LEEUWARDER COURANT van Woensdag 30 Januari 1901. TWEEDE BLAD. --- Uit de Provincie. (Part. Corr.) Sneek, 28 Jan. In de Vrijdagavond j.l. gehouden vergadering van den Raad dezer ge meente waren 13 leden tegenwoordig. Na lezing en goedkeuring der notulen werden de volgende ingekomen stukken voor notificatie aangenomen. a. Het proces-verbaal van de kasverificatie op 31 December j.l. van den gemeente ontvanger en overdracht der kas enz. aan den nieuwbenoemden gemeente-ontvanger, den heer mr. H. N. Wouda. b. Een schryven van Burg. en Weth., mededoelende hun bezoek aan de instellingen van weldadigheid. c Een schryven van de heeren mr. D. Alma, M. ten Cate en L. Fontein, dat zy respectievelük hunne benoeming tot curator van het Gymnasium , lid der commissie van toezicht op het L. 0. en weesvoogd aannemen. d. Eene resolutie van Ged. Staten, houdende goedkeuring van de rekening van het Buma-leen. e. Idem van hetzelfde college, berichtende dat de goedkeuring is verdaagd van de begrooting der schutterij, dienst 1901. f. Idem van hetzelfde college, goedkeurende het 2e suppletoir kohier van H. 0., dienst 1900. g. Idem van hetzelfde college, geleidende het Kon. besluit, waarby is goedgekeurd tot 1904 de verordening op de heffing van rechten voor het gebruik van wateren, kaden en wallen in deze gemeente. h. Idem van hetzelfde college, goedkeurende de gemeente-begrooting, dienst 1901. i. Een schryven van het R. K. kerkbestuur van den H. Martinus alhier, meldende dat het voornemens is aan den Westersingeï een ziekenhuis te stichteD. Besloten werd aan te houden het adres van H. Dryfhout, verzoekende dat hem in koop worde afgestaan een strookje gemeentegrond aan de Bothniakade. Mede werd aangehouden het adres van de coöperatieve vereeniging tot aankoop van landbouwwerktuigen te Leeuwarden , verzoekende rails te mogen leggen in den trekweg by Leeuwarden. Het adres van C. Verhoeff, onderwijzer, verzoekende verhooging zyner jaarwedde op grond van de bestaande verordening, werd gesteld in handen van de comm. van toezicht op het L. O. ten fine van advies. Van het bestuur van „Floralia" was ingekomen een schrijven, waarin het zijn ontslag neemt als zoodanig, met aanbieding zoolang zijne diensten te presteeren tot voorziening in de vacature heeft plaats gehad. De voorzitter zegt dat dit schrijven zeker met teleurstelling zal zyn vernomen , hoewel men de redenen, die daartoe geleid hebben, moet billijken. Besloten werd dit schrijven nader aan te houden tot regeling in dezen. Inzake de missive van den Commissaris der Koningin , geleidende een aan H. M. de Koningin gericht adres van den commissaris van politie alhier om verhooging zijner jaarwedde, om advies dezerzyds, werd na eenige discussie met algemeens stemmen besloten te adviseeren: „dat naar de meening van den Raad , voor eene plaats als deze, de jaarwedde van den comm. van politie voldoende wordt geacht. Besloten werd het getal leden eener in te stellen commissie tot wering van schoolverzuim te bepalen op vyf. De voorzitter merkte hierby' op, dat vóór 30 jaren alhier een dergelyke commissie bestond, maar later is ontbonden, omdat de argumenten van schoolverzuim steeds dezelfde waren en men toen daartegen geene wettelijke voorschriften had. Zy bepaalden zich, waar het noodig was, door een opwekkend woord tot de ouders, deze te bewegen hunne kinderen ter school te zenden. Het huishoudeiyk reglement voor de commissie tot wering van schoolverzuim werd zonder stemming vastgesteld. Daarin is o. m. bepaald, dat ter bestryding van vergaderingskosten enz. een som van f 100 is bestemd, terwijl de secretaris dezer commissie ƒ25 salaris zal genieten. Als vergaderlokaal werd aangewezen een der lokalen van het armhuis. Tot leden dezer commissie werden benoemd de heeren Joh. H. Schyfsma, Th. Boshuijer, J. Visscher, J. Spoelstra en H. S. de Vries, welke laatste vóór ruim 30 jaar ook lid der toenmalige commissie was. Na uitgebreide discussie werd met 10 tegen 8 stemmen op de daarvoor gestelde voorwaarden (reeds Zaterdagavond gemeld) besloten ƒ30,000 subsidie te verleenen voor de aan te leggen stoomtram Stavoren—Sneek enz. Door den voorzitter werd hierbij herinnerd, dat de betrokken gemeenten f 93,000 moeten bydragen, vóór dat provincie en ryk iets doen in dezen. Door Gaasterland is ƒ30,000 subsidie toegezegd, door Doniawerstal ƒ 5000. Goedgekeurd werden: a. de rekening van den waagmeester over 1900, in ontvang tot een bedrag van ƒ1102.21; b. de rekening der begrafenisrechten over 1900 groot in ontvang ƒ 1514. Met 9 tegen 4 