KBI¥ïM&&:E§!7IW&. De BURGEMEESTER van Leeuwarden brengt ter kennis van do Ingezetenen, dat het Kohier no. 7 van de belasting op bedrij i's- en andere inkomsten, dienstjaar 1894/95, door (len Directeur van 's Rijks belastingen in Friesland gearresteerd den 25 October 1894, aau den Ontvanger van 's Rijks directo belastingen to Leeuwarden ter invordering is gegeven. Leeuwarden, don 27 October 1894. De Burgemeester voornoemd, va» HARINXMA. --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 29 October. Voordracht. Op de voordracht ter benoeming van een directeur der gemeentewerken zijn door Burgemeester en Wethouders geplaatst de heeren W. C. A. Hofkamp, bouwkundige te Nijmegen, en L. van Krimpen, civielingenieur alhier. De aanwijzing dezer rangorde is geschied bij hot lot. — Baldadigheid. Door de politie is opgespoord een jeugdig persoon, die onlangs uit baldadigheid een glasruit van een voorbijrijdenden spoortrein door een steenworp vernielde. Er i 3 proces-verbaal tegen hem opgemaakt. — Ongeval. Heden morgen viel een werkman der stads-reiniging, die aan do Waeze een praam met een schippersboom voortduwde, door het uitglijden van den boom, voorover iv de gracht. Hij werd terstond door eenige omstanders, met behulp van een anderen schippersboom op den wal getrokken en kwam met den schrik en een nat pak vrij. — De herstemmingen in de afdeelingen van de gewestelijke vereeniging Friesland van het Nederlandseh Onderwijzers-Genootschap hebben den volgenden uitslag opgeleverd: Als plaats van vergadering in 1895 werd Sneek gekozen met 197 stemmen. Op Dokkum waren 131 stemmen uitgebracht. Als Hi van het Gewestelijk Bestuur werd gekozen de heer B. van der Werf, onderwijzer te Dokkum, met 232 stemmen. De heer A. Zuur, hoofd der school te Tzummarum , verkreeg 94 stemmen. — Zuiderzee. Te Dordrecht circuleert een adres aan de Koningin, waarin verzocht wordt de uitvoering van het werk der tlroogmaking van de Zuiderzee in 's lands belang, van Staatswege zoo spoedig mogelijk te willen bevorderen. — Redding van schipbreukelingen. Door den Minister van waterstaat, handel en nijverheid is aan de Uommissarissen der Koningin der betrokken provinciën de volgende missive gezonden: „Het is herhaaldelijk gebleken, dat bij schipbreuk pogingen, van den wal gedaan, om do opvarenden van een in nood verkeerend vaartuig met liet vuurpeil- (wipper)ioestel te rodden, mislukten , doordat do opvarenden onbekend of niet voldoende bekend waren met do behandeling daarvan, wanneer, door het ovor het schip werpen van een lijn, do eerste verbinding met den wal vorkregen was. Wel is waar wordt in do meeste gevallen aan de lijn, welke over het schip wordt geworpen, eon plankje bevestigd, waarop beknopto aanwijzingen omtrent het gebruik van hot wippertoestel voorkomen, doch veelal laten de omstandigheden een bchoorljjko raadpleging daarvan niet too. liet is daarom wcnschelijk, dat alle zeevarenden zich , zooveel mogelijk , met het gebruik van hot wipportoestol bekend maken, ton einde in geval van schipbrouk mot kans op goeden uitslag van dik reddingsmiddel gebruik to kunnen maken. Ten cindo bekendheid met het gebruik van het wippertoestel te bevorderen, is van wogomjjn departement eeno beknopto Aanwijzing voor het gebruik ran het wippertoestel bij redding van schipbreukelingen opgesteld, welko op ruime schaal in zeevaartkringen is verspreid. Het kwam mij echter ook gewenscht voor, de aandacht der bemanning «ler visscherjjvloot op dezo „Aanwijzing" te vestigen, weshalve register (art. 4 der wot van 21 Juni 1881, Staatsblad no. 76). Ik heb mitsdien de eer u te verzoeken, do burgemeesters der gemeenten in uw gewest, waar roedenjen van visschersvaartuigen, welke de Noordzee bevaren of op do kusten van Groningen en Friesland het bedrijf uitoefenen (zie bijlage I, sub A en C van het onlangs verschenen en v toegezonden verslag van hot collego voor de zeevisscherijen over 1893), uit te noodigen, in bovenstaanden zin hunne medewerking to vorloonen en hun daartoe eenigo exemplaren van de „Aanwijzing" , waarvan een vijftigtal hiernevens gaat, te doen toekomen. Zoo noodig, zijn