BEKENDMAKING. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van Leeuwarden maken bekend, dat in het Gemeenteblad no. 25 is opgenomen eene wijziging dor Verordening op de Genees-, Heel- en Verloskundige behandeling van Behoeftigen in de gemeente Leeuwarden. Bedoeld Gemeenteblad is tegen betaling van 5 cent per exemplaar verkrijgbaar ter Gemeente- Secretarie. Burgemeester en Wethouders voornoemt!, P. LYCKLAMA h NIJEHOLT. De Secretaris , P. A. BERGSMA. --- BUITENLAND. ALGEMEEN OVERZIGT. 10 September. De nadere bijzonderheden, die omtrent het Belgische schandaal van den 7den dezer bekend zijn geworden, bevestigen de meening van alle weidenkenden , dat een donkere vlek is geworpen op de mannen , die, hetzij door nalatigheid , hetzij door opzet, aanleiding hebben gegeven, dat het tot zulke uitersten is gekomen. Niet alleen, dat de clericale bladen met iegtmatige verontwaardiging, maar ook met zekere overdrijving, van het gebeurde gewag Diaken , ook de liberale bladen bevedoor de beschrijving van het voorgevallene de schandelijke houding der menigte. Het was, in een woord, een klopjagt door bezetenen op onschuldigen, ontoerekenbaren gehouden. De staaltjes vau waanzin, waaraan men zich overgaf, doen denken aan middeleeuwsche drijvers door politieken waanzin opgewonden. Het opmerkelijke , ofschoon niet ongewone daarbij was , dat de vrouwen zich dikwijls als furieuses hebben gedragen. Als door wanhoop gedreven gilden gansche groepen onderwijzeressen de verbijsterde manifestanten tegen en dreigden hun niet met vuisten, maar hieven drie vingers dreigend op onder de kreet: „Gij hebt u geweten verkocht voor drie francs! de poort uit ellendige landslui!" en daarop volgde het bekende geuzenlied : „Weg niet Peereboom , boem, boem !" Andere weder sloegen de verschrikte landlieden in het gelaat , hun toeroepende: „Gij looze huurlingen der priesters, die ons tot den bedelstaf willen brengen." Men had het reusachtige beeld van een pastoor over de straat gespannen en liet aan kleine ballons dergelijke figuurtjes op , die onder oorverdoovend gefluit en geschreeuw door de lucht fladderden. Men ontrukte de vaandeldragers de vlaggen , aan de muziekanten de trommels, scheurde ze aan flarden en sloeg daarmede de ongelukkige boeren op het hoofd en in het gelaat. Men trapte al wat in de oogen der clericalen eerbiedwaardig en heilig was, onder de hevigste verwenschingen te pletter. De politie en de burgerwacht renden of sloegen op de menigte als bezetenen is, waardoor de verbittering en de verwarring nog grooter werd. Zelfs de burgerwacht _pgureerde meer dan ze beschermde. Ja zelfs, hielp ze bedektelijk de opgewondene nienigte hare wraaklust bot te vieren. En thans wordt de strijd voortgezet in de pers. De clericale bladen geven bedektelijk aan het hoofd der gemeente de schuld. Hij Wa.s, zeggen zij, van te voren verwittigd, dat haudtastelijkheden zouden plaats hebben. Hij had dus öf de demonstratie moeten verbieden öf maatregelen moeten nemen om het verstoren der orde te voorkomen. De liberalen hunnerzijds beweren dat het een uittarten was van de clericalen, om in een ultra-liberale stad als Brussel een tegen-betoogingj te houden. Hoe het ook zij: de dag van Zoudag zal fcewisselijk door het Belgische volk niet vergeten worden. Aan de zaak van het liberalisme is een ernstige knak toegebragt. De verdeeldheid onder de bevolkiug is er door toegenomen en de toekomst van de onderwijszaak in nog grooter gevaar gebragt. Gelukkig, dat de Nederlandsche liberale pers eenstemnng het gebeurde afkeurt eu de zijde der gehoonde partij kiest. Zoo iets , zegt zij te regt, zal in Nederland nooit gebeuren. De heer Salvijns, van de regterzijde , heeft gisteren in