Uit de Provincie. (Pari. Csrr.) Sneek, 28 Juni. In de hedenavond gehou den vergadering vaa den Raad dezer gemeente werd, op voorstel vaa dea voorzitter, besloten aan te houden tot eene volgende vergadering de adressen: a. van mej. Drijfhout, verzoekende eervol ontslag als assistente in de nuttige handwerken aan school no. 3. b. van Ovenneer en van der Meulen te Leeuwarden, verzoekende onder overlegging van teekeningen goedkeuring van het stratenplan en rioleering ten behoeve van het bouwen van 20 woningen in de Parkbuurt alhier. Het adres van S. Gorter, verzoekende afstand van gemeentegrond, werd gesteld in handen van de commissiën van openbare werken en gemeenteeigendommen, ter fine van rapport. Bij de behandeling der begroting voor 1903 zal gelet worden op de adressen: a. van leeraren aan H B. school en Gymnasium, verzoekende, dat huace jaarwedden worden geregeld naar het aantal le.uien en an.ienneteit. .. van het bestuur der ziekenverpleging, verzoekende jaarlijks een fi.a.cieelen steun van de gem.ente van ƒ5OO of eene geschikte localiteit ten dienste dier verpleging. Naar aanleiding van het adres van de Kamer van Koophandel, aandringende dezerzijds gevolg te geven aan het verzoek vaa «e firma G. N. Bouma en Z .nen ca 43 anderen ter be koming van een plaatseiyk telefoonnet mei intercommunale verbinding alhier, werd besloten deze zaak t.r nadere b-handeling voor te bereiden. Van den heer J. P. E. Veen was ingekomen een schryven, dat hij beda.kt voor dn benoeming tot lid der commissie tot wering van schoolverzuim. Het adres van den commissaris van politie, waarin wordt beweerd, dat hem ter secretarie stukken zfn geweigerd, lokte nogal eenige bespreking uit. De heer ten Cate, evenals de voorzitter wenschende, dat er spoedig een einde komt aan de gespaneen verhouding tusschen den commissaris en secretaris, gaf er zijne verwondering over te kennen, dat het adres zoo versierd was met kaG_te.keningf.n, bestaande in op- en aanmerkingen over den inhoud van genoemd adres, iets wat z. i. niet te pas kwam en wat ook de voorzitter beaamde. Op voorstel van den heer mr. C C. Paeblig w.rd met 11 tegen 1 stem besloten meergenoemd adres ter afdoening te stell9n in handea van Burg. en Weth. Aan L. J. Krook werd ia koop afgestaan 1.52 M 2. gemeentegrond aan da Perkshaven en Kromme Elleboogsteeg tegen ƒ5 per cA., onder voorwaarde dat de naa. tleger recht heefc de bestaa.de goot boven dien grond te houden. Na discussie werd besloten tot overneming van grond en wal gelegen voor de perceelen aan de Prinsengracht. Hierby bleek uit de toelichting van den voorzitter, dat de rechtstoestand aldaar door deze overname zuiverder wordt. Wel onderhield de gemeente sedert 1876 daar ter plaatste wal en straat, doch was niet gerechtigd tot eene algeheele vernieuwing van den bestaanden wal over te gaan. Door deze overname is de gemeente eigenares geworden en zal zoo spoedig mogelijk tot de vernieuwing van den wal, die dringend noodig is, overgaan. De kosten dezer vernieuwing worden geraamd op pi. m. ƒ5OOO. Behoudens goedkeuring van Ged. Staten werd besloten da kosten vaa het uitbaggeren vaa de Stadsgracht by de Kolk, de Draaisioot en een gedeelte van da Oad vaart, geraamd op ƒ2OOO, te verhoogen en aan Burg. ca Weth. zooveel crediet meer te verleenen als daarvoor zal b ij ken noodig te zijd. Nadat met algemeene stemmaa wasbesloten de uitgave van een plattsgrond dezer gemeente op de schaal van 1 op 2500, door de _,--__._ J. F. vaa Druten alhier, fiaancieel te steunen, werd op voorstel van den heer R S. H Visser aangenomen voor di. uitgave ƒ75 toe te staan, waarvoor de