BEKENDMAKING. Db COMMISSARIS des KONINGS in de provincie Friesland maakt bekend, dat de passage over de BRUC over de Groote Molenader vau den Schalsumerpolder, bewesten Zweins, in den Rijksweg van Leeuwarden naar Harlingen, van den 27 tot en mot den 31 Augustus a.s. zal worden AFGESLOTEN, terwijl in het verkeer door eene HULPBRUG zal worden voorzien. Leeuwarden, den 22 Augustus 1883. J. N. WITTEVEEN, 1.-C. Kennisgeving. BI'RGEMKF.STER en WETHOUDERS MM Le*. U-arden brengen bij deze ter konnin van Belanghebbenden, dat wegens herstellingen aan de Gemeenteschool no. 10<.de lessen voor die School, in plaats van op 23 Augustus e.k., zullen aanvangen op Donderdag den SO Augustus d.a.v. Leeuwarden, don 22 Augustus 18S3. Burgemeester en ll'. thouders roornoemd, 3. J. BRUINBMA, h-B. De Secretaris, P. A. BERGSMA. --- BUITENLAND. ALGEMEEN OVERZIGT. 22 Augustus. Men weet, dat geen volk ter wereld kosmopolitischer is dan het Duitsche. Bijna geen streek op dit wereldrond, of ge zult er onze gemütliche Geschiifftsman aantreffen. Hij bont, evenals de Chinees in 't Westen, verwonderlijk den tact om zich in te burgeren, laat ons liever zeggen: in te dringen met zijne schmeichlende manieren. Hij blijft echter een Duitscher in hart en ziel en zal aan den uithoek der wereld nooit zijn Deutsche Vaterland vergeten, in lief en leed. Hoe streng ook in eigen vaderland veroordeeld, hoe goed ook behandeld in den vreemde, Heb Vaterland bovenal! Dit is een goede karaktertrek van het Germaansche ras, dat hij vertegenwoordigt. Die Wanderzinn maakt het den Duitscher, als volk, minder noodzakelijk, om zich koloniën te veroveren. Een politieke annexatie iv verre gewesten kent Duitschland op dit oogenblik nog niet. Trouwens, het zou zulk een kostbare liefhebberij ook moeijelijk zich kunnen veroorloven. Het kan zijn geld ]_ eigen land voor vrij wat practischer zaken gebruiken, en zijne landskinderen bovendien. Evenwel heeft de annexatiezucht van andere TOlken den Duitscher al lang verdroten. Hij zoekt ook naar een plekje grond in 't een oi ander door de beschaving nog onontgonnen streek , om daar zijn Geschaft te kunnen oen. Voor zulke zoogenaamde vreedzame annexaties, in het belang der beschaving ondernomen, schieten in den regel particu"e.w krachten te kort. Men dient voor 't op Je zedelijke bescherming van den aat te kunnen rekenen. Deze is eenigen fm ?e. en door zekere haudelsfirma Godeoy by den rijksdag gevraagd, doch door dit firm ♦ VaU- de haud gewezen , omdat die aanb 1 e'ni£ waarborgen van soliditeit oood. Thans is een andere firma, met «je Lüderitz, opgetreden, die metdenKafom ?lng JosePh een contract heeft gesloten erT i 6 Z^ldwestkuBt van Afrika te exploiteren vest'Q Sa l>e4uena een handelshuis te de r'^en' **e* '8 niet onwaarschijnlijk, dat deze T 8 bereid bevon(len worden voor aidie T neming aa" den rijksdag eene subsol,» ï ! VraSen • oni van Pequena een Duit- H tïme te mak™- Heke •jkt.al mePr M in,,ft'-. dat dekathote m^eestt,1ykheid ongezind is, om gebruik kerkel\en Van de Co,lceBSii:u der laatste zich _. ,e we*- De bisschoppen houden de wet -f werkolo°3 en doen, alsof zij circnlai i kenne,!' ondanks de uitvoerige daarin h °0r de regering hun toegezonden, De "Ulme.bev°egdheden ziju uiteengezet. 