LEEUWARDER COURANT van Woensdag 17 September 1902. XWEEDE BLAD. --- Uit de Provincie. (Part. Corr.) „„itenpost, 15 Sept. In de heden ge- B.°' Raadsvergadering werd door den voorbo medegedeeld, dat er 17 sollicitanten voor •ttflL.7ante betrekking van onderwijzeres te d 6 JfiCTheide zich hebben aangemeld. Burg. T u'pth stellen voor eene proefl-s te doen eo >v B en Wel op M ïandag den 22 Sept. e.k. 11 Urans werd aan den onderwijzer S. v. Veru°o«r wegens ongesteldheid een verlof toed' ïtn tot 1 November a.s. In de tijdelijke ge rnemiüg dier betrekking zal worden voor- Da gam. begrooting voor het dienstjaar iSw werd ten fiae van rapport gesteld in 1 i*n eener commissie van drie l3den, zijnde rteeren' W. L. Kuipers, P. Bakkeren S. H. t ms Op het adres van mej. de wed. J. A. Kosterman e. a., om den weg vanaf Surhuiswen over Vierhuizen-Buwetille-Riodet hmi<- langs de turflaaD, aansluitende m't den ten westen van Augustmusga, te harden werd conform besloten het voorstel nßurg.'en Weth., n.l. afwijzend te beschik- H tengevolge het hooge kostenbedr&g, 't welk fL verharding mede zou sleepeD. De raming Z kosten was ƒ18,553 90. Het bedrag in de tpeemoetkoming der kosten vaa den aanleg van Sazen weg door belanghebbenden bedraagt ƒ1213 50, berevecs het gratis afstaan vanden MVoor het voorstel van Burg. en Weth. heb b3n gestemd de heeren: Popphga , Rispens , Bakker, R'nsma, Sijtsma, W. B. Kloosterman en W. L. Kuipers. Sneek, 15 Sept. Heden had alhier op de jeiieentelpe schiei baan voor het,eerst een schietwedstiijd plaats ondt-r de schutters, aie in dezen zomer één of meer oeferingen in het schieten naar de schijf hadden doorloopen. Hiera in werd door 31 schutters deelgenomen, waaronder een paar, die reeds in het begin van Augustus tot de reserve waren overgegaan. Er werd geschoten met geweer M. 71 (Beaumontgeweer) op een afstand van 100 meter, staande uit de vrije hatid, door ieder deelnemer 4 schoten, 't Maximum' aantal te behalen punten bedroeg 48. De prijzen, bestaande in geld, werden gewonnen door de schutters: G. Ruiter lste prijs met 39 punten, J. Bink 2de pr. met 37 p., E. S. Feenstra 3de pr. met 36 p. en T. van Winden pt. Wie heden onze stal binnenkwam en niet beter wist, kon meenen dat men hier een of ander nationaal feest vierde. Langs alle havens en grachten, in alle straten werd gevlagd. De reden van dit vreugdebetoon was, dat de heer W. Harmens Cz. ziju gouden bruiloft mocht vieren, omringd door zijne kinderen, onder welke zoons uit Parijs, Engeland en Z. Afrika. Even na twaalf uur stelde een zangkoor, bastaande uit de grootere verpleegden van het weeshuis, zich op voor het huis van den heer üarmens. Een paar toepasselijke liederen werden gezongen. Tal van commissiën, waar°r> 7W het g9meentebestuur, van de loge «ueugd en IJver" en meerdere, te veel om te noemen, kwamen den jubilaris en zijne familie geiukwenschen. Dat het hedenavond feest {n net weeshuis is, dat de verschillende kerkhHw^ in staat zÖn gesteld de armen een uiyaea dag te verschaffen, kunnen allen wel vermoeden, die den heer H. kennen. f*mirr u stedelÖk muziekcorps werd aan de teiiilvf ,üarmen3, die de voortzetting der feesbouw aii Van den d3S vierde in het l°ëpseboden' h