meerdere oxemplaren der „Aanwijzing" beschikbaar. — De Gemeenteraad van Groningen besloot Zaterdag tot vaststelling van nieuwe verordeningen op do heffing en invordoring eener beursbelasting en van golden wegens het gebruik van gemeentegrond voor het plaatsen van tenten, kramen enz. Bij de beraadslagingen over de begrooting voor 1895 , waarvoor 3 volle uren noodig waren, werd — evenals overal — gewezen op de voortdurende stijging der uitgaven, op de vermindering der inkomsten en op bezuiniging. Volgens den heor Biogel zou van don wetgever in den Haag alleen verbetering in den financieelen toestand der gemeenten ta verkrygen zijn. Afwijzend werd beschikt op het adres van den heer E. H. Grefe, inspecteur van politie , om verhooging zijner jaarwedde. Op het onderhoud van straten, pleinen en plantsoenen werd f 5715 bezuinigd ; op dc jaarwedde van den geneesheer bij het politie-bureau f 100, zoodat dezo f 450 per jaar zal ontvangen. Voor de bevordering der koepokinenting werd ƒ5OO toegestaan en besloten het getal der opcenten op de hoofdsom der personeele belasting, door Burg. en Weth. op 20 gestold, met 1 te verminderen. — Voor onvoorziene uitgaven rekent men m«fc f \b'fi'd(j.§'èx'irl te kunnen volstaan. De begrooting werd zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Burg. en Weth. werden nu uitgenoodigd to willen overwegen of de invoering eener belasting op de publieke vermakelijkheden wenschelijk is; de wenschelijkhoid van wijzigingen in de verordeningen betreffende den hoofdeljjken omslag en of het schoolgeld aan het gymnasium niet verhoogd kan worden en van het resultaat der overwegingen den Raad, onder bijvoeging van advies, mededeeling te doen. Verworpen werd mot 16 tegen 12 stemmen een voorstel van den heer Klein, om Burg. on Weth. uit te noodigen te overwegen of het officieel» raadsverslag niet kan worden opgemaakt door den commies-redacteur, in welk geval f 600 bespaard kon worden. — Adsp.-ingenieurs van 's Rijks waterstaat. Bij koninklijk besluit van 20 dezer is eene commissie ingesteld tot het in den loop der maand November a.s. houden vau een vergelijkend onderzoek naar de bekwaamheid van caudidaten voor de betrekking van adspirant-ingenieur van den Rijkswaterstaat , bestaande uit de heeren: J. M. F. Wcllan , benoemd hoofdingenieur van den Rijkswaterstaat, al 3 voorzitter; H. E. de Bruyn , hoofdingenieur, belast met deu. algemeenen dienst van den Rijkswaterstaat: ,J. W. Welcker, hoofdingenieur van den Rijkswaterstaat in het 3e en 4e district; dr» i. A. Scheltema en dr. P. Zeeman, beidqu hoogleeraren aan de Polytechnische School; mr. H. A. Hooft, hoofdcommies bij het depart. van w., h. en n.; J. C. Ramaer en H. F. Beijermau , beiden ingenieurs van den Rijkswaterstaat te 's Gravenhage , de laatste tevens als secretaris. — Begrooting Justitie 1895. Aan het afdeolingsverslag is het volgende ontleend: Hoewel sommige loden meenden dat niets afdoening van hot kiesrecht mocht vertragen, drongen zij niettemin op wijziging van vorschillende onderworpen van wetgeving aan, nu eenmaal do Rogeoring dio in uitzicht had gesteld. Algemeen werd aangedrongen op maatregelen tegen vorydeling van den publieken verkoop bij executie ter zake van belastingschuld en andere wanbetalingen, omdat dit kwaad den eerbied voor hot staatsgezag ondermijnt en de maatschappelijke orde bedreigt. Verschillende denkbeoldon, hoo lint misdrijf to keeren, werden geopperd, o.a. do toewijzing der goederen bij afslag in plaats van bij opbod , en door handhaving van de orde bij verkooping door politie of wel hot Duitsche stelsel. dat de administratie bevoegd maakt het roerend goed van den geëxecuteerde geheel ut'gedeeltelijk weg te voeren en onderhands te verkoopen, onder verplichting van latere afrekening. In allo afdeelingen werd geklaagd ovor de opruiende taal in sommige vergaderingen on bladen geuit en over do rustrerstoringon, waartoe de bc- S doelde samenkomsten en het venten dier bladen aanleiding geven, waaruit telkens ongeregeldheden voortvloeien tot grooten overlast van de rustige ingezotenen. Groot verschil van gevoelen . heerschte over de maatregelen