provinciale Waterstaat VAN Friesland. AANBESTEDING. Op Vrijdag den 6eu Maart 1896, des namiddags ten ecu ure, zal in het gebouw van het Provinciaal Bestuur te Leeuwardcu, overeenkomstig § § 446 en 447 der A. V., bij enkele inschrijving worden aanbesteed : De vernieuwing va» deKLAARKAMPSTERBRUG over het Vaarwater vau Leeuwarden naar Dokkum. Raming ƒ5OOO. Het bestek ligt ter lezing in voornoemd Gebouw. Gezegelde formulieren voor inschrijvingsbiljetten zijn tegen betaling van 25 en bestekken tegen betaling van f l op het Bureau van den Prov. Hoofdingenieur verkrijgbaar. De noodige aanwijzing wordt gedaan op Woensdag 4 Maart a.s., 's voorm. teu 11.30 ure. Voorts zijn nadcro inlichtingen te bekomen bij den Ingenieur van den Provincialen Waterstaat te Leeuwardcu en bij den Opzichter T. van VEEN te Dokkum. Leeuwarden , 20 Februari 1896. De Commissaris der Koningin iv de provincie Friesland, van HARINXMA thoe SLOOTEN. --- BUITENLAND. ALGEMEEN OVERZICHT. 26 Februari. Zeker beeft menigeen zich verwonderd over ecu der telegrammen in ons nummer van gisteren avond. Wo bedoelen het draadbericht , waarbij de Londensche correspondent der te Pretoria verschijnende Volksstern beslist tegenspreekt, dat in zijn blad een artikel zou hebben gestaau, zooals de Frankfurter /"itung er eene vertaliug van gf»f en volgens hetwelk de Transvaahcbe regeering door middel van een vervalscht telegram Jameson over de grenzeu zou hebbeu gelokt. Hoe men aan zulk eene dwaze beschuldiging kwam, wa 3 inderdaad moeilijk te verklaren. Zelfs de Engelscheu, met hunne moreele kleurenblindheid ten opzichte van de Transvaal, zouden zoo iets nir-t uitvinden. We kunnen nu de oplossing geven van liet geval. Het spreekt van zelf, dat de inval Tan ür. Jameson aanleiding heeft gegeven tot Teel verdichting en veel laster. Men deed het in Engeland op groote schaal, verdichten en lasteren n.1.; waarom zou men het ook in Engelsch Zuid-Afrika niet doen ? De geldmannen hadden immers de Transvaal noodig en waar geea scrupules ziju, daar heiligt het doel de middelen. Nu gaf de Volksstern te Pretoria in haar bijvoegsel vau 25 Januari de vertaling van eene Engelsche uiteenzetting der feiten. Die uiteenzetting was zulk ecu samenraapsel van leugens, dat de Volksstern haar bij wijze van curiositeit meedeelde. Ea curieu3 was ze ! Ziehier, wat de Engelsche tekst beweerde : Tusschen het Hervormingscomité te Johannesburg en D. Jamesou was drukke tele-.raphiacbe correspondentie gehouden. De Transvaalsche regeering had daarvan de lucht gekregen en eindelijk zelfs de overeengekomen termen doorzien, waarvau de tweo partijen zich bedienden. Zij zag daaruit, dat er z°o iets ah een inval beraamd werd. Wat nu te doen ? Wel! niet 3 meer of uiiudei* dan het volgende: Zij zendt aau Jameson ••n telegram, dat van bet Hervorming-** wuiité uitgaat en verzoekt hem dn grenzen ™ overschrijden en deu inval te beproeven. wonder! (maar acbterua o ongelukkig houder!) dieuzelfden dag ontvangt I) . Jame9on Ook een brief v_m vijf voorname Jobau■-ssburgers , die hem verzoeken hen te komen Telossen van dor Boereu dwingelandij en ... u • Jamesou gaat op weg met zijn gewamle bende. Oat was het verhaal, waarmode de Volksttem sch kostelijk amuseerde. . -Jn nu het staartje vau deze Eugelsch- Atnkaanßche muis. De Frankfurter Zeitung neemt het over. p w,°*ke wijze, als ernst of als scherts, weten »e ni„t. Wel weten we, datoogenblikkelijk 0 linies, gloeieudn en blazende vau verontwaardiging . z,mh alleen maar iemand kan 06n , die zelf voortdurend door anderen op legen en lasteren wordt betrapt, die vert..* uit de Frankfurter overneemt. De j Volksstern heet dan bij de Times „het er| kende orgaan der Transvaalsche regeering" jen de Volksstern -artikelen worden dan „de rechtstreeksche uitingen der Transvaalsche regeeringskringen." En nu kon men eens zien, hoe valsch, hoe gemeen die Transvalers waren ! etc. etc. Gelukkig heeft de L3ndensehe correspondent in eens dat gelaster den kop ingedrukt door ziju telegram, dat nn de ronde doet door de Europeesche pers. De geworpen steen, die Kruger verbrijzelen moest, valt terug op deu werper. Maar de Times is te verhard in knoeien en liegen, dan dat het blad er door zal worden verpletterd. Vóórdat do Jameson-quaestie ten einde