LEEUWARDEN, 25 November. In de vergadering van het Natuurkundig Genootschap van 17 November werd de spreekbeurt vervuld door den heer dr. G, Prins, met het onderwerp: „do dierlijke cel en hare deeling." Gelijk hot oude Griekenland kon wijzen op ziju periode van bloei van kunsten en wetenschappen, zoo ook mogen wjj trotsch zijn op onze eeuw als een tijdperk van kolossalen vooruitgang in elko riohting op het gebied der exacte wetenschappen. De stoom wordt reeds langzamerhand een verouderd vriend van ons , terwijl eon wellicht nog krachtiger bondgenoot, de electriciteit, zich aan onze zijde schaart. Op medisch gebied is de naam van Lister voldoende, om ons in herinnering to brengen welk een geheel nieuwe richting is gebracht in do chirurgische behandeling. Door ontdekkingen als die van Koch en Pasteur is, als ware het, eon nieuwe, groote tak aan den medischen boom ontstaan, n.l. de bacteriologie. Spreker behandelt uitvoerig de eigensohappon der cellen en verduidelijkt die met talrijke platen. Achtereenvolgens komen de col wand, het protoplasma en de celkern ter sprake , terwijl onder het microscoop gotoond wordt do fijnere structuur der celkern, eenige jaren geloden door Flemming ontdekt. Als voorbeeld van onophoudelijk van vorm veranderende cellen noemt spreker de witte bloedlichaampjes , dio zich door samentrekking en uitstrekking van hun protoplasma laDgzaam voortbewegen. Klourstoffen of andere vreemde lichamen worden door dit protoplasma opgenomen; zoo ook andere cellen. Vroeger, vóór dat het „leven" van het protoplasma bekend was, meende men, toen men deze verschijnselen had opgemerkt, dat dan de eene cel in de andere was ontstaan. Wat betreft het voortkruipen der witte bloedlichaampjes valt nog op te merken, dat zij, wanneer ergens in 't lichaam eene ontsteking is opgetreden, door de wanden der bloedvaten naar buiten treden in het ontstoken gedeelte. Volgens Metsohikoff eten deze witte bloedlichaampjes de bacteriën, die do ontsteking veroorzaken, op en ontstaat tussohen deza witte bloedcellen en de bacteriën een strijd, dio alleen dan tot den ondergang dar bacteriën kan leiden als het individu krachtig genoeg wordt gevoed voor voldoende vorming dor genoemde witte bloedlichaampjes. Behalve door Metschikoff is d?zo strijd echter nog door goon andere onderzoekers waargenomen. Het aantal witte bloedlichaampjes ia in gewone omstandigheden 1 op 300 roodo, maar het is aan groote veranderingen onderhevig. Do trilhaar cellen, die o. a. in de nousholta en de luchtwegen voorkomen, vcrtoonen zeer frappante levensverschijnselen. Zo bezitten niet alleen beweging, maar ook gevoel. Getroffen door een elcctrischen prikkel b.v., trokken zij terstond hare trilbaron of uitloopers terug, om later weer hun ronden vorm aan to nemen. In de eerste helft dezer eeuw huldigde men algenioan de theorie der „vrije celvorming" — de leer van Schwam, volgens wolke de cellen zouden ontstaan onafhankelijk van reeds bestaande. Later ontdekte Remak, dat de roode bloedlichaampjes zich vermenigvuldigen door deoling, en ook Virciiow bovcstigdo het feit, dat elko cel ontstaat uit eon reods bestaande cel. Da wijzo van deeling gaat spreker uitvoerig na en toont aan da vergadering door duidelijke pl&tou wolke gecompliceerde veranderingen vooraf in de kern der cel plaats vinden voor dat het deolingsproces bij hot cellichaam zelve eon aanvang neemt. Hierbij hoeft spreker gelegenheid er op te wijzen hoo de colkern, in