tegen het aangeduide kwaad te nemen. Aanbevolen werd een wotgeving tegen do misbruiken der absolute vrijhoid van drukpers en ( van die van vergaderen, door o. a. to bepalon , | dat allo dagbladartikolen onderteokond mooton zijn , waarin eohter andero ledon weinig heil zagen, j dio hunnerzijds ongaarno do grondwottig gowuar- , borgde vrijhoden wilden prijsgeven. Sommigen I vestigden de aandacht op hot strafbaar stollen niet alloeu van opruiing tot strafbaar feit, doch ook opruiing tegon de rechtsorde, zooals b.v. aanzotting tot het niet-botalon van belasting. Van uitbreiding van de bevoegdheid der burgomeosters om het vonten van aanstoot gevende blaadjos te verbieden werd wegnoming van do aanleiding tot wanordelijkheden verwacht. Verscheidene loden zochten de oorzaken van do onrust iv de to zachte behandeling, die de govangonon ondorviuden. Ton slotte vroeg men den Ministor wat hij donkt to moeten doen om de opruiingen en rustvorstoringon tosen to gaan. ~.,.,. Tot wegneming der onveiligheid in sommige steden werd do vorming van eon goed korps detectives aanbevolen. Ook het wangedrag van jeugdige personon kwam weer ter sprake. Als middelen tot betougoling van de baldadigheid dor jougd wordon aangeprezen uitbreiding van de macht dor onderwijzers om togen wangedrag der kindoren buiten school to kunnen opkomen en hot straften met lichamelijke kastijding bij betrapping op heotordaad. De toenemende bodelarij en landlooperij leidden mode tot hot vorzook om maatregelen togon die plagen. Enkole leden wonschton met hot oog op de afschaffing van het patentrecht, dat het maximum van het vergunningsrecht zou worden verhoogd. In zake het notariaat werd weder geklaagd over te hoogo rekeningen der notarisson en over de misbruiken in hunne bemoeiingen, tegen welk kwaad als eenig afdoend middel werd aanbovolen het maken van de notarissen tot staatsambtenaren met een vast tractement. — Pensioenregeling. In een eergisteren te Amsterdam gehouden vergadering van onderwijzers , waarin het Kamerlid , de heer de Kanter, de wenschelijkheid eener wettelijke pensioenregeling voor onderwijzorsweduwen en weezen besprak, werd na lang debat een motie aangenomen, waarin de wenschelijkheid werd uitgesproken betere regeling der onderwijzers-tracteraenten, waaraan een pensioenverzekeriiig voor weduwen en weezen noodzakelijk moet zijn verbonden. — Zwarte haver. Aan de Beurs te Groniugan is zwarte haver verhandeld voor ƒ2 bij een gewicht van 46 kilo. Het gewicht bleek 32 kilo te zijn, zoodat or per H.L. 14 maal 8 cent of ƒ1.12 werd gekort. Rekent men van het restant 20 cent af voor het dorschen en 10 cent vracht, dan krijgt men eene zuivere opbrengst van 58 cent per H.L. De betrokken landbouwer oogstte 70 H.L. van de H.A., zoodat de slotsom is, dat 1 H.A. van den besten kleigrond een opbrengst leverde van ƒ 40.60. Dat is zoo ongeveer de waterschaps- en grondbelasting. — Het Nut. Ter vervanging van wijlen den heer C. J. M. Dijkmans als lid van het hoofdbestuur der Maatsch. tot Nut van 't Algemeen , worden voorgesteld de heeren J. E. Veltman en mr. J. G. N. de Hoop Scheffer, beiden te Amsterdam. Sedert 15 October j.l. is als voorzitter der Maatschappij opgetreden de heer mr. R. van de Werk. — "Wereldtentoonstelling van Hotelen Reiswezen. De reductie, die de Hollandsche Stoombootmaatsch. zal toestaan voor terugvoer van tentoonstellingsgoederen naar Londen, bedraagt 50 pet. , evenals door de Kon. Ned. Stoombootmaatsch. zal worden gegeven. Mr. A. Elias te Arnhem, die reeds een Btuk gronds had gekocht van de stad Amsterdam , dat in de tentoonstellingsterreinen viel, heeft verklaard, dat niettemin ook van dien grond gebruik mag worden gemaakt. Ter voorkoming van misverstand vestigt het perscomité er de aandacht van provinciale bladen op, dat de berichten betreffende de tentoonstelling alleen door middel der Amsterdamsche correspondenten van die bladen kunnen worden verstrekt, zoodat aan bladen , die te Amsterdam geen correspondent, agent ot een ander tusschenpersoon kunnen aanwijzen , die berichten niet worden toegezonden. Overigens zal het comité er zooveel mogelijk voor