke wees erop, hoe Pruisen heden voor 170 jaren uit een klein begin zich 10l de koningsmagl had weten te verhefi □ en in den loop dier jaren , uit- en inwendig al sterker en bloeijender was geworden . tol op dil treffend uur, dat alle verbrokkelde Duitsch,. slainnieii weder onder de hoede en bescherming bragt van de Duitsche keizerskroon, die voor liet eerst. bel hoofd van een Ilohenzollerii zou drukken. "ij wees op de. godslasterlijke woorden van Koele.wijk XIV, die daar ginds boven aan hei plafond in gouden letters fonkelden. .De koning regeert door zich znlven !" —en I deze woorden Ie schande waren gemaakt. In zijn gebed smeekte hij 's Hemels zegen al'over het nieuwe Duitsche rijk en dei. i Duit ..hen keizer. Met een hrnischend nNun dankei All, Golt" eindigde de godsdienstige plegtigheid. De koning stond op en - I door alle prinsen, vorsten en graal' von Bismarck , de zaal door en regelregt naar.de estrade, waar ik achter de vaandeldragers stond. Voor de <■ bleef de grijze , bijna vier eu ze-vi-nt i;.-j staan, aan zijn regterhand den kroonprin zijne linker den bondskanselier; de vorsten bleven achter den koning staan. Mei bewogen stem, zeide de koning, dat de keizerskroon hem door alle Dvii ten , vrije rijkssteden en door de vertegenwoordigers van 'den Noord- Duitschen bond ws opgedraj en . dal hij haar aanvaardde en eene proclamatie aan hel gansche Duitsche volk had gerigt, die door den bondskanselier thans zou worden voorgelezen. De inhoud dier proclamatie is algemeen bekend. Na het voorlezen door den bondskanselier, trad de groothertog van Baden voo», en riep met luider stem: «Leve koning Wilhelm, de Duitsche keizer !"
Ouder het einde-100/e gejubel Tier gaiische vergadering, weid menig oog vochtig en den grijzen koning-keizer biggelden de tranen over de wangen. Men zag. hoe die Btatige figuur trilde van aandoening. I>e kroonprins van Pruisen huldigde zijn vader hei eerst door de handkus, maar de koning sloot hem in zijn armen en kuste hem herhaaldelijk , onder hel storten van tranen. Ook zijn broeder Karel en zijn neef, admiraal Adalliarl . zijn zwager, de groothertog van W'oiinar en zijn schoonzoon de groothertog van Kaden, werden door den koning omhelsd; de oudste vorsten drukte hij de hand, de jo Bte liet hij tot de handkus toe. De gaiische adering huldigde hem door diepe buigingen, die" de keizer met vriendelijk hool'dluiigeii beantwoordde. Graaf von Bismarck was een der laatste, die zijn meester hulde hragt. Ken rangorde kon bij de vcniioeijeude en langdurige ceremonie niet gehandhaafd worden. Ten slotte gingen keizer eu kroonprins de vaandels langs en spraken met de onderofficieren. Een oud doorschoten vaandel van 1813, welks gebroken schacht met moeite was zaanigehoiideii , boezemde groote. belangstelling in. Toen de keizer het paleis van koning Lodewijk XIV verliet, zonk het vaandel der llohi-n--zollern, en de nieuwe Duitsche keizersvaan steeg omhoog. De-s avonds was er in de prefectuur een tafel van 12ü couverts aangerigl en toch waren zelfs de generaal-majoor. niet uitgenoodigd. Eu gedurende de gaiische plegtiglieid donderden de duizenden kanonnen tegen Frankrijk* hoofdstad, onder In-I ge-juich der Duitsche soldaten in Versaille-s. . . .Ja, het is een wonderbare tijd! ( Utrechtsche Courant, naar het verslag' van een ooggetuige in de Neue Freie Presse). .
---
Vrouwen-Vereeniging voor Gezondsheidsbelangen.