gemeente 10 gratis exemplaren zal ontvangen. Her. programma van de H. B. School, cursus 1902,1903, werd vastge.teld. Tot wederopzegging en tegen ƒ1 retributie per- jaar werd aan A. F. Bokma vergunning verleead voor het gebruik van gemeentegrond en adressant verd.r toegestaan daarop de bastaande stoep t 9 verandeien. De afgestane grond, loopende langs het perceel vaa adres sant, is lang 8 90 M. en breed 1.10 M. Afwijzend werd beschikt op het adres van J. P. Hogendyk namens de American Petroleum C.mpany te Rotterdam, verzoekende af stand van gemeentegrond by di Lo.xmastraat om daarop te bouwen ean gebouw dienende voor stal, bergplaatsen enz. Met het oog op brandgevaar voor school 2 en verdere gebouwen en als bergplaats voor mest enz. werd dit deel der stad daarvoor niet wenschelijk geacht. Ge schiedde genoemde aanvraag op een ander en geschikter terrein, dan zou het verzoek eerder worden toegestaan. Wegens vertrek van zfla schoolgaand dochten j. van hier naar Leeuwarden, werd aan A. Noordhoff te Leeuwarden eene restitutie van ƒ4 van betaald schoolgeld toegestaan over de maandea Mei tot en met Augustus. Tengevolge periodieke aftreding van den heer dr. Chaillet werd met 8 tegen 2 stemmen op den heer L. van der Veer tot commissaris der Muiiek- en Zangschool benoemd de heer mr. P. C. And., ffi. Derekeniog van het Barna-leen over 1901/1902, groot in ontvang en uitgaaf 3983.01 V» meteen nadeelig saldo van ƒl.l81/». werd goedgekeurd. Eveneens werd goedgekeurd de rekening der schutterij over 1901, bedragende in ontvangen uitgaaf ƒ122916 met eene subsidie uit de gemeentekas van f 1070 16. B.sloten werd te betalen uit den post voor onvoorziene uitgaven, dienst 1902, de som van f 47, welke geldan aan den ryk.l_ndmeter, den neer Bskink, zsn verschuldigd voer verschillende gedane opm .tingen van onlangs afgestanen gemeentegrond. De heer Huges wee 3 na afbop der agenda op het woeste fi.tsrijden d geen de heer C. zegt: (*) Uitgave van Steof_rt Kroese '& v. d. Zande te Arnhem, 36 blz. f 0.40. Den pro-B ier zeer ter lezing aanbevolen. Vrijheid is 't hoogste en 't edelste goed!.... 't Leven wel waard.... Kind van Volharding en Mensch'lijken moed, Zwerft zy langs d'aard. Wie haar bezit, — hy bewake 't Kleinood, Zorgzaam en braaf!.... Heilig de spreuk, in den uitersten nood: Dood — e9r dan slaaf!" Dood — eer dan slaaf! Dit was ook 't symbool van onze vroede voorvaderen, als zy moesten ondervinden, dat de veroveringszucht van dea bisschop nog sterker tegen hen gekant was, dan de haat van de graven van Holland tegen de overige Friezen, zooals we in onze vorige schets zeiden, behoorden S:ellingwerf en Schoterwerf tot het vierde Friesche zeeland. Da overige deelen hiervan: Kuinderzijl, Giethoorn, Vollenhove en Steenwijk werden al spoedig aan het Stichtsche onderworpen en vormden met een groote deel van Overysel het Ooersticht. De Stellingwerven bleven aan Friesland en wel als deel van Zevenwolden. Evenals tegenwoordig de Zuidoosthoek door zyn geïsoleerde ligging heeft geleerd van de gelegenheid te profdeeren, namen ook de Siellingwervers van omstreeks 1300 de gelegenheid te baat om een aanval te doen op de streek by Vollenhove, toen bisschop Guilo op reis ging naar een kerkvergadering te Viênne in Frankrijk, en daar het reizen ia die dagen kwalijk zoo vlug ging als tegenwoordig, vaak langs ougebaande wegen, duurde de afwezigheid van dea kerkvorst een langen tyd, en maakten onze Stellingwervers hiervan gebruik, om een aanval te doen op de wacht, waarmee de bisschop hen steeds in toom tracht! e re houden. Men wilde de muren der sterkte bemachtigen en toen dit, naar