SCHOORSTEEN^ en STOOKPL.UTSEN. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van Leeuwarden; Gelet op art. 53 dar Verordening van Politie tor voorkoming on blussching van brand in dozo Gom Brengen by dezo ter konnis van de Ingozotonon, dut oerstdaags oon ondorzook zal plaats hebben naar het schoonhouden der Ocens, Schoorsteenen en Slookplaatsen, waar gestookt wordt, waarvoor een ieder, wien zulks aangaat, volgons art. 12 van opgomelde Verordening verpligt is to zorgon. Zij herinneren bij deze tevens, dat nalatigheid in do naleving dezer bepaling wordt gestraft overeenkomstig art. 471 no. 1 van het Wetboek van Strafregt, luidende: „Met eene geldboete van oon tot vijf franken ingesloten zullen gestraft worden, die nalatig gowoest „zullen zijn do Ovens, Schoorsteenen of Stookplaatsen „waar gestookt wordt te onderhouden, te herstellen „of te vegen." Burgemeester en Wethouders voornoemd. W. J. v. W. RENGERS. De Secretaris, P. A. BERGSMA. IJk van Gasmeters, BURGEMEESTER ex WETHOUDERS van Leeuwarden brongen ter kennis van de Ingezetenen, dat bij beschikking van den 12 Novomber 1881 door den Hoor Minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid is bopaald, dat tot 1 Januarij 1882 ioderon werkdag van 9 tot 4 uur, aan hot Ijkkantoor te Leeuwarden gologonhoid bestaat tot het aanbieden en verifiöron van Gasmeters. Leeuwarden, 18 November 1881. Burgemeester en Wethouders voornoemd, W. J. v. W. RENGERS. De Secretaris, P. A. BERGSMA. . --- BUITENLAND. ALGEMEEN OVERZIGT. 18 November. Het oordeel van do Fransche pers over de verklaring van het nieuw opgetreden kabinet in Frankrijk komt vrij wel overeen met hetgeen wij in ons overzigt van gisteren daaromtrent hebben gezegd. Een minder partijdig beoordeelaar, de Parijsche correspondent van de Times, laat zich daarover zelfs in de volgende bewoordingen uit: „Thans is de teleurstelling zeker gewettigd. De ingewikkelde en holle stijl van dit staatsstuk is verbazend. Niemand zou het houden voor het programma van een democratisch kabinet. Hoe kon een man van zoo vurige welsprekendheid er toe komen zulke alledaagsche volzinnen voor te lezen, die in de troonrede van een anderen Franschen souverein sedert de restauratie even goed op hunne plaats zouden wezen ? Men moet er heel goed over denken, om te ontdekken wat er in is en wat niet." In denzelfden geest spreken anderen. Maar, bovendien , men had van Gambetta ook andere dingen verwacht, die hij in zijn programma vermeld zou hebben, of liever men had ze iv meer radicalen geest voorgedragen zich gedacht. Het komt ons echter voor, dat daarin juist de verdienste van het programma is gelegen, dat het niet meer vraagt, dan het geven kan. En nog blijft de vr_ag, of het mogelijk is, dit doel naar behooren te bereiken. Gambetta zal al ziju staatsmanswijsheid en al het beleid noodig hebben, dat hij geput heeft uit de bittere ervaring van ziju staatkundigen en parlementairen loopbaan, om het schip van staat den juisten koers te doen houden. De weinige mannen van beteekenis, die hij in zijn kabinet heeft opgenomen, hebben zich door een voortvarendheid onderscheiden, die aan onbesuisdheid grenst. V/ij herinneren slechts aan de rapporten van Paul Bert over het onderwijs en zijne aanvallen tegen de geestelijke orden. In een afgevaardigde kan zulk een tentoonstellen van feiten ziju nut hebben, maar in een minister vau eeredienst en onderwijs is zulk een hartstogtelijkheid een gevaarlijk wapen. Nu weet men, dat Gambetta iv der tijd die redevoeringen in bescherming heeft genomen en zelf zich iv gelijken geest heeft uitgelaten. Hij zal dus met de verantwoordelijkheid voor het kabinet genoeg invloed en zelf beheersching aan den dag moeten leggen om zich zelf en zijne ambtgenooten, die niet slechts als zijne dienaren willen fungeren, binnen de perken der ministeriële verantwoordelijkheid te houden. Wegens het bosch moet hij de boomen niet over het hoofd zien en met het badwater niet het kind wegwerpen. De heer Lemoine, van do Débals, wijst dan ook op die groote verantwoordelijkheid van den heer