tegenoverstelling met het ceiprotopksma, gemakkelijk kleurstoffen, b.v. saffranino , karmijn , methylgroen enz., opnoemt en daardoor het microscopisch onderzoek zeer wordt verduidelijkt. Prof. Spronck to Utrecht was het voorbehouden te ontdekken, dat ook in het stroomende bloed bij volwassen, warmbloedige dieren, en ook bij den mensch, een aantal cellen worden aangotroffan, die zich door zoogor,oomda „indirecte deelicg" vermenigvuldigen. Ziju onderzoek bracht een 3-tal jaren geledon aan het licht, dat in h«t bloed zalva tavens nieuwe witta bloedlichaampjes door deeling ontstaan en wel evenveel als ia de lyaiph-klieren en milt, dio voor dien tijd als do eenige plaatsen van nieuwvorming dor witte bloedlichaampjes worden beschouwd. Spreker besluit zijne verhandeling met een duidelijk inzicht te geven in de methode van onderzoek naar de structuur en de levensprocessen dor cellen. — Hat dagelijkseh be3tuur der Friesche Maatschappij van landbouw en veeteelt heeft een adres bij de Prov. Staton van Friesland ingediend ter bekoming van eene nieuwe toelage uit de prov. fondsen ten behoeve van don iv do provincie werkzaam zijnden consulent voor de zuivelbereiding. Het bestuur acht eene ver hooging noodig, nu gebleken is, dat de van rijkswege aangestelde landbouw-leeraren eene jaarlijksche bezoldiging genieten van ƒ 2500 benevens f 200 bureaukosten, hetgeen licht tan gevolge kon hebben, dat de genoemde titularis zijn positie zou trachten te verbeteren door het verkrijgen eener gelijke of daarmede verwante betrekking. Hot bestuur acht dit allerminst gewenscht, nu gebleken is, dat van den consulent niet alleen veel wetenschappelijke kennis wordt gevorderd, maar de vervulling dozor betrekking eerst dan oen veelzijdig nut kan opleveren, indien hij, die dezo betrekking bekleedt, blijvende aan zjjn werkkring wordt verbonden. Het bestuur acht do verhooging bovengemotivcerd, nu het getuigenis kan worden gegeven, dat de zuivelbereiding in Friesland verbetert en do Friesche boter, volgens do verklaring van deskundigen, wedor een minieren aftrek begint to vindon. Gedep. Staten hebbeu op dit verzoek advies uitgebracht; het strekt om aan het hoofdbestuur der genoemde Maatschappij toe te zeggen eeno uitkeering uit do prov. fondsen gedurende vijfjaren, te beginnen met 1 Januari 1892, van ƒl5OO 'sjaars, tar gedeeltelijke bestrijding der kosten, voreischt ten behoeve van een consulent voor do zuivelbereiding in Friesland, mits gelijk bedrag van rijkswege wordo toegezegd, en ƒ2OO 'sjaars tor tegemoetkoming in de reiskosten van den consulent. — Bij koninklijk besluit van 16 dezer is agreatie verleend: 1. aan de opklimming van den eersten kapittel-ridder der Ridderlijke Duitsche Orde Balye van Utrecht, A. baron Schimmelpenninck van der Oye van Nijenbeek, tot jongsten commandeur, en van den tweeden kapittel-ridder H. A. Z. baron van Knobelsdorff van Nijenhuis, tot eersten kapittel-ridder ; 2. aan de benoeming van den oudsten ndder-expectant in die orde, C J E graaf van Bylandt}, tot tweeden kapittel-ridder! —De Minister van waterstaat, handel en nijverheid heeft, namens en met machtiging van 11. M. de Regentes, aan dßn - Willink te Winterswijk concessT rJvoor den aanleg en de exploitatie V°rleeild locaalspoorwog van Zwolle over J*11 eea Coevorden, Emmen , Veendam n , broek, met een zijtak van Ommen T Züid* nader door den Minister te bepalen * eeil den spoorweg Almeloo—Zwolle of Vaa Geldersch-Overijsselscken