1'1'? h°U(Hn« der l,re,aten doet nratfaiü,, ' at va" deze ge« iiorteJTn'8 voor«p»'lin>ven. Het .schijnt, of *apen n;f B®nnge conoeaaWn het po!.. o"tevredfinl ü ,de hand wil «eve» . dat de De & e'd der b«volki»K ''-'' Schaft. «"«rg zulk.,,, al, daartoe door den keizer uitgenoodigd, door een reeks van binnen en buitenlandsche vorstelijke personen worden bijgewoond. Onder de laatstbedoelden telt men den koning van Servië, den prins van Wales en den hertog van Cambridge, den kroonprins van Portugal en don Russischen grootvorst Wladimir. Welligt komt ook de koning van Spanje. Men weet, dat Engeland het beloofde land der geestdrijvers is. Zoo dwaas niet, of men vindt er aanhang. Eerst wordt zulk hoopje tot een club, later tot een vereeniging, eindelijk tot een maatschappij uitgebreid , die hare vertakkingen minstens over alle deelen van het Engelsche grondgebied uitstrekt. Zoo hebben zich een honderd jaren geleden een vijftal personen vereenigd, die zich als volgelingen van den geestesziener Swedenborg uitgaven. In 1873 was hun aantal in Engeland reeds tot 4200 aanhangers aangegroeid. Zij noemden zich de leden der Nieuwe Kerk van Jeruzalem. Donderdag werd het eeuwfeest dezer vereeniging gevierd, waarbij de heer dr. Baely als feestredenaar optrad en met voldoening wees op de uitbreiding der .Nieuwe Kerk". Hij ging zelfs zoo ver van te beweren, dat bij den bloei van die kerk geen kerkgenootschap te vergelijken was. Hij meende tevens een verwijt te moeten weerleggen van geestdrijverij, waarvan men die secte beschuldigt. Ofschoon Swedenborg, naar hij verzekerde, nooit zich aan de buitensporigheden van het hedendaagsche spiritisme had overgegeven, hadden zijne volgelingen echter een groot deel van hunne vroegere theoriën opgegeven , ten einde hunne geloofsbegrippen zooveel mogelijk in overeenstemming te brengen met de hedendaagsche beschaving. De homerulers iv het lagerhuis roeren het in de laatste dagen weder erg, en ontzien zich niet allerlei lastertaal naar het hoofd der regering te werpen met betrekking tot het beheer in lerland. Het baat al heel weinig, of de leden van het kabinet daartegen protest aanteekenen ; de heethoofden gaan met teugelloozen hartstogt door hun invectiveu te slingeren. Er loopt weer een gerucht, dat de heer Gladstone vóór de nieuwe zitting zal aftreden en dat lord Granville hem vervangen zal. Wat zouden de tegenstanders vau het openbaar onderwijs ten onzent wel zeggen, als ze vernamen, dat behalve voor de kostbare schoolinrigting, hun beurs nog bovendien werd aangesproken voor de bekostiging van eenige duizenden geweren en uniformen voor de „schoolbataillons" ? Welnu dat voorregt bezit nu de burgerij van Parijs, die eerlang haar zak moet openen om voor dat doel 12,000 geweren en even zoovele uniformen te betalen. Men rekent op 20 a 24 bataillons en ook op .twisten en naijver". Alsof er, God betere het, al niet twisten en naijver genoeg op schoolgebied plaats hebben; komt daar nu nog bij de militaire naijver van candidaatsoldaten van 10 —lü jaren, dan staat het te vreezen, dat de jeugdige Fransche hoofden al mooi op hol worden gestuurd. Maar dat is de geest van onzen tijd: een jongmensch van dien leeftijd moet in ziju hersenen alles kunnen opstapelen, tot de pelotonschool in cluis. Waar gaan wij heen ! Naauwelijks is do strijd in de pers ten einde over de uitzetting van den Belgischen snoever Boland, of zij vangt een nieuwen aan over de niet-uitzetting van den revolutionair Zorilla. De meeste republikeinsche bladen verheffen hun stem ten gunste van het „heilig asylregt", en sommigen, die de regering aansporen Spanjo's vorderingen te wederstaan, verklaren, dat zij den moed eener geavanceerde republiek moet hebben tegenover het slechte bestuur van een Bourbon; eene uitzetting om staatkundige redenen is en blijft altijd eene vermomde uitlevering. Nu de herstemmingen