BUITENLAND. ALGEMEEN OVERZICHT. 23 December. Critiek. Het was te verwachten, dat de sluitingsrede van den Duitschen keizer op de onderwijsconferentie uitgesproken, niet zulk een scherpe critiek zou uitlokken, als dit het geval is geweest met de openingsrede. Toch bleef critiek niet geheel uit. Deze critiek is te opmerkelijker, omdat men haar toeschrijft aan niemand minder dan aan den gewezen kanselier Bismarck. In het aan hem toegeschreven orgaan, de Hamburger Nachrichten, komt een opstel voor, waarin op het bedenkelijke wordt gewezen van het beweren des keizers, dat indien in de schoolquaestie geen nieuwe wegen worden ingeslagen , men daartoe toch binnen 20 jaren zou kunnen worden genoodzaakt. Het blad acht het bedenkelijk zulke zaken openbaar te maken. Zulke woorden kunnen slechts het vernietigend streven van onzen tijd in de hand werken, 's Keizers meerling, dat het onderwijs in de geschiedenis moet plaats hebben in de richting van den nieuwen naar den ouden tijd, zou gelijk staan met het lezen van een roman van achteren naar voren. Het geldt hier een paedagogisch-wetenschappelijk vraagstuk, dat door het „sic volo , sic jubeo" niet op afdoende wijze wordt uitgemaakt. In gelijken geest laat zich ook de Munchener Allgemeine Zeitung uit, een blad , dat, naar men zegt, ook door Bismarck geïnspireerd wordt. De Freisinnige Zeitung op hare beurt troeft den minister van onderwijs, nu hij het portret van den keizer heeft ontvangen met het bekeude gebiedende onderschrift. Genoemd blad haalt een deel der rede aan door den minister von Gossler uitgesproken op 6 Maart 1889 , tot aanbeveling van de humanistische vorming. Daarin wordt o.a. betoogd, dat de humaniora, ofschoon ze geen dadelijk praktisch nut aanbrengen , toch voor de algemeene vorming van den beschaafden niensch van grooten invloed moeten geacht worden. „Het zou een ongeluk voor de natie zijn, zoo besloot de minister, indien men ontijdig zonder de stelligste en rijkste ervaringen, de grondslagen wilde aantasten, op welke het humanistisch gymnasium is opgebouwd." Deze rede, naast die van den keizer gelegd en dan het aangebodene overwegende, komt men tot de overtuiging, dat deze minister ten volle bekeerd is. Intusschen heeft het stelsel van den keizer reeds in andere staten van Duitschland navolging gevonden. In Wurtemberg is reeds een hervorming van de humanistische gymnasiën vastgesteld in den geest van de hervorming in Pruisen. Ook in Beieren is men thans bezig daarover te beraadslagen. De keizer van Oostenrijk heeft de wet op de verlegging der grenzen van Weenen en de aanhechting van 30 gemeenten aan de hoofdstad bekrachtigd. Daardoor zullen 500,000 bewoners van de buitengemeenten aan de 800,000 bewoners der hoofdstad worden toegevoegd , zoodat Weenen, op een na, de grootste wereldstad van Europa is geworden. Het gemeentelijk gebied zal daardoor verrijkt worden met uitgestrekte bosschen, bergen en dalen, bouwlanden en wijnbergen en een talrijke boerenbevolking. Het zal nog lang duren, alvorens deze nieuwe elementen in geestelijken en stoffelijken zin zich met de Grosstadt Weenen zullen vereenzelvigen. Het zal in de eerste plaats veel moeite kosten, om de gekrenkte belangen van zoovele autoriteiten te bevredigen. Reeds zijn enkele gemeentebesturen ca burgemeesters in verzat gekomen en hebben zij gehandeld, alsof er niets gebeurd was. De stadhouder heeft echter dadelijk die maatregelen als ongeldig verklaard. Of de bewoners van al die geannexeerde.gemeenten er even veel prijs op zullen stellen, om tot de burgers van de weelderige en spilzieke hofstad te behooren, zal de vraag