is, zullen we het blad nog wel tal van leugens met onbeschaamdheid hooren verkondigen. Trouwens de Engelsche natie, diejamcson's medgezellen met gejuich ontving en ook vol belangstelling is voor Dr. Jameson zelf, toont zich niet van een gunstige zijde. Ook de pers valt gedurende de laatste dagen erg tegen. De Standard 13 zoo kiesch om reeds nu te verklaren, dat Jatneson's gedrag bij het Engelsche volk meer bewonderi iq dau ergernis verwekt. Het blad vindt hem „wettelijk schuldig," maar „moreel vrij van smet." Lieve hemel , een half- of drie-kwart zwarte moe3t eens de tong hebben uitgestoken tegen een Engelschman, w_it zonden do Britten ecu spektakel maken eu eene bloedige — en vooral voordeelig-materieele — voldoening eischen! Gelukkig kuuueu we ook iets goeds uit Engeland melden. De Manchester Guardian beweert, dat Rhodes geheel op de hoogte was van Jameson's plannen, maar hem altijd bevelen zond, om toch uiet aan ean inval te denken. Die bevelen waren f chter maar schijn. Jameson wist heel goed, dat Rhode s j vist het tegenovergestelde bedoelde (misschien was het wel afgesproken werk tusschen de twee) en deed daarom maar het tegenovergestelde. Intusschen is het mogelijk , dat Rhodes daardoor voor later zijn eigen positie heeft gewaarborgd. Hij zal zich nu achter zijn tegenbevelen kunnen verschuilen, (letzflfde blad veroordeelt ook teu zeerste het triomfgeschreeuw, waarmede de indringers iv Engeland zijn ontvangen. Wi.t dit laatste betrett, is het niet onaardig om even de eerste regels vau het hoofdartikel der Parijsche Temps te citeeren, waarin de hoofdredacteur, de heer Fraucis de Pressensé, op do hem eigen aristocratische manier een lesje in fatsoen uitdeelt: „De ontvangst, dio in Engeland aan de medgezellen van Dr. Jameson is bereid geworden , duidt op een merkwaardigen geestestoestand hij de Engelschen. „Die heeren hebben, dat valt niet te ontkennen, een internationalen aanslag gepleegd ; in vollen vrede zijn zij een naburigen en bevrieuden staat binnengerukt. Men kan toch niet veronderstellen, dat dit feit het enthousiasme verwekt, niet alleen van het plebs, dat moeilijk de finesses van het volkerenrecht kau snappen, maar zelf 3 van de beschaafde kringen. „Ook het succes dezer heeren moet huu vrienden niet bedwelmen. Per slot vau rekening zouden de Boeren, die hun goede geweren weer boven den haard hebben opgehangen , waarvan zij ze ter verdediging hunner iechten hadden afgenomen, meer reden hebben tot jubelen. Maar, eenvoudige en bescheiden landbouwers als ze zijn , laten ze dat maar na. „Is het dan om de hulp, die ze schonken aan vrouwen en kinderen in Johannesburg, en waaruit de officieele dichter de stof putte voor ziju lofuiting op „den „epischen tocht" der dapperen ? Maar vrouwen eu kinderen waren er niet te helpen in Johannesburg. Bij het eerste signaal, toen het scherm werd opgehaald van de.'.e merkwaardige revolutie, die als eea verouderd melodrama in elkaar was gezet, waren ze ui>*t den sneltrein vertrekken. Buitendien, niemand bedreigde ooit do veiligheid van deze interessaut** leden der maatschappij. „De waarheid is dat, volgens de welbekende takt'ek der oproerniakers, men met meer handigheid dau moed de vrouwen en de kinderen wilde vooruitschuiven om de botsing der openbare meening te ondergaan. Onder dit aandoenlijk maar bcdriegelfjk pretext verborg zich eene iutrigue ; de namen der speculanten zonder scrupules en zonder nationaliteit, die dit zaakjo op touw hebban gezet en van kunne kantoren te Londen , in 'de Kaapstad of to Kimberley zich de luxe veroorloofden eon inval te laten doon iv de Transvaal eu eene resolutie iv aandeelen te wee" te breugeu, — die namen zijn bekend. Zoo men de lijst publiceerde van doze onhandelbare kampioenen der uitlandersrechten (en het oogenblik zal komen , waarop ze bekend zullen worden gemaakt), zal menig naïef patriot de handen van verbazing opheffen, wanneer bij bemerkt, dat hij gemeend heeft de zaak der vaderlandsliefde te dienen en zich sleeht3 al 3 een zot door roofvogels zonder vaderland heeft laten dupeeren." Nog een ernstige stem heeft zich doen hooren. Het is die van den politie-rechtor uit Bowstreet te Londen. Een telegram, heden morgen door ons van daar ontvangen, vermeldt, dat deze ambtenaar, die