voor de gewestelijke raden afgeloopen zijn, blijkt dat do republikeinen door nieuwe aanwinst in 80 van de 90 departemonten de meerderheid hebben. Te Toulon is op het gebied der vrijdenkerij weder iets nieuws vertoond: een burgerlijke doop. De aanstaande „burger" WM bij deze gelegenheid met een phrygiach mutaje en een rood zijden band om zijn midden getooid, hij werd op eeue banier neergel. ontviug zoo door een „volwassen burger" den doop. Men heeft nu iv Frankrijk een burgerlijk huwelijk, een burgerlijke begrafenis en ten laatste een burgerlijken doop, en dat alles, omdat men de bourgeoisie verfoeit. Vivent les principes ! De koning van Spanje zet zijn togt door het land met veel succes voort. Overal wordt hij met uitbundig gejuich ontvangen en steeds heeft hij een gepast woord ten beste voor de bevolking en de inrigtingen die hij bezoekt. Men zegt, dat er ernstige oneenigheden in den boezem van het kabinet ziju uitgebroken betreffende de vraag, of de koning een buitenlandsche reis zou ondernemen. De minister van buitenlandsch'! zaken moet zich daartegen beslist hebben verklaard, op grond dat zulk een bezoek, vooral aan het hof te Berlijn, den wrevel van Frankrijk zou opwekken. In 't algemeen verklaarde de minister zich tegen elke internationale verbindtenis. Men vermoedt, dat het kabinet-Sagasta spoedig gewijzigd zal worden. Het gerucht, dat op de koningin een irislukte aanslag is gedaan, is tot dusver niet bevestigd. Nu de cholera in Egypte tot dealledaagsehe zaken gaat behooren eu de Nijl geen vrees voor OTeratrooming meer baart, komen er weer onheilspellende berigten aangaande den opstand in Soedan. De valsche profeet roert daar steeds ziju staart en is vau plan naar Khartoem op te trekken. Een op handen zijude ministeriële crisis wordt gelogenstraft . --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 22 Augustus. In eene gisteren gehoudon buitengewone civiele zitting van het Hof alhier, gepresideerd door den heer mr. "W. B. S. Boeles, is de hcor mr. W. R. Alingh beëedigd als vice-president der Arrondissement* Hogtbank te Assen. Heden is do heer mr. E. M. van Baumbauor, tot dusver ambtenaar van het O. M. by de kantongeregton in het ressort Haarlem, doch benoemd tot substituut officier van justitie bij de Arrondissements- Regtbank te Winschoten, als zoodanig beëedigd. In do daarop gevolgde criminele zitting is Hondrikus Bovenberg, Jlti jaren, wononde te Deventer, thans gedetineerd, schuldig verklaard aan: n. diefstal bjj nacht op een bewoonde plaats; b. diefstal bij nacht in een tot bewoning bestemd huis, met bohulp van buitenbraak en inklimming, zulks met vrijspraak der verzwarende omstandigheid van buitenbraak hij den diefstal sub oor indiscreties behoeft te vreezen. AVat men zul gelieven te zenden, dient slechts als bouwstof voor de grond«lagen vaa zjja arbeid. Die gegerens zullen niet publiek worden gemaakt en, desgevordord, zal de schrijver zich bij het weergeven vun tijfuis onthouden de bronnen te noemen, waaraan dio ontleend zijn. Hij wil zolfs beloven, de verstrekte geschreven stukkon na gebruik terug te zenden. — Dezer dagen is gemeld, dat tusschen do Nederlandsche en Duitsche Regwringen voortdurend onl'rhnndelingen worden gevoerd over eon tractaat tot verzekering van het autoursrogt, en dat daarbii tractaat, don 19 April j.l. tusschen Frankrijk en Duitschland gesloten, tot grondslag zou worden genomen. Doze conventie, wolko door do respectieve pa is goedgekeurd, is bestemd tot vervanging van de verschillende overeonkomsten door Frankrijk met do Staten