hunne meening, niet te vlug ging, bouwden ze een toren met drie verdiepingen, omhuld door natte ossehuiden, om hierdoor de pyien van den slotvoogd Herman krachteloos te maken. Ia de bel-étage of onderste verJiepmg hadmenbyien, houweelen ens. aangebracht, ten einde hiermede een opening te maken in de muren der sterkte. Daarbo/en was het vertrek gevuld met pijlen, het gewone oorlo.?smaterieel dier dagen, om by elkea uitval van dea vijand, doel te tnflen, tjrwyi het bo vengedeelte volgestopt was met verschillende projectielen, steenen, ruwe stukken ijzer enz., ou hiermede, als 't kon, „'s vyantis kop te vermorsele". 't Was buiten den waard hier den renbode gerekend , die bisschop Guido zoo spoedig het doen'ijk was, met de belegering van zijn steikte door de Stellingwervers in kennis ste!de. Byaa waren ze geslaafd, toen de Urecitsche kerkvorst terugsteel de en in aüeryi hulp en steun verzocht en verkreeg van graaf WUem (111, de Goede), die eea vloot over de Zuiderzee zo _d met een^e edelen w. o. Jan van Arkel, Nikolaas van Putten, ten einde de belegerden te ontzetten. Met „hei beloofde land in 't gezicht" keerde de kans. Niet zoodra werd men te Vollenhove de komst der vloot gewaar, of op de sterkte ontstak men een vreugdevuur (een ton met verschillende brandbare stuffen gevuld), wierp dit op de Stellingwervers met een uitwerking, die noodlottig voor dezen was. Het bovenste deel van hun gevaarte r-akte in brand, viel op het middendeel, waarbij de ontzetting zoo groot was, dat men met .lehaast dea toren verliet, op welk tijdstip Herman een uitval waagde en ruim 400 der Stellingwervers de onderneming met den dool bekoenten. De bisschop wilde nu geheel Stellingwerf aan zich onierwerpen. Met graaf Willem's hulp had hij al dadelijk beslopen een stroop- en rooftocht naar het land van dit deel der Friezen .« ondernemen , doch de natuur, die by afwisseling vriend en vyand vaa ons land is geweest, beschermde de Stellingwervers. Zware regens, waardoor onbegaanbare wegea, beletten hem /.ijn tocht te ondernemen: msschien ook dat het vele water zyn drift bekoelde. Schotanus zegt hiervan ia zyne historie van Friesland : „De Goddelijke Voorzienigheid hield nogtans dea vergramden Bisschop terug^; een sware plasregea met een hevigen storm verzelt, die 's nagts voor den togt zich opdeed, m .akte de wegen t' eenenmale onbiuikbaar en men was genootzaakt den togt te staken, zelfs werden alle tenten omverre geworpen, en 'th-dr toog zo ras mogelik, te s.heep en voer over de Zuiderzee weer naar huis". Natuurlijk volgde hierop de kerkelijke Ban. Da heiligscheadende balda iigheid, welke de Stellingwervers getoond en bedreven hadden in het land van Vollenhove, door aldaar het kasteel te belegeren, da boomen om te hakken, de mannen der kerk gevangen te nem^n eat. dooden, de offerbussen open te breten en de kerk vaa haar s:eradea te beroov-n, dit alles moest zoo streng mogeiyk gestraf, worden, en de bisschoppelgke waardigheid zou haar prestige te kort doen, als dit niet geschiedde, nu de veroveringstocht zoo deeriyk in 't water was gevallen. De dagteekening van dien banbrief is 24 Augustus (St. Butholomeusdag) 1309. (1310?) 't Bleek al spoedig dat de „koppige" Friezen zich weinig om 'sbisschops uitspraak bekommerden. Reeds het volgende jaar moest de ban opnieuw worden uitgesproken en eerst in '13 begonnen de vredesonderhandelingen, Acht en veertig hoeven, meerendeels tot een betwist grondgebied te IJselham behoorende, werden aan Guido afgestaan. Verder werd hem eenige schadevergoeding gedaan voor zyne onkosten voor de verdediging te Vollenhove, en keerde hy daarmee opnieuw naar Frankryk terug. Hierop volgden tien rustige jaren voor de Stellingwervers. 