zijn. De Parijsche jury kan met een gerust geweten het Kerstfeest te gemoet gaan. Zij heeft het oordeel over twee booswichten uitgesproken : Eyraud heeft zij veroordeeld tot de operatie met „het nationale scheermes" op de Place de la Roquette, alias de guillotine, terwijl de schuchtere Gabrielle Bompard gedurende twintig jaren „in de schaduw is gesteld", zegge tot dwangarbeid is veroordeeld. Hiermede zullen de crimineele causes célèbres voor dit jaar wel afgedaan zijn. Vermoedelijk zullen de mondaines met de Fête de Noël of den Jour de I'An hare beminden of echtgerooten verrassen met een „corde a la Gouffé" als horlogeketting of de heeren hunne dames als hals- of armband. Zulke pikante étrennes zullen wel in den smaak vallen als aangename herinnering van de „genotrijke dagen" in het gerechtshof bij dit proces gesleten. Ia den senaat vroeg het lid de I'Angle waarom kardinaal Lavigerie zijne bezoldiging niet was ingehouden, daar deze zich niet ontzien had te zeggen, dat de tegenwoordige regeering het ideaal eener Christelijke regeering niet verwezenlijkte. De minister antwoordde , dat, hoe willekeurig men de uitingen des prelaats had uitgelegd, deze gesproken had als een goed priester en een goed burger, wiens woorden door het hoogste kerkelijk gezag waren goedgekeurd. Paul Dèrouléde, de stichter van de patriottenliga en een der adjudanten van Boulanger, hesft in opdracht van dezen gekregen, om een reeks van voordrachten door het land te houden tot wijziging der grondwet. Zoodoende wil de groote man weder iets van zich doen hooren. De begrooting van den nieuwen minister van financiën in Italië heeft geen gunstigen indruk op de bevolking gemaakt, na de gunstige voorzeggingen van den heer Crispi. Niet alleen dat die begrooting sluit met een tekort van bijna 11 millioen, maar de inkomsten zijn ook voor een minder bedrag, van ruim 20 millioen geraamd, die gevonden zullen worden uit de rente van het pensioenfonds. Het plan voor de wereldtentoonstelling te ChicagO moet weder in een bedenkelijk stadium verkeeren, doordien de president der Unie weigert de desbetreffende proclamatie uit te vaardigen zoolang niet het garantiefonds van tien millioen volteekend zal zijn, hetgeen echter moeilijk gaat sedert het tentoonstellingscomité in beginsel besloot de tentoonstelling des Zondags gesloten te houden , en zich daardoor vele vermogende Duitschers te Chicago tegen maakte. Ook zou de commissie eene oude verordening hebben opgedolven, volgens welke de Illinois-Centraal-Maatschappij het uitsluitende toegangsrecht heeft naar de meeroevers , waar de tentoonstelling komen zou. Dientengevolge zou er een ander terrein noodig geworden zijn en zou de geheele tentoonstelling twijfelachtig zijn geworden. Volgens de Herald verwierp de regeering der Unie Engelands voorstel om de Behringzee-quaestie te laten arbitrageeren. De boodschap van den staatspresident zou dit eerstdaags aankondigen, en tevens voorstellen de Amerikaansche visscherijwetten gestreng toe te passen , tegen overtredende Engelsche en Duitsche visschers, door uitzending van speciale kruisers. Daarentegen zou Canada, gesteund door Engeland, besloten zijn de visscherij buiten de driemijlsche grens van het zeestrand gewapend te handhaven, waartoe eene sterke kruisersvloot alle Amerikaansche geweldpleging zoude keeren , zoodat in het voorjaar eene botsing schier onvermijdelijk zou zijn. --- Feuilleton. DE KUNSTRIJDSTER. ROMAN VAN Paul Perron 22 Deze roman, die plotseling tusschen de andere courant-artikelen verscheen, gaf vele bladen nieuwe stof. Maar Leonie grepen dccc mededeelingen in die mate aan , dat