taar des avonds eene serenade aangebeen brah eeD nonderden toehoorders op de Heerenveen, 15 Sept. Heden had hier de Rijkskeuring van dekhengsten plaats, waarvoor 34 waren aangegeven, waarvan i niet opgekomen. Goedgekeurd werden: „Nobel" van mr. Bosch 100 en M. Leistra te Heeren veen, „Bob" van de stopterrj „De oorsprong" te Surhuisterheide„ Werder" van den heer H. Westerhof te Korte, zwaag, „Alva" van de stoeterij „De oorsprong" te Surhuisterheide, „Kaptein" van den heer J. G. Bieruma te Kollum, „Regent" van de stoeterij „De oorsprong" te Surhuisteiheide, „Pier" van de vereenigicg tot veredeling van 't paardenras te Lammer, „Drenthe I" van de stoeterij „De oorsprong" te Surhuisterheide, „Frits", van de vereeniging te Beetsterzwaag, „Sultan" van de stoeterij „De Oorsprong" te Surhuisterheide, „Robbert" van den heer B. van der Wal} te Balk, „R)bbert II" van den heer S. de Boer te Drachten, „Normandiër" van den heer G. Hiemstra te Dokkum, „Adelbert" van de hengstenvereeniging in Gaasterland, „Absyrtus II" van de vereeniging te Beetsterzwaag, „Hercules" van den heer T. de Vries te 't Meer. Ia 't geheel werden 14 niet goedgekeurd. Opgenomen in 't Stamboek: „Nob?l", „ Bob", „Werder" (nieuw), „Alva", „Regent", „Pier", „Drenthe I", „Frits", „Sultan", „No.mandiër", „Adelbert", „Absyrtus II" en „Hercules". — Tot leden van de Kamer van Koophandel en Fabrieken zijn heden gekozen, voor de vacature-Pothaar de heer M. Bouma Lz., apotheker, voor de vacature-van Riesen de heer Johs. H. Taconis, fabrikant en voor da vacature-Zwart de heer A. J. O verdiep, kassier, allen alhier. Tietjerksteradeel, 15 Sept. Heden werd ten huize van de wed. Terpstra te Bergumerdam vergadering gehouden van hen, die zich genegen hadden verklaard lid te willen worden van eene eventueel op te richten vereeniging „het Groene Kruis/ De vergadering werd door ongeveer 50 toegetredenen bezocht. Uit de mededeelingen van den voorzitter, dr. Hicgst, bleek, dat zich 935 personen bereid badden verklaard lid te willen worden. Algemeen, zonder stemming, werd besloten tot oprichting van eene vereeniging. De nieuwe vereeniging zal den naam dragen „Bergum en Omstreken." Het ontwerp reglement werd aangenomen, nadat menige wijziging was aangebracht. Volgens het aangenomen reglement omvat de kring der vereeniging de dorpen: B-rgum, Eernewoude, Eestrum, Garijp, Hardegarljp, Oostermeer, Rijperkerk, Suameer, Suawoude en Tietjerk. Ofschoon werd medegedeeld, dat de behoefte te Rrjperkerk voor een zoodanige vereeniging nog niet werd gevoeld en te Hardegarljp zich nog geene leden hadden aaogemeld, tengevolge omstandigheden, werden toch die dorpen in den kring opgenomen. Aangenomen werd in ieder dorp, waar zich minstens 15 leden hadden aangemeld, één bestuurslid te kiezen, met uitzondering van Bergum met 2 bestuursleden. Aan het bestuur werden toegevoegd de geneesheeren in deze dorpen woonachtig, die zich daartoe bereid verklaren. Overgaande tot stemming werden tot leden van het bestuur gekozen voor: Bergum (zuid) mr. E. Schaafsma; Bergum (noord) ds. Rodenburg; Eernewoude, H. Ph. van Balen Walther; Eestrum , Tj. Steenstra; Garijp, M. Anema; Oostermeer, A. Bouwes; Suameer, H. J. Egberink; Suawoude, ds. Rispens; Tietjerk, S. Oostenbrug. Zooals