den .senaat een rede gehouden over het voorgevallene te Brussel op Zondag 1.1., *HJ eindigde zijn ■ rede niet een motie voor te stellen, inhoudende dat de >enaat de plaats gehad hebbende ongeregeldheden ten krachtigste afkeurt. Deze motie werd bestreden door den heer Graux, die de verantwoordelijkheid van den burgemeester trachtte af te werpen, onder opmerking, dat er van beide kanten wanordelijkheden werden gepleegd. Hij stelde een besluit voor, ten doel hebbende, dat de senaat geen gevoelen in deze zaak zou uitspreken, voordat het regterlijk onderzoek zou zijn afgeloopen. Dit voorstel werd met 42 tegen 16 stemmen aangenomen. Daarna is de motie van den heer Salvijns aangenomen met algemeene stemmen. Het clericale Journal de Bruxelles zegt: «De belastingbetalende burger_ zullen dus den dans betalen, dien de heer Buis niet belet heeft! Dit zal een der gevolgen zijn van het gedrag van onzen burgemeester." Dat de radicalen in Frankrijk niet zeer ingenomen zijn met het antwoord vau den president der republiek op het adres hunner partij, liet zich verwachten. Hunne organen houden echter stok-stijf vast, dat de heer Grévy de constitutie niet schendt door de kamers te doen oproepen. Hij is, zeggen zij , in elk geval verpligt zijn invloed op den eersten minister uit te oefenen, om dezen te noodzaken aan dien pligt, bij de grondwet voorgeschreven , te voldoen. Naar luid eener te Parijs ontvangen dépêche uit Hongkong, is de scheepsmagt van den vice-admiraal Courbet in open zee gegaan , in zuidelijke rigting. Het heet, dat zijne operaties nu tegen het eiland Hainan zouden gerigt zijn. Van andere zijde is echter herhaaldelijk gemeld, dat de vlootvoogd, alvorens weer iets ernstigs te ondernemen, opnieuw van ammunitie voorzien moet worden. De Standard berigt uit Berlijn , dat de onder-koningen van Vunnam en Quang-si uit Peking bevel ontvangen hebben , Tonkin aan het hoofd hunner troepen te overmeesteren. Na de grenzen o vergetrokken te zijn, zullen zij langs verschillende wegen naar het zuiden marcheren. De onder-koning van Vunnam trekt zijn strijdkrachten te Yun-Rang zamen. De Pall Mali meldt, dat de schade aan de forten en hat arsenaal te Fou-Chow door admiraal Courbet toegebragt, zoo goed als zonder eenige beteekenis is. Alles is reeds hersteld. Het arsenaal is niet in brand gestoken, van al het buskruid is niets ontploft. De cholera eischt in Italië al meer en meer offers. Volgens het laatste officiële bulletin zijn in de provincie Napels 235 choleragevallen aangegeven, waarvan alleen in de stad Napels 231. Het cijfer der dooden bedroeg respectivelijk 9G en 05. In het overige Italië omstreeks 150 gevallen, waarvan in Gunea 20, in Genua 55 en te Spezzia 37. De opgewondenheid der bevolking te Napels heeft voor een staat van verdooving plaats gemaakt. Men kan als het ware geen hand aan het werk slaan ; 10,000 visschers en duizendearbeiders zijn werkeloos. De arme bevolking wordt rijkelijk met vleeschspijzen gevoed en de regering heeft de opdrijving der vleeschprijzen tegengegaan. De regering kwijt zich overigens uitmuntend van hare taak door de noodlijdenden aan niets te doen ontbreken en de geneeskundige dienst goed te regelen. De bevolking begint dan ook meer vertrouwen in de geneesheeren te stellen en is ook te bewegen de zieken naar de hospitalen te doen vervoeren. De koning en de koningin zullen aan de geteisterde stad een bezoek brengen. Een ongenoemd Zweedsch menschenvriend heeft een som van ƒ33,000 aan de Italiaansche regering gezonden Voor de cholera-lijdere. De demonstraties tegen het Engelsche hoogerhuis duren voort. Te Glasgaw had Zaturdag een optogt plaats, die rerscheidene mijlen lang en naar schatting door 70,000 personen