Gambetta, die in plaats van niet ée'n portefeuille voor zich te nemen, thans tien heeft aanvaard, en alsof tien niet genoeg ware, er nog twee nieuwe bijvoegt. Na alle portefeuilles in zijn hand zijn , kan hij gemakkelijk van een homogeen ministerie spreken. Wat overigens de benaming van ,groot" of -klein" ministerie aangaat, daaraan hecht L.moiae weinig. Men moet, zegt hij teregt, ze allen aan 't werk zien. De ministeriële verklaring is te Parijs eu in de provinciën aangeplakt. Ook de circulaire, door den minister van buiténlandsche zaken aan Fraukrijks diplomiticke vertegenwoordigers gezonden, heeft teleurstelling geivekt. Zij wordt genoemd zonder algemeene beteekenis te rijn. De minister bepaalt zich tot de mededeeling, dat er een verandering van ministerie heeft plaats gehad en tot de verzekering, dat die verandering in geen enkel opzigt wijziging zal brengen in Fraukrijks vredelievende staatkunde naar buiten. Blijkbaar had men een staats-tuk verwacht, waaruit men de een of andere oorlogszuchtige bedoeling kon opmaken. De minister van oorlog heeft aan de troepen in Tunis geseind, dat hij door alle middelen, dio in zijn vermogen zijn, hen zal steunen en helpen. Dit blijkt dan ook reeds uit het voornemen , om eerstdaags weder 15,000 man naar Noord-Afrika in te schepen. Niet de keizer, maar de rijkskanselier van Duitschland heeft gisteren den rijksdag geopend met de voorlezing van een keizerlijke boodschap. Daarin wordt gewezen op de verblijdende uitkomsten op de rijksbegrooting van de gunstige werking der tegenwoordige economische politiek. Vervolgens wordt aangekondigd het verdrag met Hamburg, benevens ontwerpen betreffende verlenging der zittingsen begrootingsperioden, werkliedenverzekering, regeling der ziekenfondsen voor handwerkslieden, tabaksmonopolie en belasting op sterken drauk. Verder bevat de boodschap de verklaring , dat de regering streng vasthoudt aan hare tot nu toe gevolgde economische politiek en plannen voor hervorming van belastingen. Hierbij wordt gewezen op de noodzakelijkheid van maatregelen vau staatswege ter verzorging van invalide werklieden. Omtrent de buiténlandsche politiek worden de meest vredelievende verzekeringen gegeven. Meer bepaald wordt gewezen op de zamenkomsten te Gastein eu Dantzig als de uitdrukking van naauwe persoonlijke en politieke betrekkingen tusschen de souvereinen en hunne landen. Men ziet uit deze verklaring , dat de kauselier in al zijn grootheid en zonder een van zijn denkbeelden of plannen te hebben laten varen , uit den strijd te voorschijn is gekomen. Als een behendig medicijnmeester wijkt hij geen haarbreed van zijn genezingsplan af. Hij schijnt zich niet aan de „chronische ziekte" van de partijen te storen. Hij zal het scalpel tot genezing van de zieke maatschappij zetten in dat deel der wonde , dat het meest is aangetast. De Nordd. verzekert thans, in strijd met de opzienbarende verklaringen van de Post, dat de kanselier noch mondeling noch schriitelijk den keizer om ontslag heeft gevraagd. Het blad zegt, dat hij slechts volmagt heeft verlangd om met de beide zijden, natuurlijk de katholieken en de liberalen, de meerderheid vau den rijksdag, hierover in onderhandeling te treden , of zij eu onder welke voorwaarden, vereenigd of gescheiden , bereid zouden zijn de leiding van de regering te aanvaarden. De rijkskanseiier gelooft, volgens het berigt, op dit punt een beslissing te mogen uitlokken, eer hij besluit tegenover de minderheid zijn post te behouden , wier oppositie zich wezenlijk zamentrekt in den strijd tegenover zijn persoon. Hij verlangt de verantwoordelijkheid van een minderheidsregering, die aan de crisissen blootstaat, niet te aanvaarden , indien de meerderheid of een partij van haar bereid is het staatsschip op veilige wegen te leiden. De beslissing des keizers acht het blad te verwachten, nadat de rijksdag gevormd is. Wat van dit alles waar is, zal de tijd moeten leeren, want de ervaring van den laatsten tijd heeft geleerd, dat men op de officieuse Duitsche bladen alles behalve als op trouwe gidsen kan