zij met koorts op hare canapé lag. Het kamermeisje wist zich bijna geen raad, want aan eenige uren van kalme rust viel niet te denken, daar de bel van de voordeur niet stil stond. Eindelijk kwam zij op den lumiiieusen inval een blad papier buiten op de deur van hare kamer te hechten, waarop zij met groote, onbeholpen letters geschreven had : „Mejuffrouw Leonie is uit de stad." Dit hielp in het eerst, de reporters werden ten minste voor korten tijd op een valsch spoor gebracht, en ook Gaston, die voor de gesloten deur kwam en het plakaat las , verwijderde zich om beneden bij den portier nadere informaties in te winnen. Deze portier, die het zeer lastig vond elk kwartier aan het koord te trekken, om de bezoekers der kunstrijdster binnen te laten, was in het vertrouwen genomen en gaf ieder, die bet hooren wilde, eene omstandige beschrijving van het heimelijk vertrek der „Signora Lola," dat naar zijn zeggen bij nacht en nevel had plaats gehad. Slechts brieven voor de Signora nam hij in ontvangst. Het was op den avond van den derden dag, na het verschijnen van het eerste artikel in de „Flambeau", toen het kamermeisje hare meesteres weer een stapel brieven bracht. Leonie had zich eenigszins hersteld en was kalmer geworden, daar zij de laatste vier en twintig uur geen courant meer in handen genomen had. Zij wilde de brieven ook eerst ongelezen ter zijde werpen, maar een groot couvert met een monogram „H. d. M." en een kroon daarboven viel haar op. „H. d. M.", Hector de Montraillet, zou hij het zijn ? Met bevende hand deed zij den brief open en zocht haastig naar het eind van het laatst beschreven zijdje, daar stond de naam Hector de Montraillet. Wat kan hij haar te schrijven hebben ? Verwijten, verwenschingen, aanklachten ? Haar oog vloog over de groote letters en zij las: „Geachte mejuffrouw! Om u een bewijs van mijne oprechte genegenheid te geven , verzeker ik u , dat ik geen oogenblik gedacht heb , dat gij aan het groote schandaal, dat over ven over mijne familie uitgebrokeu is, schuldig zijt. Doch des te meer voel ik mij gedrongen, u een dienst, wellicht de laatste , die in mijne macht staat, te bewijzen. Ik wil u namelijk mededeelen , dat mijn vader met uw voogd , den notaris Messières, gesproken heeft en dat deze, zooals ik daar juist verneem , een bevel tot inhechtenisneming bij de politie bewerken wil. Het lijdt geen twijfel, dat de politie aan dit verlangen voldoen zal en van avond , op zijn laatst morgen vroeg , zult gij in handen van uw vijand zijn, die u ongetwijfeld uit Parijs zal wegvoeren. Waarde mejuffrouw, stelt gij er belang in, deze inhechtenisneming — want slechts zoo kan ik deze daad noemen — te ontgaan, heb dan vertrouwen in mij. Het zal mij gelukken, u van avond nog voor den toorn mijner familie in veiligheid te brengen. Op den hoek van den boulevard Magenta en de eerste zijstraat links van uwe woning af, zal om zeven uur een coupeetje staan, waarvan de koetsier u een roos zal overhandigen. Stap, zonder iets te zeggen , in het rijtuig en de koetsier zal u naar een plaats brengen, waar gij voor alle nasporingen veilig zijt.". Deze brief droeg zoozeer den stempel der waarheid , dat Leonie geen oogenblik aarzelde. Het was half zeven en om den hoek der eerste zijstraat te bereiken, had Leonie slechts een paar minuten noodig. Zij kleedde zich met behulp van het verbaasde kamermeisje haastig aan , gaf de laatste eene groote som , om voorloopig op hare woning te passen en stak het overige geld in haar zak. Vervolgens een revolver ter hand nemend, die zij steeds bij zich droeg, nam zij van het meisje afscheid , haar belovend , spoedig iets van zich te laten hooren. Het kamermeisje zag hare meesteres hoofdschuddend na, toen zij ,in een dikken pelsmantel gehuld en diep gesluierd de trap afsnelde. Daar het kamermeisje op het eerste portaal stond, kon zij duidelijk hooren, hoe de voordeur in hare scharnieren knarste en zoo het haar voorkwam twee heeren op de portiersloge toetraden en naar mejuffrouw Leonie Duval, „Signora Lola" genaamd, vroegen. In die paar oogenblikken moest Leonie de voordeur uitgegaan zijn. De portier antwoordde iets, wat het kamermeisje niet kon verstaan , waarop zij een der beide heeren op scherpen toon hoorde zeggen, dat hij wel wist, dat de dame tehuis was. Daarna kwamen de voetstappen nader en de heeren werden op de trap zichtbaar. „Woont hier mejuffrouw Leonie Duval?" vroeg de eene heer aan het meisje, dat nog altijd op het portaal stond. „Jawel, mijnheer," antwoordde het kamermeisje, de juffrouw heeft zoo juist het huis verlaten. De beide heeren drongen het meisje op zij en traden de woning binnen. „Doe geen moeite ons iets op de mouw te spelden, mijn kind," antwoordde dezelfd.6 heer. „Ik ben de politie-commissaris Brazin — en heb bevel gekregen , de juffrouw in hechtenis te nemen. Breng ons bij haar." „Ik verzeker u, mijnheer, dat de juffrouw zoo juist uitgegaan is. Gij moet haar op de trap tegengekomen zijn." Zondar op de woorden van het meisje acht te slaan, begonnen beide heesen, de woning te onderzoeken. Daar deae slechts uit een paar vertrekken bestond, was het onderzoek spoedig en natuurlijk zonder eenig resultaat algeloopen. De beide heeren fronsten het voorhoofd, en de commissaris vroeg of de juffrouw niet gezegd had, wanneer zij terug zou komen. „De juffrouw heeft niets bepaalds gezegd," antwoordde het meisje met eenig leedvermaak. „Maar het kwam mij voor, alsof de juffrouw voor langen tijd op reis ging, want zij heeft al het geld , dat zij op het oogenblik bezat, meegenomen." „Beneden bij de voordeur hebben wij eene dame in een langen pelsmantel en diep gesliierd, ontmoet. Kan dat mejuffrouw Duval ook geweest zijn ?" . „Zeer zeker, mijnheer, dat moet zij geweest zijn !" „Vervloekt!" riep de medgezel van den commissaris , een oudere heer, uit, „dus ontsnapt." Voorloopig slechts, mijnheer Messières, zij kan nog niet ver zijn, en met een der treinen heeft zij niet kunnen vertrekken, daar overal order gegeven is , op haar te letten." Tiende Hoofdstuk. In een der paleisachtige gebouwen van de avenue d'Alma was op een avond, ten tijde van ons verhaal, een groot gezelschap bijeen. De heer des huizes, een rijk Amerikaan, met name Stephenson, hield een van zijne, zelfs in Parijs bewonderde reeepsie-avonden. Stephensou was voor een jaar ongeveer in de Fransche hoofdstad verschenen. Gewichtige aanbevelingen van beroemde Amerikaansche milioenairs aan de groote geldkoningen in Parijs en eenige adellijke heeren, zijn eigen naam als veel vermogend spoorwegkoning van Tennessee, hadden hem den toegang tot de rijkste en voornaamste kringen verleend, en de gastvrijheid, die hem te beurt viel, vergold hij dubbel weer, doordat hij zijne millioenen in Parijs liet circuleeren en spoedig had hij den naam , een der vrijgevigste en meeßt gastvrije vreemdelingen te zijn. Zijn echt democratische zin openbaarde zich daarin, dat hij ieder welkom heette, die slechts een zweem van aanspraak had, door zijn naam, zijn geld, zijn adel of door zijne betrekking in de voornaamste kringen toegelaten te worden. Stephenson was een man, die de vijftig juist gepasseerd was, zijn gezicht was nog rond en vol, dqch zijne trekken waren grof en uit de