sport TOUR DE FRANCE '85 'Ik zal wel zien wat me allemaal te wachten staat' TEUN VAN VLIET, door wiel verheesen Tourdebutant zonder vrees BEERSE - Amper twaalf maanden geleden klopte hij tevergeefs aan bij de twee grote Nederlandse merkenploegen. Zowel Panasonic als Kwantum Hallen moesten het bordje 'vol' voor de dag halen. Roger Swerts, Belg en chef d'equipe van de ploeg Dries Verandalux, had wél nog een plaatsje vrij. Dus kon Teun van Vliet in die ploeg als prof aan de slag. Hij heeft géén jaar nodig gehad om zijn kwaliteiten te tonen. volgende week debuteert Teun van vliet, 23 jaar jong, afkomstig uit Vlaardingen, in de Tour de France. Een debutant zonder vrees. Net teruggekeerd uit de Ronde van de Aude, kijkt hij in zijn (Belgische) woonplaats Beerse vooruit naar het Grote Gebeuren. Hij kijkt bovendien vooruit naar hetgeen hem morgen °P de Slingerberg in Geulle te wachten staat. 'Want', zegt hij, 'de nationale titelstrijd spreekt me aan. vorig jaar heb ik een goed kampioenschap gereden. Ik was ongeveer een eenling in het peloton. Toch kon ik op de negende plaats beslag leggen. Dit keer zijn we met ©en aardig ploegje present. Het overgrote deel van ons team zit weliswaar in het Belgisch kampioenschap, maar de Nederlandse hap komt naar Geulle met Hennie Kuiper, Adrie van Houwelingen, Jan van Houwelingen, Gert Jakobs en mijn persoontje. Qua mankracht niet zo sterk als de ploegen van Post, Raas en de anderen, maar toch anders dan vorig jaar. Overigens, Verandalux Dries krijgt er in de Tour nog een sponsor bij: Nissan. --- Niet verwacht Het Nederlands kampioenschap van vorig jaar volgde net als nu direct na afloop van de Ronde van Zwitserland. 'Daarin had ik niet best gereden', herinnert Teun van Vliet zich. 'Vergeleken met de Ronde van Luxemburg, kort daarvoor, was het zelfs een teleurstelling, ook al omdat ik ziek werd. Ik had dan ook niet verwacht, dat ik me in Geulle bij de eerste tien zou klasseren. Zijn doorbraak kwam later in het seizoen: ritzege en één dag leider in de Ronde van België; etappewinst in de Ronde van Nederland; vervolgens derde in de Ronde van Piemont en tot slot van het seizoen ook derde in de befaamde Ronde van Lombardije. Teun van Vliet had geruime tijd voor het Italiaanse sluitstuk zijn contract bij Swerts verlengd. De vele aanbiedingen uit andere hoek kwamen derhalve te laat. 'Ik heb daar geen spijt van', aldus Van Vliet. --- Milaan-Sanremo De vaderlandse Tourdebutant kwam in de seizoenslente opnieuw in de picture. Weet U nog, de ontknoping in Milaan-Sanremo? Teun van Vliet reed op de Poggio aan de leiding in gezelschap van zijn ploegmakker Hennie Kuiper en de Italiaan Ricco. De manier waarop de vroegere Zuidhollander naar de top fietste maakte indruk. Hij was meteen favoriet nummer één, zowel bij de volgers in de karavaan als bij de miljoenen TV-kijkers. Niet Teun van Vliet bereikte evenwel in eerste stelling de Via Roma. De onverwoestbare Hennie Kuiper had zich niet gewonnen gegeven toen hij in de laatste, allesvragende, meters op de Poggio uit het wiel was gereden. Kuiper kwam terug en sloeg toe. Teun van Vliet werd tweede. 'Het succes bleef in de ploeg, maar ik zou liegen als ik beweerde dat mijn tweede plaats geen pijn heeft gedaan. Het is niettemin achteraf gepraat. Kuiper was het eerst aan de streep. Daar gaat in de wielrennerij ten enemale om. Mijn kans om een topkoers te winnen, zal heus nog wel eens komen. Teun van Vliet heeft sedert de onvergetelijke Milaan-Sanremo een druk programma afgewerkt. Een programma overigens, waartoe tóch op zn tijd een rustpauze behoorde. Swerts is zuinig op het talent. 'Vanaf de seizoensstart wist ik, dat ik de Tour zou rijden', aldus Teun van Vliet. 