LEEUWARDER COURANT van Dinsdag 19 Augustus 1902. TWEEDE BLAD. --- Uit de Provincie. (Part. Corr.) Workum, 16 Aug. Door den Raad dezer gemeente werd voorloopig vastgesteld de gemeenterekening over 1901. In ontvang op f 11,023.0 en in uitgaaf op ƒ 79,808.44 V 3, terwyi werden goedgekeurd die van het burgerl. armbestuur over 1901 in ontvang op ƒ 5200 6512 en in uitgaaf op /"5105.26V2 en die van het stadsweesbuis in ontvang op / 2503.85'('2 en in uitgaaf op ƒ 2515.06. Verder werd op voorstel van Burg. en Weth. aan mej. J. D^inum eene gratificatie verleend van f 41-50 (berekend naar ƒ125 per jaai) voor verleende hulp tij het onderwas in vak k, en aan de commissie vcor het houden van een schoolfeest op 1 Sept. a.s. een subsidie van ƒ5O (een verzoek van de comm. om ƒl5O werd afgewezeD). Het nemen van een besluit in zake de uitdiepiDg van de drooge Dolte werd aangehouden tot de volgende vergadering en eindelijk vastgesteld eene verordening tot regeling van het herhalingsonderwys. Weidurn, 17 Aug. Hedenmiddag werd hier in den tuin van de Erven Hanewald eene samenkomst gehouden voor degebeelonthouding. Nadat d 3. A. v. d. Heide te Engelurn de vergadering met een kort woord had geopend, stelde hij als eerste spreker de vraag: Wat brengt oes tot geheelonthouding? By de beantwoording dier vraag wees hy op het aloude gebruik van bedwelmende dranken, toonde aan, hoe de alcohol van feestgenoot langzamerhand huisgenoot is geworden, stelde de fcbadelyke gevolgen van het misbruik voor lichaam en geest duidelijk in het licht en eindigde met een krachtige opwekking tot bestrijding van het gebruik. Na de pauze trad als tweede spreker ep ds. B. Boers te Roordahuizum, die de vraag beantwoordde : „Hoe wordt men voor de geheelonthouding gewennen? Spr. vindt het antwoord voornamelijk in de eerlijkheid tegenover zich zelven en — de wereld. Hjj wil, dat ieder zich rekenschap zal geven van en doordenken zal over de werkelijkheid: da drankellende. Met klem w^st hy in dezen den ouders op hunne verplichting tegenover de kinderen en ieder in 't algemeen op z\jn plicht tegenover zyn medemensch. „Onze vereaniging — zoo eindigt spreker — is een beweging van 't gezond verstand en tegeujk een beweging der liefde tegen een macht, die zooveel liefde vermoordt". Met een slotwoord van den heer v. d. Heide eindigde de samenkomst. Franeker, 17 Aug. Da kaatsvareeniging „ds Eendracht" houdt geregeld jaariyks eene kaatspariy. Voor dit jaar had ze heden plaats en werd gespeeld op het bekende kaatsterrein, voor dat doel aardig feesteiyk ingericht. Veertien parturen namen aan den wedstrijd deel. De pryzen, bestaande uit luxe-artikelen, zijn behaald door: H. Adema, Sj. Alkema en H. Nauta; K. R. Kuperus, Sj. Plantenga en K. Vellinga; H. Brouwer, F. Lantinga en fJ. Tuinstra. — De R. K. kiesvereeniging „Geiyk recht" alhier heeft tot candidaten voor oe twee vacatures in de Prov. Staten voor het district Franeker gesteld de heeren H. Kamstra te Franeker , oud lid en A. T. de Jong te Gaast. Jorwerd, 16 Au?. In de heden gehouden vergadering der vryzinnige kiesvereeniging „Baarderadeel is opriieuw tot candidaat gesteld voor de verkiezing van een lid der Prov. Staten de heer J. C. H. v. HariDxma te Weidurn. Ameland, 15 Aug. De uitslag der ste m mirg voor een lid in dea Gemeenteraad is ge weest, dat met groote meerderheid van stemmen is gekozen de heer J. J. Mosterman (kath) ta Buren. Candidaten waren de heeren J. J. Mosterman (kath.) te Buren en J. D. Visser (anti-rev.) te Hollum. Oudega (Sm.), 16 Aug. De uitslag van den heden op „den