afgaar. Bovendien kunnen de omstandigheden soms groote verrassingen teweeg I brengen, waarop zelfs Bismarck nier. voorbe! reid was. De gespannenheid tusschen de clericale meerderheid in de Böijorsclie kamer en het mini3terie-L.lt?; neemt met deu dag toe. Nu weder was de bestraffing van het concubinaat door de regterzijde aan de orde gesteld. De regering wilde uit het oogpunt der openbare zedelijkheid gaarne hierin met haar mede gaan , ofschoon zij met de opportuniteit van het voorstel niet instemde, want het aantal onechte geboorten was sedert 1808 van 20 pet. tot 12 a 13 pet. gedaald. Het voorstel van een lid der linkerzijde, 0111 betreffende het voorstel van de regterzijde tot de orde van den dag over te gaan, vond bij beide partijen bijval, zoodat de regterzijde haar voorstel introk. Niettemin vreest men, dat deze het tot dit uiterste zal brengen, dat ze alle begrootingsposten zal verwerpen. Wat daarvan het gevolg zal zijn, i 3 wel te vermoeden , maar niet te hopen. Men acht het namelijk een ramp voor het land , als do regterzijde aan het bestuur komt, en dat zoowel uit het oogpunt der staatkundige en kerkelijke verdraagzaamheid, als uit dat der financiën . Men meldt, dat de fractiën derVerfassungspartei in Oostenrijk zich alle tot een groote oppositiepartij zullen vereenigen, die dan optreden zal tot bescherming van het element tot handhaving van de Oostenrijksche rijkseenheid en tot wettige bestrijding van het tegenwoordige ministerie en diens regeringspolitiek. De Hongaarsche delegatie heeft het crediet voor de bezetting van Bosnië en de Herzegowina goedgekeurd. Naar aanleiding van het adres vau antwoord op de troonrede heeft Castelar iv de Spaansche cortes een van die schitterende redevoeringen gehouden, waarin hij weder zijne democratische en republikeinsch gezinde denkbeelden ontwikkelde. Hij verklaarde echter jegens het vooruitstrevende kabinet- Sagasta welwillend gezind te zijn, maar vast te houden aan zijne denkbeelden. Evenwel zou hij zich thans, onder dit ministerie, onthouden van de verbreiding zijner denkbeelden. Hij zwaaide de regering lof toe, omdat zij bij de Italiaansche regering niet was tus3chenbeide gekomen in het belang van den paus, die, volgens hem, nooit zoo vrij was geweest als tegenwoordig. De carlisten en socialisten laakte hij sterk. De minister Sagasta betreurde het, dat Castelar zich niet kon vereenigen met den regeringsvorm, die alleen Spanje's roem op het oog had. De heer Canovas, het hoofd van het vorige conservatieve kabinet, hield toen een zeer scherpe rede tegen het regeringsbeleid jegens den paus. Hij keurde in scherpe bewoordingen de buiténlandsche staatkunde der regering af, inzonderheid met betrekking tot hare houding ter gelegenheid van de beleediging van het pausdom, bij het overbrengen van het lijk vau Pius IX. Ook de binnenlandsche staatkunde van het kabinet werd scherp gegispt. Hij eindigde met te zeggen, dat de constitutie van 1876 de banier zijne partij was. --- BINNENLAND. 's GRAVENHAGE, 17 November. STATEN-GENERAAL. TWEEDE KAMER. De Minister van Koloniën heoft zich allerminst to beklagon over gemis aan verscheidenheid bij de gevoorde discussiën over do Indischo begrooting. Hij weerlegde achtoroonvolgens do opmerkingen van administratioven, militairen, financiëlen, economischon en politieleen aard. Betrekkelijk do administratieve bezwaren en hij had hier het oog op do klagt van onmagt door don heer vau Doldon , vorklaardo hij, dat do aangehaalde voorbeelden niots bewijzen on haalde juist eonigo voorbeelden aan , dio van do onmagt doen blijken. Do gebrekkige policio heoft inderdaad tot klagen aanleiding gegoven. Het is oon feit, dat de in 1871 ingosteldo commissie nog niet tot eene niouwo regeling heeft gelold. Do Minister gaf too, dat de gevangenissen te bovolkt zijn, als een govolg van de verlenging dor revisie-zaken, maar do toestand laat overigens niot zooveel to wenschen ovor. Opzigtens hot landrentostelsel erkende do Minister, dat de regeling van 1872 onvoldoende is. Do dood van don ambtenaar, door hem naar Britsch-Indiö