BINNENLAND. LEEUWARDEN, 4 November. Stadsnieuws. „Friesche Bouwkring". De eerste wintervergadering van de „Friesche Bouwkring" werd Donderdagavond j.l. gehouden in de „Kla-ndery", onder het voorzitterschap van den heer W. C. de Groot. Uit de verslagen van den secretaris en den penningmeester bleek, dat het ledental 65 bedraagt en de kas sluit met een batig saldo van / 65.05 V,. De uitgave „Oude gebouwen", waarvan in den loop des jaars met de boekhandelaren Meyer en Schaafsma alhier omtrent den verkoop is gecontracteerd, gaf bevredigende resultaten. Er werden 9 nieuwe leden aangenomen. Voor de heeren W. C. de Groot, die als bestuurslid moest aftreden en niet herkiesbaar was, en J. Voetberg, die voor deze functie had bedankt, werden gekozen de heeren W. C. A. Hofkamp, directeur der gemeentewerken, enS. Koldyk, opzichter by de landsgebouwen alhier. Laatstgenoemde, die aanwezig was, nam de benoeming aan. Tot voorzitter werd met algemeene stemmen gekozen do heer Hofkamp. De voorzitter deelde mede, dat in het vervullen der spreekbeurten in de aankomende vyf wintervergaderingen is voorzien. O. a. zullen optreden de heeren Molenaar, adjunct-directeur der gemeentewerken te Groningen; Peters, ryksbouwmeester, en het lid de heer Koldyk. In vereeniging met de vereeniging „Nijverheid" alhier zal in Februari of Maart vry zeker optreden een vertegenwoordiger van de fabriek van Monier-werken te Amsterdam. De begrooting werd vastgesteld in ontvang en in uitgaaf op ƒ257.05. Eenige bespreking had plaats^over het uitschryven van een of meer prys vragen, waartoe in beginsel werd besloten. Aan het bestuur werd opgedragen, in de volgende vergadering een daartoe strekkend voorstel aan te bieden. Verder werd met algemeene stemmen besloten, toe te treden als lid van de Vereeniging tot veredeling van het ambacht, tegen een jaarïyksche contributie van ƒlO. Nadat de lijst van werkzaamheden was.afgehandeld, bedankte de heer Peddema, zeer zeker uit aller naam, in waardeerende woorden den afgetreden voorzitter, den heer de Groot, voor de uitstekende leiding en voor alles wat hy voor de vereeniging heeft gedaan, waarvan hy, zoolang zy bestaat, de functie van voorzitter heeft waargenomen. --- Provinciale Staten van Friesland. Vergadering van Dinsdag 4 Nov. Hedenmiddag 12 uur werd de gswone winterzitting der Prov. Staten door den Comm. der Koningin geopend verklaard. Aanwezig waren 40 leden. Afwezig met kennisgeving de heeren Oberman , Faber, da Ruiter en v. d. Zwaag. De voorzitter deelde mede, dat de geloofsbrieven waren ingekomen van twee nieuw benoemde leden en op zyn voorstel werden de heeren Draisma de Vries, Kroese en Oosterbaan aangewezen tot het onderzoek daarvan, waarvoor de zitting werd geschorst. Bij monde van den heer Draisma de Vries stelde de cDmmissie voor, tot toelating der beide nieuwe leden over te gaan, waartoe zonder debat of stemming besloten werd. De voorzitter noodigde nu den griffier der Staten uit, de heeren ter vergadering binnen te leiden. De voorzitter deelde aan de heeren S. v. d. Burg en J. J. Timmer, beiden gekozen in het kiesdistrict Franeker, het besluit tot toelating mede. Beide heeren verklaarden den eed te willen afleggen, waarop zij eerst den zuiveringseed , daarna den eed van trouw aflegden. De voorzitter wenschte hen geluk met hun benoeming en verzocht hun zitting te nemen. Alsnu waren aanwezig 45 leden, en werd overgegaan tot het aanbrengen der punten. Punten 2-7 en 9-11 werden voor kennisgeving aangenomen, punt 9 (niet aanneming dcor Wonseradeel van de sub3idie voor uitdieping van de Melkvaart) zal behandeld worden tegelflk met punt 37 (zie hieronder tweede vervolglfist. De overige punten tot en met no. 27 werden naar de af leelingen verzonden of commissoriaal gemaakt. Hierop werd pauze gehouden om de inmiddels by loting samengestelde afdeelingen in de gelegenheid te stellen, hun voorzitters en ondervoorzitters te benoemen. Na de pauze werd medegedeeld, dat als zoodanig waren aangewezen: le afd., voorzitter de heer L. W. de Vries, ondervoorzitter Hoogeboom; 2e afd., voorz. Tromp, ondervoorz. Draisma de Vries; 3e afd., Pollema en van Eysinga; 4e afd., Hannema en Simons; 5e afd., Binnerts