Buitenlandsch Overzicht. 5 October. Het onrustbarend telegram van gisterenmorgen, dat het begin der vijandelijkheden aankoniigde, is nog door geen ander van gelijken aird gevolgd. Wil dat zeggen, dat het bericht van het overtrekken van de Vrijstaatsche grenzen door de Engelsche troepen onwaar is? Of danken we aan den grooten afstand en het Engelsch beheer der telegraafkabels , dat de berichten op zich laten wachten? Het is moeilijk, hierop te antwoorden. Dat de telegraphische dienst wel wat te wenschen overlaat, bleek gisteren al, toen wij telegrammen ontvingen van 2, 3 en 4 October. De mogelijkheid is niet uitgesloten, dat er reeds meer is gebeurd, dan wij vermoeden, zelfs dan het Londensche publiek vermoedt. Wij wezen daarop gisteren reeds in onze Buitenlandsche Berichten. In oorlogstijd is iedere regeering, die verliest, te wantrouwen. En, mocht een eerste treffen nadeelig zijn geweest voor de Engelschen, dan zal de tijding daarvan of zooveel mogelijk worden verborgen of zooveel mogelijk worden verzwakt. Toch geeft ons de pers in Engeland op dit oogenblik niet den indruk, dat de vijandelijkheden reeds zijn begonnen. Integendeel: men echijnt er meer dan ooit werk van te maken om nog eene uiterste poging te wagen, tot eene bevredigende oplossing te komen. Op nieuw spreekt men — we meldden het gisteren reeds — van een bemiddelend optreden van den hertog van Devonshire, den lordpresident van den ministerraad. Hij is een man van groot prestige, die tevens b;j de Boeren voor een eerlijk man gehouden wordt. Hij zou het wantrouwen in Chamberlain's voorstellen misschien kunnen verzachten. Voorts moet er eindelijk, eindelijk! eene omkeering plaats gehad hebben bij sommige Engelsche ministers, die Chamberlain en zijn politiek van verbittering en ophitsing laten schieten. Toch zou men zoo zeggen, dat dit een en ander wel wat laat, misschien zelfs te laat komt. Daargelaten nu nog dat vreemde overtrekken der Vrijstaatsche grenzen door de Engelsche troepen, hetwelk, zoolang de tijding er van niet wordt tegengesproken, dan toch een begin van de vijandelijkheden is, is het niet waarschijnlijk, dat do Boeren gezind zullen zijn nu nog den vrede te wenschen. De geweren zijn geschouderd en het schijnt, dat nu het kritieke oogenblik is aangebroken, waarop zy' zeggen: „Het moet dan maar met de wapens bevochten worden, eens voor altyd. Want anders kan men in de toekomst telkens eene herhaling van ontevredenheid en hooge eischen verwachten." Maandagmiddag is, zooals men weet, de zitting van den Transvaalschea Volksraad verdaagd. By die gelegenheid moet Paul Kruger verklaard hebben, dat do oorlog feitelijk reeds was uitgebroken. In ieder geval wees alles op een oorlog heen. De geesten zijn verward, zeide de oude president. De andere volken waren omstrikt door een geest van leugen. Het Transvaalsche volk wilde niet zelf regeeren. Ofschoon duizenden hen kwamen aanvallen, was er niets te vreezen, want God was de hoogste scheidsrechter en zou beslissen. Kogels zijn bij duizenden by Jamoson's inval gewisseld , maar de burgers bleven ongedeerd, terwyl aan den anderen kant meer dan honderd weiden gedood, toonendo, dat God de kogels richtte en de wereld bestuurde." „Tk zou liever, zoo sprak hy, mijn leven verliezen dan mijn land. Als wy weer vergaderen , zullen wy vrij zyn. Nu kan er niet anders dan oorlog komen." Zou na deze woorden het ultimatum aan Engeland gezonden zyn, een ultimatum van 48 uur, om de Engelsche troepen van de Transvaalsche grenzen terug to trekken ? Het wordt tegengesproken, dat bericht. Maar hardnekkig wordt het volgehouden. Maandag zou het ultimatum zyn overhandigd. Werd er geen gevolg aan gegeven, dan zouden Donderdag, dus van daag, de vijandelijkheden worden geopend. Dit