reeds vroeger is vermeld, bedraagt de contributie minstens 25 cent. De heer mr. Schaafsma bracht aan het eind der vergadering, die reeds laat werd gesloten, dank toe aan het bestuur van Dorpsbelsngen te Bergum, die het initiatief tot oprichting had genomen. Bontebok, 15 Sept. Gisteravond had hier eene druk bezochte vergadering plaats van ingezetenen wonende aan de noordzijde van de Schoterlandsche Compagnonsvaart onder Oudeen Nieuwehome, onder voorzitterschap van den heer Jacob da Jong, om te beraadslagen over de middelen, die moeten worden aangewend om verbetering te krijgen in den treurigen toe stand van het voetpad langs dea noordkant der vaart vanaf Bontebok tot de tweede sluis, dat soms onder water staat en waarin zeer gebrekkige draaien zonder leuningen liggen, die inderdaad levensgevaarlijk zijn, niet het minst voor schoolkinderen en bejaarde menschen. Er werd eene commissie benoemd, bestaande uit de heeren Jacob de Jong, Koop Hielkema en Hendrik Beenen, die in contact zal treden met de voormalige commissie tot verbetering van 't voetpad te Knijpe, wier pogingen door de krachtige hulp vaa den Gemeenteraad met een zeer gunstigen uitslag werden bekroond. Zoodra de commissie in 't bezit zal zijn van de noodige gegevens, zal zij eene tweede vergadering beleggen om daarin rapport uit te brengen. Oostatollingwerf, 15 Sept. E genair - dig is het en het teekent zoo geheel de strek - kirg en inrichting van het boerenbedrijf, dat de boterfabiieken in deze gemeente, en ook in omliggende plaatsen, niet anders van de leveranciers koopen dan den room. Aan geen enkele fabriek wordt kaas gemaakt; gevolgelrjk wordt er ongeveer 95 °/0 van de melk ontroomd teruggegeven. Als oorzaak hiervan mogen we eenig en alleen noemen de uitgebreide en nog steeds toenemende fokkerij van varkens. De boeren kunnen de ontroomde melk niet missen, zullen ze naar behooren en naar den eisch van hunnen landaard voldoen aan dit onderdeel van hun bedrijf, dat er naar streeft uit financieel oogpunt meer en meer de voornaamste productie naar de kroon te steken. Het schijnt dus in al den tiji, dat er boterfabrieken in onze provincie zija verrezen, vol doende gebleken te zijn, dat de ontroomde melk als varkensvoeder te prefereeren is boven de fabricage van kaas. Beets, 15 Sept. G.stennmiddig had op een stuk land aloier eene meeting plaat 3, uitgaande vaa de veen- en veldarbeiders uit dit dorp. 't Weer liet z'ch in het eerst zeer ongunstig aanzien, doch later klaa-de de lucht op en de zon scheen weer vroolijk o/er de pi. m. 200 aanwezige nieuwsgierigen. Als sprekers traden op de heeren van Dok van E: khuizen en Bruins van Benedecknijpe. Het onderwerp van deze meeting was „vakorganisatie." Sprekers spoorde o. de arbeiders aan tot zoo vael mogelijk samenwerking. Eerst dan zou de toestand van den arbeider goed worden. Tevens werd over de Ongevallenwet gesproken ca het deed hen leed dat ook de veen en veldarbeiders niet in die wet waren opgenomen. Om 5 uur was de vergadering afgeloopen Het fanfarecorps „Concordia" te Kortezwaag was hierbrj tegenwoordig, dat zich nu en dan eens liet hooren. Na efloop der meeting werd