zorgen , dat correspondenten van provinciale bladen de berichten vroeg genoeg ontvangen , om die nog tegelijk met de Amsterdamsche bladen te kunnen publiceeren. — Door de typografen, werkzaam bij de firma Gebr. Oukoop te Breda (filiale van de firma P. W. van de Weijer te Utrecht) is protest aangeteekend tegen de handelingen der typografen te Utrecht, door verzending van een schrijven aan het bestuur van den Algemeenen Nederlandschon Typografenboml, waarin zij verklaren ten strengste af te keuren de gewelddadige wijze waarop door genoemden Bond wordt getracht, vermeerdering van loon te verkrijgen (na de loonopgaven gezien te hebben) en hun lidmaatschap van den Bond op te zeggen. — Opheldering naamkaartjes. Uit Sleeuwijk wordt geschreven, dat bij den burgemeester aldaar uit Dusseldorf officieel bericht is ontvangen, dat do eigenaars van de naamkaartjes , die zich in het aangespoelde fleschjo bevonden, in plaats van levensmoe zich goed en wel te DuFSoldorf ophouden. Uit brooddronkenhoid hadden zij bij een pleiziervaart het flesebje in den Rijn geworpen , voor welke daad zij van bevoegde zijde een welverdiende berisping hebben ontvangen. — Waterstand. Uit Renkum meldt men : Sedert de laatste dagen is de Rijn meer dan 1 nieter gewassen , en nog houdt de was aan. Dientengevolge is de los- en ladiugplaats reeds grootendeels ouder water gezot; de sluizen zijn gesloten. In de twee laatste dagen is de IJsel zoo sterk gewassen, dat te Dieren de laaggelegen uiterwaarden, do lago loswal en do kribben on lor water staan. — Een dure protógóe. Men schrijft uit Enkhuizen: Eeni"en tijd geleden werd to Enkhuizen een vrouw met vier kiudoren op straat gezet. Wegens verregaande onzindelijkheid wilde niemand haar een huis verhuren, totdat haar eindelijk een kelderwoning werd verschaft door een weldadig ingezetene, die tevens nieuwe kleeren en verschillende huiselijke benoodigdheden voor haar kocht. Hoewel jong en gezond, verkeerde zij al spoedig weer in een staat van vervuiling, en dientengevolge werd zij ook de kolder woning uitgezet; wedorom zat zij op straat. Het algemeen armbestuur trachtte nu een geschikter verblijf voor haar te vinden. Gemakkelijk ging dit niet, daar de lust, om haar op te nemen , eer afdan toegenomen was. Eindelijk gelukte het voor ƒ2.50 per dag, of ƒ17.50 per weck, haar een onderkomen te bezorgen. Goed dat het algemeen armbestuur slechts éen zoo „kostbare" protégée heeft. — Brand te Amsterdam. Gisteren avond ruim half zeven werd do brandj weer gealarmeerd voor een brand in de Viji zelstraat 71, iü welk perceel de heer i Grossmann, een schoen- en laarzenwinkel heeft gevestigd. Post Leidscheplein was het i eerst op het terrein aanwezig en werkte recdi , spoedig met vijf slangen op drie vechtwaterkranen. In weinige minuten sloegen do vlammen naar buiten en vernielden bijna het heele huis. Dat de brand hevig is gewe blijkt o. a. hieruit, dat men de vlami zelfs in den omtrek van de Haarlemmerpoort duidelijk kon zien. De Vijzolstraat tusschon de Heeren- en Keizersgracht wa 3 door de politie afgezet en deze handhaafde de orde op uitstekende wijze, hetgeen moeilijk viel, aangezien zeer veel menschen op de been waren. Opmerking v,erdient het feit, dat de brandweer dezen zwaren uitslaauden brand betrekkelijk spoedig meester was , daar zij op he: tijdstip uitgereden was voor twee branden. Persoonlijke ongelukken zijn niet te betreuren. — Oplichting. Door de politie te 's Gravenhage is tegen een persoon, verdneht van oplichting, proces-verbaal opgemaakt, liij wist aan verschillende ingezetenen geld afhandig te maken op reeds betaalde pensioen-acten. Bedoelde persoon vroeg n.l. bij hen geld ter leen op zijn pensioen-acte , doch te voren had hij reeds zijn pensioen geïnd. Daarna ging hij aan het departement van financiën een duplicaat-acte halen, voorgevende de oorspronkelijke te hebben verloren. — Een soldaat uit Lombok. Gisteren kwam te Amsterdam per stoomschip Burgemeester den Tex uit Indiö een detachement militairen terug, ter sterkte van 33 man. Onder dezen bevond zich een fuselier, dio tot de kolonne Lawick van Pabst hoeft behoord. Hij