ultimatum zou,"gesteld dat het werkelijk verzonden ware , de oplossing kunnen zijn van het overtrekken^der Vrijstaatsche grenzen door de Engelsche troepen; — een daad, die anders vrij onverklaarbaar zou wezen. Te meer onverklaarbaar , omdat, dit blijkt duidelijk, de Engelschen niet gereed zijn, vooral daar niet. Zoo wordt b. v. uit Kaapstad aan do Times getelegrapheerd, dat generaal White bij zijn aankomst den toestand der Natalsche grens zóó ernstig vond, dat Inj onmiddellijk om hulp seinde. Dat de Engelschen dus nu liever willen talmen, begrijpen we best. Het wordt een geweldige ooilog en dien kan men met agiteeren alleen niet ernstig voorbereiden. En er is blijkbaar meer geagiteerd dan voorbereid. Maar Engeland heeft nog een andere reden om te talmen. Het begint in te zien, dat het een duro grap wordt, die oorlog. Ten overvloede wordt het daarop nog eens gewezen door denzelfden Wilson van de Investor's Review, die onlangs zoo zwart op wit aantoonde , hoe de oorlog door de Chartered Gompany-YWëk. gezocht werd om het bankroet der maatschappij te voorkomen of te bemantelen. Wilson somt de kosten eens op van zulk een oorlog, de stoffelijke en zedelijke. En te zamen is dat een heelo som! Met zulke overwegingen houdt eene volksmenigte, die soldaten toejuicht of de vrijheid van vergaderen en spreken hier te lande belet, zich niet op, zegt Wilson, maar de mannen aan het roer behooren het te doen. Wilson stelt de zedelijke nadeelea van den strijd, die op het punt staat, uit te breken, voor het oogenblik terzijde, hoewel de oogst van haat, dien Engeland zal moeten plukken, erg genoeg is in zijne oogen, om hot verdrijven van de Engelschen uit geheel Zuid-Afrika ten gevolge te hebben. Maar de materieele gevaren springen evenzeer in het oog. Het is een in Engeland al te zeer verspreide opvatting, dat de Kaapkolonie werkeloos zou toezien, indien de broeders in het noorden vernietigd stonden te worden; maar uit de laatste berichten blijkt al wel, dat zelfs Rhodes' omkoopingsstelsel een grens heeft: die grens wordt bereikt, waar een heel volk in beweging komt. Terwijl wij dus in het noorden bezig zijn, loopen wy alle gevaar, zegt Wilson, dat eene vijandige bevolking ons in den rug bedreigt en onze ge* meenschapswegen afsnijdt. Het land binnon te komen moge betrekkelijk gemakkelijk zijn, er zich te handhaven is zeker hoogst moeilijk. „Gesteld, zoo gaat _Wilson voort, dat de troepen, die wij naai* Zuid-Afrika zenden, onvoldoende blijken tot bereiking van het doel , en dat de boeren zich met zooveel succes verdedigen, dat de oorlog tot in den loop van het volgend jaar gerekt wordt. Dat zal de uitgave van vele millioenen na zich sleepen, waarmede de berg van financieele lasten, die reslsop de natie drukt, verzwaard wordt. Dat is echter het ergste nog niet. „Mochten de Boeren er in slagen, op den duur voordcelen op ons te behalen, en werden wij, in onze uitputting, gedwongen om in onderhandeling te treden, ten einde vrede te verkrijgen, wat voor kansen loopen wy dan ? Dan bestaat het gevaar, dat geheel Zuid-Afrika een statenbond wordt en eischt, dat wij ons terugtrekken uit het geheele land, hetzij als burgerlijke bewindvoerders of enkel als militaire macht. Wat zouden onze blaffende en huilende patriotten daar wel van zeggen ? Zij mochten er toch wel aan donken, dat een moderne staat met instellingen gelijk de onze spoedig uitgeput raakt. Onze financieele aangelegenheden moeten zoo angstvallig nauwkeurig in evenwicht gehouden worden, ze zijn zoo geheel en al het uitvloeisel van vertrouwen, dat eene verstoring de verschrikkelijkste onheilen zou kunnen veroorzaken. Wij kunnen er zeker van zijn dat, mochten wy' in Zuid-Afrika schaakmat worden gezet, en er kwam bijvoorbeeld bij