Hooidam" gehouden zeilwedstrüd is als volgt: Vracht- en beurtschepen. Prys H. v. d Meer te Eernewoude, premie B. Zetsma te Grouw. Groote schouwen. Pi-jja S. de Boer te Paan le premie H. Postma te Grouw, 2e premie J v. d. Berg te Grouw. Kleine schouwer). Prijs F. Hiemstra te Grouw, premie S. Zwaagstra te Gcï_gahul.en. Visschersbooten. P. Westra ta Earnewoude, premie B. Venema te Eernewoude. Een groot publiek uit Drachten, Oudega, Grouw, Boornbergum en Eernewoude was by den wedstrrji tegenwoordig. Het weder was prachtig. Eernewoude, 17 Aug. Bij de afdeeling „Eernewoude en Omstreken" van de Vereeniging voor de Zoetwatervisscherij bestaat het plan een grooten vischvgver aan te leggen om daarin Gallicische karpers en zeelt te kweeken. Men hoopt zeer, dat dit plan tot uitvoering zal komen, omdat de prijs vaa de eeDjarige zetlingen vry hoog is en er zoovele van deze jonge vischjeB door de snoeken worden verslonden. B 1 tj a, 16 Aug. Langs de vaart by de spoorbrug is kort geleden eene leuoing geplaatst, natuuriyk om ongelukken te voorkomen. Maar nu gebruikt de jeugd die, om er al balanceerende over te loopen. Dat deden ook een jongetje van J. G. D., van Vaardeburen, en zyn makkertje, met het voor hem ongelukkige gevolg, dat hy er aftuimelde en door den val een arm brak. Een waarschuwing voor anderen ! Maar — vcor hoelang? Schoterland, 17 Aug. Gistermorgen toen de arbeiders, die zand graven op een land* onder het dorp Boverknljpe en dit per praam vervoeren naar den gemeentetuin te Heerenveen , op het terrein kwamen, zagen zy dat al hunne graaf werktuigen, die zy den vorigen avond op het land hadden achtergelaten, waren ontvreemd. De politie te Bovenknype is onvermoeid bezig om de daders op te sporen. --- TENTOONSTELLING van Friesche kunst en Kunstnijverheid TE LEEUWARDEN. Hl. 'k Was er in eenige dagen niet geweest. „Hé!" dacht ik by het binnentreden, „hos vreamd heeft de directeur daar dat geld neergelegd! Een paar gouden tientjes, eenige grootere en kleinere stukken zilvergeld en enkele centen, achteloos neergeworpen op een klein effea zwait presenteerblaadje van dat yzersterke soort dat men heel enkel nog eens by oude menschen vindt en waai bij men dadeüjk denkt aan de dagen toen men, onbesuisd zonder moedwillig te zyn, zoon stevig voorwerp apprecieerde, omdat het zoo goed tegen een duw, een val desnoods, bestand bleek te zyn. Maar wat deed dat blaadje, nog wel met geld belegd, daar nu tusschen de producten van Friesland's ny veren? Dat is mynheer Schaafsma in 't vroage morganuur ook niet in 'toog gevallen, anders . . . ." Waarde lezers! ik had hat mis. Gaat dat blaadje zelf eens zien. 't Is maar ean aardigheid, een bawiji evenwel wat ean dorpsschilder vermag als hij lust in foppen en talent heeft om u en my te kunnen foppjn met zn kwast klein kaliber. Was 't wonder dat ik, na zóó beetgenomen te zijn, eerst m'n aandacht vestigde op de voorwerpen uit echt zilver vervaardigd en het weinige maar daarom niet te versmaden juweel ? Nu, we kenaen allen het oud-zilver dat men, meestal te pronk gezet, min of meer overvloedig bewonderen kan als erfstukken van de tegenwoordige bezitters. Waarlijk, ik dacht aan zuikB kostbare reliquien toen ik voor de kast stond waarin achter glas twee stadgenooten hunne blijken van bekwaamheid in het vak hebban uitgestald. Men meent iets ouds te zien, zoo goad gelukt is de copiëering zoowel van dat theeservies als van dat kleina goedje voor étagère en porse leinkast. Alleen verraadt eene enkele afwijking meer hedendaagsche opvattingen. M'n grootmoeder had b.v. een