en Troelstra. Verder werd nu voortgegaan met het aanbrengen der punten. Punt 28, adres van J. Scheenstra en andere ingelanden van den veenpolder onder ter ldzardt en Oldeholtwolde om wyziging van art. 9 van het reglement voor |dien polder, door ook de slikgelden te doen strekken tot dekking der gewone uitgaven, werd gerenvoieerd aan Ged. Staten om in een volgende zitting te dienen van advies. Punten 29, 32, 37, 38 en 40 werden als van eenvoudigen aard tegen Donderdag a.s. aan de orde gesteld. By punt 42, voorstel van de heeren Binnerts, Draisma de Vries en Brandsma tot wyziging van het reglement van orde om verbetering aan te brengen in het houden der openbare vergaderingen , merkte de Voorzitter op, dat krachtens het tegenwoordige reglement van orde de vergadering een commissie van 5 leden moet benoemen, om te overwegen of het voorstel in behandeling genomen dient te worden. Spr. stelde voor, die benoeming morgen te doen plaats hebben. De heer Kro e s e merkte op , dat tegen morgen niets anders aan de orde is gestelden meende, dat de benoeming ook wel tot Donderdag uitgesteld kon worden. Op de vraag van den Voor z i 11 c r of dit voorstel ondersteuning vond, verklaarde de heer van Giffen het te steunen. De heer Tromp meende echter, dat als de commissie eerst Donderdag werd benoemd en eerst de volgende week van advies zou dienen over het in overweging nemen, de behandeling wel wat laat zou komen. De Voorzitter bracht thans zijn voorstel (morgen de benoeming doen geschieden) in stemming. Dit werd met 30 tegen 15 stemmen aangenomen. De overige aangebrachte punten worden naar de afd. verzonden of commissoriaal gemaakt. Morgen byeenkomst des nam. 2 uur. Verschenen is een tweede vervolgiyst van punten ter behandeling in deze winterzitting der Staten: 36. Missive van Ged. Staten naar aanleiding van nadere mededeelingen van het departement Wolvega der Maatschappy tot Nut van 't Algemeen in zake zijn aanvraag om subsidie uit de provinciale fondsen voor den cursus voor ambachtsteekenonderwys te Wolvega. 37. Voorstel van Ged. Staten naar aanleiding van een verzoek van het gemeentebestuur van Wonseradeel om den termyn van aanneming van het toegekend subsidie in de kosten van verbetering van de Melkvaart te willen verlengen. 38. Voorstel van Ged. Staten naar aanleiding van een adres van den gemeenteraad van Achtkarspelen, houdende verzoek te bevorderen, dat het plan der door de gemeente aangegane geldleening uit het fonds der waterkeeringen dier gemeente worde gewyzigd in dien zin, dat er in de eerstvolgende zes jaren geen aflossing plaats vindt. 39. Voorstel van Ged. Staten naar aanleidirg van een adre3 van het bestuur der vereeniging „Vooruitgang" te Haulerwyk, om te bevorderen dat aan de vaartswallen de noodige verbeteringen worden aangebracht. 40. Voorstel van Ged. Staten op een verzoek van den gemeenteraad van Oo3tstellingwerf om ontheffing van de verplichting tot verharding in 1902 van een gedeelte weg Donkerbroek - Oosterwolde—Haule - Haulerwyk. 41. Voorstel van Ged. Staten naar aanleiding van een adres van het gemeentebestuur van Sneek, houdende verzoek om wyziging der grensbepaling van het op te richten waterschap „Sperkhem". 42. Voorstel van de heeren mr. H. Binnerts, A. Draisma de Vries en S. Brandsma, leden der Staten, tot wyziging van art. 35 van het reglement van orde voor de vergadering der Provinciale Staten van Friesland. Aangebracht werden heden nog de punten: 43. Missive van Ged. Staten, houdende nadere mededeeling omtrent het voorstel óp het verzoek van den gemeenteraad van Bolsward om subsidie in de kosten van vernieuwing van bruggen in die gemeento. 44. Voorstel van Ged. Staten om hen te machtigen tot het instellen eener rechtsvordering tegen schipper Bosselaar wegens het niet betalen eener schadevergoeding. --- Buitenlandsch Overzicht. 