nog medegedeeld dat een som van ƒ4 21 was gecollecteerd voor een aib?ider te Steenwijk, die in hooger beroep wenschte te gaan van een vennis en geen middelen heeft om een verdediger voor hem te stellen. Alles liep in de beste orde af. Burgwerd, 15 Sept. De bevolking van dit gewoonlijk zoo rusig dorpje is de vorige week op vrij bedenkelijke wijze in opschud liag geweest; eene weduwe werd door een bemiddeld veehouder uit hare gehuurde woning , eigen aan dien veehouder, gezet. Da bevol king koos partij voor de weduwe , een hoornsignaal riep eenige personen bijeen, die zich in optocht naar des veehouders woning bega ven. Langzamerhand groeide de protesteersnde menigte aan en eene serenade met keteimuziek volgde. Eindelijk moesten da ruiten het ontgelden en eerst na aldus de verontwaardiging lucht gegeven te hebben, trok de bevolking weder dorp waart s. Het gevolg van het wel eenigszins hardhan dig protest is geweest, dat de weduwe 's anderen daags hare woning weder heeft batrokken. Stavoren, 15 Sept. Uitsla j van de heden alhier gehouden fl ïale verkooping van eene zathe en landen (alles weiland) in den Zuidermeerpolder onder Stavoren en Warns, totale grootte 60 H.A., 43 A (1643/5 pondernaat): perc. 1. ƒ1953 io gehouden, 2. ƒllO7 J. W. Veld>tra te Stavoren, 3 ƒ3763,10 L. de Jong te Mirns, 4. ƒ1334 Tj. v. d. Mear te Molkwerum en J. Schaper te Workum, 5. ƒ2968 G. Laversma te Birdaard en D. M. v. d. Heide te Hardegarljp, 6. ƒll4O en 7. ƒ697.50 beide aan laatstgenoemden , 8. 3059 R. Bajema te Koudum en E. J. Haitema te Oudega (H. O. en N.), 9. ƒ 2835 K. Kuparus te Stavoren, 10. ƒ 1617 I. de Jong te Schart, 11. ƒ 1470 W. H. Bierema te Lieve Vr. Parochie ,12 ƒ532-R. Bajema te Koudum, 13. ƒ3025 I. de Jong te Scharl, 14. ƒ731.50 G. Laversma te Birdaard en D. M. v. d. Heide te Hardegarljp, 15. ƒ1493.60 R, Visser te Stavoren , 16. ƒ 200 H. W. v. d. Zijp te Scharl. Totaal ƒ29,165.30. --- VERSLAG VAN DEN toestand der provincie Friesland over 1901. (Uittreksel). (Slot). In Opsterland werden premiën betaald voor het dooien van 35 bunsings, 92 wezels, 27 valken, 16 wiekels, 131 oude roeken,32jonge roeken, 198 oude eksters, 87 jonge eksters, 3 niet volwassen vossen, 28 ekstereieren en 32 roekeeieren. Van 24 eendenkooien, 8 duiven'illen en 1 zwanendrift werden bewijzen van registratie afgegeven. Verder werden afgegeven : 6 groote jachtakten tot uitoefening van alle geoorloofd jacbtbedrijf; 36 groote jachtakten alsbovt-n, met uitzondering van de lange jacht en de valkenjacht; 246 kleine jachtakten; 95 kostelooze vergunningen tot het vangen van houtsnippen nvt laat , war- of va'fbuwen; 193 buitengewone machtigingen tot het schieten van schadelijk gedierte, waaronder 127 uitsluitend tot het schieten van wilde ganzen en zwanen met een zo-genaamd ganzenroer; 6 buitengewone machtigingen tot het houden van klop- of drijfjachten ep vossen en konijnen, ook op spoor - sneeuw; 22 aanvragen om buitengewone machtigingen werden geweigerd; 10 groote jachtakten bleven onafgehaald. Op 5 aanvragen om een groote en 1 om een kleine j ichtakte werd afwijzend beschikt. A.an 40 personen werd vergunning verleend om te jagen op de stranden der zee en de aan het rijk behoorende watereD. Er werden afgegeven: 472 groote vischakten; 994 kleine vischakten; 136 kostelooze vergunningen om te visschen met één vischtuig; 2 vergunnirgen om te mogen visscaen met aalfuiken in met ijs bedekt water. 