ornamentje van zilver, een ooievaar dat een kindje in de wieg lag. Hi6r presenteert het goede dier de kleiae aan eea engel in vrouwengewaad, overtuigd dat aan hare handen het ter ruste leggen van hat kindje in 't vóór haar gereed staande wiegje het beste is toevertrouwd. EBne plaquette, kopergravure van stiftwerk, is bijzonder mooi. Zij komt tusschen het zilverwerk en twee geschilderde vazen, de eene op porselein, de andere op blik, waarvan vooral de eerstB een pronkstuk mag heetBn, prachtig uit. Rechts en links aan dea wand hebban we de vorige maal zilveren lepeltjes aaa keurige paneeltjes van houtsoywerk zien hangen. Die zes zyn z. g. molentjeslepeltjes van dezen tij i. In die twaalf zult ge z.g. apostellepeltjes erkennen ;jik wed dat ge er Johannes dadeiyk uitzoeken kunt als ge met da bybelsche geschiedenis een beetje m,er dan gewoon op de hoogte zijt. Nog een derde kv astenaar op dit gebied (waarom niet meer?), te Makkum wonende, heeft hier iets zeer bgz >nder3 geëxposeerd. In een vitrine die ge eigeniyk in zittende hou ling moet bekyken, om er ten volle van te genieten , ziet ge op den achtergrond eene zeer getrouwe afbeelding van een toivn, dien ge dikwijls genoeg hebt gezien om hem direct te herkennen. Dit sieriyk stuk heeft ook een goedgaand uurwerk met wyzerplaat in zich. Er werd my verzekerd dat het een vol'ea dag of nog iets langer loopt. Ia da nabyheid van dat vernuftige kunstproduct bevindt zich een watermolen, die, als men zyn mechaniek opwindt, een kwartier lang draait zonder schok of stoot, voortgedreven door een vliegwiel, dat voor dezen molen juist berekend is. Rondom den molen is een hekwerk op eenigen afstand aangebracht. Voor dien toren en dien molen langs heerscht veel vertier. Een man kruit een wagen met vaten voort. Een ander is van zn boarenwagen gestegen en houdt zn paard tegen dat biykbaar nog geen lust in rusten heeft. Een andere wagen passeerde hem zoo juist en rijdt nu verder. Dit tafereel neemt ongeveer de helft der vitrine in. De andere helft stelt voor een vaarwater, waarin eveneens druk verkeer. Een boe'er met een man aan 't roer is een platboomvaartuig (heet het zoo niet ?) bijna gepasseerd. Beide laten achter zich een visschersboot, waarvan de bestuurder naar 't roer giypt, om niet in het ongereede te komen by de vaste hooge brug die over 't vaarwater is gelegd en waar hy zoo dadehjk onderdoor most. Eene vrouw met een kind aan de hand loopen over de brug. Een amateurvisscher, met een bankje achter zich, waarop hij aan de eene zij het emmertje heeft geplaatst voor de te vangen visch, haalt zn hengelstok in. 't Is heel verstandig van hem. Bij zooveel passage zal 't peuren daa- hem ook weinig geven, vreesik. Dat alles, lezers! geeft de maker u hier in 't zilver gedreven te zien. 't Is een pracht; als ik hoor dat de man er slechts ƒ350 voor vraagt, dan mompel ik: „dat moet een vergissing zya." Gaat het zien, voordat het misschien naar den vreemde gaat! Dat ook in 't koper iets werkehjk moais kan worden g9maakt, daarvan getuigen da Macabeën-lampjes, het 6-armige kroontje en meerdere voorwerpen om met kaarsen ter verlichting te gebruiken, werk van een stadgenoot. Zeker erfde bij reeds by dien 3 leven iets vaa de vaste hand zyns vaders, die op 85 jarigen ouderdom nog passers fabriceert die „bezien kunnen lyden" zooalsf ik een kenner noorde verzekeren. lemand uit Anjum bracht een motormachine met vliegwiel, eene verkleinde reproductie, die in dit Expositie-salon moeilijk hare deugden kaa toonen, maar den aanschouwer een idéa geeft „hoe dat gaat." Wy gelooven