Jaine.on en vijftien zijner officieren tegen borgstelling vrijliet en de behandeling der zaak veertien dagen uitstelde, hem ernstig vermaande om zich t. outbouden van alles, wat openbare demonstratiè'n kon verivekk^n. Vervolgens keurde hij gestreng de toejukhingau af, waarmede de gevangenen in Engeland waren begroet. .Dit kon oneer en schande werpen op den Engelschen naam.'' Volkomen onze opinie. Ecu ander telegram, gisteren avond uit Parij 3 verzonden, kwam heden morgen bij ons aan. Het bevat den eersten klepel-dag van Bourgeois' doi_d»klokje. We hebben altijd gezegd, dat de Franschen er niet gemakkelijk in zullen toestemmen om een inkomstenbelasting toe te laten ei) daarvoor herhaaldelijk uit ervaring en bekendheid met bet Frausche karakter bewijzen aangeroerd. Do loop der zaken schijnt ons gelijk te /.uilen geven. Do inkonHteubolasting in Frankrijk i 3 'r,"t lieveiingsdonkbeeld vau cle radicale partij. En op dit oogenblik, — men heeft het gezien aau het conflict der twee Kamers — kraait de radicale haan koning. De inkomstenbelasting , door het mini3terie-Bourge ds voorgesteld, komt das op een zeer gunstig tijdstip , zou meu zeggen. Welnu , dat alles heeft niet gebaat. Bovengenoemd telegram bericht, dat de verkiezing van de bud^etsconimissie in de Kamer beeft plaats gehad. Zij bestaat uit drie en dertig personen. Daarvan ziju er negen en twintig besliste tegenstanders van het outwerp. En, voegt bet blad er aan toe , „deze verkiezing houdt cc.i ernstig échec in voor de regeering." (V'inuirrit:ür overbodig. Wauneer de kabinetscrisis ? --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 26 Februari. Vereeniging „ Nij verheid." Van al do groote ontdekkingen of vindingen op natuurkundig gebied , aan welke de ten einde spoedende negentiende oeuw zoo ongemeen rijk is geweest, is die van de zoogenaamde Röntgen-stralen wel een van de belangrijkste te noomen. Za zijn geworden wat men noemt „the topic of the day." Op uitnoodiging van het bestuur der Vereeniging „Nijverheid" trad gisteren avond do heer dr. J. L. Hoorweg, lecraar in de natuurkunde aan do rijks hoogere burgerschool met vijfjarigen cursus to Utrocht, - van wien do leden dezer Vereeniging in don vrintor van 1893/94 cenc loerrijko lezing over do nieuwe toepassing van windmolens mochten aauhooreii, - iv de groote zaal van mej. de wed. van der Wielen op , om voor de leden met hunne dames en geïntroduceerden over genoemde zoo hoogst gewichtige ontdekking te spreken. Het zou van ous eene gewaagde onderneming zijn om te trachten, al ware het slechts gedeeltelijk , hier terug te geven, wat de spreker , bij wijze van causerie, in pl. m. 1• ~ uur, door eene pauze afgebroken, behandelde. Do hoofdpunten waren allereerst de electrische vonk en de zoogonaamde ka.ho ien stralen, dio met het Riuitgen-licht ten nauwsto samenhangen. Tot toelichting hiervan werden vertoond do stralen in Qoisslerscho buizen, waarin door Crookes en Hitthorf eenigo wijzigingon zijn gebracht. Vervolgens gaf do spr. eeno duidelijke verklaring van do werking van metalen op do katboJcii-Ktraleu , die, bij aanraking van magneet, daar waar zij den glasrand tre.t'.i sterke verlichting, fiuorescentio, vertoonen, welko hot uitgangspunt is van de Röntgen-stnlea. Dezo nu bewegen zich met gelijke snelheid door allo lichamen heen in eeno middenstof, die overal voorkomt en waarin de atomen zijn vervat. Hoe grooter intusschen de dichtheid der lichamen is, dos te meer weerhouden do atomen de verbreiding van de Rontgen-stralcn. Evenals Lenard door zjjne proeven tot do uitspraak werd geleid, dat do kathoden-stralen verschijnselen in den aether zijn, zoo is Röntgen voor zijne stralen tot dezelfde uitkomst geleid. Toch bestaat er in een ander opzicht verschil. Zooals wij reeds zeiden, heeft bij de kathodenstralcn, als zij in eon magnetisch veld zijn gebracht afwijking plaats. De Röntgen-straleu daarentegen kuucen zelfs door de sterkste magneet niet uit hun baan worden gevoerd. Wat eigenlijk het wezen is van de Röntgenstralen ': De ontdekker zelf komt nog slechts tot vermoedens. Zijne hoofdgedachte ia, dat deze stralen zich op dezelfde wijze door den aether | voortplanten, als het geluid dit doet door do lucht. j Hij blijft zijne onderzoekingen op dit punt