In eene advertentie van de Leeuwarder Courant wordt eene oproeping gedaan aan belangstellenden, tot liet bijwonen eener meeting, waarop'de oprichting van eene Vrouwen-Vereeniging voor de gezondsheidsbelangen zal worden besproken. Zeer te wenschen is het m. i. dat eene dergelijke vereeniging tot stand kome. Bij de lagere klassen toch is eene groote oorzaak van armoede, een slechte gezondheidstoestand, omdat daardoor zoowel de ligchanielijke kracht als de lust om veel en goed te werken wordt uitgedoofd. De oorzaken van dien toestand te verminderenl), b. v. door verbetering van de woningen, door tot zindelijkheid aan te sporen niel alleen in, maar ook om en bij de woning, door het verspreiden van althans de hoofdbegrippen hoe de gezondheid kan verbeterd worden, is Int elnel van zulke vereenigingen, terwijl bovendien als er ziekte is ingetreden zij door eene gepaste verpleging b. v., dl n zieke trachten beter te maken. Een paai- cijfers wil ik aanhalen als bewijs welke gevolgen door het aanwenden van gezondheidsmaatregelen -verkregen wierden. Te Londen, in de wijk Lambeth (Southwark), waren ongeveer 40 huizen gebouwd, zonder dat de grond vooraf behoorlijk in orde gemaakt was door riolen enz.; de Sterfte was in die woningen, die meestal door meesterknechts van fabrieken , dus door telde menschen , werden bewoond, in 1851 als 55 op 1000. In 1852 werd zooveel mogelijk wat verzuimd was, hersteld, en in 1^33 was de verhouala 13 op 1000. Door verschillende maatregelen heeft men in Engeland ib' kaaernen voor de soldaten gezonder gemaakt. H.t ,-iiTlïe-cijfer verminderde daardoor; van 1830—36 bedroeg het voor de troepen van het vereenigele: koningrijk 14, in 1860—f.1 9,37 op 1000 en per jaar in 1565 slechts 8,86 op 1000. In- ISSI ware ii in Engeland voorschriften gemaakt voor de groote kosthuizen (comnien buiging houses), opdat er o zorg aan reinheid, luchtverversching enz. zoude bed worden. I Jij de cholera-epidemie nu van 1854 stierven in die huizen slechts 20 op 32,000, dat is 8 op 10,000, terwijl in <_r<-1».-c-] [.ouden de sterfte was 11 np 10,000 en in ei-iii htste wijken, nl. de- Potteries (Kenslngton), 259 op 10,000. Toonen deze cijfers aan welk eenen Invloed zulke maatregelen op den gezondheids-toestand kunnen uit-1,-n. ili.; maatregelen zullen tevens den moreelen and verbeteren, zoo zal b. v. ecu dier maatregelen, 'lii' zeker het eerst zal worden pon, nl. het meet bewoonbaar maken deT ji Aake-n elal el.- arbeidrr zijn 't __ Hamer vindt en dal 'In- uithuizigheid zal verminderen., waardoor het familieleven meer ontwikkeld zal worden. Zeer wenschelijk is hel 'lus m. i. dat cenccommistot verbetering d>sr volksgezondheid hier werkzaam zij. .Maar al i- zeel. lijk. .e uu Óók noodig en al kan er veel door besprekingen met de lagere klase-i-li-i-iid worden, ook deze vi zal over kunnen beschikken, lk hoop dat 'lic- geldelijke bijdragen niel geweigerd zullen worden aan de op te richten vereeniging, enueiat door maatregelen ai -» wordt, door de vermindering van di rzaken van ziekelijkheid en omdat zij maken, dat de arbeider door eigen hulp zal trachten voor! t<- komen, omdat zij In-m moreel opheffen—uitkomsten welke niet door ...einrichtingen, welke- ook el,- la",-re- klas iMi willen helpen en die toch . ■ ten, verkrewprden. Bovendien i- hel zeer waarschijnlijk dat ~,.„,- bijdrage te ge-ven izondheidsmaatret,,i stand te brengen, de uitgaven door de eente gedaan Ie- armen te ondersteunen zullen verminderen.
Ten slotte wensch ik nog de aandacht te vestigen
op een dergelijke vereeniging als ik hoop dat hier tut stand zal komen, in Engeland gevestigd, namelijk het nationaal vrouwengenootschap tot verspreiding van de kennis van gezondheidsleer , dat zich ten doel stelt: het schrijven en verspreiden van bevattelijke tractaatjes over alles wat betrekking heeft op bewaring der gezondheid, het oprichten van leesbibliotheken over het zelfde onderwerp, het houden van volksvoorlezingen , het opleiden vau ziekenverpleegsters en het ondersteunen en aanbevelen van maatregelen bij de regering ter bevordering van de gezondheid. D. O. E.
---