kleine, schitterende, donkere oogen, die gewoonlijk rusteloos ronddwaalden , blonk een sluwe geest. Hij kon echter ook in onbewaakte oogenblikken iemand stijf aanzien , en dan lag er in zijne blikken iets loerend» en wantrouwends, wat aan zijn reeds niet mooi gelaat iets afschrikwekkends gaf. In den omgang en het discours wist hij dit echter door een bestendig lachje te maskeeren. Daar hij overigens een onberispelijken naam bezat, de armen weldeed en ieder, zonder aanzien des persoons, vriendschapsdiensten bewees, wanneer hij daar beleefd om verzocht werd , zoo kan men wel denken, dat hij in „tout Paris" zeer gezien en bemind was en dat niet alleen aan zijn onmetelijken rijkdom te danken had. Zijne familie bestond slechts uit eene dochter , die zeventien jaar oud was. Zij was niet groot en deed vermoeden, dat hare overleden moeder eene Spaansche was geweest. Haar, door donkere lokken omgeven, fijn besneden gelaat kenmerkte zich door een paar strenge trekken, welke zij van haar vader moest geërfd hebben, en kwamen vooral in zulke oogenbliki ken sterker uit, wanneer zij niet, zooals gewoonlijk , levendig en opgewekt was, maar zich aan lustelooze vermoeidheid overgaf. Hare anders zoo vurig stralende, donkere oogen werden in zulke oogenblikken dof en haar gelaat kreeg dan eene weemoedige uitdrukking. Onbewust gaf het meisje zich dikwijls aan droevige gedachten over, waarvan zij de oorzaak niet kende, doch die haar vader helaas maar al te goed bekend was. De beroemdste doctoren van Amerika, die door den heer Stephenson bijeengeroepen waren, om de door een longontsteking aangetaste Alice te behandelen, hadden , toen die ziekte gelukkig overwonnen was, op een spoedige verandering van klimaat aangedrongen. Het bleef den rijken man niet verborgen, dat zijne dochter eene slepende borstziekte had, en daarom regelde de heer Stephenson zijne zaken in Amerika en stak naar Parijs over, om daar geheel voor de gezondheid zijner dochter en ziju genoegen te leven. Hij vertoefde hier gewoonlijk slechts eenige maanden, gedurende het eigenlij seizoen , den overigen tijd van het jaar brac hij met zijn kind en een oude gezelschapsjuffrouw in Italië of op een eigen pleizierjac door. Dit jacht lag, wanneer Stephenson m Parijs wa 3, altijd in de haven van Havre. (Wordt vervolgd --- BINNENLAND. 's GRAVENHAGE, 22 December. STATEN-GENERAAL. TWEEDE KAMER. De algemeone beraadslaging over de begrooting voor het Departement van waterstaat, handel on nijverheid wordt in de avondzitting voortgezet. De Minister van waterstaat (de heer Havelaar) beantwoordt de sprekers zoo kort mogelijk. 1. De weigering van verlof aan den ingenieur Tutein Nolthenius. Met het oog op de groote verliezen in het waterstaatscorps moest dit geweigerd worden, want de aanvulling van het personeel was zoer moeilijk. Er is een voortdurend tekort, dat niet is aan te vullen door examens. Het goven van verlof zou den dienst hebben gestremd. 2. Het bestuur van den waterstaat. Dit punt kan later behandeld worden. 3. De afsluiting van den Maasmond bij Well. Over ingrijpende wijziging in het plan, verband houdende met den bouw der brug te Heusden , zal de Kamer worden gekend. Bij de in te dienen voordracht is de zaak nader te besprekea. 4. De keuring van stoomtoestellen. De nuttige wenken der commissie van enquête zijn zeker van groot belang, maar zonder strikte noodzakelijkheid moet in dezo niet gereglementeerd worden. De noodzakelijkheid is in onderzoek en de Ministor zal de zaak aandachtig overwegen. Verzet bij de ambtenaren aan het departement bestaat niet. 5. Het reddingswezen. Is het noodig, dan zal bepaald toezicht worden uitgeoefend. Qnderzocht is welke reddingsmiddelen aan boord onzer schepen zijn, en het resultaat was dat zij in voldoende mate aanwezig zijn. Tot meer voorzorgsmaatregelen is de Minister bereid, ofschoon de zaak geheel in orde is. 6. De klachten van den heer Domela Nieuwenhuis. 