voortzetten. Zooals men zal weten, werden, zoodra de Röntgensche wijze van photographeoren bekend was geworden, talrijke opnemingen gedaan en verbeteringen aangebracht. Ook Nederland heeft zich hierin niet onbetuigd gelaten. Onder anderen slaagden te Amsterdam, Haarlem en Utre.ht gedane proeven op uitnemende wijze. Die van t'trecht waren te danken aan den spreker; hij had daartoe ook van andere lichtbronnon gebruik gemaakt. Bahal ve verscheidene door anderen verkregen lichtbeelden, werden zijne eigene photogrammen vertoond. Dit alles strekte niet weinig tot verduidelijking van het gesprokene. Het kalklicht deed hierbij goede diensten. Do geheele lezing gaf veel te denken. Het ia bekend, dat de toepassing van de Röntgen-methode op chirurgisch gebied reeds tot groote verrassingen heeft geleid. Door haar zijn de geneeskundigen thans gekomen tot de ontdekking van inwendige misvorming van lidbeentjes; door haar zal in de toekomst bij verschillende operaties den patiënt misschien veel pijn kunnen worden bospaard. Maar ook buiten dit gebied zijn verscheidene goed geslaagde proefnemingen gedaan. "Wat uit Röntgens ontdekking nog meor zal voortkomen ? Wij zijn nog slechts aan haar begin. De rcods gedane nieuwe onderzoekingen. verboteringen aan do methode en andere wijzo van toepassing zullen misschien tot uitkomsten loiden , waarover dan nog grooter vorbazing zal ontstaan, dan nu reeds heeft plaats gehad met dc ontdekking in haar kindsheid. Het is tal van jaren geleden, dat wij in „Felix Meritis" te Amsterdam tegenwoordig waren bij eene door proeven toegelichte lezing over eone belangrijke nieuwe ontdekking op natuurkundig gebied. Toen de lezing was geëindigd, zei een der bestuursleden : „Het gaat te ver!" De spreker antwoordde: „Wij beginnen pas." Die antwoord was ons lang bijgebleven. _ Door de lezing van den heer Hoorweg werd het gisteren avond weder in onze herinnering opgewekt. Mogen er al onder de honderden aanwezige dames en heeren, uit verschillende standen, velen zijn geweest, dio lang niet alles van den spreker hebben kunnen volgen of begrijpen, door het aanschouwen van dc door toepassing van do Röntgen-stralen vorkregen lichtbeelden zullen z;j in elk geval zjjn hcongegaan met ecu gevoel van bowondering voor den man, wions ontdckkiDg het _,fiii-do-sicclo" ook eens in goeden zin doet noemen. Een waardcorend woord van den voorzitter, deu heer mr. A. Bloembergen Ez., aan den spreker, werd met algemeen applaus begroet. Op de agenda stond de nog van de vorige vergadering overgebleven vraag: ,Is er iets bekend omtrent de voorwaarden , waarop de terreinen , grenzende aan het Nieuwe Kanaal, in exploitatie zullen worden gegeven en wanneer dit zal plaats hebben? Zoo ja, hoe heeft men die te beoordeelen ?" Daar sedert de voorstellen van Burg. en weth. bij den raad aanhangig gemaakt en gepubliceerd zijn (het in de raadsvergadering van gisteren door de commissie van rapporteurs van het onderzoek in de ssetiën uitgebracht verslag zal in eene aanstaanden Maandag te houden vergadering van den raad worden behandeld), werd, op voorstel van den voorzittor, aan de prudentie van het bestuur overgelaten, to beslissen, of de vraag nog vooraf in eonc buitengewone bijeenkomst van de Vereeniging zal worden behandeld. In de vorgadoring waren tor bezichtiging gesteld eenige fraaie proeven van Friesch houtsnijwerk van D. Boersma en A. Tjepkoma, leerlingen op den van wege de Vereeniging geateunden cursus in dit nijverheidsvak. Wij hebben nog te vermelden , dat in de laatsto bijeenkomst der vereeniging ter bezichtiging waren aangeboden: een sportkar van bamboes, ingezonden door den heer Rudolf Rolf alhier, en eene nieuwe soort schaatsen voor wedstrijden op groote afstanden, ontworpen door den heer J. de Graaf, timmerman alhier, en vervaardigd door de heeren S. da Jong alhier en E. Westra te Hardegarijp , ton behoeve van IJ. N. Joustra alhier. — Installatie mr. Fockema. In eene gisteren namiddag te 3 uur gehouden plechtige zitting vau het Gerechtshof alhier, gepresideerd door den heer mr. J. L. vau Sloten! ij.