stemmen werd na vele discussiën een amendement van den heer H. S. de Vries, om de breedte van het dekvlak tusschen de leuningen der te maken nieuwe brug op de plaats van de Wonderbrug, te bepalen op 3 M., aangenomen. Het dag. bestuur stelde voor die breedte te bepalen op 3.50 M. Aangenomen werd met 12 tegen 1 stem, dit jaar niet over te gaan tot amotie van het Mollema Klooster en de bestaande toestand aldaar voorloopig te bestendigen. Zonder discussie werd met algemeene stemmen besloten aan het dep. Sneek der W. tot Nut van het Algemeen in koop af te staan 268 c.A. grond, waarop de gymnastieksctiool met erf, tegen / 5 per c.A., onder voorwaarde dat daaraan geen andere bestemming mag worden gegeven. Aan B. Ronner en echtgenoote, sedert 1885 vader en moeder in het O. B. Weeshuis, werd met algemeene stemmen op hun verzoek, wegens voortdurende ongesteldheid der laatste, eervol ontslag als zoodanig verleend, met ingang van 1 Mei a.s. Wegens zyn vertrek naar Ruurloo werd aan P. E. Dodenhuis restitutie van betaald schoolgeld verleend tot een bedrag van ƒ7.33. Met 12 tegen 1 stem werd aan J. A. en G. J. Bervoets tot wederopzegging vergunning verleend tot hét maken van een verhoogd voetpad , ter breedte van 1.05 M., langs hunne magazynen, tegen eene vergoeding van ƒ 1 per jaar, terwijl de gemeente daarentegen het recht verkrijgt aan hunne gebouwen een paar branches te plaatsen ter verlichting. De heer Beekhuis richtte thans eenige vragen tot den voorzitter betreffende de verordening op de heffing van rechten voor het gebruik van wateren, kaden en wallen in deze gemeente. Opgemerkt werd, dat de verpachting op dat reglement is geschied , zoodat er weinig aan te veranderen zou zfln. Den heer Dokkum werd verlof verleend voor een interpellatie betreffende een commissie uit den Raad voor de gasfabriek, welke commissie hy gaarne wenschte. De voorzitter zag geen heil in een nieuwe commissie naast de bestaanie gassommissie. Verder laat men den nieuwen directeur der gasfabriek kalm voortwerken. Deze hoopt spoedig te komen met een schema van plannen betreffende de gasfabriek. Door den heer mr. C. C. Paehlig werd gevraagd welke bestemming aan de ƒ5OO zal worden gegeven, uitgetrokken op de begrooüng om die te besteden ter gelegenheid van het huwelyk van H. M. de Koningin. Spreker vroeg verder of er van deze zijde ook telegrammen van gelukwensching zouden gezonden worden aan H. M. de Koningin, jhaar Gemaal en Moeder. De voorzitter deelde mede, dat het doel is, die ƒ5OO te besteden voor eene uitdeeling op de meest kiesche en minst stootende wijze van eerste qualiteit eetwaren, als erwten, spek, boonen en worst aan ieder, die zich daarvoor aanmeldt. En waar in de laatste jaren zoo dikwyls door dezen Raad telegrammen van rouwbeklag aan het Koninklyk Huis zyn verzonden, zal de Raad van Sneek niet achterwege blijven ter gelegenheid van het heugelijk feit van het huwelyk van H. M. de Koningin, de door den heer Paehlig bedoelde telegrammen te verzenden. In geheime zitting werden hierna behandeld reclames tegen aanslagen in den hoofdeiyken omslag, dienst 1900. - Hedenavond ongeveer 6 uur is alhier het 14-jarig dienstmeisje L. D., wonende by den heer W., op jammerUjke wyze verdronken in het vaarwater het Achterom. Door de gladheid der straat of wal is zy vermoedelyk in het water gegleden. Hedenmorgen was de ongelukkige pas by den heer W. in dienst gekomen. Vreemd mag het heeten, dat het ongeval in dit nog al tameiyk drukke deel der stad onopgemerkt is gebleven. Bolsward, 28 Jan. By schryven van Burg. en Weth. van Bolsward, d.d. 31 December 1900, werd aan Ged. Staten van Friesland toegezonden een gemeenschappelijk Raadsbesluit van de Gemeenteraden van Wonseradeel en Bolsward, waarby machtiging werd gevraagd tot het voeren van onderhandelingen, vereischt voor het treffen eener regeling, waardoor zou eindigen de oneigenaardige toestand, dat de gemeente Bolsward onderhoudt een gedeelte van den kunstweg naar Wommels met de brug te Ilichtum op het gebied van Wonseradeel, en dat de gemeente Wonseradeel onderhoudt een gedeelte van den kunstweg naar Exmorra met de brug over de Babuurster opvaart op het gebied van Bolsward, en waarby aan iedere gemeente het onderhoud van de werken op eigen gebied zou overgaan. Bij de aanbieding van dat gemeenschappelijk Raadsbesluit deelde echter het bestuur van Bolsward aan Ged. Staten mede, dat het zich, ter wille van de goede zaak, niet langer wilde verzetten tegen den wensch van Burg. en Weth. van Wonseradeel, dat dit besluit ook door den Raad