gevormd was: hij werd op door 50 muziekkorpsen. He. parlementslid Treem hield een rede, waarin hij verklaarde. dat de liberale partij ren plan tras dekieswet door te zetten en dat het ontwerp, door of zonder lord Salisbury, tot wet moest verheven worden. Te Swansea en te Carlisle hadden optogten plaats van 50,000 en 15,000 personen. Bene bijeenkomst van Salvationisten Zondag te Worthing aanleiding tot een ergerlijk spektakel. Hel gepeupel vernielde de .barak" van het „leger'" en smeet de glazen in bij eenen der «officieren", eenen z<*keren Ibail. Deze, zijn christendom vergetend voor zijne glasruiten, vuurde onder den hoop en kwetste een huurkoetsier. Hij werd daarvoor gevat. Het Russische regeringsblad publiceert een door den keizer bekrachtigd van den rijksrarul, krachtens hetwelk de werking van de bij besluit van 14 Augustus 1881 ingevoerde maatregelen tot instandhouding der staatsorde en der openbare rust voor den tijd van drie jaar is verlengd. Tevens is bepaald, dat de bij besluit van 17 Augustus 1883 voor Petersburg, Moskou en eenige andere steden vastgestelde buitengewone maatregelen voorloopig nog voor den tijd van één jaar van kracht zullen blijven. --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 10 September. Tot brandmeester dezer gemeente is door Burgemeester en Wethouders benoemd de heer S. Leopold, commissionair alhier. — Maandag avond j.l. is in eene buitengewone vergadering van heeren officieren der dienstdoende schutterij , onder eene hartelijke toespraak van haren waarnemenden kommandant, aan den sergeant-majoor bij die schutterij L. G. L. Hoekstein aangeboden een fraai met zilver gemonteerd inktstel, ter gelegenheid van diens 25-jarige dienstvervulling. — Aan de gisteren gehouden harddraverij met paard en chais in de Schrans onder Huizum namen 16 paarden deel. De prijs van ƒ 100 werd gewonnen door den bruinen ruin Dibbels van den heer J. H. Bierma te Oude-Bildtzijl, pikeur A. Siderius. Het laatst was in de baan het paard van den lieer IJ. L. Kinguia te Jellum, pikeur W. de Boer. — Bij de harddraverij te Gauw van 3-jarige paarden is de prijs van ƒ4O behaald door den zwarten ruin van den heer D. Jaarsina te Koudum, bei-eden door den eigenaar, 't Laatst in de baan was de zwarte merrie van den U-er Galama te Bolsward. — Aan de gisteren te Workum gehoudbn harddraverij door paarden onder den man, van wege den logemeuthoud _r B. Walta, werd door 10 paarden deelgenomen. De prijs van /100 werd behaald door de /.«arte merrie na deu heer I). Jaarsina te Kouduin . door hem zelven bereden. Het cadeau , een fraai hoofdstel, viel ten deel aan de zwarte merrie van den heer IJ. J. UpmateArum, pikeur J. Bruinsma. — Trof men tot dusver de uit Z.-Amerika afkomstige zonnebloem (Helianthus annuus) in onze streken slechts als tuinplant aan, men kan ze thans ook als landbouwgewas zien telen. De heer W. Bierma te Oude-Bildtzijl heeft n.l. een akker, groot 5 pondernaat, waarop alleen zonnebloemen gekweekt worden, hetgeen natuurlijk een eigenaardig gezigt oplevert. Het zaad bevat vele oliebestanddeelen van eene uitmuntende hoedanigheid, terwfjl engels, welke hier eene enorme dikte hebben, evenals de hennep, tot touw verwerkt kunnen worden. De ondernemingsgeest, dien de heer Bierma ook hier in dit geval aan den dag legt, verdient alle waardering en het zou te wenschen zijn, dat, bij de tegenwoordige lage graanprijzen, de/e cultuur ruime winsten kon oplevi — Het vralag omtrent de verwachtingen vau den oogst in de provincie Priesland luidt als volgt: " Overal in de provincie, waar rogge verbouwd is, belooft zij een goeden o het gewas is forsch, alhoewel in Dantuniadeel hier en daar de roest was waar te nemen. Garst. Weinig verbouwd. is mede zeer goed. ook hei stroo is be Klaver. De eerste mede der klavi i uitmuntend opgeleverd, vooral deroode. _ beweiding n.