* k , is de beer mr. R. A. Fockema, laatstelijk rechter iv de Eechtbank teAasen, geïnstalleerd als raadsheer in dit Gerechtshof. — Handelsmerk zuivelfabrieken. Met het oog op de knoeierijen bij do zuivelbereiding heeft de Vereeniging van bc] hebbenden bij fabriekmatige zuivelbereiding op coöperatieven grondslag, gevestigd te I warden, voor de zuivelproducten van 18 coöperatieve zuivelfabrieken een handelsmerk gedeponeerd in Nederland, België en Engeland, bestemd als waarborg te dienen van onvervalschte roomboter, bereid in coöperatief werkende zuivelfabrieken in Nederland. Reeds is men in onderhandeling om al de boter det , toegetreuen fabrieken ouder openbare contró der RijkslaudbouwproetsUtious te »toll«\ T ' met meer kracht het bedrog m deu zuivel handel tegen te werken. — Begrafenis. In stillen eeuvoud is hedeu te Beetgum ter aarde besteld het stoffelijk overschot van den heer P. Fabrij de Jonge, in leveu lid van den Raad *lea.. gemeente. -— Benoeming. Door den Gemeenteraad van Alkmaar is heden tot secretaris dier gemeente benoemd de heer C. D. Donatb , secretaris van Harlingen. — IJsberichten. De Lauwerzee is vol drijfijs. Het postsebip van Schiermonnikoog, dat Maandag de rei 3 nog heeft gedaan, zit tban3 te O.stmahorn, achter de hoofden, in het ijs en kan niet terug. Door de ingevallen vorst is de vaart op het Almeloo3che kanaal en het Zwarte Water gestremd; ook op de Zuiderzee vertoont zich reed 3 veel ijs, zoodat de stoomboot Minister Havelaar, die gisteren vau Kampen vertrok, daar weder is moeten terugkeeren. De stoomboot Prins van Oranje, die gisteren van Amsterdam vertrok, is des namiddags te 4y4 uur te Zwolle nog aangekomen ; ook de stoomboot Meppel I, des morgens uit Amsterdam vertrokken, arriveerde des middags te Kampen. De gisteren van Zwolle naar Rotterdam vertrokken schroef boot Koophandel keerdein den Kamper Ketel terug. — Conversie. De staatscourant van 26 dezer bevat het volgend kon. besluit van 22 dezer (Stbl. 31), genomen op de voordracht van den Minister van Financiën: Art. 1. De krachtens de wet van 30 December 1895 (SM. 236) uitgegeven drie ten honderd rentegevende schuldbekentenissen, waarvoor verwisseling tegen inschrijving op het Grootbook der drio ten honderd rentegevende Nationale Schuld wordt verlangd, kunnen tot dat einde, zoolang zij niet zijn aitgeloot of aflosbaar gesteld, vergezeld van alle daarbij behoorende onverschenen coupons en van het bewijs tot bekoroing van nieuwe coupons, op alle werkdagen van des voormiddags 10 tot des namiddags 2 uur, worden ingeleverd bij het agentschap van het ministerie van financiën te Amsterdam. Zij worden vermeld op daarnevens te voegen, behoorlijk ingevulde en door den inleveraar onderteekende nommerlijsten, waarvan de formulieren tegen betaling van vijf cents per stuk bij genoemd agentschap verkrijgbaar zijn. Indien do agent van het ministerio vau financiën aanleiding vindt, om niet dadelijk bij do overneming der schuldbekentenissen tot de afgifte vau het bij art. 2, letter a van dit besluit bedoelde bewijs over te gaan, geeft hij voor de ingeleverde stukken een bewijs van overneming af; aan den voet van dit bewijs wordt gesteld eeno door don ambtenaar, bolast met de bewaring der gelden en geldswaarden bij het agent- Bchap te onderteekenen verklaring, lutdende: „Voor overneming van een nominale waarde van f.... aan schuldbekentenissen." Het door den agent en door evengenoemden ambtenaar onderteekende bewijs van overneming kan, van den derden werkdag na dien der afgifte af, worden verwisseld tegen een bewijs als bedoeld in art. 2, letter a van dit besluit. Art. 2. Voor het bedrag van elke ingelevorde in orde bevonden partij schuldbekentenissen worden door den agent voornoemd aan den inleveraar afgegeven: a. een gedagteekend bewijs, aan den voet waarvan een door den in art. 1, laatste lid, van dit besluit bedoelden ambtenaar te onderteekenen verklaring wordt gesteld, luidende: „Voor overneming van eene nominale waarde van f.... aan schuldbekentenissen". Het door den agent en door evenbedoelden ambtenaar onderteekende bewijs geeft het recht op eeno inschrijving tot gelijk nominaal bedrag als dat der overgenomen schuldbekentenissen, in het Grootboek der drie ten honderd rentegevende Nationale Schuld, met ingang van rente als volgt: Indien de afgifte geschiedt van 8 Februari tot on met 7 Augustus op den tusschen dio beide da°*eii vallenden eersten dag der maand Maart; on