van Bolsward zou worden vastgesteld, doch dat het van oordeel bleef, dat hier art. 121 der gemeentewet niet van toepassing is, daar de regeling eene is van privaatrechtelyken aard en eene ruiling, als bedoeld by art. 194 e der gemeentewet voorbereidt. Naar aanleiding dezer mededeeling is daarop thans van Ged. Staten het bericht ontvangen, dat, naar het oordeel van hunne vergadering, het bij bedoeld Raadsbesluit niet geldt de regeling van een gemeenschappeiyke zaak, belang, inrichting of werk in dien [zien, dat het gezamenlyk belang der beide gemeenten, gemeenschappelijke regeling van gemeenschappeïyk beheer behoeft, alzoo niet de regeling omtrent het gemeenschappelyk beheer en onderhoud van objecten, doch slechts de ruiling van objecten, die tot nu toe by elke gemeente afzonderiyk in onderhoud en beheer zyn , en, komt de ruiling tot stand, ook in afzonderiyk beheer en onderhoud zullen blijven. Ged. Staten oordcelen verder, dat art. 121 der gemeentewet hier niet van toepassing is te achten, en de Raden der beide gemeenten derhalve bevoegd zijn, ook zonder machtiging hunner vergadering de ruiling van bedoelde waterstaatswerken voor te bereiden, doch hunne eventueele, door iederen Gemeenteraad afzonderiyk te nemen besluiten tot ruiling, aan hunne vergadering ter goedkeuring zullen hebben in te zenden. Tietjerksteradeel, 28 Jan. By den aanvang der Raadsvergadering van heden sprak onze burgemeester een gepast woord, naar aanleiding van den ondertrouw van H. M. onze Koningin, 't welk met applaus door de vergadering werd beantwoord. Daarna werd by acclamatie besloten , den voorzitter op te dragen, H. M. te zijner tyd met de voltrekking van 't huwelijk 'sßaads gelukwenschen per telegraaf aan te bieden. De Raad besloot voorts tot vaststelling van 't kohier van hoofdelijken omslag over 1901, van de armvoogdybegrootingen over dat dienstjaar, tot af* en overschrijving van en op posten der gemeentebegrootlng van 1900. Aan de weduwe van den wegwerker Reitsma te Oostermeer werd een pensioen verleend van ƒlOO 's jaars; voor het houden van schoolfeesten ter gelegenheid van het huwelyk onzer Koningin werd het door Burg. en Weth. gevraagd crediet verleend. Vastgesteld is de verordening regelende de instelling eener commissie tot wering van schoolverzuim en in verband daarmede 't huishoudeiyk reglement dier commissie. Benoemd werden: tot veearts de heer A. J. van Hemert te Sommelsdijk, tot wegwerker te Oostermeer B. Reitsma, tot leden der commissie tot wering van schoolverzuim de heeren G. Bakker, P. J. Kloppenburg, D. Cupery, allen te Bereum; S. Duursma te Suameer, J. D. de Vries te Bergum, G. Kamphorst te Tietjerk en mr. J. W. Zylstra te Bergum. Hemelumer Oldeph. en N., 28 Jan. De Raad dezer gemeente besloot in zijne eergisteren gehouden zitting tot toekenning van een bedrag van 25 et. per schoolgaand kind voor te houden schoolfeesten op 7 Febr. a.s., den dag der huwelijksvoltrekking van H. M. de Koningin en Zyne Kon. Hoogheid Hertog Hendrik van Mecklenburg-Schwerin. In deze gemeente zijn ruim 800 schoolgaande kinderen. De jaarwedden van de vijf wegwerkers werden ieder met ƒ25 verhoogd. Overigens was alleen behandeling en vaststelling van het primitief kohier van hoofdek omslag, dienst 1901, aan de orde. Ferwerderadeel, 28 Jan. De Raad dezer gemeente heeft het voldoende geacht tot wering van schoolverzuim (art. 22 der Leerplichtwet) één commissie van 8 leden te benoemen, t. w. de heeren: T. Nauta en J. v. d. Vlugt te Ferwerd, W. Elzinga en S. Roeda te Hallurn, G. Oberman jte Wanswerd a/d. Str., T. Veninga te Marrum, IJ. Loopstra te Biya, H. Dykstra te Reitsum en J. P. Reitsma te Genum. . By huishoudeiyk reglement is o. m. bepaald, dat de leden tweemaal per maand, telkens op Woensdagnamiddag 2 uur, voor de te behandelen ge vallen zullen vergaderen. Het presentiegeld is gesteld op ƒ1 per vergadering, terwijl de secretaris bovendien ƒ25 salaris zal ontvangen. — Tengevolge den jongsten storm zyn Keegen en Pollen langs den buiten-zeedyk onder water geloopen. Een groot getal schapen, volgens geruchten pl. m. 130 stuks, toebehoo rende aan onderscheidene eigenaren, zyn verdronken. Zevenwouden, 28 Jan. De ontginning onder leiding van den heer Tj. Dyk, lid van den Gemeenteraad van Schoterland, van de door den heer P. W. Janssen, van Amsterdam, aangekochte woeste dalgronden van laagveen, ter grootte vsn pl. m. tien hectare, gelegen by Nieuwebrug in de gemeente ./Engwirden, nadert reeds hare voltooiing. Voor twee jaar werd voor het eerst de spade in die perceelen