is de eei'ste militair van de Lomboksche expeditie, die in het vaderland terugkeerde. Met hem was een der verslaggovers van het Hbld. in de gelegenheid een onderhoud to hebben en hij verhaalt daarvan het volgonde: De bedoelde fuselier is nog in de kracht des levens, mot een flink, door do tropische zon gebruind gelar.t; op de borst de Atjeh-modaillo van do jaron 1883/85 en de medaille voor trouwen dienst; een man met een uitstekend strafregister. — Waarom, vroeg ik hem, zij t gij van Lombok, waar do mannen thans zoo goed te gebruiken zijn, naar Holland toruggekeerd ? — Och, mijnheer, ik heb thans twaalf jaar in Indië gediend. De dienst in de Oost is uitstekend ; ik zal altijd iedereen, die hier niets om handen heeft, aanraden dienst te nemen, want volgens mijn ondervinding heb je 't best. Maar mijn tijd was om; mijn ouders, die to Rotterdam wonen, wilden mij nog zoo graag eens weerzien, dat ik besloot terug te gaan, maar als 'taan mij ligt, keer ik spoedig naar Indië terug. — Gij zijt op Lombok gewcost ? — Ja, ik kom er eigenlijk regelrecht vandaan. Ik was op Batavia bij hot 9o bataljon onder overste Lawick van Pabst. Wij kregen bovel naar Lombok te gaan en vertrokken den 29ston Juni met den Gouverneur-Generaal 's Jacob naar Arapenan, waar wij vier dagen later, na een nacht op Soerabaja te hebben gelogen, aankwamon. De marine lag ver van den wal en in sloepon, allen op éen rij voeren wij naar wal met anderhalf bataljon of zes compagnieën. Ik behoorde bij de compagnie van kapitein Christan. Do bevolking ontving ons goed. Wij bloven eerst eenige dagen bivakkeeren en hadden gewonen dienst; er was eigenlijk niets te doen. Op 2 Augustus maakten wij o. a. parade te Mataram voor den generaal, den resident en den Kadja, een lang persoon met een opgeblazen gezicht. Zware dienst was het niet. Den 17en Aug. kregen wij bevel op te rnkken naar het binnenland voor verkenningsdienst. Het waron moest moeilijke, zauderigo wegen, erg op en neer. Zoo wat 50 palen van Tjakra bleven wij golegord. — Waron de overste on kapitein Christan bij de soldaten gezien ? — Of ze; het waron beidon uitstekende menschen , die veel voor hun soldaten over hadden, beste kerels, voor wie wij allen door oen vuur zouden zijn gegaan on dio ons steeds aanspoorden tlinko soldaten to zijn. — En zoo kwam dan dio 25e Augustus. — Ja, dat is een dag geweest, 's Morgens kreeg do overste een brief om voorzichtig op Tjakra terug to trekken. Hij heeft mot kapitein Christan nog er over gesproken en wij begrepen ' wel dat er voorzichtig gewerkt moest wordon, , maar do ovsrsto dacht in Tjakra hot Ce bataljon to vinden. Enfin, 's morgens om elf uur gingen I wij op marsch , oen vermocionden tocht, en tegen I vier uur in den namiddag kwamon wij bij Tjakra. j Wij waren onderweg boschoten, oven maar, en ' hadden daarbij drie gewonden gekregen. — Bij Tjakra stonden drio vaten water, door i do Baliörs er neergezet, is t niet ? — Wol noen, mijnheer, daar is niets van aan gewoest! Dat beeft in do kranten gestaan , maar dio ludischo kranten hebben zooveel verteld, waar geen lor van aan was. Wij zoudon dus binnon gaan. De toegang door do poort was zóo smal, uut uien er slocms iv soüuiuü uouuing Uour Kou, omdat do bamboepunten schuin uitstaken. Er was geen stuk to zion, alles v/as binnen rustig. Maar op oens , toen do ovorsto to paard binnen zou rijden, krijgt hij een schot in den bovenarm en vallen er lui om ons. Do kerels schoten door schiotgaten met de nieuwste repeteergeweren en wij raakten ondor een plongcerend vuur , dat over den muur kwam, elk schot was raak en er was niets togen to doen. De oversto reed terug naar achter , waar de 2o compagnie mot kapiloin Lindgreon was, toon hij op eens een schot in hot hart kroog on voorover | van zijn paard stortte, dat op 't zelfde oogenblik oen schot kreeg en mot hom dood neórviol. Kapitein Christan kreog toen hot bovel. Toen hij 's avonds met luitenants Kalft' en Beckering en kapt. Willemsteyn stond te overleggen hoe j terug to trekken, kreeg luitenant Kalft'oen schot . in den rug en viel dood neer. Onderwijl wisten j wij niot waar kapitein Lindgreen