indien de afgifte geschiedt van 8 Augustus tot en met 7 Februari, op den tusschon die beide dagen vallenden eersten dag der maand September; b. een door den inleveraar in te vullen en te onderteekenen formulier van verklaring tot het bekomen der verlangde inschrijving met duplicaat daarvan. Voor de sub b bedoelde formulieren wordt vijf cents per exemplaar betaald. Art. 3. Wanneer de afgifte der in het voorgaande artikel onder litt. a en b vermelde stukken geschiedt tusschen den 9den en den laatsten Februari of tusschen don 9den en deu laatsten Augustus, wordt de respectievelijk op 1 Maart of op 1 September daaraanvolgende verschijnende coupon van de ter overschrijving aangeboden schuldbekentenissen aan den inleveraar teruggegeven. Art. 4. De kapitalen waarvoor de bij letter o van art. 2 bedoelde bewijzen zijn afgegeven , worden door de directie van de Grootboeken der Nationale Schuld, ambtshalve in het Grootboek ingeschreven onder een hoofd van rekening, luidende: „Schiddbekenttnissen (schuld, voortspruitende uit de verwisseling van krachtens de wet van den 30sten December 1895, Staatsblad no. 23G, uitgegeten"). De dagteekening van dit besluit en het nommer, waaronder het in het Staatsblad is geplaatst, worden mede in dat hoofd van rekening uitgedrukt. Art. 5. De bij art. 2 bedoelde bewijzen worden, vergezeld van de daarbij behoorende formulieren , nadat deze behoorlijk zijn ingevuld en onderteekend, ingeleverd bij de directie van de Grootboeken der Nationale Schuld, om daarvoor op den voet der bepalingen, vastgesteld bij het Vorstelijk besluit van den Bsten December 1814 (Staatsblad no. til), door afschrijving van het hoofd van rekening, vermeld bij art. 4, de Verlangde inschrijving te bekomen. Art. 6. Indien ten gevolge van vertraagde in • levering der bij art. 2 vermelde stukken, of door onjuiste of onvolledige invulling en onderteekemn*» van het bij dat artikel bedoelde formulier, de verlangde inschrijving eerst kan geschieden met lateien ingang van rente dan in de afgegevan bewijzen is uitgedrukt, kan door den Minister van Financiën machtiging worden gegeven tot uitbetaling der verschuldigd gebleven renten, l voor zoover deze niet zijn verjaard. Art. 7. Door den agent van het ministerie van financiën te Amsterdam wordt dagelijks aan de Algemoenc Rekenkamer opgave gedaan van de volgens dit besluit óvergemmiei. Bubuldbekentenissen en daarvoor afgegeven'bewijzen, rt.nl>* go.onrlo np inaohrijving. De overgenomen schnldbekentenissen^worden, dadelijk na afgifte der bij het voorgaande lid bedoelde bewijzen, bij het genoemde agentschap voorzien van een kenteeken , dat zij van onwaarde zijn, om alzoo later bij de Algemecne^Rekenkamer to worden overgebracht. Art. 8. Zoolang de gelegenheid tot inwisseling van de drie en een half ten honderd rentegevende schuldbekentenissen tegen drie ten honderd rentegevende schuldbekentenissen niet is opengesteld, kunnen de eerstgenoemde schuldbekentenissen, welke van 1 Maart 1896 af drie ten honderd rente dragen op dezelfde wijze als hiervoren is bepaald, tot verwisseling tegen inschrijving op het Grootboek dor drie ten honderd rentegevende Nationale Schuld bij het genoemde agentschap worden ingeleverd. Worden san hen, aan wie de Ministervan Financiën, uit kracht der aan hem bij art. 4, lste lid der wet van 30 December 1895 (Staatsblad no. 236), verleende bevoegdheid, drie ten honderd rentegevende schuldbekentenissen heeft verkocht, vóór de uitreiking der definitieve schuldbekentenissen voorloopige stukken afgegeven, dan kunnen ook deze, zoolang de gelegenheid tot inwisseling daarvan tegen definitieve schuldbekentenissen niet is opengesteld, op dezelfdo wijze als hiervoren is bepaald, tot verwisseling tegen inschrijvingen op het hiervoren genoemde Grootboek bij het agentschap worden ingeleverd. Art. 9. Dit besluit treedt in werking op 1 Maart 1896. — De vrije en orde-oefeningen der gymnastiek. Men weet dat de Minister van Binnenlandsche Zaken een wetsvoorstel heefc ingediend, waarbij vak j (vrije en orde-oefeningen) verplicht is gesteld, met de bepaling echter, dat daarvan vrijstelling verleend kan worden door Ged. Staten, telkens voor vijfjaren, den districtsschoolopziener gehoord. Het Schoolblad maakt naar aanleiding van dit