ook gaarne dat het door h?m mode tentoongestelde zeeschip (een kof?) „.eewaardig" zal zyn. Maar meerder — en dan volslagen — koperwerk trekt ons tot zich. Groote bakken en kommen of potten voor bloemen, warmwaterkannatjas, brieven- en krantenhangers, blakers van geel of rood maar ook van geel en rood koper vervaardigd : dit alles bewijst wel hoezeer ook in dit vak vooruitgang waar te nemen valt. Dryfwerk en graveerwerk;a jour, waariyk! men moet het zien zooals hier, om te begrij pen, hoe aantrekkaiyk een voorwerp van slechts koper worden kaa als een meesterhand het heeft bewerkt. Kunstenaars op dat terrein, in en buiten Leeuwarden! ook uwe producten behooren daar te worden aangeboden. Er is zoo menigeen onder u die iets werkeiyk fraais kan wrochten : fraai èo. practisch teveas. Waarom aarzelt ge nog, het daar te brengen ? Vergeet niet dat onbekend onbemind maakt; waardeering van uw s'reven naar het beste kunt ge slechts verwachten van wie uw werk kent. Weinigen zullen er zyn die niet bewonderend hebben stilgestaan by het inderdaad keurige smeedwerk van den maker van het hek rondom het plantsoen by den Wilhelmina-boom, en by den rijk versierden ingang van dat hek. IJzer herschappen tot bloem en blad, zóó dat ge bloemen en bladeren ziet, 't is een kunststuk, nietwaar? Ziet eens hier in 't salon dit ornamentale stuk, deze druiventros, deze bloem, maar vooral die roos met steel en al uit één stuk yzer vervaardigd, elk blaadje duideiyk apart, soms omgekruld alsof het van buigzame specie in plaats van yzer vervaardigd werd, is 't niet bawonderenswaard? Is 't te verwonderen dat de door dien meester gemaakte voorwerpen voor huisaUja gebru:k manigen kijker in een kooper herschiepen, bhj mat een sierlijk, 3terk welkom - thuis! Van een andaren stadgenoot is delichtkroon, door den ontwerper-teekenaar een „serrekroon" genoemd. My beviel de bonte kleurenpracht, waarmee dit kunststuk is beschilderd, minder goed. Stemmig-zwart, als dof yzer is, ware zy my te liever geweest; maar de smaken verschillen en — 't is waar — in eene serre behoort alles vrooiyk gekleurd te zyn. Beoefenaars van het smidsvak! wat ik straks tot de bewerkers van koper zei, zeg ik ook totu: gaat wat hier is eans kyken, maar brengt er tevens uwe kunstgewrcchten bij. Ook onder u schuilt zoo menigaen die by een forsche hand een oog heefc voor schoone vormen en by de bestudeering van anderer werk dit weldra evenaart, wellicht te boven kunt gaan. Da maker van die geschilderde vazen, waarvan ik reeds straks gewaagde, heeft ook niet direct zulke fraaie bouquetten op porselein en blik, op zy en tulle, op aardewerk en hout geleverd! Harlingen mag nu op een meester in dat vak roemen, Heerenveen zich verheugen in 't succes harer ingezetene, wier landsc'aapjas vin 't oog vallen hoe klein ze ook zyn, maar wier talent m. i. nog meer schittert op het met zyde geborduurde vuurscherm , dat eigenlijk te goed is om zoo laag bij den grond te moeten blijven hoewel 'tmoeiüjk anders kan. Wat ligt die waterlelie er prachtig op, wat is dat riet op den achtergrond aardig! Een andere vrouwenhand gaf postzegelwerk te zien. Gij meesmuilt, lezer! gij zegt dat dit eigeniyk al weer uit den lydis? Toegestemd, maar gaat de bordjes van dit Bildtsche meisje zien en ge zult my toestemman dat zulk tooveren met . postzegelsnippers geen aüedaagsch werk is en zeker weinig zóó wordt volvoerd, totdat men waant een beschilderd bord te zien. Ook de „klöppelkant" van dat zelfde ijverige meisje dat in nuttig bezigzijn haar hoogst genoegen vindt, trekt gewis uwe