gestoken, die er toen heenlagen als zoogenaamde „vogelweide. Indien de wintervorst het voortzetten der werkzaamheden in dit jaar niet meer bemoeilijkt, zal er slechts een klein deel van het geheel overbiyven, om daaraan op een volgenden winter de laatste hand te leggen, 't Geheel wordt bij doorzetting van pl. m. 70 c.M. geëgaliseerd en tot bouwland aangemaakt, waardoor vele arbeiders hun brood verdienen. Dit bouwland is mede in het voordeel der arbeiders van Nieuwebrug en omstreken, daar de heer Janssen , na eerst de ontgonnen gronden goed bemest te hebben, deze in kleine perceelen aan dezelfde arbeiders, die aan de ontginning hebben gewerkt, in huurgebruik afstaat tegen zeer geringen prijs, waardoor die arbeiders reeds in den vorigen en ook in dezen winter-een goed gevulden aardappelkelder bezitten, dat voorheen veel te wenschen overliet, een gevolg van de omstandigheid dat het te Nieuwebrug aan bouwland ontbrak. Deze nuttige onderneming kenmerkt den practischen blik van den heer Janssen. Wommels , 28 Jan. In de gemeente Hennaarderadeel is eene nieuwe kiesvereeniging opgericht onder den naam „Volkskiesvereeniging". Het doel der vereeniging is om buiten invloed van eenig kerkgenootschap in het byzonder de belangen van de ingezetenen dezer gemeente op maatschappeiyk gebied te bevorderen en het politiek leven onder de kiezers zooveel mogelijk op te wekken. Aanvankelyk telt de nieuwe kiesvereeniging 36 leden. Makkum, 28 Jan. Hedenvoormiddag werd alhier ter aarde besteld het stoffelijk overschot van wijlen ds. J. A. Oosterbaan , Doopsgezind predikant alhier. Ruim 22 jaar was de overledene, die een der oudste Doopsgezinde predikanten uit Friesland was, hier onafgebroken in deze gemeente werkzaam geweest, en dat zijn arbeid door velen werd gewaardeerd, bleek uit de belangstelling bij de begrafenis betoond. Bij de groeve werd gesproken door ds. Bottinga, van Bolsward, die in 't kort nog eens schetste, welk nuttig leven hier was afgesloten en wat er in den overledene èn door zijne gemeente èn door velen daar buiten verloren werd, waarna de oudste zoon bedankte voor de bewezen belangstelling. Nes op Ameland, 25 Jan. Tenbewyze dat het reciteercollege „de Winterroos", verleden jaar opgericht, nu reeds gunstig staat aangeschreven, diene, dat het heden by zyne derde optreding zich, niettegenstaande het min gunstige weder , mocht verheugen in de opkomst van een zestigtal belangstellenden, meest gehuwden. Den spelers werd de hoogste lof toegezwaaid, en terecht. Dat de „Roos" met zorg worde gekweekt is ongetwijfeld aller wensch. Noordwolde, 28 Jan. In den verloopen nacht zijn in het naburige Finkega schandeiyke baldadigheden gepleegd. Een bruggetje met hekwerk voor 't huis van R. Herder is grootendeels vernield. By den landbouwer de Haan lagen vanmorgen twee wagens en een gierbak in de sloot; in den paardenstal zyn eenige glasruiten ingeslagen. Het ergeriykste is wat aan 't huis van het hoofd der school Beetsma is geschied. Daar heeft men het bovenste paneel van de voordeur naar binnen getrapt of, wat meer waarschynlyk is, met een paal naar binnen geduwd. Men kan zich voorstellen, hoe de bewoners vanmorgen schrokken, toen ze het groote gat in de voordeur zagen. Men had in den nacht wel een erg leven gehoord, doch dit toegeschreven aan den storm, die toen hevig woedde. Als men nu weet, dat dergelyke minder erge baldadigheden voor eenige weken hebben plaats gehad in dezelfde Ibuurt,djßMlnjn het zeer wenschelyk achten dat een streng nn.lflr7oek zal worden ingesteld, om de daders on te sporen, 't Is erg treurig, dat rustige bLers geheel zonder eenige aanleiding zoo worden Hiagd. 't Vermoeden ligt voor de Sïïddafook hier de sterke drank weer m het spel is geweest, vooral wanneer men in aanmerking neemt, 'dat ook laatst m den Zondagnacht de baldadigheden geschied zyn. Stavoren, 28 Jan. Uit officieele bron vernemen wy, dat Woensdag a.s. de veerbooten sTavoren-Enkhuizen en Enkhuizen Sta voren hunnen geregelden dienst Alleen de haven alhier is nog met ys bezet, maar de zee is, voor zoover het oog reikt, weer geheel te bevaren. Lemm e r, 28 Jan. Door den hevigen storm in den afgeloopen nacht, had het zeewater hier hedenmorgen een hoogte bereikt van 22 d.M. + A P (oude peilschaal). Het ys langs de kust alhier werd door den wind en stroom met kracht oostwaarts gedreven, doch niet zoover dat onze haven voor de schsepvaart heropend werd Een groot aantal netten, door onze visschers voor de spieringvangst onder het ys geplaatst, ging verloren. Het blykt dat nog eene kolossale