'tE9rst kwamen ze nu in aanraking met Jan v. Kuinder. Opgestookt door den Hollandschen graaf, die ook de Stellingwervers als zijne vyanden beschouwde, had deze Kuindersche heer eenige goederen, in Stellingwerf gelegen, van dea graaf in leen ontvangen. Da tijden in aanmerking genomen kon het niet anders of er brak weer een woelige tyd voor de onzen aan, daar de Kuinders.hen zich als zeer lastige naburen lieten gelden. Af en toe had men steun en hulp van de Opsterlanders, die, hoewel staatkundig tot Oostergo behoorende, bevreesd werden, dat hunne grenzen, by moge Igk verlies van de Stellingwervers, mede zouden worden bedreigd. Zy moesten wel de politiek volgen van den lateren stadhouder Willem 111 tegenover Lodewijk XIV. Ia 1336 had er een wisseling van grondgebied plaats, welke geheel Friesland in beroering bracht. Bisschop Jan van Diest verpandde geheel Overysel, dus ook Vollenhove, aan den Gelderschen graaf Reinoud 11. Ook Drenthe, behalve Koevorden, viel in dit pandschap. Zijn eerste werk was het kasteel te Vollenhove te versterken en in de omliggende dorpen krygsvolk te legeren, dat het niet zoo heel nauw nam met het „mijn en dijn" en onophoudeiyk da grenzen van het land der Vrije lieden bastookte. Dezen, hierover ontevreden en verbitterd op de gewapende grensbewakers, verbonden zich gemeenschappeiyk, Oo3ter- en Westergoërs, zoowel als de woudbewoners, namen de sterkte by Vollenhove bij verrassing in en joegen en burgers en soldaten over de kliDg. De jonge graaf was woedend. Ean deputatie van uit Friesland, om de zaak ia der minne te bespreken, had niet het gewenschte gevolg. Of men al beweerde, dat 's graven volk de grenzen niet had geërbiedigd, het volk der Friezen had gesard en getergd en zyne manschappen . eerst het vreedzaamsamenzijn hadden verstoord, niets mocht baten. Er zou een geduchte wraak worden genomen: allen werden als weerspannigen en muiters gebrandmerkt, die beurtelings de Hollandsche graven, de Stichtsche kerkvorsten en eveneens de Gelderschen in hunne plannen en voornemens dwarsboomden. Macht boven recht. Geen onderhandeling waren de Friezen waardig. Slechts ééne voorwaarde kon hen redden en den vrede verzekeren: schuldbekentenis afleggen en de geleden schade vergoeden. Natuurlijk wezen de onzen deze voorwaarden verachteiyk af. Men gordde zich dus ten strijd. Uit alle deelen van den Frieschen bodem verzamelde zich het krijgsvolk om opnieuw een inval te doen. Van alle zyden vielen de Friezen Overijssel binnen en bij Barbasile of Barbersyl (waarsctujaiyk Biokzij^) kwam het tot een hevig gevecht, waarby de Gelderschen overwinnaars bleven, doch schijnen meteen beseft te hebben, dat nog één zoon overwinning hun een volkomen nederlaag kon bezorgen. Met de gedachte: „nog zoon overwinning en ik b3n verloren" trok Reinhart naar Gelre's dreven terug en waagde't niet opnieuw tegen het taaie volk der Friezen op te trekken. De Stellingwervers hadden een belangrijk aandeel in deze onderneming gehad, en konden zich nu weder eenige jaren van rust ten nutte maken. --- Feuilleton. Drie Friezen aan den Rijn. (Slot). Alleraangenaamste herinneringen hebben wij ook van den weg, die on 3 van Margarethenhof langs den Lohrberg en den Lowenburg naar Honcef bracht. De wandeling door die onba leende, boschrijke en bergachtige streek, langs eenzame paden, die tunnels vormden in het Dosch, hal een eigenaardige bekoorlijkheid. Wij i-epen niet vlugger dan we lust hadden, rustten °a poos, als weer een bank op een mooi punt st__.i°3-Uitlokte ca toade*i soms