'Ik kijk er dan ook niet tegen op. Als je een goeie beroepsrenner bent, weet je dat je die koers vroeg of laat moet rijden. Dat wist ik al toen ik nog bij de amateurs Warschau-Berlijn-Praag, de Rheinland Pfalz-Rundfahrt en al die andere wedstrijden reed. Soms denk ik wel eens: 'Tjonge, wat staat je te wachten?' Meteen hierna hou ik mezelf voor, dat in de loop der jaren een paar duizend renners langs Frankrijks grenzen en over de cols zijn getrokken. Ik zal wel zien wat me allemaal te wachten staat. Het zou niet goed zijn als het een obsessie voor me was. Ik heb een goeie voorbereiding achter de rug. In de Ronde van Luxemburg droeg ik nog een dag de leiderstrui. Geel in de Tour is uiteraard iets anders. Een ritzege ook. Daar hou ik het op. Het zou fantastisch zijn. • Teun van Vliet: 'Ik heb goeie voorbereiding achter de rug'. --- Tijdrit Op de tweede dag van de Tour 1939 werd een tijdrit verreden over njim zestig kilometer. Interne radiocommunicatie in de volgerskafavaan, zoals momenteel heel gebruikelijk is, bestond toen nog niet. Overigens, het materiaal en de we-9en waren ook 'enigszins' anders dan vandaag de dag. Drinkbusjes rongen aan het stuur. Reservetube om de schouder, want meestal was er geen mecanicien in de buurt als ®r gerepareerd moest worden. Volgauto's bleven in die tijd, vooral ln het hooggebergte, nog wel eens steken. Joris van den Bergh, de ploegleider, "ad me toegezegd dat hij in de tijdrit halverwege het parcours zou staan en dat ik daar te horen kreeg hoe de situatie was. Wie ik zag? Geen Van den Bergh. Op een gegeven moment "aaide ik de Belg Marcel Kint in. Te-9elijkertijd ontdekte ik langs de weg een bord met daarop de aanduiding: ? kilometer. 's het nog maar vijf kilometer?', schreeuwde ik naar Kint. 'Hij knikte. Ik was om te ontploffen en heb in die 'aatste fase het onderste uit de kan 9ehaald. Romain Maes, een Belg, won die tijdrit. Ik werd tweede op 24 seconden. Het had een eerste plaats kunnen zijn, als ik onderweg goed geformeerd was geworden. Weet je wat de ploegleider zei? 'Sorry Jan, ik oen met mijn auto achter André de Korver gaan rijden. Die deed het niet slecht. Moet je nagaan. De Korver was als een van de eersten gestart. Ik was een van de laatsten, omdat we in omgekeerde volgorde van het algemeen klassement reden. In de openingsrit van Parijs naar Caen had ik op de zesde plaats beslag gelegd. Joris van den Bergh was een formidabele journalist, maar de combinatie verslaggever-ploegleider kon niet. Sylveer Maes won uiteindelijk de Tour. Ik werd achtste. Het heeft Jan Lambrichs geen pijn gedaan, dat hij in de na-oorlogse periode als Nederlands recordhouder werd onttroond. 'Een record is er om gebroken te worden. Mijn voldoening bestond er in, dat ik in de meeste etappekoersen de eerste Nederlander ben geweest die een goeie eindklassering veroverde. Tour, Zwitserland, Luxemburg, Duitsland etcetera. Ik heb de grote wielernaties daarmee aangetoond, dat Nederland niet voor spek en bonen meedeed. Geld verdiend? Jazeker, maar voor mij is geld nooit het belangrijkste in het leven geweest. Er zijn rijkaards die zich allesbehalve happy voelen. Ze missen de levenskunst. Geluk en gezondheid zijn met geen geld te betalen. Over de hedendaagse wielersport zegt Jan Lambrichs: 'De commercie speelt de hoofdrol. Niet dat ik niet besef, dat zonder sponsoring geen topsport meer zou zijn, maar je kweekt op die manier als het ware robots. Een topsporter mist in zijn actieve carrière eigenlijk een belangrijk deel van zn leven. Er wordt veel van hem geëist. Het draait om de kopman, omdat hij publicitair, voor de geldschieters het belangrijkste is. De rest kan zich niet altijd emplooien. O ja, een renner van klasse, die eerzuchtig is, zal zich niet blijven verzoenen met een knechtenrol. Hij vindt zijn weg. In mijn tijd was er meer ruimte voor individualisme. Ik koos mijn wedstrijden uit waaraan ik wilde deelnemen. Dat hoefde een organisator of ploegleider niet voor mij te doen. De tweede wereldoorlog heeft de loopbaan van Jan Lambrichs uiteraard negatief beïnvloed. Het was de periode waarin hij als profwielrenner op zn sterkst was. Bijna vijfentwintig toen de Duitsers binnenvielen. Bijna dertig dus toen er weer van internationale sportconfrontaties sprake was. 'In 1946 kon nog geen Tour de France verreden worden', aldus Lambrichs. 