4 November. Er zijn weer nieuwe correspondentiën uit Zuid Afrika aangekomen 6n daaronder ook een brief van dan Johannesburger medewerker der Kölnische Zeitung, wiens werk onze lezers reeds meermalen op prjjs konden stellen. Het is een lijvig stuk van eenige kolommen druks over da stemming in Transvaal, een onderwerp dus, dat ons meer dan eenig ander belang inboezemt. We leven immers voortdurend met onze gedachten in dat gedeelte van Zuid-Afrika, waar een afschuwelijke oorlog een buitengewoon abnormalen toestand in het leven heefc geroepen. De oorlog is niet gevoerd zooals andere; de overwinnaar is tot de victorie gekomen door ook den krgg te voeren tegen hen, die weerloos waren, tegen vrouwen en kinderen. Voorts heeft hij het land stelselmatig verwoest, om zoodoende allen tegenstand, door gebrek te vernietigen. Toen kwam de vrede of liever, want dit woord is te mooi, toen kwam het neerleggen der wapenen. Maar b{j de overwonnen partij bleef groote bitterheid. Geen wonder daarom, dat ieder bericht omtrent de stemming in Transvaal met aandacht in Europa en vooral in Nederland wordt gelezen. Den brief aan den correspondent der Kölnische willen we daarom in hoofdzaak mededeelen. De schrijver begint met eene bespreking van de meeniDg der Transvalers over de reis der BoBrerigeneraals. Die is niet onvoorwaardelijk gucstig. Er zijn er, die haar afseuren. De drukte, die de Engelsche pers over die reis maakt, vindt men echter dwaas. Voor Engeland vindt mea het nog al beschamend, dat haar penvoerders zoo angstig en gespannen letten op iedere beweging van den overwonnen en ontwapenden vijacd. De Boeren in Transvaal zyn er nu echter aan toe om te vragen, waarom hunne aanvoerders hun dan toch hebben aangeraden om zich over te geven. Want het land is toch niet tot rust gekomen. „Indien wij, zoo zeg gen ze, niet langer konden vechten (waaraan de meerderheid twijfelt), waarom hebben we dan niet doodeenvoudig de wapenen nederge legd onder protest en lieten we Er-geland niet de volle verantwoordeiykheid voor de zaak over, in plaats van maanden lang om de karige voorwaarden te sjacheren, waaronder eindeluk en ten laatste de vrede tot stand gekomen is ? Onder de vredespapieren staan nu de handteekeningen van onze gezameniyke aanvoer ders. Daarna heeft ons geheele volk zich daarmede eensgezind verklaard en als eerlyke, godvreezende mannen hebben we dö voorwaarden sedert stipt en naar geweten vervuld Minder dan we door het sluiten van den vrede bereikt hebben, had ons de Engelsche regeering toch niet kunnen geven, indien wy zonder voorwaarden en onder protest tegen de Engelsche wyze van ocrlrgvoeren de wapenen hadden ntdergelegd. Wellicht had zy dan meer moeten doen en in ieder geval badden wy ons door ons protest voor de toekomst de handen vrijgehouden, die ru door de vredesvoorwaarden geboagen zyn." Zoo schryft de Kölni.che Zeitung coirespon dent. Het zyn de woorden der Boeren, die hy aanhaalt. Ln dan komt er een gedeelte, waar we vreemd tegenaan kyken. Het ziet er eerder naar uit, pat het door de redactie van het Keulsehe blad >n den brief is ingelascht dan dat de correspondent het zelf zou hebben geschreven. In 'ecer geval getuigt het van totale onbekend teid met de werkeiykheid. We nemen het echter ter wille der onpartijdigheid op: „Willen echter onze generaals - zoo laat de briefschryver (of de redactie) de Boeren verc'er spreken - werkelfik door het inzamelen van gelden onzen ontzettenden nood lenigen, waarom beginnen ze dan niet met een oproe ping te richten tot alle volkeren der aarde zonder daarby Engeland te beschuldigen ? Die beschuldigingen geven toch niets. Waarom laten ze dan het vragen van audientiên by de staatshoofden niet na, waardoor nutteloos aan hunne reis een politieke tint gegeven wordt, hetgeen ze, volgens hun eigen woorden, niet WenEchen. Indien de keizers en de koningen tn de andere staatshoofden ons hadden kunnen cf willen helpen, dan hadden ze het wel gedaan , toen we nog gewapend tegenover den viJand stonden. Nu kan ons alleen nog maar ce milddadigheid der volkeren van de geheele wereld helpen en onder deze hadden we vooral terekend op de grootmoedigheid van dat be langrijk deel van het Engelsch3 volk, dat van een beginne af de ware gronden van den Zuid- Afnkaarschen oorlog heeft dcorzien en den «tig vyandig gezind was. «Dok dit deel kunnen wy verliezen door den Eetyn, dat wy ons niet als mannen aan ons 'ot onderwerpen of on 3 woord niet trouw houden. Hce eerder dus onze generaals alle pogingen opgeven om met de regeeringen van t« * a