aandacht. Sterk als deze kant is en als kleedjes fraai van patroon, kan ze lang dienst doen en duur i 3 zy niet. Ook op dit gebied is er kunst én hoogere kunst, 't Heraldiek borduursel van eene b?kwame stadgenoote, de vitrine vol borduursels in kleuren van eene andere dame, wij kunnen ze niet baoordeelen naar waarde. D.t moeten we aan eene méér bevoegde kenster overlateD. Maar mooi zyn ze en dat de kleuren van het Nederlandsche wapen gelukkig gekozen zijn, dat gelooven we ook te mogen zeggen. Boekbinderswerk en ook Calligrafia, 't is beslist bewonderenswaardig net en hat laatste even teer als 't eerste orscb. Die ornamentaio compositie, dat ontwerp-diploma, onze stadgenooten hebben ear van hun zeker lacg niet gemakkeiyk werk. Moge een technicus komen om hun de eerepalm te reiken ! Uit onbevoegde h-and kan ook hun zoon eerbewys niet aangenaam zijn Matten, grove, sterke matten van eene bekende uit Warns, met wie we indertyd op de Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in den Haag zoo aanganaam kennis maakten, wier volharding en leerzaamheid we destijds bewonderden omdat nog kort te voren die industrie haar totaal onbekend was — daarover kunnen wegerusteen oordeel vellen en we doen dat met opgewektheid wyi het gunstig kan zijn. Wy allen kennen „potjes met twee ooren", de makers van Lamster aardewerk fabriceêren za met zeven ooren, soms met zeven koppen er boven, en dat doen za wat goed! Beoefenaars [der kunst op hun gebied als zy zijn, kunt ge u haast geen ding denken of zy maken het u 2a en le klas. Met die soort tweede klas waren ze reeds langen tyd vertrouwd, dat eerste klas-werk echter is nieuw eigen vinding, verbetering, verfraaiing ook van eigen werk, dat reeds bekend was als goeden net. Wat zyn die vlakke ged-celten der voorwerpen mooi door da aaagebrachte kleurschakeeringen; wat staat die houtkerfsnee fyn op dat vaasje of ander ornament, dat, straks met groen en bloemen versierd, een ieder bsvallen moet al heeft men er ook geen flauw idee van, hoe men ook in dien tak van industrie scheppen kan wat men wil. Die pendu'e, dat stel vazen, die arreslêe, die kruiwagen, die zuil met bloemenbak, ziet ge er bij den eersten oogopslag wel aardewerk in? Kleur, vorm, bewerking, alles is mooier geworden, de uitvoering werkelijk zoo artistiek dat ge, hoe langer gy er by verwijlt, hoe meer ge u er toe aangetrokken gevoelt, telkens opnieuw. Maar er is nog iets meer in dat genre, een paar proefje 3 uit de koninklijke fabriek van muurtegels te Harlingen, die op hun beurt uwe opmerkzaamheid trekken. Een ontwerp voor lambrisearing en ean groote reclameplaat, 2 staaltjes van verschillende bewerking met — als ik goed verstaan heb — onder- en bovenglazuur. 't Verschil tusschen die beiden moet hierin liggen, dat by de eerste bewerking eerst het glazuur en daarop de teekening mat kleuren wordt aangebracht, waarna de tegel zeer sterk verhit en gebakken wordt, terwyiby het bo venglazuur eerst de teekening op den weeken tegel wordt geschilderd en dan het glazuur aan de beurt komt. De teekening zinkt dan dieper door en zit zeker te vaster met den tegel verbonden. Nu zou ik nog kunnen spreken van de photografiên, ook die reeksen van photo's, genomen van uitgevoerde beeldhouwwerken van den ontwerper der Stadhouderszuil; u wyzen op dat ont werp-lambriseering van den maker dier andere zuil waarop ik ook in myn eerste artikel doelde, een rustig stukje kunstgraniet; u vragen, toch de stoeltjeklokken van het jonge Friesland te gaan zien, het passementwerk niet te vergeten en de eendenkorven niet voorbij; te