't Is een gewoonte dat alle menschen, ambtenaren en particulieren, klagen. De Minister houdt zich op de hoogte en hij is niet overtuigd dat de spoorwegmaatschappijen nalatig zijn tegenover het personeel. Misbruiken bestaan overal. In den toestand van het personeel zijn belangrijke verbeteringen voorgesteld. Boeten blijven noodzakelijk, waar noodig. Straf met behoud van tractement onder 6 a, 7000 man is geen straf. Veel boete wordt niet opgelegd. Integendeel, er wordt met zachtheid te werk gegaan. 7. Arbeidsdag van 8 uren met een minimaal loon. Evenals ten vorigen jare is ie Minister ook nu niet tot de invoering daarvan bereid. 8. De verhooging der begrooting. Zeker is het cijfer hooger , tengevolge van de dringend noodige verhooging der traetementen van het personeel der posterijen. Particuliere belangen worden aan het departement niet voorgestaan. Er wordt alleen gelet op de billijkheid. De aangevraagde subsidiën zijn grootendeels belangrijk lager geraamd dan in vorige jaren. Maar de Staat werkt beter door steun van anderen dan overal zelf op te treden. De thans gevraagde subsidiën zijn volkomen gewettigd en dat voor de haven van Medemblik was zeer lang aanhangig en komt dua niet onverwachts. Voor groote werken zal in de eerstvolgende jaren inderdaad veel minder noodig zijn. Voor de Zuiderzee-droogmaking blijft de Minister sympathie koesteren. Maar thans kan daaraan niet gedacht worden. Eene geldlecuing zal er noodig voor zijn. 9. Be verbetering van den Leidschen Rijn. Een belangrijke zaak, dit erkent de Minister. Voor zoover de defensiebelangen betreft, zal de Minister van oorlog antwoorden. Aan zijn departement is de zaak nog niet behandeld. Een oordeel is dus nog niet te vellen , dan aMeen , dat het rijksbelang er minder bjj betrokken schjjnt en steun van belanghebbenden, o. a. van de stad Utrecht, wensehelijker is. 10. Vergoeding bij nor maliseer ing van rivieren. Zij wordt alleen gegeven als er sprake is van kunstwerken. De Staat heeft alleen te zorgen voor een behoorlijken waterafvoer. Met de belangen der ingelanden wordt zooveel mogelijk rekening gehouden. De regel is dat particulieren voor de verbinding met het werk moeten zorgen. 11. De herziening der alg. voorwaarden Die zaak blijft do aandacht bezig houden en de Minister meent in deze snel te hebben gehandeld. De schuld der vertraging lag in een verkeerde opdracht aan de departementen. Daarop is eene commissie benoemd. Fabrikanten zijn er niet in benoemd, om de commissie niet te veol uit te breiden. Aan het hoofd staat een man, mat de zaak volkomen bekend. Het hooren van anderen is echter niet uitgesloten. Groote commissiën werken traag. De commissie moet in het a.s. voorjaar rapport uitbrengen, waarover de departementen en deskundigen zullen worden gehoord. Bij de volgende begrooting hoopt men gereed te zijn. 12. De uitvoer van spek. Ook deze zaak is van groot belang. Met belanghebbenden is geconfereerd, met het resultaat, dat deze een officieel merk zullen aannemen om de speksoorten te onderkennen. Dio maatregel zal de herkomst van het spek aantoonen. Tegen verbod van uitvoer bestaat groot bezwaar, ook wegens de moeilijkheid om de herkomst door do douanen te doen constateeren, die onmogelijk kunnen onderscheidon tusschen Amerikaansch en inlandsen spek. 13. De verzekering van werklieden