locaalspoorw^ Q — In Groningen begint de varko*fß,, del te herleven. De uitvoer naar T) ■*" land is reeds belangrijk. De vette Ultscü" worden voor 18 cent per half kilo v't^608 De prijzen der biggen ziju stijgendeff aanvoer van geslachte varkens op <]e m* e Groningen is aanzienlijk. De' lust derl ï bouwers, om zich weer op deze winst^ev^ fokkerij toe te leggen, schijnt weer te, * waken , waartoe ook het feit, dat de v H prijzen niet zoo boog worden als voorst?" medewerkt. Q ls, — Tusschen Mussel-A en Ruiten-A ir . liggen 25,000 HA hoog- en moeras/e? welke op ontginning wachten en bij e goede kanalisatie dadelijk in cultuur kunn*6 worden gebracht. n — Blijkens bij het departement van marin, ontvangen berichten , is Hr. Ms. pantsercU korvet Sumatra, onder bevel van den w' tem ter zee P. G. Bruch , den 22sten dezer te Batavia aangekomen. Aan boord ffa, alles wel. — De Volksalmanak voor 1892 uit gegeven door de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, is verschenen. Behalve een kalender en de gewone bijzonderheden betreffende de Maatschappij, bevat de almanak een aantal schetsen, novellen en gedichten van A. C. Wertheim, C. B. Spruyt, Helene Swartb M. B. Mendes da Costa, Betsy Juta w' Pleyte en Emile Seipgens. Te Groningen heeft men in eene weide eenige paarden de staarten tot op het leven afgesneden. De bedrijvers van dit wreedaardig feit zijn reeds in banden der politie. Merkwaardige voorstellingen worden thaiis in het Alhambra, te Londen, gegeven door eene Aroerikaanscho vrouw, Mrs. Annie Abbott genaamd wier naam op de planken is Liltle Georgia Magnet. Een man houdt een stoel vast, Mrs. Abbott raakt dezen met hare vingers even aan en de man springt als dronken in bet rond. Zij houdt een stoel tusschen do open palmen barer handen en twee mannen zijn niet in etaat dien weg te nemen. Zij licht zes mannen tegelijk op, zij houdt een biljart-keu in de hoogte en zes mannen kunnen er geen beweging in brengen. Niemand kan Mrs. Abbott bij de bloote armen oplichten, maar zij wordt zoo licht als een veer, als men een zakdoek tusschen hare armon en de lianden legt. In een gesprok met een reporter heeft Mrs. Abbott verklaard, dat zjj reeds ep 6- of 7-jarigen leeftijd hare wonderbare vermogens gewaarwerd, maar eerst later ontdekte, dat deze haar geheel verlaten zoodra zij op den prond komt. Zij moet hout of glas onder zich hebban, geen karpetten of metaal. Hoe sterker de persoon is met wien zij zich te moten heeft, hoe sterker zij wordt. Zij werkt ook genezend. Eens zag zij in een winkel een klein meisje, dat gilde van de pijn bij het doorboren barer ooren. Mr 3. Abbott ging naar het meisje, sprak er mede en hield bare handen Vast. Eerst nadat zij het meisje weder losliet, bemerkte de kleine dat de operatie plaats had gehad. Zij kan alle rheumatische pijnen wegnemen. Den prins van Wales heeft zij dezer dagen van o"n zware hoofdpijn genezen. lemand, wieiis hoofd door haar betast wordt, voelt geen pijn zoolang bij wel is, maar is hij ziek, dan gevoelt hij een sohok. De prins van Wales kreeg zulk een echok on werd genezen van zijn hoofdpijn. De geneeskundigen begrijpen er niets van, zegt Mrs. Abbott. Haar temperatuur en haar pols blijven gedurende en nada vnorstelltngon onveranderd en zij gevoelt zich zelfs storker na afloop van deze. Haar echtgenoot vergezelt haar en stelt haar aan het publiek voor. Eon oplossing van de merkwaardige verschijnselen is nog niet gegeven. Natuurlijk