'Daarvoor in de plaats kwam de zogenaamde Course du Tour de France, een vijfdaagse die aan de Riviera begon en in Parijs eindigde. Ik werd 22ste. In 1947 en 1948, toen weer sprake was van een grote Tour, behoorde ik niet tot held uit vervlogen jaren de deelnemers. Mijn laatste optreden in het evenement was in 1949. Geplaagd door steenpuisten ben ik na een dag of vijf afgestapt. De andere Nederlanders, staakten eveneens. Er werd door sommigen beweerd, dat ik op m'n retour was. Een voorbarige conclusie. Ik heb dat naderhand nog meermalen bewezen. --- Noord-Afrika In de eerste jaren na de oorlog koerste Jan Lambrichs ook op de Noordafrikaanse wegen. Marokko en Algerie, die toen nog Franse koloniën waren, hadden jaarlijks hun eigen profronde. 'Ik heb het meegemaakt dat de bevolking in een of andere finishplaats de wagen plunderde waarin het eten voor ons was opgeslagen. Bijna was ik in de lente van 1940 ook al in Noord-Afrika terechtgekomen', aldus Lambrichs. 'Maar dat had een andere reden. 'Met mijn inmiddels al lang overleden streekgenoot Sjaak Sijen uit Maastricht nam ik begin 1940 deel aan de Ronde van Catalonië. We behoorden tot een Belgische ploeg. In die Spaanse rittenkoers kregen we te horen dat de Duitse legers hun aanval op West-Europa waren begonnen. Halsoverkop verlieten we Spanje. We wilden naar huis, naar onze familie. In Brussel lag voorlopig ons eindpunt. Duitse troepen waren al tot in de Belgische hoofdstad doorgedrongen. 'Met honderdduizenden vluchtelingen zochten we een goed heenkomen. Op de fiets kwamen Sijen, ik en de anderen in Parijs terecht. Niet voor lang. Er volgde opnieuw evacuatie. Zuid-Frankrijk werd ons volgende reisdoel. We verbleven weken in Nimes en Nice. Ik was in die streek populair. Men kende mij van de Tour een jaar te voren. Ik kon er tramconducteur worden, maar dat wilde ik niet omdat Sjaak Sijen dan alleen achterbleef. Daarom werkten we alle twee een poosje in een fabriek. Op een gegeven moment stonden we op het punt de'bversteek naar Marokko te maken. Dat is toen te elfder ure niet doorgegaan. Na de capitulatie van het Franse leger bleef een groot deel van Frankrijk onbezet. Het was het gebied dat bestuurd werd door de zogenaamde Vichy-regering. Toen bestond ook de mogelijkheid om per bus naar Nederland terug te keren. Breda was het eindpunt. De fiets waarop ik in de Ronde van Catalonië had gereden, had ik nog steeds bij me. In april was ik naar die Spaanse koers gegaan. Het was september toen ik terugkwam in Bunde. Om nooit te vergeten. In de oorlog bleef het wieiercontact voornamelijk beperkt tot wedstrijden in Nederland en België. Ik kreeg ook nog een baantje bij de plaatselijke brandweer, waardoor ik niet naar Duitsland hoefde voor de zogenaamde Arbeitseinsatz'. • De Nederlandse ploeg in de Tour van 1939. V.l.n.r. Jaak Sijen, André de Korver, Jan Gommers, Jef Dominicus, Jan Lambrichs, Janus Hellemons en de gebroeders Albert en Antoon van Schendel. --- Achtste plaats in 1939 was voor Nederland uniek JAN LAMBRICHS, KERKRADE - Jan Lambrichs staat op uit zn gemakkelijke stoel. Hij loopt naar een kast, trekt een lade open en komt terug met een paar brieven. 'Kijk eens hier. Telkenjare als de start van de Tour de France nadert, maak ik dit mee. Brieven van wielerfans die vragen om een foto met handtekening van mij. Eén zon verzoek komt zelfs uit Montpellier in Zuid-Frankrijk. Ongelofelijk. Bijna zeventig jaar oud en toch nog niet vergeten. Jan Lambrichs glimlacht. °e Tour van 1939 was de derde waaraan een Nederlandse ploeg deelnam. Joris van den Bergh, een bekend sportjournalist, fungeerde als Ploegleider. Piet Moeskops, de legendarische sprinter van vroeger, was 2iJn chauffeur. We stonden', aldus Jan Lambrichs roet acht landgenoten aan de start: Albert van Schendel, zijn broer Antoon van Schendel, André de Korver, Jan Gommers, Jef Dominicus, Janus Hellemons, Jaak Sijen en ik. Als ik me 9oed herinner hebben Sijen en Helleroons de finish niet bereikt. Toen zij uit koers verdwenen was er overigens al volop oorlog in de ploeg. Niet iedereen gunde mij een klassering in de