moeiiyk weer-7inn bleöeQ aan de verzoeking een der geheim f' ?!ga, z.padea in het rui.chende deanewoud m te slaan. rfpr v u Uur Waren we in Honnef; da directeur hui. V?Sbank alJaar was zo° vriendeigk, mg w ni kant°oruren te helpen ca schatte de aouanlscha gouden tientjes op 16.80 M. Ia da stek d VaQ Herin Mck üaldda W 3 'cvit' vPJ Waa-*elicg naar het veer over den Rynis w 7 laDB * voor 5 pf. of te wel 3 cent werden »ve overgPZ9t naar Rol mds.ck, waar we slechts kort behoefden te wae_uea om mcL de doos verder den Rijn op naar Remagen te gaan. Hier hadden we ongeveer anderhalf uur tijd; wy waren te vermoeid om den Vietori.berg nog te beklimmen, en bleven ruim halfweg steken; later speet het ons, dat we niet naar de Apoliinariskerk waren gegaan, die ons was aanbevolen om do prachtige muurschilderingen. De trein bracht ons dien Maandagavond te Ahrweiler; over ons verbiyf hier kan ik kort zijn, daar ik den reizigers liever aanraad te logeeren in Neuenahr, waar we des Woensdags op onze terugreis eenigen lijd vertoefd-n. Diasdag zwierven we in het Ahrdal en genoten van een geheel ander schoon dan in het Ze vengebergte. Naast da ruiscaenie Ahr een uitstekende ry weg; op sommige plaatsen nauweïyks nog ruimte voor het spoor ca dan rechts en links steile hellingen, aan de zonzyde tot boven toe bedekt mee wynbe; gen, op een enkele plaats, b'j de Buate Kuh by/. een bon. loodrechte bergwa.d. Even voorby het station M.yseboss gingen we over het spoor en sloegen een voetpad in, dat wel voortdurend, maar toch zeer lang zaam steeg langs de berghelling. Deze was overal met bosch begroeid, zoodat het ons volstrekt niet hinderde, dat het pad op de meeste plaatsen nog geen M. breed is. 't Was een v.rrukkeiyke weg; in de diepte ruischta de Ahr, op verschillende plaatsen vertoonde z:ch ean mooi kijkje, 't Was er zoo eenzaam, ais.f wg d-ieëa alleen op d; wareld waren; op de ge.eele wandeling, die luim 2 uu. duurde, heboen wa niet meer oa. 6 menscheo gezien. Twee er van waren Hollanders: het was eea aangenaam oigenbiik, toen ean hunner zich bij ons gesprek, dat aauvankelyk ia het Duit_ch werd gevoerd, het woord „dide ïyk" liet ontvallen en zoo zijn nationaliteit verklapte. Langs vry steile zigzagpaden kwamen we op den Hom, vaawa.r we een prachtig gezicht hadden op Ahenahr en orn^evkg. Bovea op den berg was niets te krijgen. We moesten dus wel weer afdalen ia het dal ca voadea ia den tuin vaa het „hotel Post" wat we zichten. Wij wandelden langs de Ahr terug naar Mayschoss en maakten verder gebruik van den trein. Woensdagmorgen bracht de b-ot ons van Remagea na\r Rolandseck, waar we per ezel den Rolandsbogen beklommen. We wilden dit voor ons geheel nieuwe vervoermiddel ook eens beproeven ca h.t beviel werknlijk wel Vaa dea Rolandsbogen en nog meer van den toren by de een weinig verder gelegea restauratie, „Zum alten Vulkan", heeft men een mooi gezicht op den DrachenfeU, het overige ge deelte vaa het Zevengebargte en de eilanden Nonnenwerth ca Grafenwerth. Het viel ons op, dat de hooge Rijnoever hier tameiyk vlak was en dat nu koren werd verbouwd op de plaats, waar zich vroeger de krater van den vulkaan bevond. Langs een schaduwrijken ryweg kwamen we weer te Rolandseck, waar we op hat terras bij'het statie, een pachtig uitzicht hadden. Een sneiboot bracht ons in 2 uur naar Keulen. Ia het circus Sidoli brachten wij een zeer aangeaamen avond door. Tot op diea dag waren alle publieke vermakelijkheden gesloten geweest wegens den rouw over Keizerin Frieddch en nu we eens een avond „uit" wilden, gaven we aan een paardenspel de voork-ur boven caféchant.nt of schouwburg. Als