hoeveelheid ys in de Zuiderzee aanwezig is. Oostdongeradeel, '28 Jan. De hevige wind van gistermiddag met dalende barometer tot bijna 730 mM. voorspelde weinig goeds. Een hevige storm, vergezeld van onweer, woedde dan ook in den laten avond en hedennacht. Het weder in aanmerking genomen is de stormschade , voor zoover op dit oogenblik na te gaan, minder groot dan men vermoedde. Zy bepaalt zich hoofdzakelyk tot tal van ontwortelde of geknakte boomen, afgerukte schoorsteenborden en dakpannen. De zoedyken hadden het zwaar te verantwoorden, daar het water een hoogte bereikte aan onze kust van 2.65 M. boven vol zee. Behoudens aanmeik6iyke beschadiging aan de nieuwste gedeelten, hebben zy voldoenden weerstand geboden aan de woedende elementen. Oldeboorn, 28 Jan. Verschrikkelijk heeft in den afgeloopen nacht de storm hier gewoed. Tal van schoorsteenborden zijn naar omlaag geworpen, enkelen zelfs zyn spoorloos verdwenen, ongetwijfeld omdat zy in de Boom zyn terecht gekomen, uit welk water het ijs in enkele uren is verdwenen, zoodat heden de melkschouwen van de Akkrumer zuivelfabriek weer werden gezien. Tengevolge van den krachtigen wind bereikte het boezemwater in de Zwette, ten noorden van dit dorp, eene zoo ongekende hoogte, dat het hier en daar over de dyken liep in de binnenpolders, waardoor deze in groot gevaar hebben verkeerd om onder te loopen. Dat tydens den storm zeer zeker een of meer windhoozen hebben geheerscht blykt uit het feit, dat o. a. zware eiken palen van een scheepstimmerwerf alhier over een hooge heg en den straatweg zyn geslagen en vervolgens aan den overkant van de aangrenzende Wetering zyn terecht gekomen. Wierurn, 28 Jan. De storm, die in den afgeloopen nacht woedde, zoo zelfs dat velen hunne rustplaatsen verlieten, heeft nog al wat verwoestingen aangericht, niet alleen aan enkele gebouwen, maar ook aan de zeewering. Vlak ten N. van ons dorp is over een afstand van circa 10 M. 't paalwerk als weggevaagd. De pramen der visschers waren vol water geloopen ; drie er van zijn verdwenen. De dyk zelf heeft hier en daar ook nog al wat geleden. Een aantal arbeiders is hedenochtend aan het strookrammen gegaan. Byna overal was het zichtbaar , dat het zeewater tot aan den kruin van den dijk was geweest. Op sommige plaatsen was 't er zelfs over heen geslagen. --- Feuilleton. De gestreepte Kist Naar het Engelsch VAN A. CONAN DOYLE. Terwyl Allardyce weg was nam ik den zonderlingen buit in oogenschouw, welke op nog zonderlinger wijze in ons bezit was gekomen. De dingen waren zoo vast ingepakt, dat ik niet precies kon nagaan wat het eigeniyk was, maar de gestreepte kist stond goed in het licht. Op het deksel, met metalen hoeken en banden, was een ingewikkeld familiewapen aangebracht, daaronder stonden eenige woorden in het Spaansch, welke ik aldus ontcijferde : „üe schatkist van Don Ramirez di Leyra, Ridder van de orde van Sint Jamos, Gouverneur en Kapitein-Generaal van Terra Firma en van de province Veraquas. In den eenen hoek stond het jaartal 1606, eh in den anderen een groot wit etiket, waarop int Engelsch geschreven was: „Ge wordt met nadruk verzocht, in geen geval deze kist open te doen." Dezelfde waarschuwing werd daaronder in het Spaansch herhaald. Het stalen slot was zeer ingewikkeld en zeer zwaar, er was een motto op in het Latyn, 'niet mogelijk door een zeeman te ontcijferen. Toen ik met het onderzoek van die zeldzame kist klaar was, kwam de andere sloep met den heer Armstrong, den eersten officier, aan en wy begonnen de verschillende zeldzame voorwerpen naar buiten te brengen en in de sloep te leggen, naar het scheen het eenige wat de moeite waard was om mee te nemen. Toen de sloep vol was, zond ik haar terug naar het schip; toen brachten Allardyce en ik met den timmerman en één matroos de gestreepte kist naar onze boot en zetten haar met moeite tusschen de twee middelste banken neer, want het ding was zoo zwaar, dat de boot misschien omgekanteld zou wezen als wij haar aan een punt hadden gezet. Den vermoorden man lieten we liggen waar wy hem gevonden hadden. De stuurman veimoedde dat deze man, op het punt het schip te verlaten, de kans te schoon had gezien en zooveel had willen plunderen als hem mogelyk was, dat de kapitein tot het laatst toe de discipline had willen bewaren en hem op heeter daad betrappende met zyn byl een slag op het hoofd had toegebracht. Dit scheen inderdaad waarschynlyker dan eenige andere veronderstelling en toch het kon my niet bevredigen. Maar de Oceaan is vol geheimenissen en wy moeten er ons by neerleggen ; het lot van den gedooden matroos van de Braziliaansche brik moest gevoegd worden bij de lange lyst van feiten, welke iedere zeeman zich herinneren kan. De zware kist werd met touwen op het dek van de Mary Sinclair geheschen en door vier matrozen in de kajuit gebracht, tusschen de tafel en de kisten, waar ze precies staan kon. Daar bleef ze rustig staan gedurende den avondmaaltyd; daarna bleven de stuurlieden met mij een glas greg drinken ter eere van de byzondere gebeurtenissen van dien dag. Mynheer Armstrong was een lange, magere man, zyn gelaat deed denken aan een roofdier. Hy was een uitstekend zeeman, maar hij stond bekend om zijn groote zuinigheid, om niet te zeggen hebzucht. De vondst van den schat had hem zeer opgewonden gemaakt, en reeds begon hy met schitterende oogen uit te rekenen hoeveel ieder wel van den buit zou krygen. „Er staat in den brief dat zy zeer zeldzaam zijn, mynheer Barclay, dus ze zijn waard zooveel als u maar vragen wilt. U kan niet gelooven hoe groote sommen ryke verzamelaars soms betalen. Duizend pond is niets voor hen. Wy zullen iets kunnen vertoonen na de reis, zou ik zeggen, of ik zou my al deerlijk vergissen." „Ik ben het niet met u eens", zei ik. „Zoo ver ik er verstand van heb, zdu ik denken dat ze zeer weinig verschillen van andere^uid- Amerikaansche voorwerpen." „Nu mynheer, ik heb veertien reizen gedaan en ik heb nog nooit zulk een kist gezien. Die alleen is al een hoop geld waard. Maar het diDg is zoo zwaar dat er zeker vry wat van waarde in is. Dunkt u niet dat wij haar zullen opendoen om eens te kyken?" „Als ge haar open doet dan bederft ge haar zeer waarschyniyk", zeide de tweede stuurman. Armstrong knielde op den grond neder by de kist, met zyn hoofd op zyde en zyn langen dunnen neus vlak by het slot. „Het is eikenhout", zei hy, „het hout is een beetje gekrompen. Als ik een beitel had of een sterk mes, zou ik het slot achteruit kunnen duwen zonder iets te beschadigen." Het sterke mes deed my denken aan den vermoorden matroos op de brik. „Ik wou toch wel eens weten of hij aan die karwei wou beginnen en overvallen is geworden", zei ik. „Daar weet ik niets van, mijnheer, maar wel weet ik zeker dat ik de kist zou kunnen openmaken. Er ligt een schroevendraaier hier in de lade. Als jy de lamp wilt vasthouden Allardyce, dan is het in een oogenblik klaar." „Wacht even", zei ik, want reeds boog hy zich o»er het deksel met oogen glinsterend van nieuwsgierigheid en begeerigheid. „Ik zie niet in dat er eenige haast by de zaak is. Ge hebt gehoord wat er op staat, een waarschuwing om de kist niet te openen. Het moge iets beteekenen ja of neen, in ieder geval ik geloof dat wy die waarschuwing niet in den wind moeten slaan. Wat er in is, is daar goed bewaard, en de inhoud zal niet van waaide verminderen wanneer de kist geopend wordt op het kantoor van de eigenaars." Armstrong scheen teleurgesteld door dit besluit. „U schynt niet veel geloof te hechten aan de kostbaarheid van den inhoud", zei hy met een onaangenamen lach. Als w(] de kist uit de handen geven en zelf niet zien wat er in zit, zullen wy niet krijgen waar wy recht op hebben, en daarenboven —" „Genoeg, mynheer Armstrong. U kunt er gerust op zyn dat ge ontvangt waar ge recht op hebt, maar ik verkies niet dat deze kist van avond open gedaan wordt." „Het etiket bewyst dat de kist door Europeanen onderzocht is", voegde Allardyce er by. „Omdat een kist een schatkist is, volgt daar nog niet uit dat er nu schatten in zyn. Ge kunt zeker zyn dat er al heel wat menschen in gekeken hebben sedert het leven van den ouden Gouverneur van Terra Firma." Armstrong wierp den schroevendraaier op tafel en haalde de schouders op. „Zooals ge verkiest", zei hy; en ofschoon wy over andere dingen begonnen te praten, ik zag dat hy den geheelen avond met nieuwsgierige en hebzuchtige oogen naar de oude gestreepte kist keek. En nu kom ik aan dat gedeelte van myn verhaal, hetwelk my zelfs nu nog met afschuw en schrik vervult. De hutten der officieren van het schip kwamen uit op de groote kajuit de myne was het verst afgelegen, aan het eind van het gangetje dat naar de kampanjetrap leidt. Ik had geen vaste wachturen, behalve in geval van nood; de drie stuurlieden verdeelden de uren onder elkaar. Armstrong had de wacht tot vier uur in den morgen en moest worden afgelost door Allardyce. Ik slaap byzonder vast en word niet eerder wakker dan als men zyn hand op myn schouder legt. En toch werd ik wakker dien nacht, of liever zeer vroeg in den morgen. Het was juist half vyf toen ik