loopen, wyi ook daarin vooruitgang is op te merken, die vooral door den houder van dit nuttig gevogelte evenals door de beesijas zelf zal worden op prijs gesteld, al zeggen beide het u nog zoo dadeiyk niet! Maar waar zou ik belanden, wilde ik u op alles attent maken ? Daarby elke week nog „nieuwe aanwinsten" en „verrassingen", dus voor ditmaal basta! misschien later eens weer, als ik nu reeds niet de parken der gastvryheid, geachte Redactie! al te zeer overschreden heb. Voor de opname m'n weigemeenden dank! Leeuwarden, 16 Augustus 1902. G. C. STELLINGWERF-Jentink. Ia het vorig artikel is een zinstorende fout biyven staan. In regel 31 van boven in de eerste kolom werd gesproken van baitelwerk, hetgeen zyn moest: beitswerk. --- Feuilleton. TROUW AAN DE KONINGIN, DOOR ANTHONY HOPE. 20. Terwyl zijn neef sprak, scheen Rischenheim ter nauwernocd te luisteren; zyn bleek seS?n bevende handen schenen eén prikkel vofXert om zija grappen nog hatelijker te maken M_2 Sn11 ïe\ hy af_ zija sieriyk gekrulde saor ca ze de op plotse hng ernstigen toon : p v ge'vtl!"3 wel b-schouwd, het is een ernstig na2ha_ThnfDd Mn *» gfond ™^ omÖhemlhP^A?1 waafc daaraan hem tot nadenken n^edeplichtig; dit bracht en riep: en- u. sprong eensklaps op Sn^tri^01 'n,datls^et noodig! Misschien doen we verstandig met heen te gaan, maar vluchten dat is volstrekt niet noodig." „En als het bekend wordt " Hij zweeg eensklaps en riep: „Waarom heb je het mij verteld ?" „Wel verduiveld! ik heb het je verteld om lat het een heel interessant geval is en ik ben hier teruggekomen omdat ik geen geld had om ergens anders naar toe te gaan." „Ik zou ja wel gald gestuurd hebban." „Ik heb gemerkt dat ik maer kryg, als ik het zelf vraag. Ea daarenbo?en is alles nu wel afgedaan?" „Ik bemoei er my niet meer mee." „Ach, myn waarde neef, ja verliest den moed veel te gauw. Da goade koning is weg, ja, dat is jammer, maar wij hebben onze dierbare koningin nog. En wy hebbea goddank ook nog den brief van ooze dierbare koaingin." „Ik herhaal het ja, ik wil er my niet meer mee bemoeiea." „Omdat onze hals reeds pyn doet Rupert maakte een gebaar alsof men iemand een strop om den hals doet. Rischenheim stoad haastig op en zette het raam wagenwijd open. „Ik stik hier", mompelde hy mat gefronste wenkbrauwen en zonder Rup9rt aan te zien. „Waar is Rudolf Rassendyll ?" vroeg Rupert. „Heb ja soms iets van hem gehoord ?' „Neen; ik weet volstrekt riet waar hy is." „My dunkt, daar moesten wy zien achter te komen." Rischenheim ging plotseling voor hem staan. „Ik ben in 't geheel niet betrokken geweest ia die zaak", zei hy, „en ik bemoei my nergens meer mee. Ik ben niet in het Jachthuis geweest. Had ik maar geweten dat de koning er was! Ik ban niet schuldig aan zijn dood, dat zweer ik by al wat heilig is. Ik wist er niets van af!" „Ja, ja, dat weet ik nu wel", antwoordde Rupeit geruststellend. „Rupert! laat my weggaan; laat my nu verder met rust. Als je geld noodig hebt, ik zal het ja geven. In Godsnaam, neem dat geld ru maar en ga dan weg, uit Strelsau." „Ik zou my schamen te bedelen, waarde vriend, maar hat is waar, een beetje geld heb ik wel noodig totdat ik het kostbaar document dat ik in myn zak heb verkoopen kan. Zit het wel veilig geborgen ? O ja, daar heb je het, k£k!' J Hy haalde dan brief van da koningin uit zyn zak en zeide: „Ach, ach! als de koning nu niet zoon flauwerd geweest was!" Hij ging naar het venster en keek naar buiten; mea koa hem vaa de straat af niet zien en er was niemand aan da ramen aan den overkant. Er was geen byaondere drukte