goorste gelederen. De gebroeders Schendel, afkomstig uit Lage Zwaluwe maar destijds al woonachtig jn Toulouse, vonden het niks dat ene Lambrichs beter dan zij voor de dag kwam. Gommers en De Korver, twee Rotterdammers, stonden bepaald °°k niet als één man achter mij. Och, 'k ben altijd iemand geweest die toch wel zn plan trok' • Jan Lambrichs nu. Bijna zeventig, vitaal en nog steeds wielerfan. Foto's: THEO GIJZEN • De Tourheid van weleer heeft nog een racefiets, maar zijn (bijna) dagelijkse tochtjes in Kerkrade en omgeving maakt hij toch liever op een gewoon rijwiel. Tekst: WIEL VERHEESEN --- Spanje Jan Lambrichs, die ook nog enige tijd kastelein in Bunde is geweest, kan uren vertellen over zijn wielerloopbaan. Wat dacht U van de Ronde van Spanje 1946, waarin hij derde werd? Die klassering had net zo goed de eindvictorie kunnen zijn. Tegen de Spaanse coalitie viel evenwel niet te vechten. Was het trouwens maar bij een coalitie gebleven. 'Martin Duijzings leidde onze ploeg waartoe behalve Frans Pauwels, Cees Joossen, Van de Voorde en ik. mijn twee streekgenoten Sjefke Janssen en Jaak Sijen behoorden', zegt Lambrichs. 'Er speelden zich de dolste taferelen af. Ik won de vijfde rit van Sevilla naar Granada en naarmate de wedstrijd vorderde kwam ik op de tweede plaats in het algemeen klassement terecht. Langarica stond op kop. Hij zou ook winnaar worden. Berrendero. een andere Spanjaard, had zich op de derde plaats genesteld. Ik vroeg mijn ploegmakkers Joossen en Pauwels om Berrendero te schaduwen. Ze durfden het niet, want inmiddels hadden we een anonieme brief gekregen waarin ik met de dood bedreigd werd als ik de Ronde van Spanje zou winnen. Een van de verzorgers in onze ploeg heeft de voorlaatste nacht in de gang van het hotel, vóór mijn kamer, geslapen met een stuk ijzer bij zich. Klaar om in te grijpen als een onverlaat zou komen. In de laatste rit kreeg ik bewaking van twee motoragenten, die zelfs midden naast het peloton reden als ik me op die hoogte bevond. Berrendero kon met hulp van veel landgenoten nog ontsnappen uit de groep. Daardoor viel ik terug naar de derde plaats. Het was desondanks een prestatie waarop ik nog altijd trots ben. De wielersport heeft me veel vreugde verschaft. Ik ben benieuwd hoe het de komende weken in de Tour gaat. Eén ding staat vast. Het evenement van nu is niet te vergelijken met mijn tijd. --- TOUR VAN TOEN -ERKRADE - In de laatste vooroorlogse Tour de France zorgde Jan .ambrichs voor een prestatie van formaat. Hij bezette in de eindstand /an la Grande Boude de achtste plaats. Dat was een klassering, die tot 1953, toen Wout Wagtmans vijfde werd, een nationaal record bleef. . anwege de vele successen, die Nederlandse renners naderhand betaalden, zoals de overwinningen van Jan Janssen in 1968 en Joop Zoetemelk in 1980, kijkt de jongere generatie niet meer op van presta:ies in lang vervlogen tijden. Toch waren die verrichtingen groots. _ ver een paar weken wordt Jan Lambrichs zeventig jaar. Hij maakt nog geregeld fietstochten, alhoewel dit niet meer gebeurt op een racekarretje. Lambrichs was nog geen twintig toen hij halverwege de jarer dertig onafhankelijke en kort hierna professional werd. Dit bleef hij tol iet einde van het seizoen 1954. Op 39-jarige leeftijd vond hij het wel etjes. Jan Lambrichs verhuisde na zijn carrière vanuit Bunde naar Kerkrade Hij werd vertegenwoordiger in de rijwielbranche; eerst bij Cové in Bic riek, naderhand bij Eroba in Echt. Thans geniet hij van een rustige oude dag, die gevuld is met herinneringen, niet in de laatste plaats aar zijn vrouw die een paar jaar geleden stierf. De (acht) kleinkinderen zijn net als hun opa sportminded, ofschoon z< hun successen niet in de wielrennerij maar in de zwemsport behalen Via de media en op geregelde tijden ook als toeschouwer, volgt Jar Lambrichs het wei en wee in het cyclisme nog steeds. Op deze pagin; de weergave van een urenlang gesprek bij de ex-Tourrenner in d< Kerkraadse wijk Chèvremont. Een gesprek over vroeger en voora over de Tour van toen. ---