ontwerp eenige opmerkingen. Wordt hot voorstel wet — zoo redeneert het blad —, dan moet op de openbare scholen het vak j worden ingevoerd , als Ged. Staten het noodig oordcelen, wat wel in den regel hetzelfde zal zijn als dat het rjjksschooltoezicht het noodig oordeelt, daar het advies van dit laatste wel meestal zal gevolgd worden, terwijl de bijzondere scholen voortaan geheelvan alle moeilijkheden die het vak voor haar zou kunnen opleveren, ontslagen zjjn. Dit nu zal wel do eenige weg zijn om uit de moeilijkheid te komon, maar toch stemt het droevig dat aldus de waarde der acte van bevoegdheid voor vrije en orde-oefeningen, die vele onderwijzers in den zak hebben, voorgoed met een zeer aanzienlijk bedrag verlaagd wordt, ja bijna allo waarde verliest. Want de weinige gemeenten die in de eersto jareu tot de invoering van het vak zullen overgaan, zijn spoedig van de noodige onderwijskrachten voorzien, terwijl daaronder ook nog velo zijn, dio zich de weelde kunnen veroorloven van een onderwijzer, niet met acte./, maar met de akte gymnastiek 1. o. of m. o. aan te stellen. Vervolgens meent het blad, dat uit het ontwerp niet duidelijk blijkt, of de vrijstelling alleen voor alle scholen van één gemeento gezamenlijk kan worden verleend, of ook voor één enkele school. Dit laatsie komt het Schoolblad het wenschelykst voor, omdat zoowel ten plattelande als in de steden de omstandigheden van de verschillende scholen zeer ongelijk zijn. Er zijn plattelandsgemeenten met 10 a 20 dorpen, en even zoo veel scholen, groote en kleine, in het centrum der gemeente, on ver weg ineen achterhoek, sommige met een flinke en voor het doel geschikte speelplaats, andere met een overcompleet lokaal, dat gebruikt zou kunnen worden, terwijl bovendien sommige onderwijzers zeer geschikt zijn voor dit onderwijs en de acte bezitten en op een andere school dit niet het geval ia. Zulke verschillen komen ook tusschen de scholen in de steden voor. Wanneer men in de toekomst nog iets verwacht van het vak — en ook do Minister schijnt dit te doen, daar hij niet voorstelt het als verplicht vak eenvoudig to schrappen — dan zal het wel dit zijn — zegt het blad —, dat het zich langzamerhand zelf de sympathie van onderwijzers, autoriteiten en ouders der leerlingen verovere. Dit zal niet beter kunnen geschieden, dan door dat op enkele scholen in eenige gemeente het vak worde ingevosrd. Dan is er kans dat het voorbeeld trekt en ten slotte gemeentebesturen schoolautoriteiten met onderwijzers en ouders zullen samenwerken, om het vak ook op de andere scholen ingevoerd te krijgen. Blijkt dus bij de nadere behandeling niet volkomen duidelijk dat de Regeering bedoelt dat de vrijstelling voor bepaalde scholen kan gegeven worden, dan zal het zaak zijn, dit in het te wijzigen art. 16 der wet voor to schrijven. — Arbeidsraden of Kamers van arbeid. De Standaard wijst er op dat de tweeërlei namen: Arbeidsraden en Kamers van arbeid, tweeërlei bedoeling hebben, dio men wel onder(«cheiden moet. Beiderzijds bedoelt men, de woeling op het terrein van den handenarbeid min of meer in staatsrechtelijke bedding over te leiden; maar er ontstaat principieel verschil, zoodra men toekomt aan de vraag, hoever men daarbij gaan zal. Dan wordt eenerzijds de stelling verdedigd, dat zoo mogelijk geheel de arbeidersbeweging in deze bedding is over te leiden, terwijl anderzijds dit bedoelen zich samentrekt op het ééne punt: van overheidswege een poging aan te wenden, om door eon officieele instelling do verstandhouding tusschen patroons en werklieden, die thans te wenschen overlaat, zoo mogelijk te verbeteren. I Eenerzjjds dus wenscht men een officieele, bljj' vonde instelling, die allerlei oorzaak zal hebben • weg te nemen waaruit do spanning opkomt; ter'■ wijl men anderzijds oordeelt dat zulk een instelling hoofdzakelijk alleen zal moeten strekken, cm die spanning to verzachten waar ze bestaat, en zoo mogelijk haar nadeelige gevolgen af te wenden. Gevolg hiervan is vat wie het eerste beoogt, wel aanvankelijk met do voorstanders van het tweede kan meegaan, om van daaruit verder te komen; maar dat wie zich op het tweede standpunt plaatst, zich moet verzetten togen het streven van eerstgenoemden. Het eerst bedoelde , het meer omvangrijke