mot zijne man- ; non was gebleven. Kapitein Christan wist ons ' kranig bij elkaar te houden. Zijn jongen, die Jan word genoemd, bleef trouw bij hem on wij volgden Jan maar en do kapitein riep aldoor: „Jongens, bij elkaar blijven, volgt Jan maar!"j Wij trokken zoo om Tjakra heen do sawah's in, door een diep ravijn, waar men elk oogenblik aan do takken of bamboestruiken bleef hangen, 't Was een vormociendo tocht en de een wierp dit, do ander dat weg, omdat hot niet meer te dragen was. Velo gowonden, dio wij I niot meer konden houden, omdat zij niet meer ' voort konden on tooh dood gingen, moesten wij onder weg achterlaten. Om den berg heen, bo- j reikten wij 's avonds to tien uur eindelijk het zeestrand , dood af, want wij hadden van 's mor- ■ gens elf uur gemarcheerd; van do 119 man van j onzo compagnio bracht kapitein Christan er 80 j terug; do meeste gesneuvelden waren Indische j militairen, lk ben or goed afgekomen, maar ik j zal 't mijn leven lang niot vergeten. — Kr is gezegd dat do voeding der soldaten ; to wenschon Hot. Is dat zoo ? — Ik had nooit to klagen. Nu ja, dion cenon dag, dat spreekt vanzelf, maar om do vracht smeet jojo zak ook al weg, maar overigens was j het eten altijd best. Do cakes waren good , do j soep was uitstekend, do rijst ook en jo kreeg I genoeg, ook boter en kaas bij do cakes. — En de ammunitie t — Wij hadden altijd patronen genoeg. — Aan wie wordt do schuld van alles gegeven ? — Ja, dat weet ik niet; 't was gemeen ver- j raad en generaal Vetter had zeker geen schuld. | 't Is een kranige generaal, altijd vooraan. Ik ' heb met hem gediend op Atjeh, toen hij majoor, \ later overste was, maar wy mochten hom graag. — Schreeuwden ze na het gebeurde den generaal na en heeft kapitein Christan , toen jelui weer te Ampenan waren, tot den generaal gezegd: „'t Is uw schuld dat ik zoo weinig van mijn mannen terug breng ?" — Neen! van dat naschrceuwen is niets waar, wij mochten den generaal veel te veel; en dat j de kapitein zoo iets tegen den generaal zou gezegd hebben, kan ook niet waar zijn. Wij ■. stonden er dicht bij, toen hij de generaal ont- ! moctte. — En hoe ging het u verdor ? — Ja vorder moesten wij al weer heel gauw bivakktn opslaan en de marine begon den boel te beschioton. Mijn tijd raakte om en den 6sn September ging ik met paspoort naar Soorabaya en van daar naar Holland. Maar als zo me hebben willen, ga ik stellig terug. — Uit Indië wordt aau bet N. v. d. D. '. het volgende uit een particulier schrijveu j medegedeeld : Men wil weten, dat de compagnio van de Ko- i lonialo Reserve, dio nu in 't najaar uit Holland Wordt uitgezonden, gevoegd zal worden bij die I andere compagnie van de K. R., wolko indertijd j in haar geheel wcnl uitgezonden en toen word j ingedeeld bij het 180 bataljon. Die tweo com- j pagniëu zouden bijeengevoegd worden, om enn nieuw bataljon to formeeren, het 1 !)o; hot voorstel daartoo moet naar do Tweedo Kamer op weg zijn. Eon ander veelbelovend gerucht betreft de verbetering der traetementen in de subalterne rangen van het loger. Het voorstel zou n.l. in bewerking zijn, dat de traetementen der le luits. zouden worden ƒ3OO en ƒ350 voor de oudste helft; de kapiteins ƒ 400 en ƒ 500 voor de oudste helft. Alleen het staftractement zou hooger zijn , doch overigens'allo wapens hetzelfde tractcmeut; de Atjoh-toelage zou oveneens vervallen en op de posten huishuur geheven worden. --- BUITENLAND. ALGEMEEN OVERZICHT. 29 October. De crisis te Berlijn schijnt geëindigd. Verscheiden telegrammen zijn sedert Zaterdag tot ons gekomen. We willen daarvan alleen het laatste mededeelen, waardoor de voorgaande bevestigd worden. Dit bericht werd gisteren avond laat uit Berlijn verzonden en kwam heden morgen alhier aan: „Volgens verzekeringen uit verfcrouwbare bron nam vorst Hohenlohe heden middag aan, om als Rijkskanselier en minister-president op te treden. Von Köller wordt minister van binnenlandsche zaken. Do officieele benoeming zal waarschijnlijk van avond volgen. De heer von Köller vangt vermoedelijk reeds morgen zijn nieuwe werkzaamheden aan." Caprivi's aftreden is dus een feit. Na vier en