denkt men allereerst aan toepassing van electrische krachten, maar zelfs Edison moet getuigd hebben dat, als dit zoo is, hij er toch niets van begrijpt. --- Particuliere Correspondentie Terschelling, 24 Nov. Door de beide stoomschelpenznigers de Friesland en de Tijd w 6™ dit jaar het grootste gedeelte geborgen van de lading der El Dorado, bestaande uit zilver-en kopererts waarvoor in veiling ƒ 144 per l»8t werd gemaakt. Is dit resultaat betrekkelijk gunstig te noemen, anders is dit met hare werkzaamheden op te' wrak dor Lutine, waarvan de geborgen of opgehaalde goederen samen geveild zijn voor ƒ4ó. De werkzaamheden op hot wrak zijn voor dit jsT althans gestaakt. Woidum, 21 November. In de heden gehouden algemeene vergadering van leden onzer ijsclub werd o. m. besloten in den aanstaande" winter zoo mogelijk 3 hardrijderijen uit te schrijveD, t. w.: een van mannen, een van jongelingen beneden 18 jaar en een van mannen en vrouwen. Tevens wenschto men het „ijsfeest", dat in den vorigen winter uitgesteld moest worden, te houden) indien de omstandigheden gunstig zijn. Naar aanleiding van do circulaire van de „Frieschen IJsbond" besloot men eeno afwachtende houding aan te nomen, te meer daar ons gemeentebestuur nog al actief optreedt. Mocht de vereeniging een sportmeter aanschaffen, dan had ze rekenen op eeno geldelijke tegemoetkoming Ta eenige leden. Heerenveen, 23 Nov. Hedea morgen viel de 30-jarige dochter van de wed. I. K. 81.D.!£ van de zoldertrap en was onmiddellijk een lU«*-j Zij was een zeer oppassend meisje, die het broo voor hare oude moeder verdiende. Stiens, 24 Nov. De gardonior A. K. had voor eonigen tijd een partijtje boontjes aan schoentje op het land staan. Toen hij er bij kwam om z° binnen ta halen, bemerkte hij aanvankelijk me , dat hij benadeeld was geworden, aangezien a hoop n°S eTon S1*00' waa a's voorheen. Bij nader oadorzoak bleek evenwel, dat alle boontjes uit de niulan misten. Zeer behendig had men, zonder z jac voorkennis, de boontjes er uit gepeld en de lioire peulen eerlijk laten staan. E-n aadar kwam tot de onaangename ervaring, dit er ongonooda gasten aan zijn aardappelhoop waren geweest en or eenige korven aardappels nit medegenomen hadden. ScüOterland, 23 Nov. Hoe de subsidie uit da gemeentekas ten behoavo van armverzoreiD.g iQ de laatste jaron alhior is toegenomen, blijkt uit het volgende Btaatjo : Ia 1880 ƒ 15 937, ;n 1881 ƒ18,292, in 1882 ƒ 21,264, in 1883 ƒ21,312, in 1884 f 19,822, iv 1885 ƒ 22,489, in 1886 ƒ 21.888, in 1887 ƒ21,980, in 1838 ƒ 24,324, in 1889 ƒ23,500, in 1890 ƒ27,030, tor wijl over 1891 daarvoor is uitgetrokken ƒ30,028, of bjna twaumaal zooveel als in 1880. Uit da statistiek dar bevolking blijkt, dat de toanama dar bevolking daar nat grootst is, waar het pauparisma voortdurend toeneemt, n.l. in do veonstroken Jubbaga-Schuraga, Hoornstorzwaag en St. Johannesga. BritSUrn, 24 Nov. In de gewone najaarsvergadering van do leden dor ijsclub „Britsurn" is besloten gedurende het a.s. winterseizoen (ijs en weder dienende) twee hardrijderijen te houden, n.l. eene voor mannen en eene voor jongens en meisjes. Na de bespreking van eenige punten van huishoudolijken aard word ook de vraag overwogen, of man ook geldelijken staun aan den Frieschen IJsbond zou verleenen. Eenparig werd besloten zulks na te laten, dewijl de jonge vereeniging nog te veel in eigen boezem to doen heeft om een en ander naar de eischen des tijds in te richten. ---