van den ouden Duitsehon Bond geslotun. De grondbeginselen van al deze overeenkomsten ztjn dezelfde. Keeds in 1870 en 1875 waren eerst tusschon Frankrijk en den Noordd. Bond , vervolgens tußsehen Kr.u.krijk en het Duitsche Keizerrijk onderhandelingen gevoerd om tot eene Dienwe schikking te gereken ; in het vorige jaar had Duitschland het initiatief genomen tot hervatting der afgebroken onderhandelingen, wolko ditmaal slaagden. De staat zijner wetgeving gedoogde niet eene voor de auteurs zoo bevredigende convontio te sluiton als de tractaten , onlangs met Spanje en BelgiS gesloten; nogtans mag do nieuwo regeling eeno wezenlijke verbetoring genoemd worden. Art. 1 verzekert aan de auteurs hot wederkeorig genot van do behandeling, welke zij in elk der beide landen ondervinden, volgens de gewone fermulejdaarby verdient het echter opmerking, dat do bescherming zich uitdrukkelijk tot do handschnfien bepaalt, maar niet tot de photographiöu , omdat do Duitsche wet dezj niet met kunstwerken gelijk stelt. Do regeling omtrent de photographien is bij protocol aan nadere ondorhandelingon voorbehouden. Art. 7 , dat in do practijk eene groote vereenvoudiging brengt, bepaalt: ,Ten einde, nan alle werken van letterkunde of kunst do bij art. 1 bopaalde bescherming te verzekeren en ten einde de auteurs van gemelde werken , behoudens tegenbewijs, als zoodanig wordon beschouwd en dientengevolge voor do regtbankon van beide landen toegelaten om tegon nadruk vervolgingen in te stollen , zei het voh!' dat hun naam op den titel van het werk, onder de opdragt of het voorberigt of aan het einde van het werk worde geplaattt." Do gunstige overeenkomsten, zooals dio tußschon Frankrijk en Spanje, loggen aan do auteurs do verpligting op, hot boataan van bun regt in het land van oorsprong to regtvaardigen door vertoon van oen certificaat, afkomstig van do bevoogde autoritoit van dit land. Zolfs deze fuimaliloit is lij het nieuwe tractaat opgehovon. Wat de onderhandelingen vooral hoeft vertraagd , is da kwostie van het vortalinggregt, dat tusschen landon, die dezolfde taal niet spreken, van veol grooter practiscU belang is dan do kwestie van overdruk. Bij dit jongste tractaat heeft Frankrijk het door zijno jurisprudentie erkende beginsel doon zogovieren , volgons hetwelk do Bcbrjjvor of zjjno rogthobbondon do vertaling oveuala don ovordruk van zijn work onder dezelfde ouintuudighadea on gedurende donzollilon tijd kan beletten. Dn Duitsche wetgeving vorzette zich togon do erkenning van eon zoo absoluut beginsel; van weeriltydon moest or ioto worden toegegoven, en zoo looi; lo is mon tot dezelfde bepalingen gekomen: „Do schrijvers vun elk der boido landen zullon in het andtra land het uitsluitend vertulingsrogt hunner wernou gonioton g. rendo 10 jaren, nadat de door bon geautoriseerde vertaling van bun werk in hut licht i* renohaaeil tlinf zal in eon dor boido landen iv h, t licht moeton wordru gegeven. Om het voorregt van deze bepaling to genieten, zal de bedoolde gcautoriseordo vertaling in huur gehot 1 binnen driejaren na de uitgavo van het oorspronki work moeten verschijnen." (Art. 10). Ben protocol regelt do toepasselijkheid vun het trmiim! op dl vóór zjjuo in workingtroding uitgegeven werken. ( 11. e. h. li.) — Door mr. D. de Vries, adrooaat en verdediger van den door het Greregtatof te Arnheni reroordeelden en gewezen gemeerite-ontvanger tfl I uiten, I». _. liorsrlmg, ia namens hem caaaatio aangütookeud togen het arrest, waarbij hij tot i_i jaar tuchthuiattraf veroordeeld ia, — Is het ophalen en exploiteren