op straat. o?er de huizen heen zag Rupert d*n koainklijken standaard op het paleis en de kazernes. Hy haalde zyn horloge uit, Rischenheim eveneens; het was tien minuten vóór tienen. „Rischenheim, kom eens hier, kyk eens naar buiten. Zie ja niets byzonders?" -Neen, niets." ,Ik ook niet en dat is juist zoo vreemd, want denk je niet dat Sapt of iemand anders in het Jachthuis geweest is, gisteravond ?" „Ik kan er ja een eed op doen dat zij wel wat van plan waren", aotwoordde Rischenheim wieas aandacht eeasklaps werd gaande gemaakt. „Dan hebben ze dan koning ook moeten vinden. Er is een telegraaf kantoor te Hofban, dat wil zeggen op een paar uur afstand. En het is tien uur. Zag waarde neef, waarom treurt men te Strelsau niet over den dcod van den zoo zeer geliefden koning? Waarom zijn de vlaggen niet half stok? Ik begrijp er niets van." „Ik ook niet", zeide Rischenheim en zyn oogen waren strak gevestigd op het gelaat van zijn neef. Rupert glimlachte en zeide op peinzenden toon: „Ik wou wel eens weten of dia oude comediant, Sapt, soms weer een koning uit zün mouw heeft geschud." Hij zweeg en scheen na te danken. Rischenheim stoorde hem niet, hij keek nu eens naar zyn neef, dan weer op straat. Het bleef rustig buiten, de vlaggen wapperden zooals gewooniyk. De dood van den koaing was te Strelsau nog niet bek.nd. „Waar is Bauer?" vroeg Rupert eensklaps. „Waar kan die zitten? Hij keek voor my. Nu zitten wij hier en weten volstrekt niet wat er gebeurt." „Ik weet ook niet waar hy is; er is hem zeker iets overkomen." „Ongetwyfeld, verstandige neef, maar wat V Rupert liep de kamer op en neer en stak zenuwachtig een nieuwe sigarette aan. Rschenheim ging by da tafel zitten met het hoofd in de hand. Die langdurige spanning, die zenuwachtige angst, dat alles begon hij moede ta worden ; de wcni aan zyn arm deed hem veel pijn en zyn hart was vervuld met afgrijzen en wroeging wanneer hy dacht aan hetgeen den vorigen avond waa voorgevallen, zonder dat hy er iets van geweten had. „Wat wou ik graag dat ik er mij niet mee bemoeid hacl!" zuchtte hy. Rupert bleef voor hem staan. „Je hebt bf rouw over ja misdaden ? Welnu, niets belet ja heen te gaan. Je kunt gaan zesgen aan den koning dat ja spijt gevoelt. Rischenheim, ik moet weten wat de koning doet. Je moet audiëntie aanvragen." „Maar de koning is ...." „Wij zullen het beter weten als ja audiëntie hebt aangevraagd. Luister." Rupert ram plaats tegenover zyn neef om hem zyn inlichtingen ta geven. Hij moest er achter zien te komen cf f r ean koning was te Strelsau, ja of neen. Als men niet trachtte den dood van dan koning verborgen te houden, zou Rupert zyn redding zoeken in da vlucht. Hy gaf zyn planDen niet op. Was hij in het buitenland in veiligheid, dan zcu hij den brief dreigend houden boven het hoofd van de koningin en haar dreigen hem bekend te maken. Hij zou daardoor geen straf behoeven te vreezen en alles kunnen eischen wat hy verlangde. Maar vond Rischenh?im wel een koning te Strelsau, bleven de vlaggen wapperen aan de punt van rifan HStOA wist strelsau niets van den koning aie dood terneer lag in het Jachthuis, dan had Rupert een tweede geheim tot zijn beschikking, want dan wist hij wie op 't oogenblik koning te Strelsau was. Ea dan zou zyn vermeteleen vindiEgryke geest nieuwe plannen kunnen verzinnen, nog stoutmoediger misschien. Hij kon Rudolf Rassendyll weer aanbieden wat hy hem drie jaar geleden had aangeboden: bondgenootschap in de misdaad, deelgenootschap in de winst; en zoo zyn voorstel weer werd verworpen, zou hy bereid wezen den dood van