ineens rechtop in myn kooi zat met wyd open oogen: iedere zenuw trilde. Een gekraak, gevolgd door een gil, was plotseling doorgedrongen tot mijn oor. Ik luisterde, alles was stil. En toch het kon geen verbeelding geweest zyn, die afschuweïyke gil, de cc ho weergalmde nog in myn ooren, het geluid scheen te komen van een plaats in myn onmiddellyke nabyheid. Ik sprong uit mijn kooi, deed haastig een paar kleedingstukken aan en spoedde my naar de kajuit Eerst zag ik niets byzonders. In het koude gryze licht onderscheidde ik het roode tafelkleed op de tafel, de zes rieten stoelen, de houten kisten, den barometer en eindelyk ook de groote gestreepte kist. Ik wilde my omkeeren om naar boven op het dek te gaan en aan den tweeden stuurman te vragen of hij ook iets gehoord had, toen myn oogen eensklaps vielen op iets dat van onder de tafel uitstak. Het was het been van een man - een been met een lange zeelaars er aan Ik bukte en zag een man voorover op den grond liggen, zijn armen vooruit, zhn lichaam ineen gekrompen. Onmiddellijk herkende ik Arm' strong, een tweede blik overtuigde mi) dat hy dood was. Ik stond een oogenblik sprakeloos van schrik. Toen yide ik naar boven, riep Allardyce te hulp en keerde met hem w de kajuit terug. . Wy trokken samen den ongelukkigen kerel van onder de tafel vandaan, en toen wij nei bloed van zyn hoofd zagen druppelen, keke wy elkander aan en ik weet niet wie va» beiden het meest ontstelde. . „Hetzelfde als de Spaansche matroos",zeii* „Precies hetzelfde. God beware ons! oia die verwenschte kist! Kyk naar de nan van Armstrong!" Hy hield de rechterhand van den stuur"^ op, en daar lag de schroevendraaier wei hy den vorigen avond had wenschen te % bruiken. „Hy is aan de kist geweest, nu heer. Hy wist dat ik op dek was en u slaap. Hy is zeker neergeknield en wüde slot oplichten met dit werktuig. Toen »d iets overkomen en hy heeft geschreeuw» dat hebt u gehoord." „Allardyce", fluisterde ik, „wat zou hed"0 ben kunnen overkomen ?" ,„,, (Slot voig'y --- Van een onzichtbaar Koninkrijk. Daar wordt er iemand Koning in 't vrye . Nederland, Het staat in geen kalender en komt in geen courant. Het leidt tot geen discussie ln 's Lands vergaderzaal, Daar heet hy Hertog Hendrik of deftig Prins Gemaal. Het „Koning" wordt gegeven in vasten handendruk, Het „Koning" straalt hem tegen uit oogen vol geluk. Het „Koning" wordt gefluisterd in menig teeder woord, Dat enkel door hem zelven vol biydschap wordt gehoord. Het „Koning" wordt bevestigd in dure van beraad, Het „Koning" wordt geheiligd, als 't leven wonden siaat .... Daar wordt er iemand Koning, zoo recht naar Neèrlands zin, Daar wordt er iemand Koning, in 't hart der Koningin; A. W. POSTHUMUS MELTJES- Star Numax. 24 Jan. 1901. --- Hawelijksliteratuur en wat dies meer zij. Een bruiloft is aanstaande, een huwelyk, waaraan heel een volk denkt en waarvoor het wenschen vormt van geluk. Trots weer en wind, die deze bruidsdagen uiteriyk zoo weinig lieflyk maken, gaat er een bUjde toon door Nederland. In dorpen en in steden worden maatregelen genomen totopenbare feestvreugde. Ouden zullen zich stil verheugen en jongen zich luide veiblljden, nu we met een variant de vrooiyke woorden van Hooft op de lippen kunnen nemen: 't Gaat op een hoogtyd houwen! Het edel hoofdsieraad der Neêrlandsche jonkvrouwen Versiert men en de kroon der maagden wordt gekroond. Die kroon is de teedere krans van myrten en oraüjebloesem, de schoonste der kronen, die eene vrouw kan tooien. „üe koningin gaat trouwen!" „De koningin gaat trouwen!" zoo voer het over het land op dien zestienden Octoberavond, toen het belangrijke telegram van het Loo was gekomen, dat de koninklijke keuze van een levensgezel meldde. Nu is het byna zoover. De residentie versiert zich voor den „bruidsweg"; nog eenige dagen en de koningin heeft een steun bij haar moeilijke levenstaak naast zicb, een „koning", vanhaar hart, zooals de mooie gedachte luidt in het korte lied, dat we aan het hoofd van dit blad plaatsten, en Nederland een prins-gemaal. Wie vraagt niet vn voor Haar èn voor Nederland, dat dit huwelyk gekoesterd worde door da gouden zonnestralen van het geluk? „De koningin gaat trouwen !" By die boodschap grepen poëten en poëtasters naar hun lier en zongen wat zij voelden of meenden te voelen. En zoo hebben we nu, evenals in de glorieuze dagen van September 1898 een respec - tabel stapeltje huidebetuigingen in dicht en in ondicht op onze redacfietafel zien oprijzen, voor de variatie geflankeerd door eenige gedenkplaten, portretten-reproducties