der jfaocalia enz. voor vele en ook voor deze gemeente eene belangrijke bron van inkomst, voor de gemeente Leeuwarderadeel is liet dit nog niet. Zoo bedroeg het provenu der verkochte faecalia, asch, vuilnis enz. over 1882 te Wirdum ƒ482.42'/, en te Stiens ƒ481.75, terwijl het eene uitgaaf medebragt respect! vel ijk van ƒ560,51 eu / 546.08. — Onlangs werd medegedeeld, dat een persoon, zich uitgevend* voor een knecht vau den baron van Pal landt, met eene lijst rondging om giften in to zamelen voor de slagtoffers van de ramp bij Moddergat. De man gebruikte dil middel slechts om geld te krijgen. llij is thans door de policie te Arnhem opgespoord en gearresteerd. De man is een zekere flulstein. — Het Hof te 's Hage heeft in raadkamer mr. A. K. J. van der Drift, lid van den Sehiedamscliem Gemeenteraad, verwezen naar de openbare zitting, als verdacht van valschheid in geschrift en het desbewust gebruik maken daarvan. — Op den sneltrein, die eergisteren 1.47 van 's Bosch naar Nijmegen vertrok, is tusschen de stations Nuland-Genen en Oss een schot gelost. De kogel doorboorde de ruiten. De justitie doet onderzoek. — In het Diaconiegesticht te 's Hage is overleden de oud-strijdev van Waterloo Gerritsen. Hij was 88 jaar oud. — Gisteren is ta 's Hage gehouden een wedstrijd in het schoonrijden, waaraan 50 paarden deelnamen. De jury wees den In prijs van ƒl5O toe aan Victoria van den heer J. de Boer te Wateringen , den 2n prijs van ƒ 100 aan den heer Enthoven en den 3n prijs, ƒ5O van de itileggelden, aan Anna van den heer J. de Goey te Utrecht, door pikeur E. C. Niekerk gereden. De beide andere paarden waren door de eigenaars zelf bestuurd. Deze eerste wedstrijd werd als volkomen geslaagd beschouwd. Daarna werd eene harddraverij gehouden , waaraan 17 paarden deelnamen. De le prijs van ƒ3OO werd gewonnen door Thabor van den heer Lohtnan te Bussurn, de le premie van ƒ 100 dbor Willem 111 van den heer P. Bromberg te Alkmaar en de 2e premie , ƒ5O vau de inleggelden, door Diana van den heer A. J. Jurgens te Oss. ___— Het Policieblad bevat de volgende bekendmaking : Pieter Hubert van Mechelen (kloosternaam Salesius) broeder in de orde der Onbevlekte Ontvangenis, geboren in het jaar 1861 te Voerendal, bij Heerlen (Limburg), gestalte klein , kleur blozend , aangezigt langwerpig, haar zwart en krullend, wordt verdacht zich te hebben schuldig gemaakt aan feitelijkheden tegen de eerbaarheid , met gewelddadigheid ondernomen of uitgevoerd, ten opzigte van een vijftiental kinderen vau het mannelijk geslacht, tuaßehen de negen en twaalf jaren, aan welke hij te Helmond onderwijs gaf. Hij heeft zich op 17 Julij jl. uit het klooster te Helmond begeven naar een klooster van dezelfde orde te Maastricht, eu is, na zijne geestelijke kleederen te hebben afgelegd, op denzelfden dag gegaan naar de woning zijner ouders te Heerlen, van waar bij zich op 12 Augustus jl. heeft verwijderd. De officier van justitie te Itoermoud verzoekt opsporing, aanhouding en berigt. — Aau de sterre wadi t te Utrecht is het berigt ontvangen, dat prof. C. 11. I. Peters, directeur der sterrewaclit te Clinton in Nevv- Jersey, in den morgen van 13 dezer eeüe nieuwe planeet ontdekt heeft, de23-leder asteroïden. Merkwaardig is het, dat deze planeet van de ie grootte is, terwijl die, welke in de laatste jaren gevonden werden, meestal van de 11e tot 12e grootte waren. Vermoedelijk bevindt zij zich digt bij haar perihelium, daar het anders onverklaarbaar zou zijn, dat zij niet eerder ontdekt is. —De sergeant B. van het 3e bat,Be reg. inf. te