1 groote en 9 kleine vischakten bleven onafgehaald; aan 200 personen werd een groote en aan 76 personen een kleine vergunning verleend tot het bevisschen van de onverpachte wateren, behoorende aan het rijk. Blijkens de cijfers omtrent de instellingen van weldadigheid, getrokken uit de opgaven voor de statistiek van[h?t armwezen over 1899, was het getal dezer instellingen 769, door welke in dat jaar werden bedeeld en ondersteund 24,892 personen tot een gezamenlijk bedrag van ƒ1,486,432.66. Aan de burgerlijke armbesturen en eenige andere instellingen van welladigheid werd in dat jiar door de onderscheidene gemeentebesturen ƒ615,064 65 aan subsidia uitgekeerd, of gemiddeld per hoofd naar de geheele bevolking /1.79'/„ als: in Achtkarspelen ƒ1.25, ƒ1.641/!, Ameland ƒo.ll'/,, Baarderadeel ƒ2.941/,, Barradeel ƒ 1 53, het Bildt ƒ2 58VÏ; Bolsward ƒ -.-, Dantumadeel ƒ 1.94'/s, Dokkum ƒ2 19 72, Doniawerstal ƒ 2 34, Ferwerderadeel f 2.32, Franeker f 1.52 Vï, Framkeradeel ƒ2 03, Gaast erland ƒl.B51/,,, Hirlingen ƒ 1.921/*, Hatkerland ƒ 1.03V2,Hem. Oidephaart en Noordwolde ƒ1,25, Hennaarderadeel f 1 51, Hindeloopen f 1 63, Idaarderadeel ƒ 1.48, IJlst ƒ1.17, Kollumerland en Nieuwkruisland ƒ 3.23, Leeuwarden ƒ 1.11, Leeuwarderadeel f 2 52, Lemsterland ƒ 1.951/*. Menaldumadeel ƒ 2.13, Oostdongeradeel ƒ 4.35, Oostellingwerf ƒ 1.07, Opsterland ƒ 2 09, Riuwerderhem ƒ 1.06, Schiermonnikoog ƒ 0 56V3, Schoterland ƒ 1 22 Vg, Sloten ƒ 1 98Vj, Smallingerland /113, Sneek ƒ1 50, Stavoren ƒ 0.57, Tietjerksteradeel f 1.53, Utingeradeel ƒ 1.40, Westdongeradeel ƒ 3.13, Weststellingwerf ƒ 192V2, Wijmbritseradeel ƒ2 6272, Wonseradeel ƒ 2 231», Workum ƒ 1.02 V,. Het getal instellingen tot het voorkomen van armoede was 98, als: banken van leening door besturen van weldadigheid gehouden 2, idem verpacht of door particulieren gehouden 3, spaarbanken 41, spaarkassen 5, hulpbanken 12, zieken- en begrafenisbussen 35. Brj het einde des jaars waren in het krankzinniger gesticht te Franeker aanwezig 152 mannen en 167 vrouwen. Het getal niet in gestichten verpleegde krankzinnigen , onnoozelen en idioten was 197 mannen en 90 vrouwen. Het aandeel der provincie in de lichting der nationale militie was 748, waarvan werden ingelijfd bij de landmilitie 704, bij de zeemilitie 43. Een plaats bleef onvervuld, daar een loteling niet aan da oproeping voldeed en de termijn was verstreken, waarbinnen een ander loteling mocht worden opgeroepen. Van de lotelingen, die, op hun aanvrage, ter herkeuring waren opgeroepen, werd slecht 1 ongeschikt bavonden. De sterkte der dienstdoende schutterij en was 2477, die der rustende schutteiijen 8021, met inbegrip der reserves. Het getal weerbaarheidsvereenigingen was 15 in 11 gemeenten (in Leeuwarden 5), met 346 leden. De opbrengst der rijksmiddelen over 1900 en 1900/1901 was ƒ4,717,598.07, als: grondbelasting ƒ1,085,512 55, personeele belasting ƒ428,796.43 (hieronder begrepen de belasting wegens 6384 rijwielen, tegn arm. „Kyk!" fluisterde