een half jaar lang de moeilijke taak van Rijkskanselier op zich genomen te hebben, heeft hij in allerijl Berlijn verlaten en Zwitserland opgezocht, waar hij rust zal vinden na veel arbeid en, dit is te hopen voor den nobelen, verdienstelijken staatsman : berusting bij veel bittere ervaringen. Betreurd gaat hij heen door velen in Duitschland , door allen daarbuiten. Reeds lang was een zekere kliek bezig tegen hem to wroeten. Toen de Duitsche Keizer onlangs de Polen zoo ernstig onderhanden nam, zag men daarin tevens eene waarschuwing voor Caprivi, die veel Poolsche sympathieën had. Het was bekend , dat een deel van het hof, dat de conservatieve agrariërs hevig tegen hem intrigeerden. Toch komt zijn heengaan geheel onverwacht, nadat nog pas de keizerlijke verklaring vernomen was, dat de Rijkskanselier zijn volle vertrouwen genoot. Ziehier het slot van een zeer waardeerend artikel, een hoofdartikel! dat door den Parij - schen Temps gewijd wordt aan den held van den dag. „De heer Caprivi heeft geen schitterende glorie als Bismarck; hij heeft het Rijk niet gesticht als zijn voorganger; hij heeft geen politiek van ijzer en bloed zonder scrupules en zonder hart gevoerd, maar hij heeft een moeilijken overgang bestuurd, het nieuwe regime gericht naar een nieuwe pool, geregeerd zonder staat van beleg. De schoonste loftuiting , die hij naar zijn eenzaamheid moge medenemen, is eenerzijds de eerbied van alle partijen — met inbegrip van do socialisten —, die hij slechts met hoffelijke wapenen en volgens het gemeene recht heeft willen bestrijden en , anderdeels , de achting van Europa , dat geleerd had in dezen soldaat een der waarborgen van den vrede te zien." Waarom gaat Caprivi heen ? We vinden daarvoor maar één geldige reden: zijn volkomen verschil in inzicht met den minister von Eulenburg. Even heftig als deze tegen de omverwerpingspartijen wilde optreden , eveu gematigd wensehte Caprivi het te doen. Nu zou men zoggen, dat von Eulonburg's ontslag alleen voldoende geweest zou zijn, maar waarschijnlijk is ook Caprivi'a mceniug in veel zaken niot geheel die van den Keizer en daarom moet het dubbele ontslag voor Wilhelm II de beste oplossing zijn. Bevestiging van dit vermonden vinden wij in een zoer belangrijk particulier telegram van den Berlrjnschen correspondent der Nieuwe Rotterdamsche Courant. 11 ot is bet bente, wat wij uver do orisia vondeu. De Duitsche liladen , die wij onder de oogen kregen, zijn minder openhartig, daar zij waarschijnlijk minder vrij zijn iv het uitspreken vau hun meening. „Hot schijnt, seint de correspondent, alsot Caprivi in den laatsten tijd opgehouden had de Rijkskanselier Daar 's Keizers waren smaak te zijn, en, meer dan het dezen behaagde, zijne eigen opvattingen op den voorgrond begon te stellen. Tegelijkertijd kwamen meer en meer de bezwaren aan het licht, voortvloeiende uit de omstandigheid, dat de Rijks» kanselier en de Pruisische minister-president niet meer in éen persoon vereenigd waren, zooals in Bismarck's tijd. Behalve verschillende oorzaken, waarvan er zijn, die iv verband staan met de mogelijkheid eener nieuwe uitbreiding van het leger, die door den Keizer begeerd, maar door den Rijkskanselier afgekeurd werd, moet het nog in het bijzouder 's Keizers ontevredenheid hebbeu opgewekt , dat de dagbladen, welke op Caprivi's hand zijn, zonder omwegen melding maakten van de nederlaag, die de Pruisische minister-president Eulenburg tijdens de jongste geheime beraadslagingen geleden heeft met zijne heftige opvattingen aangaande de wijze, waarop de omwentelingspartijen bestreden moeten worden. De zeer talrijke familie Eulenburg , bij het hof hoog in aanzien en macht, eu vermaagschapt met de geheele hooge aristocratie en de voornaamste agrariërs, heeft nu klaarblijkelijk met goeden uitslag vau de ontstemming des Keizers gebruik gemaakt om Caprivi ten val to brengen. Woensdag der afgeloopen week wa 3 er eene groote jachtpartij bij den gezant Philipp Eulenburg, op diens landgoed „ Licbenberg", waar alle leden der familie Eulenburg bijeengekomen waren. Tot hen behoorden de ministerpresident , de opperhofmaarschak