gezonden , om daar het laudrentc-stelscl to bestuderen, heeft do zaak vertraagd. De Minister meent, dut do Indischo Rogering en do Indische ambtenaren zich zeer vordionstolijk van hun taak kwijton. Mon heeft nog goen juisto gogovons. Gaat het dan aan ook hier over onmag' te klagen . aldm vr.og de Minister. Is do Kam.r or toe goregtigd als men nagaat dat ook in Nederland wetten, door do Groudwot verlangd, nog op zich laton waebton , on dat zoovele onderwerpen , dio men goregold wonscht , nog ongeregeld zijn na jaronlangon aandrang? Kn do schiijfinani.: gaarne wil hij paal en pork stollen, maar eoue behoorlijke regeling vorde-t dat do gowostelijke zaken in bijzonderheden worden behandeld. Met botrekking tot de financiële, e_onomiscko on militairo opmerkingen kon de Minister verwijzen naar hot aangevoerdo door de heeren van Gennep en do Bruijn Kops en voor de scheiding der twee administratiön naar dat van d_n hoer Gleichmm. Af.-hafïiag van uitvoerrogten zou do Ministor niotjdurven aanbovolon zonder equivalent, en k.achtig stond hij voordo voortzetting van nuttigo , openbare werken in Inliö , ook in don tog.nwooidigen toestand der financiën. De Minister deolt do ineening van don heer Kool, dat mon bij do reorganisatie van ons legor zal mocton lotton op do uitbreiding van ons grondgobi.d en op den aard der bevolking van hot nieuwe gebied en wees op do uitbroiding der voldbataillone. Ovcrigons zal niomand ontkennen, dat de vloot do oersto magt is om een vijand te keoren, vooral oan Europoschon, dio met do overbrenging van troepen te kampen zou bobben on in Indiö zou mooton landen. Hij beantwoordt achtoreonvolgens do speciale opmorkingen omtront het gotal officieren , — de formatie der kavallerie, waarvan de uitbreiding niet noodig werd geoordeold, —do artilloriesohool te Weltevroden , dio inderdaad zal worden opgeheven , en het vermoond besluit om onderofficieren uit Nedorlar.d niot tot officier in Indiö to benoemen, dat niet bostaat en dus ook niot behoeft te worden ingetrokken. Opzigtens de pandjonsdienston is oen nader onderzoek overbodig. Do maatregel beoogt do afschaffing van allo bijzondere dionston, ook die aan het Gouvernement. Bij hot bespreken der politieke bezwaren herinnerde de Min. den heor Wintgeii3, dat hot do pl'..' der Regering is, om ook do Mohammedaanscho godsdienstige begrippen te eerbiedigen , terwijl er niet aan wordt gedacht, om do hadji's van hoerendiensten en belastingen vrij te stellen. Do Borneo-zaak noopte don Minister te herhalon , dat Engoland herhaaldelijk heeft gezegd, dat de onderneming van v. Oberbeek een Inutor particulier karakter heeft en dat wij gocn ronrt op Noordelijk Borneo hebben. De minst aangename van zijne taak is een porsoonlijko zaak: do vorvanging van hot militair door hot civiel bestuur. Dit heeft enkel en alleen om politieke redenen plaats gehad: de overtuiging van don Gouv.-Gon., dat het oogenblik voor dio vervanging gekomon wa?. De zonding van don heor der Kindeion bodoolde het vaststellen der grondslagen van hot civiel bestuur en do Gouv.-Gen. was Bteeds van moening goweest, dat, zoodra die grondslagen kondon worden vastgesteld, het oogenblik voor de vervanging zou zijn gekomon. Nadat reeds g-ruimen tijd klagten waron ingekomen over do behandeling der dwangarbeidors en over de gevangenissen in Arjeh, — nadat uit zoor vertrouwbare bron het berigt was ontvangon, dat er in Atjeh een hok als provontieve gevangenis was, waarin een verblijf van tweo maand -n voldoende was om iemand te dooden — deelde do Gouv.-Gon. oenigo dagon vóór zijn vertrek aan den heor der Kinderun mode, dat er twee klagten waren ingekomen tegen ambtenaren, die regtstrookg stonden ondor do bevolen van den luit gou. van der Heijden, nl. kapt. Kauffinan en oen havonmeester. In een rapport van den Gouv.