dat de Emir van Afghanistan overleed, of er nieuwe onlusten in Soedan uitbraken, of een ernstige opstand onder de bevolking van onze West- of Oost-Afi i kaansche bezittingen, om niet te spreken van de Oostersche quaestie, die als een vulkaan is - dat dan de Zuid-Afrikaansche patriotten nog wat meer zouden verlangen dan ons veitrek. Zij zouden allicht schadeloosstelling eischen. En zij hebben de middelen om die te verkrijgen in handen. Zij hebben omstreeks 40 millioen pond van ons geleend voor openbare werken en andere doeleinden, gesteld dat zy die som eens verlangden te beschouwen als eene tegemoetkoming in ruil voor het kwaad, dat wij hun deden ? En is het niet mogelijk zelfs, dat dit gebeurt, hoe de oorlog ook afloope? Indien wy overwinnen, kunnen wij de Afiikaander.s dan dwingen om rente to betalen van die schuld ? Zij zouden het in de eerste jaren wellicht niet kunnen, al wilden zy." Na er op gewezen te hebben, dat de landelijke bevolking den doorslag geeft in Zuid- Afiika, al moge men nog zoo hcog opdoen van de trouw der stadsbevolking, komt Wilson tot het laatste en ergste geval, dat zich kanvoordoen. „Wat moet er, vraagt hij, met de mijnen gebeuren, indien onze veroveringstocht gestuit, en de worsteling zes of negen maanden verlengd wordt ? Zou men denken, dat de mijnen aan den Witwatersrand goud bleven produceeren op de automatische wijze, waaraan wy gewend geraakt zijn, en zoo niet, wat dan ? Wij zullen verscheiden millioenen ponden in goud uit te geven hebben, per maand, voor ons leger in Zuid-Afrika. Laat de mijnen drie maanden stilstaan en tegelijk onze goudvoorraad zoo schrikbarend afgetapt worden, en - wij hebben er 'al herhaaldelijk voor gewaarschuwd denoodlottigste financieele crisis staat ons te wachten." „Reeds uit dat oogpunt is een oorlog tegen de Boeren de meest roekelooze en onverdedigbare onderneming, die zich denken laat." Een practischen blik kan men den Engc-lschmm niet ontzeggen. Nu hem de dingen zoo duidelijk worden voorgerekend, zal hij misschien begrijpen: „Het is te duur. Deze oorlog is geen goed zaakje" en er niet langer op aandringen. Als wij al het voorgaande samenvatten om den toestand van het oogenblik, zooals die ons door de sedert gisteren ontvangen telegrammen wordt geschetst, weer te geven, dan komen we tot deze gevolgtrekking: De Boeren zijn bereid tot den oorlog en zien geen heil meer in onderhandelingen. Zij beschouwen den krijg als onvermijdelijk. De Engelschen daarentegen zijn verdeeld in twee groepen. De eene wil den oorlog niet en spant haar uiterste krachten in om tot eene schikking te komen. De andere, die den oorlog wèl wil, bespeurt, een weinig laat, dat Engeland niet gereed is. Zij tracht uiislel te verkrijgen om meer strijdkrachten naar het oorlogsterrein te kunnen zenden. Maar het is mogelijk, dat zy intusschen door overwegingen van eigenbelang tot de overtuiging zal komen, dat de oorlog te gevaarlijk en te kostbaar is. We laten nu daar of de inval der Engelschen in don Oranje-Vrijstaat, die ons gisteren geseind werd, werkelijk geschied is en stellen dus alleen het geval, dat er nog geen vijandelijkheden waren begonnen. En dan schijnt er heden nog een kans.je op vrede to zijn, mits er spoedig gehandeld wordo, want de geweren zijn geladen en de vinger der Boeren is reeds aan den trekker gelegd. --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 5 October. Stadsnieuws. Heden morgen vertrok de Raad van Toezicht met zijn extra-trein om 8.55 uur van hier naar Harlingen, om te 11.12 uur weder hier terug te zijn. Na een; lunch in de salon-wachtkamer le klasse, waaraan mede eenige spoorweg-autoriteiten deelnamen, vertrok de Raad te 12.40 uur naar Groningen. Beide inspectiereizen werden medegemaakt door den heer J. L. Cluysenaer, directeur-generaal der Maatschappij tot exploitatie van Staatsspoorwegen. Van wege de vereeniging „Het Friesch Rundvee Stamboek" had heden op het veemarkt-terrein de najaarskeuring van stamboekvee plaats. De volgende bekroningen werden toegekend I. Driejarige stieren en ouder. 