Eulenburg, enz. enz. Bij deze familie-bijeenkomst, waaraan men slechts het voorkomen eener jachtpartij had gegeven, verscheen ah gast ook de Keizer, die persoonlijk bevriend is met don gezant te Weenen, Philipp Eulenburg. Daar, op Liebenberg n.1., zal de Keizer wel tot de overtuiging zijn gebracht dat Caprivi niet meer „zijn man" was; waartoe in het bijzonder moet hebben medegewerkt de wenk, dat or geen enkele partij van beteekenis meer is bij welke Caprivi eigenlijk steun geniet, en tevens dat hij bovendien op kwetsende wijze door middel van de dagbladpers liet aandringen op het aftreden van den ministerpresident , iets waarover toch alleen de Keizer te beslissen heeft. Zoodra de Keizer te Berlijn teruggekeerd was , moet hij van Caprivi opheldering hebben verlangd over die aanvallen van de pers, en geëischt dat ze door Caprivi gelogenstraft zouden worden. Daartegen moet Caprivi hebben aangevoerd, dat die aanvallen noch rechtstreeks noch zijdelings van hem waren uitgegaan, maar dat hij den inhoud juist vond en dus eene logenstraffing weigerde. Middelerwijl was van den kant der Zuid- Duitschers het vraagstuk der hervorming van de rijksfinanciën weder opgeworpen, hetwelk reeds lang een ernstig verschil van opvatting tusschen Caprivi en Miquel aan den dag heeft gebracht. Dit gaf Caprivi aanleiding, zijn verzoek om ontslag te herhalen en van eene intrekking daarvan niet meer te willen hooren, omdat hij alle wrijvingen en moeilijkheden ten slotte moede was en gevoelde, niet meer, gelijk vroeger „'s keizers man" te zijn. Dit herhaalde verzoek om ontslag werd toen onmiddellijk aangenomen. Dat deze zegepraal van Eulenburg—Miquel over Caprivi tegelijkertijd aan don minister-president Eulenburg de portefeuille kosten moet. behoort zeer zeker tot de eigenaardige ironie der wereldgeschiedenis. Gelijk reeds gezegd, wordt hier algemeen erkend, dat de scheiding van de twee staatsbetrekkingen, het rijkskanseliersehap en liet minister-presidentschap, zoo eonigszins mogelijk, weer opgeheven worden moet. Na den val van Caprivi zou daarom de Pruisische minister-president de van nature aangewezen opvolger als rijkskanselier zijn , maar nu wil het geval, dat Eulenburg een zoo door en door Pruisisch-conservatieve staatsman is, dat de Zuidduitscho leden van don Bond zich bezwaarlijk in zijne benoeming tot rijkskanselier zouden kunnen schikken. Hij moest daarom ook zijno plaats inruimen, om de samensmelting dor twee betrekkingen mogelijk te maken." Tot zoover do correspondent. Als naschrift voegen wo er eenigo woorden aan ton, die de Külnische Zeitung over Caprivi spreekt. Het Keulscho blad erkent, dat hij groote hoedanigheden bezat, ridderlijken zin, flinkheid ;en oprechtheid vau karakter , afkeer van ge* welddadig en onvoorzichtig doorvoeren vun het „Stoatsraison", verzoenende en bemiddelende neigingen. Dat is ook een mooi getuigschrift, aan den ' Rijkskanselier van eergisteren uitgereikt. Het \ komt ons voor, dat al de loftuitingen van het oogenblik echter niet opwegen tegen het eenvoudige feit, dat een zeer verdienstelijk man, die al zijn krachten heeft gewijd aau de Duitsche natie, die een jaar geleden de geweldige victorie van de nieuwe legerwet be! haalde, moet vallen op het alleronverwachtst als slachtoffer van staatkundige intrigues en van zijn eigen humaniteit. (*) (*) Latero borichton moklcn, dat vor»t Itohenlohe. ln.t ambt van Rijkskanselier en minister-president on Küllor dat van minister van BinnenlanOsohe Zaken heeft aangenomen. Misschien zullen er nog veranderingen in het Pruisische ministerie plaats hebbon. Do Keizer hooft daarover gisteren met Hohonlohe geraadpleegd. Tn hot ministerie van liuitenlandsche Zakon blijft alles bij het oude. Juist de hooge ambtenaren aan dit dopartoment zijn vrienden van llohonloho. "Wie diens opvolger in Elzas-Lotharingon zal zijn, weot men nog niot. De conservatieven zetten den naam van Eulenburg op den voorgrond. Dit sobijnt ook de wensch dos Keizers to zyn, maar in do gegoven omstandigheden beschouwt men dozo benoeming van iemand uit de familie Eulenburg tot een zoo gewichtigen post als onvoorzichtig. ---