hij nauwelyks hoorbaar van angst. Door de dikke modder hadden vele voetstappen een onafgebroken pad gevormd', dat van de duistere gang achter ons naar de duisternis voor ons leidde. Ik liet het licht der lantaurn er precies op vallen en volgde da sporen nauwkeurig. Wy bleven echter weldra stilstaan. Een hoop korenzakken lag tegen den rotswand opgestapeld, netjes en ordelijk. Ik haalde myn mes uit myn zak, lichtte één zak op — mijn hemel! wat een gewicht was dat — sneed den zak open en verspreidde den inhoud over den grond. Er kwam een hoop geelachtig poeder uit, precies meel. Zonder een woord te zeggen nam ik een weinig tusschen duim en wijsvinger en strooide het voorzichtig in den poel achter mij. Er zyn sommige verbindingen met potasch die ontbranden wanneer ze met water in aanraking komen, en ik liep geen gevaar. Er ontstond een sissend geluid. Een witachtig 'schuim vertoonde zich, het stroomde weg en alles was weer stil. Ik gaf een wenk aan Smeaton en wy begonnen te werken als mynwerkers. Den eenen zak voor en den anderen na maakten wy open en goten den inhoud in het water, dat ons zoo uitstekend te pas kwam. Een half uur lang werkten wy zoo ingespannen, dat het zweet ons van het gelaat droop totdat eindefijk van dengeheelen voorraad, die dood en verwoesting had moeten brengen, niets overbleef dan een zakje vol dat SkTSh scheikundlg onderzoek wou meenemen. Gibraltar was gered. Wy keken elkander aan teen alles was afgeloopen en onwillekeurig schudden wy elkaar de hand. v ""*■*•"* „Nu den man nog", zei ik „Ja, den man" stemde Smeaton toe met een toon van haat in zyn stem. „Laat ons den man zien te Meen " .En toen viel my in eens in dat ik mUn p«p en lantaarn moest uitdoen, want inde dikke modder kon er best iemand ongemerkt aankomen op het licht af. ik sprak fK« Zde.toen * Smeat°D m«Q V™™ Se: Er stond maar één weg onen- «» ~ hem tusschen ons in krijg!nTaDneJ K? kwam, anders ontsnapte hy ons nog ir? d9Ze pypen van gangen. Of wy uren of dagen moesten wachten wisten wy niet, m3afji waren vastberaden en zouden wachten, alw het een week lang. Wij legden al tas>enu» een paar honderd meter af in de lage gau»- Wij voelden dat wy over vierkante, rOB matige blokken liepen, geplaatst en neerg legd volgens de vroegere wijze van metsei • „Van Pheniciërs?" vroeg Smeaton J°u.fe overbuigende en de steenen betastende, e had geen reden hem tegen te spreken, zouden de Spanjaarden er niet voor geg° hebben deze geheime gang te kennen toen dappere Elliot hen weerstond zeven jaar dat het beleg en de hongersnood duurden. Wy schuifelden een halve myi voort en sw dieper en dieper in de naar modder new gang, totdat wy eindelyk terugkeerden eu r wacht gingen staan uit vrees dat ac mocht komen. . eeo Ik vond zelf een schuilplaats achter rotssteen in de groote grot. Myn mei°0g zette zich op post op een afstand van.w^ meter den tunnel in. En zoo wachtten als twee fretten in menschengedaante m konönenpark, totdat het konijn kwam. bQt. Wy wachtten en wachtten totdat mv» Ife loge my aankondigde dat het dag was. streed met moeite tegen den slaap, l r(jp eensklaps het knarsen van kiezelsteenen u en het geluid van zachte voetstappen. . {Wordt vervolgl*- ---