3 stuks. Eerste prijs, v.rguld zilverenm'.d.ülle, „Klaas", van H. F. Roosma te Oenkerk. Tweejarige stieren. 11 stuks. Eerste prys, verguld zilveren medaille, „Willem", van J. S. Palsma te Weidurn; id. „Renze II", van J. A. P.ilsma te Wirdum; tweede prijs, zilveren medaille , „Labori", van R. D. de Jong te Sexbierum; id. „Tjipko", van C. IJ. de Haas te Aium; derde prys, bronzen medaille, „Claudius", van S. S. Cuperus te Wirdum. IL Eenjarige stieren. 28 stuks. Eerste prijs, verguld zilveren medaille, „Othello", van D. A. Oosteibaan te Tzummarum; id. „Friso", van A. G. Wassenaar te Sint Anna-Parochie; tweede prijs, zilveren medaille, „Dirk", van W. S. Andringa le Tirns; id. „Prins", van P. S. Botternato Baijum; derde prijs, bronzen medaille, „Jetze" , van de Stierenvereeniging „Excelsior" te Akkrum; id. „O-isar", van J. J. Smit te Achlum. rkaivi nn, 99 stuks. Eerste prys, zilveren medaille, ,Rients", van R. D.de Bjer te Aium ; il. „Pinkhof, van J. A. Wassenaar toJelsum; id. „( lesar 111", van N. K. Kuperus to St. Jacobi- Paroohie; tweede prys, bronzen medaille, „Albert Pel", van K. N. Kuperus te Marssurn; id. „Groote Pier", van J. J. Smit te Achlum; id„Schilstra", van B. T. Dijkstra te Akkrum; derde prijs, getuigschrift, „Architect", van P. P. Miedema te Engelurn; id. „Witzijde", van R. N. Kuperus te Roordahuizum. De jury bestond voor no. 1 uit de heeren D. J. do Jong te Idaard en J. L. van den Burg te Arum ; no. 2 uit de heeren I. G. van den Bosch te Wageningen en S. J. Wiersma te Wieuwerd; no. 3 uit de heeren IJ. de Jong te Leeuwarden en R. Witema te Achlum. Er waren vrij wat koopers, ook uit andere provinciën, Drenthe, Gelderland en Noord- Brabant, zoomede uit België. Verscheidene van de beste stieren werden voor Rusland gekocht. --- Waterschap „de Deelen". Bij koninklijk besluit zijn goedgekeurd de besluiten der Staten van 12 Juli 1899, nos. 2 A en 2 B, tot oprichting van het waterschap „de Deelen" ter bevordering der gemeenschappelijke waterlossing en waterleiding en ter bevaarbaarmaking van sommige wateren inde hooilanden, gelegen tusschen Tj alleberd, Haskerdyken, Oldeboorn en Terwispel, ter grootte van ongeveer 1371 ll'. A., en tot vaststelling van een reglement voor dat waterschap. --- Leger-organisatie. H. M. de Koningin heeft den minister van Oorlog gemachtigd om bij de Tweede Kamer aanhangig te maken de wetsontwerpen tot regeling van de samenstelling der landmacht en tot nadere wijziging, in verband daarmede, van de militiewet. De indiening dezer ontwerpen zal een dezer dagen plaats hebben. Naar het Vad. verneemt, bevatten deze wetsontwerpen o. a. de volgende hoofdbepalingen : De landmacht is samengesteld uit: 1. het leger; 2. de landweer, ter vervanging van de op een nader te bepalen tijdstip op te heffen schutterijen; 3. den landstorm, voor zoover de landstormpliohtigen voor den dienst zijn bestemd. In tyd van oorlog of oorlogsgevaar worden ook de met Kon. goedkeuring opgerichte vrijwilligerskorpsen tot de landmacht gerekend. Deze stellen zich alsdan ter beschikking van het militair gezag. Het leger bestaat uit vrijwillig dienenden en dienstplichtigen. Op voet van vrede gaat de sterkte van het leger het getal van 19,309 vrijwillig dienenden niet to boven. Van dat gei al kunnen ten hoogste 2128 (bij de troepen) den rang van officier bekleeden. In de indeeling der verschillende wapens en diensten zijn de volgende wijzigingen voorgesteld : Aan het personeel der