den koning aan te kondigen in Strelsau van de trappen der Kathedraal. „Wie kan zeggen?" riep hij uit verrukt over zyn eigen inval, „wie kan zeggen, wie het eerst iv het Jachthuis geweest is, Sapt of ik! Wie van ons beiden heeft den koning levend gevonden, Sapt of ik? Wie heeft hem dood achtergelaten, Sapt of ik ? Wie had er het meeste belaig by hem te dooden, ik die hem alleen te spreken trachtte te krygen om hem te waarschuwen dat zyn eer op het spel stond, of Sapt die door den innigstea vriendschapsband was en is verbonden met dea man, die d6n koning zyn naam ontrooft en zyn troon overweldigt terwyl zija lichaam nog warm boven aarde ligt uitgestrekt? Neen, van Rupert von Hentzau zijn ze nog niet af!" Hy zweeg en zag zijn neef aan. Dien 3 vingera waren nog ineeageklemd, zijn wangen nog doodsbleek. Maar weder was er belangstelling te lezen op zgn gelaat. Rupert's invloed deed zich weer gelden op den jongen man met zyn zwakke natuur. „Je zult zien", ging Rupert voort, „dat ze je niet waarschyniyk kwaad zullen doen." „Ik zal alle 3 wagen." „Dappere ridder! Het ergste wat ze kunnen doen, is ja gevangen houden. Als je over twee uur niet terug bent, dan zal ik er uit opmaken dat er eea koning is te Strelsau." „Maar waar zal ik den koning zoeken ?" „Eerst in het paleis, daarna bij Frits von Parlenheim. Ik denk dat ja hem by Fats zult vinden." „Zil ik daar dan maar het eerst naar toe gaan ?" „Neen, dat zou te veel in 't oog loopen." „Zal jij hier biyven wachten?" „Zeker neef, als er ten minste geen byzondere reden is om weg te gaan." „Ea zal ik je vindan als ik terug kom ?" „Ja, of anders myn instructies. A propos breng geld mee. Het is altfld gemakkeiyk om een volle beurs te hebben. Ik denk dikwijls wat zou de dui?el toch doen zonder zak in zön broek ?" w Rischenheim lette niet op deze merkwaardige opmerking, ofschoon hij het dwaze gezicht vaa Rupert wel had gezien. Hy brandde van verlangen weg te komen; van de grootste moedeloosheid gingen zyn zwakke hersenen plotseling Oïer tot de zekerheid van een volledig succes „Wij zullen ze in onze macht hebben, Runert"' nep hy uit. y ' „Misschien. Maar wanneer men een wild dier in een hoek drflft, brjt hy soms doodeiyk " „Ik wou dat myn arm genezen was " „Het is minder gevaarlyk voor je dat hy gewond is", antwoordde Rupert lachende veSrlkje?'ll^ Verd6diBenßupert' dat „Zeker, zeker, maar op 't oogenblik heb niet je arm maar je hoofd noodig, neet„Je zult zien dat ik nog wel voor w gebruiken ben." n „Dat is te hopen, waarde neef.' ccrjnge ledere spottende aanmoediging, iedereg - scherts versterkte Rischenheim in zuu zyn dapperheid te toonen. Hy _refP.^ hefflit ver die op den schoorsteen lag en stas ziJa zak- ~ 1 „Schiet niet als het niet bepaald noow» is", raadie hem Rupert. Rischenheim v»» verliet het vertrek. . __ Rupert keerde naar het venster km ■ zag zijn neef op de straat, zyn hoog , gestalte kwam scherp uit tegen het n»^ Steeds heerschte er volkomen rust eu in de stad. .... _enei& | Rischenheim was de trap afgefl'a. vond hij Rosa bezig de gang te vegen grooten yver. , roeg „Gaat u uit, mijnheer de graai. » „u> „Ja. Ik heb zaken af te doen. w * den weg, als je blieft. Die vervloei & zoo smal!" ,omeD. Rosa haastte zich niet te gehoo?.z*l_.TOei* „En graaf Rupert, gaat die ook uu . „Je ziet wel dat ik alleen ben. u«f* toot* t0t...." Rischenheim zweeg en vroeg d# „Wat gaat jou dat aan, meisje • «* weg, varzoek ik ja." #j pr te ** Ditmaal gehoorzaamde zy zonow woorden. Hy liep haastig de deur u' ■ Zy keek hem na met een zegepra"^ (Wordt vervol ---