tegen ongelukken. Tegen vrijlating van den aannemer heeft de Minister bezwaar. Er zou dan geen zekerheid bestaan, hoe solide de aannemers ook zijn. Ingeval van deconfiture zou de werkman het slachtoffer worden. Het lot der arbeiders bij ongelukken moet verzacht wordon. De verhooging van de premie bij aanbesteding zal niet zoo hoog zijn. Er zijn twee maatschappijen en de Minister zou or geen bezwaar in zien bij een dezer de assurantie te sluiten. De ervaring leert dat dit stelsel goed workt 14." De ambtenaren zonder vaste aanstelling. Eene beslissing omtrent de ijk-beambten is nog niet genomen. Een ernstig onderzoek wordt ingesteld. . . De Minister van oorlog (de heer Borgansius) beantwoordt de opmerkingen omtrent den Leidschen Rijn, voor zoover betreft do defensiebelangen. Deze zijn er zeer zeker bij betrokken. Voor het vervoer van buskruit is de verbetering minder noodig sedert de voorraad over de forten verdeeld wordt. Maar ook de Minister kent nog geen enkel vast plan. Zoodra de Regeering die plannen ontvangt, zullen ze worden onderzocht en ondersteund voor zoover het dep. van oorlog er bij betrokken is. Zeker de defensiebelangen worden door een zuidwaartsche verbinding bevorderd, maar in Woerdens belang zou dit niet zijn. De bureaux houden echter de verbetering niet tegen. Een verbetering van den verkeersweg kan alleen ter hand genomen worden ter verbetering van den Leidschèn Rijn. , . . , De mobilisatie te Woerden is va de laatste jaren aanmerkelijk verbeterd. Alle voertuigen uit Woerden zullen naar de plaatsen van bestemming worden overgebracht. Er behoeft te Woerden minder dan vroeger verstrekt te worden. En wat betreft de spoorwegen beoosten Utrecht, het departement van oorlog heeft bij de verlegging een ondergeschikt belang en beoordeelt het werk alleen uit het oogpunt der defensiebelangen. Aan behoud der forten blijft de Minister hechten voor mobilisatie en huisvesting van troepen. Tot opheffing der twee forten moet niet worden overgegaan. De plannen zullen met de meeste belangstelling onderzocht worden. Na repliek van de heeren Roëll, Gildemeoster, Guyet, Rutgers en Heldt, die door den Minister beantwoord werden, wotdt de algemeene beraadslaging gesloten. Bij de artikelen rakende den waterstaatkundigen toestand des lands, werd op verbetering van kleine rivieren, van Rijn en Maas enz. aangedrongen. Bij art. 67, haven te Harlingen, bespreekt de heer Oppedijk den toegang tot en de verbetering of liever de niet verbetering van die haven, want er is reeds jaren op aangedrongen zonder dat men nog heden tot het doel geraakt is. Hij drukt daarover zijne teleurstelling uit. Millioenen worden besteed aan de vaarwaters naar Rotterdam en Amsterdam en tegen deze verbetering, die een halve ton gouds zal kosten, maakt men allerlei zwarigheid. Spreker komt tegen dat voortdurend uitstellen dezer havenverbetering op en dringt er •p aan daarvoor alsnog eon post op deze begrooting te brengen. De Minister zegt, dat hij voldaan heeft aan zijne belofte om de gracht van de Pollen te laten onderzoeken, maar dat het voorstol tot havenverbetering een zeer ongunstig onthaal heeft gevonden. De gemeente wil eene geheel nieuwe haven, en daartoe kan de Minister niet besluiten. Verzuim is niet gepleegd in deze, maar men is gestuit op vele moeilijkheden. Bij art. 83 bespreekt do heer Rutgers het openhouden van het Noordzeekanaal gedurende den winter, waartoe twee ramschepen der marine hebben medegewerkt, doch in het ijs zijn blijven steken. De Kamer is gevorderd tot art. 84. Te 12 uur werd de vergadering verdaagd tot den volgenden dag. (Zie telegr.) ---