-Gon. werd gezegd, dat de instructie dezer zaken onmogelijk votrtgang kon hebben , als de gen. v. d. Heijden op Atjoh bleef; do aangeklaagdon toch zouden zich dan op zijne instructiën beroepen en hij zou in een strafzaak als getuige mooten^j worden opgeroepen, hetgeen een ongunstigen indrukÉl zou «aken en een slechten invloed zou hobben voorïg ons pas gevestigd gezag. Hij verzocht daarom den heor dor Kinderen de zaak aan gen. v. d. Heijden in 's lands belang bloot te leggen, en wel te doen uitkomen, dat de bedoeling geen andere was, dan to zorgen, dat aan ons prestige geen afoieuk zou worden gedaan. Afspraak was dat do zaak een diep geheim zou blijven tusschen den Gouv.-Gen., den hoor der Kinderen on gon. v. d. Heijden, en de Min. kan dan ook verklaren, dat de heer v. Lansborge, dio hom heoft ingewijd in de diepsto gohcimen van zijn bestuur, geen enkel woord over dezo zaak heeft gerept, — tot hot laat.t van December, toen hij mondeling vernomen heoft wat er van was. Wat aangaat de vorvolgingen, ton aanzien van dio tegen kapt. KaufTman word na de instructio besloten er goon govolg aan to gevon, maar do Procurour-Gon. hoeft bij schrijven van 30 Junij ISBI een vorvolging van den havenraoester gerequireord. Enkoio leden hebben de bedoeling to konnon gegeven om deze begroeting to verwerpen. De Min. waarschuwt daartegen en verzoekt hun uitspraak tot bij Hoofdstuk X uit to stellen, omdat mon do po.sten, wauitogon men bezwaar hooft, door amendemonton kan trachton to verwijderen, maar een vorworping der begrooting zou do Nod. administratie elochtsiu mocijolijkheden brongen. De hoeren Hoydcnnjck, Insingoren van Nispe" "Il j„. koldon nog nader hunno in/.igten botrclVcndo du ■" politiok, terwijl do heor Bastert -ieb onbovrou . tuigde. izu teltgr.) Morgen to 11 uur voortzetting^. T. T-'m" in ISSO, 'lat uo Bij onderzoek bloek der "•SJJ-j „mgto was, do wer- Ainst. Knnaal-Mnatschoppi) ondel.,loU(ien. De Noordkon behoorlijk to voltoono _o_oig_ht- ,h-pto gebragt. - zeehaven ia >"et °P gedacht wordon omtrent do be- Voi schillend «on^ ovorname, welke de concessie aan .°°g.._.■. voorbehield; maar het kwam der Regering nndiir voor, zich in dat vraagstuk to vordiepon, daar ?". do waardigheid van den Staal zich or togen vorz'otto op grond van strikt regt do oenvoudigo vervallenvèrklaring uit to spreken; hot geldt hior eon work van onmiskenbaar algemeen nut, en de Staat werkt. mede om vertrouwen in to boezemen aan hen, dio er, niet uit winstbejag, maar tor b.rordenng van het algemeen belang hun geld voor zouden geven; het kon dus niet aangaan, do aandeelhouders te doen booten met geheel verlies van hun kapitaal. Toon zochten de Ministers naar da grens tusschen de eischen van billijkheid en van Staatsbelang, on zy opende de onderhandelingen met een aanbod van ongeveer 32 l/a pet. vau hot niet goamortiseerd kapitaal; de waarde van dat aanbod was /"2 3ü-,000. D. aandeelhouders wenschten echter voordeeliger conditiën, tot tweemalen toe; toen meenden de Ministors oen stap vordor te mooten gaan on namen aan, het belang der aandeelhouders tot zokoro hoogte to verbinden aan do min of meer gunstige opbrengst dor kanaal- on havenwerken, mits blijvende beneden hot maximum der tot 191? toegestane garantie, on dit voorstel word eiudolijk door aandeolhouders aangenomen (Aug. 1SS0). Daarop werd een gedetailleerd onderzoek naar baten en lasten on z. ingesteld, en thans heoft do Regering haar voorstol ter wettelijke bekrachtiging voorgedragen. Do Staat komt daardoor in don vrij on eigendom, vni ook van achterstalligo vorderingen. Hij betaalt tot 191 < do nu gegarandeerdo annuïteit v.m ./ 300 000 voor do leening van 186 Sen keert aan do maatschappij ui do bruto-opbrongst der kanaal- en havonge den tot deze to zamen een bedrag van ƒ6,030,000 hebben bereikt, zijnde het haar volgens do concessio verleend subsidie, en dit tot een bedrag van minstens 2 ton s laars Mogt de Staat middolerwijl de rog ten op het kanaal willen afschaften, dan wordt hot restorende uitbetaald ad 2 ton 'sjaara of wel gekapitaliseerd in eens naar 4 pet. rento op rento. , ~ ~ , Uit een bijlage blijkt, dat tot dusver betaalde: de Staat ruim U millioen, Amsterdam ruim 6 millioen, on dat de gronden ruim 14 millioen opbragten. De overeenkomst wordt geacht te zijn in werking getreden met 1 Januarij 1881. ---