stelsel, zal nu den naam Kamers van arbeid behooren te dragen, terwijl Arbeidsraad do van zelf aangewezen naam schijnt te zijn voor de belichaming van het meer beperkte stelsel. Kamer is van het „vertrek" al spoedig ovorgebracht op dc personen, dio samen in gezelschap zulk een vertrek bewoonden of er in samenkwamen. Kamer rhetoryck was de naam voor het gezelschap van één soort letterminnaars. Schepenkamer, raadkamer, rekenkamer, kamer van koophandel, kamer van de corapagnio, enz., zijn of waren al togader aanduidingen van het huis, waarin één soort lieden, van eenzelfde «.mplooi, samenkwamen, om de hun eigen belangen te bespreken en do vragen, die daarover rezen, tot beslissing te brengen. Elk afzonderlijk gezelschap , elke aparte groep, woont in, en heeft een eigen kamer; maar zijn er twee zulke groepen, die elk een eigen kamer hebben , maar nochtans samen overleggen moeten, dan kunuen deze daarom zeor wel, beiderzijds , uit hun bijzondere kamers uitgaan, om met elkander raad te plegen over de hun gemeenschappelijke belangen. stel dus, dat de patroons der nijverheid, en de werklieden der nijverheid, elk een eigen Kamer hadden, als Kamer van Nijverheid en Kamer van Arbeid, dan belette dit in het minst niet, dat ze in een Arbeidsraad samenkwamen. Heeft men derhalve zoo goed als uitsluitend dit laatste op het oog, dan is het duidelijker en beter Nederlandsch om, met het voorlaatste program der Liberale Unie, de hierbij beoogde instelling een Arbeidsraad te noemen, dan haar den minder passenden titel te geven van Kamer van Arbeid. Het artikel wordt voortgezet. — Voordracht rechter. Door de Arr.- Rechtbank te Assen is, ter vervulling vau eene vacature van rechter iv dat college, opgemaakt de navolgende alphabetische lijst van aanbeveling: mr. S. A. Hulst, rechter in de Arr.-Rechtbank te Zwolle; mr. B. W. F. Kronenberg, id. te Zierikzee, en mr. H. J. Westra, id. te Zwolle. — Brongas. Dr. Doedes Breuning, geneesheer-directeur van bet Rijks-krankzinnigengesticht te Medemblik, heeft in het park van dat gesticht brongas gevonden en dit tot verlichting van de oprijlaau"vau hetge3ticht dienstbaar gemaakt. De genomen proef is uitstekend geslaagd. — Een bedelaar. Men deelt aan de N. Rott. Ct. mede: Door gebeel Nederland zwerft een man, van de Pavert geheeten, die zijn domicilie beeft te Deventer. Zooals bij voorgeeft, is hij vroeger schoolmeester geweest ; daarom zoekt hij bij voorkeur het medelijden der onderwijzers op te wekken en hen te bewegen tot het geven van geld, kleederen enz. en ook van hun naam. Enkele onderwijzers hebben hunne gaven en hun naam geschonken, uit medelijden met den rood- en grijsharigen, gebakkebaarden man, die aldu3 spreekt: „Ik lijd aan eenuwtoevallen, waarom ik dan ook mijne betrekking van onderwijzer vaarwel moest zeggen. (Dan komen de waterlanders). S->m3 krijg ik die toevallen meermalen op eenen dac en dan neem ik uit dit kleine flescbje eenige druppels spiritus. En dan wil het wel eens weer bedaren. Dikwijls heb ik aan ziekenhuizen en andere inrichtingen gevraagd, om mij op te nemen, maar altijd moet ik hooren, dat het te vol is," enz. enz. Daar nu eenige onderwijzers begonnen te bemerken, dat die spiritu 3 dient om de jeneverlucht te verdrijven, heeft men een onderzoek bij de politie te Deventer ingesteld , waarop het volgende antwoord kwam: „Deventer, Februari 1896. „Vau de Pa vert is een bedelaar, die hier gedomicilieerd, doch steeds zwervende is en veel sterken drank gebruikt." (Was get.) „De commissaris van politie." — Bloedvergiftiging. Te Eexta heeft een treurig geval van bloedvergiftiging plaats gehad. Eene diemtbode van den landbouwer P. A. Doornbos kreeg, door zich aan een spijker te schrammen, een zwerenden vinger. Weldra werd de pijn zoo hevig, dat zij haar dienst moeat verlateu, om bij hare moeder te worden verpleegd. Reeds deu volgenden morgen bezweek de ongelukkige aau bloedvergiftiging. — Ongeluk. Te Beunekom is bij het hangen van pauven op het dak der villa Mariënhof een ladder vau 33 sporten, waarop zich 7 personen bevonden, omgeslagen. Hij die boveu aan de ladder stond brak zijn linkerarm eu een ander ziju rechterschouder. De audereu kwamen met geringe kwetsuren vrij, zoodat het ongeluk betrekkelijk gunstig i 3 afgeloopen. ---