Zutphen, die onlangs als korumandaut der kazernewacht met der in die kwaliteit aan zijne bewaring toevertrouwden sleutel de soldatenkeuken opende, zich een «tuk vleesch van de soldateumenage toeè'igende en dit voor eigen gebruik liet gereed maken, is dezer dagen voor dat feit door den Krijgsraad te Arnhem veroordeeld tot eene cellulaire gevangenisstraf van 4 maanden eu degradatie tot soldaat. — De Londensche correspondent der N. Relt. Ct. meldt, dat gisteren op de beurs te New- Vork ecu halvo paniek heerschte tengevolge van de bijzonder sterke daling der Denver Rio Grande Obligatien, die te wijten was aan de geruchteu, dat de benoeming van eenen „receiver" ophanden is, dat de intrest op de obligatien voor een bepaald tijdperk zal worden teruggebragt op 5 pet. De geheele lijbt sloot op de laagste koersen. Er worden moeijelijkheden verwacht. — Bij arrest van het Geregtshof iv Noord- Urabant van gisteren is het vonuis der Arrondissements-Regtbank te 's Hertogenbosch, waarbij de notaris S. Jiskoot te Veen uit zijn ambt is ontzet, bevestigd. De adelborsten der Late klasse F. Bauduin, J. a. M. Bron, VV. FJouwiug en L.J. H. Willirige , behoorende tot de rol van Zr. Ma. opleidingsschip Anna Pauhwna, J. W. van Aalst, J. Albarda, A. L. de Kruyh" en P. J. Serie, dienende a3ii boord van Zr. Ms. instractieschip Marnir, worden met 15 September as. op non-activitoit gesteld. — Men schrijft uit Amsterdam aan het Utr. Dbld., dat voor de tentoonstelling3-loterij zoovele voorwerpen voor de verlotiug aangekocht zijn, naar liet schijnt meer ten gerieve vau de exposanten , die er geen weg mede zouden weten, dan van de koopers van loten, die, als zij die voorwerpen trokken, er ook geen weg mede zouden weten. Zoo bijvoorbeeld zijn tal van allerkostbaarste japonnen aangekocht, die niemand dragen kan. Wat. meer is, het heeft al den schijn alsof uit de talrijke japonnen juist, bij voorkeur de onbruikbaarste voor de loterij zijn aangekocht. En deze opmerking geldt niet enkel voor japonnen, maar voor tal van andere voorwerpen meer. Als de loterij eenmaal uitgetrokken is , zal menigeen , die een prijs wint, daarmede verlegen zijn eu bijna den trekker van een „niet" benijden. — Het le nummer van „FariS-IscMa" zal 26 dezer verschijnen. De voornaamste teekenaars en auteurs van Parijs hebben bijdragen gezonden. Het nummer zal 1 fr. kosten, maar er zullen exemplaren van 20, 10 en 5 fr. worden verkrijgbaar gesteld. In ons land is de heer Allert de Lange te Amsterdam namens het comité met den verkoop belast. Den 29n Augustus as. hoopt do commissie voor inwendige zending in deze provincie et-n Zondingsdag te houden in do Chr. Oorof. kerk te Leeuwarden. Inleidend woord door ds. vau Andol, van Leeuwarden. Reis door Friesland, schetsende den Uodsdienstigon toestand, mot overzigt van onzen arbeid, door ds. Douma , van Dragten. Gelegenheid tot vragen on opmerkingen. Keferaat over do vraag: „Welko tot hiartoe onge bruikte kraakten kunnen in den Kvangelisatioarbeid worden aangowend ?" Referent ds Yel'.okoop, van Oenkerk. Gelegenheid tot discussie. Kort woord van den penningmeestor. Roferaat door ds. Eerdmans, van Wunswerd a/d Streek, over do vraag: „Gcddt do spreuk van Groen van Prinsteror: „In ons isolement ligt ouze kracht," ook vcor de Chr. Garof. kerk in haar Kvangelisatioarbeid ':" Vrije discussie. Referaat over de vraag: „Geeft hot tegenwoordig leven der gemeente bewiji van een gezonde opvatting der waarheid V door ds. Alting , van St. Anna Parochie, met discussie. Slotwoord door ds. J'lzingn, van Stiens. ---