en metalen voorwerpen. Mogen we met een lichte hand dat stapeltje door de vingers laten giyden? Laten we beginnen met de vermelding eener prachtuitgave, die door de heeren van Holk erna en Warendorf te Amsterdam wordt gepubliceerd en OraDJeNassauMecklenburg-Schwerin-Gedenkboek heet. Q) Het zal verschenen in twaalf ii vyftien afleveringen, en hoofdstukken bevatten, waarvan de samenstelling is opgedragen aan bekende geleerden, schry vers en dichters, die elk op zyne wyze iets zullen zeggen van wat er over de twee hooge verloofden en de twee landen, waartoe ze behooren, merkwaardigs is mede te deelen. De eerste aflevering, die ons werd toegezonden, bevat een aangenaam, rustig artikel van Johan Gram over de jeugd en de omgeving van den bruidegom en een mooi lied van G. F. Haspels over De blijde tijding, waarvan we slechts een paar regels van het slot overnemen: „O zoet verheugen na wèl-droeve dagen! O Zonne-koningin, nu Gy my biedt Uw liefsten Maagdelach, zou ik niet wagen Te droomen van een nieuwen, kloeken tyd Wen 'k onder U weer d' ouden Naam zal dragen ? .... Neen dit 's geen ydle ruwe ondankbaarheid, Maar dank, dat nu God u deed liefde vinden, Ge Uzelve dubbel ons hebt toegezeid." Dat kan een mooi werk worden met zyne keurige photographische reproductiëo, zyn kloek formaat en flinke letter en zyne in kleuren schitterend aangebrachte wapenschilden der beide vorstenhuizen, gekroond door de koninkiyke kroon en vereenigd door het oude, trouwe devies: Je maintiendrai: Ik zal handhaven. Nog een prachtwerk. Dit is van de hand van den oud-kapitein der artillerie J. Hora Adema, van wien we reeds een klein boekje kenden, dat eenige dagen na de verloving uitkwam en dat getiteld was : Z. H. Hertog Hendrik van Mecklenburg—Schwerin en zijn Land. (2) Dat boekje gaf portretten en photographische afbeeldingen van de Mecklenburgsche hertogelyke familie en van het slot te Schwerin. De inhoud wa 3 niet onaardig, al hooren wy, Nederlanders, die niet gewoon zyn om aan een vorst verdienste toe te kennen alleen omdat hij een vorst is, niet zonder een meêiydend glimlachje de bewering aan, dat des hertogs „groote verdiensten" o. a. beloond werden met het Grootkruis van de orde van den Nederlandschen Leeuw." Het werkje zou aan waarde en waardigheid winnen, wanneer zulke plat-buigeryen er uit verwyderd werden. Dezelfde schryver werd door den uitgever nogmaals aangezocht om over hetzelfde onderwerp een werk van grooteren omvang te leveren. Vandaar de verschijning van het prachtwerk met denzelfden titel: Z. H. hertog Hendrik van Mecklenburg—Schwerin en zijn Land. (3) De tekst is goed en bevalt ons beter dan die van het kleine boekje. De uitvoering als publicatie is zeer mooi, het glanzige papier, de kantige letter, de zeer goede illustratiën en daaronder vooral de in kleuren gereproduceerde standaarden en wapenschilden — minder op den omslag dan in het werk — geven aan het geheel een deftig, gedistingeerd cachet. Ook een gedenkboek, maar eenigszins een ander genre is eene publicatie van den Rotterdamschen uitgever D. Bolle: Onze Koningin en Haar Huwelijk. Dit Gedenkboek draagt, in weerwil van de gouden titelletters, een meer huiselijk karakter. Op den omslag de twee vorstelijke verloofden arm in arm in wandelcostuum. Tusschen den tekst aardige illustratiën, waarvan sommige eene niet onverdiensteïyke fantasie te zien geven, zooals b.v. het plaatje, waarop de koningin afgebeeld staat, aan den commandant van de Gelderland bevel gevende: „wend onmiddeliyk den steven naar Delagoa-baai en breng den braven Kruger in behouden haven. Op Neêrlands bodem , (') prijs per aflevering ƒ0,90. (2) X. Veenstra 's Hage ƒ0.35. (') N. Veenstra, 's Hage, in 10 a 12 afleveringen 't ƒ0.75 per afl. onder Neèrlands Janmaats zal hy veilig zyn! Zorg, dat het den onversaagden grysaard aan niets ontbreke!" De uitgestrekte koninkiyke hand wyst het venster uit, waar op korten afstand van een havenhoofd de Gelderland stoom-op ligt. En gezellig ziet Kruger's portret van den wand op dit tooneeltje neer. Nu, het is goed bedoel! en de samensteller, de heer J. N. van Hesteren weet, wat het Nederlandsche volk, waaraan hy het werk opdraagt , wil. We meenen daarom, dat dit gedenkboek, hetwelk van alles bevat, volksliederen en gedichten, geschiedenis en profetie, zijn weg wel vinden zal, vooral nu het keurig is uitgegeven, veel illustratiën bevat en voor een zeldzaam lagen prys in den handel wordt gebracht. (') (Wordt vervolgd). (*) Rotterdam, D. Bolle. In 10 afleveringen il f 0.12*. Prijs gebonden ƒ1.75. ---