- het voor de witte wel wat droog. Haver. Deze heelt hier en daar v. el van de droogte g<. den; in de omstreken van Witmarsum beloofl zij echter veel, zoowel bet stroo ai: het beschot. Koolzaad. Is weinig rerbouwd geworden, waar het echter gezaaid is, is zoowel kwaliteit als kwantiteit uitmuntend: rele hectaren gaven 30 hectoliter en daarboven. Vlas. 1884 zal hoogstwaarschijnlijk eene betere uitkomst geven dan de 5 vorige jaren. Vlas wordt echter zeer weinig verbouwd : de kwaliteit is best, doch de stengel niet heel lang. Cichorei. De vroeg gezaaide wilde aanvankelijk niet groeijen, tengevolge van het koude weder; later heeft zij zich hersteld ; het gewa» staat uitmuntend. Aardappelen. Door de droogte groeijen (b'/.e door, vooral op de hooge gronden; de kwaliteit is best, zij beloven een goeden oogst. Boekweit. Is zeer weinig verbouwd: voor zooverre waarneembaar, lijdt zij weinig van vorst en koude. Grasr en hooilanden. In den voorzomer was het grasgewas uitstekend, vooral op de lage landen groeide veel vrucht; hooi was er voldoende; de lage landen bragten pi. m. 3850 kilo, de hooge pi. m. 2650 kilo per hectare op; later is het grasgewas door de aanhoudende droogte niet verbeterd, zoodat de hooioogst weiniir meer beteekent. Kanariezaad. Staat vrij goed. Erwten. Staan best, ze leveren een uitstekend gewas. Boonen. Ook deze laten niets te wenschen over. — Men verzekert, dat dezer dagen tusschen den gemagtigde van de hooge erfgenamen van den laatstelijk overleden l'rins van Oranje en het Gemeentebestuur der Residentie onderhandelingen zijn aangeknoopt over een vernieuwden aankoop door de gemeente van het paleis aan den hoek van Heulstraat en Kneuterdijk, het gebouw van de Gofhische zaa! met bijbehoorende terreinen. Van wege Z. M. den Koning zijn aan het Gemeentebestuur de perceelen en gronden te koop aangeboden tegen den prijs, waarvoor Prins Alexander destijds de gebouwen van de gemeente gekocht heelt. Wat betreft het door Z. K. 11. bewoonde paleis aan den hoek van het Hartogstraatje, dit huis zal na ontruiming, waarmede men thans reeds ver gevorderd is, worden verkocht. I Vod.) - De heeren S. E. van Nooten & Zoon te Schoonhoven verzonden den achtsten druk van „C. E. van Koetsveld, Schetsen uit de Pastorij te Mastland. Ernst en luim uit het leven van den Nederlandschen dorpeleeraar." Op zijn 77n jaardag, den 24n Mei van dit jaar. schreef Koetsveld „een kort woord vooraf' bij dezen achtsten druk. Er is sedert den vierden druk, die met de „Begrafenis vermeerderd werd, niets bijgekomen; de schrijver had wel een schets in portefeuille, maar .het kwam hem te laat voor om daarmede een boekske uit te breiden, dat men nu eenmaal verlangt, zooals het is." Daar is veel ras aan, en men zal zich, ook uit liefde voor de „Pastorij van Mastland", troosten in de verwachting, dat de schets wel op andere wijze bet publiek zal bereiken. Een achtste druk van een boek is zeker voor ons land een zoldzaain verschijnsel en toch we, r niet van de „Pastorij te Mastland", een boek vol rijke menschen kennis, vol diepen ernst, in een geheel oorspronkelijke!) vorm. liet zal altijd de eeretitel zijn vau Koetsveld, dat hij in een veelbewogen tijd, in een veelbewogen leren steeds zich-zelf is gebleven. Dat kan van niet velen gezegd worden. — De 10e lijst van de 6de jaarcollecte Voorde SOholen mei den Bijliel , vau L'ÓH locale comité"* , bedraagt ƒ 42,184.71 . Onder hevel van den majoor der artillerie .I. 11. W'agener. en het, medegeleide van de Ie luits. c. J. Macpberson der artül. i A. M. Hoogeveen] der kavallerie en