hotel was ons aatibevolen : Belgischer Hof, Komöiienstr., dicht by het station. Daar dit vol was, bracht men ons naar het Pxivat. Pension, Andrea.kloster 27c, waar we het uitstekend nair den zia nadden en dat wa met warmte kunnen aanbs velen. Er is in K-uien veel merkwaardigs voor reizigers. Wij bleven trouw aan oos beginsel: liever iceinig goed bekijken dan veel half ca zoo werd de Donderdazmorgea in het by zon ier gewijd aan d*n Dom. Ik zal er my niet aan w_gea, dea mach'igen indruk, dien dit grootsche bouwweik ook op oas Protestanten maakt, te beschrijven. Na volle aandac.t te hebben.gewgd aan hst inwendige, meldden wy ons aan by de Oostzijde van de zuideiyke dwarsbeuk, waar we voor 1 mark toegang kregen voor een wandeling, die ons het gebouw in al zyn grootheid leerde kennen. Eerst beklommea wy een wenteltrap, daarna liepen we aan de buitenzijie door een bosch van steenen bogen naar den zuidelijken toren, dien we bestegen. Jammer, I dat het wat nevelig was, zoodat het uitzicht beperkt werd. Op den terugweg gingen we door een gang ter halver hoogte van het inwendige der kerk en kregen daardoor nog forscher indruk van de machtige afmetingen van dezen majestueuzen tempel. Het weder, dat op de geheele reis zoo gunstig mogelijk was geweest, werd nu minder; terwijl wfl winkelden in de Hochstrasze, kwam er een regenbui, die vry lang aanhield en ons plan, in een open rijtuig door Keulen te .toeren", deed mislukken. Daarom besloten we met den sneltrein van 1.45 naar Valkenberg te gaan. Indien het weer opklaarde, zouden wij daar nog een vrijen middag htbben. Oaze verwachting werd niet beschaamd; wjj dwaalden nog langs de Geul, maakten de onderaardsche wandeling door de grot, beklommen den Uitzichtstoren en waren er juist lang genoeg om te wenschen er nog eenige dagen uit te rusten. Want een beetje vermoeid waren we langzamerhand wel geworden. Vrijdagmorgen om 7 uur zaten weweertus* «__._ üe wielen; de middagsneltrein bracht ons in Friesland terug. Dankbaar en voldaan bereikten we de plaats onzer bestemming; het uitstapje heeft ba ons de aangenaamste herinneringen achtergelaten. „Ea wat kost nu zoon reisje ongeveer?" vraagt misschien een enkele die ons voorbeeld zou willen volgen. Het ia ons meegevallen; wij waren, hetgeen we meebrachten, er af gerekend , uit en thuis voor nog geen f 45 per persoon. Ziehier enkele cijfers: Vacantiekaart 2e klasse tot Simpelveld ƒ 3. Simpel veld—Aken (enkele reis 2e kl.) + . 0 60. Retour 2e klasse Aken—Keulen (1 maand geldig) 6.30 M. = ~ 3.75. Retour snelboot Keulen -Remagen ± . 2. (Men kan ii Königswinser de boot verlat, n en te Rolandseck de reis hervatten). Retour 2 e klasse Remagen—Neuenahr = „ 0.65. Enkele reis Aken—Valkenberg 2e kl. „ 1.05. Vacantiekaart 2e kl. vanaf Valkenberg . 3. Totaal reiskosten 2e klasse ongeveer ƒl4 05. Logies met eenvoudig ontbjjt hadden we in den regel %oor 2V_ a 3 mark zeer naar den zin: het middageten gebruikten we, wanneer dit ons het best gelegen kwam, zoodat we nergens deelnamen aan de table d'höte, die gewoonlijk om 1 uur wordt gehouden en 2*/ s a 3 M. kost. Als ik hier bijvoeg, dat verleden jaar retour 2de kl. Zwolle Keulen fl2 55 kostte en men toen aan het station te Zwolle nog niet wist, of dit langer dan 4 dagen geldig was, blijkt het, dat vooral een haast onbescheiden gebruik van vacantiekaarten de reis goedkooper maakte. Mocht er een belangstellend lezer zjjn, die nog nadere inlichtingen zou wenschen, hy zende zyn vragen aan de Redactie en ik zal mijn best doen, hem tevreden te stellen. P. A. H. --- LEEUWARDER COURANT van Dinsdag 1 Juli 1902. TWEEDE BLAD. ---