militaire administratie wordt een compagnie administratie-troepen toegevoegd. De infanterie zal 14 regimenten tellen, waarvan 12 veld- en 2 vesting-infanten*-. Het regiment grenadiers en jagers wordt niet bij name gehandhaafd. Overigens omvat het wapen der infanterie, behalve den staf, het instructie-bataljon, het alg. depot van discipline en de normaal-schietschool; de cavalerie: staf, drie regimenten, een escadron ordonnancen en de rij- en hoefsmidschool; de artillerie: de staven (gesplitst) van bereden en vesting-art,, 3 reg. veld- en het korps rijdende artillerie met de instructie-batterij, 4 reg. vesting-art,, het korps pantserfort-art., het korps torpedisten, een instructiecomp., de art.-inrichtingen, de rijschool der bereden art., de art-schietschool, de magazynmeesters en conducteurs; de genie : staf, een regiment en de hoofdopzichters en opzichters van de fortificaties. Uit de genoemde regimenten wolden in tijl van vrede gevormd: drie samengestelde divisiën, elk bestaande uit: 3 reg. veld-inf., oen reg. cavalerie en een reg. veld-art.; een reservedivisie , bestaande uit 3 reg. veld-inf.; twee afdeelingen vestingtroepen, elk bestaande uit een reg. vesting-inf. en 2 reg. vesting-art. Aan het hoofd van de militaire administratie, de infanterie, de cavalerie, de bereden en de vesting-art. en de genie staan inspecteurs met den rang van gen.-maj.; de chef van dengcneralen staf, de komm. van de reserve divisie en de komm. van de stelling van Amsterdam kunnen den rang hebben van luit.gen. Ten opzichte van de officiers-rangen is bepaald, dat de majoors-rang vervalt. Het bevel wordt gevoerd: over een regiment door een kol.; over een bataljon, korps of afdeeling veldart., door een overste ; over een comp., batterij of trein-afdeeling, door een kapitein; over een escadron door een ritmeester. De samenstelling van de landweer en van den landstorm, voor zoover deze laatste tot diensten bij de landmacht is bestemd, wordt, voor zoover daarin niet bij de wet is voorzien, by kon. besluit geregeld. In geval van oorlogsgevaar kunnen officieren van het leger bij de landweer - en omgekeerd — worden overgeplaatst. Het grondgebied des Ryks wordt verdeeld in 3 militaire afdeelingen; als grondslag voor de samenstelling der landweer overigens in landweer-districten, waarin de militie-commissarissen en prov. adjudanten als komm. optieden. Omtrent de militie-wet valt meer bepaald het volgende aan te stippen: Jaarlijks worden bij de militie ingelyid: ter vollodige oefening ton ho >200 man; tot korte oefening ten hoogste 19,800 man. Behoudens uitzonderingen, bij de wet vastgesteld , duurt do dienst voor de ingelijfden te land 8 thans 7 on voor die der zeemilitie 5 jaren. De land-miliciens worden, tenzij de Koningin dat niet noodig mocht achten, ondor do wapens don: de ingelijfden ter volledige oefening: bij de onbereden korpsen 12 en bij de be ii 18 maanden; de ingelijfden tot korte ing i maanden. Zfl komen na volbrachten in oefen ings tijd voor horhalings-oefeningen ia workelijken dienst: de volledig geoefenden bij de onbereden korpsen 12 weken, verdeeld iv ten hoogste 3 perioden; bij de bereden korpvnmaal voor 0 weken, de voor korte oefening ingelyfden 12 weken, verdeeld over 2 perioden. Zij gaan, bij hun ontslag uit het leger - met uitzondering van de torpedisten en de bereden korpsen - over naar de landweer, waarbij zy gedurende 7 jaren biyven ingedeeld. 'liet is de bedoeling de beide wetten op een nader bij kon. besluit te bepalen dag in werking te brengen. Wat de koston betreft wordt berekend, dat da meerdere uitgaven, die de organisatie zal t. weegbrengen, per jaar zal bedragen voor hot leger /' 235,950, terwyl de kosten voor de land weer op ƒ510,000 per jaar worden berekend. ---