Btaten of hunne boofden in verbinding 0 maen ~ Pogingen, die toch tot niets kunnen leiden — , hoe eerder zfl hunne rondreis door alle landen der wereld beginnen en door oproepingen, die van iedere beschuldiging ontdaan zjjn, de milddadigheid der volkeren inroepen, des te beter zal het voor onze zaakztJn." Zoo laat de correspondent (of de redactie) de Boeren spreken. En hjj (of z\_; waarschijnlijk hfl) voegt er aan toe: „Aldus spreekt hier de meerderheid der ontwikkelde Boeren; de armore en minder ontwikkelde Boeren van het platteland zeggen heelemaal niets meer, maar zijn in doffe smart en met op elkaar geklemde tanden bezig aan den opbouw hunner woonsteden, waarbij het groote gebrek aan transportmiddelen en vooral aan vee het beletsel is." En dan vervolgt de brief: „De reis der drie generaals is zonder twijfel met de zuiverste bedoelingen en met het edele streven, om het ontzettend lijden van hun volk naar vermogen te lenigen, ondernomen. Bg het sluiten van den vrede hebben de Engelsche gevolmachtigden geen beloften gedaan; die niet op papier geschreven werden. Maar men zeide aan de Boeren, dat wanneer eenmaal de vrede was gesloten, het hun als Engelsche onderdanen gepermitteerd was, een beroep te doen op de goedertierendheid der regeering. De Boerenleiders hebben klaarblgkeïyk aan deze woorden meer gewicht toegekend, dan zy verdienden, en zooal3 uit vele hunner uitlatingen opgemaakt kan worden, vertrokken zy met de hooggespannen verwachting, dat het hun zou gelukken, het Londensche gouvernement gunstig te stemmen en tot groote eoncessiën te bewegen. Dat zy er wel wat tegenzin in hadden, zich met hunne voorstellen juist tot den minister van Koloniën te moeten wenden, die, terecht of te onrecht, door ieder Afrikaner als de ergste vyand zyner nationaliteit wordt beschouwd, moet men wel aannemen. Daarom is de zelfverloochening dezer mannen des te hooger te schatten. „Wat de Boeren het mee3t drong om tot dezen stap over te gaan: eene grootere ondersteunirg om hunne hoeven weer op te bouwen en hun veestapel weer volledig te maken: de ontevredenheid van het volk, omdat de National Scouts, de overloopers, die in de Ecgelsche rijen tegen hun eigen landslieden vochten, het meest te zeggen kregen in de commissiën, die ter verdeeling van de drie millioen pond sterling benoemd werden; de bezorgdheid der Boeren, dat een deel van hun grondbezit gewelddadig onteigend zou worden voor het vestigen van Engelsche kolonisten, - dit alles is in duidelijke woorden aan Chamberlain medegedeeld. Vooral wat het tweede punt betreft, zal de sympathie van alle onpartijdig denkenden met de generaals zijn, want de National Scouts worden door de fatsoenlijke Engelschen en door alle soldaten hier als nietswaardige verraders beschouwd, die den naam en de eer van hun volk bezoedeld hebben. Dat hun nu als Judasloon gegund wordt, in de commissiën de rol van verdeelers der Eng ilsehe aalmoezen te spelen, wordt als eene onverdiende, onhebbelijke vernedering van een dapperen vjjand aangemerkt. Chamberlain heeft, doordat hy zich bereid verklaarde de bezwaren van de voormannen der Boeren aan te hooren, in plaats van ze kortaf naar den stadhouder (luitenant generaal) in Zuid-Afrika te veiwyzen, eene niet te miskennen bereidwilligheid getoond, om de wenschen zyner vroegere vijanden zooveel mogehjk tegemoet te komen. Helaas i 3 het resultaat, behalve van eenige byzaken, gering geweest, en dat is niet in 't belang van de pac ficatie van het land en zyne toekomst. Misschien heeft Chamberlain, met het oog op de tienduizenden Engelsche onderdanen, die ook door den oorlog zwaar geleden hebben, hat niet mogeiyk geacht, de ondersteuning aan de Boeren te vergrooten, zonder tegenover zgn eigen onderdanen nieuwe verplichtingen op zich te nemen. Ik geloof echter, dat de Boeren, onder het voorwendsel van „oorlogskosten" nog al veel vee, bouwmateriaal en zaaikoren ontvangen, wat niet van de diie millioen pond bekostigd wordt. Bovendien moet men niet vergeten, dat vele Boeren, dis niet van eigen middelen kunnen leven, met hunne familiën kosteloos in de concentratie-kampen onderhouden worden, tot dat zy naar hunne woonplaatsen kunnen terugkeeren. Zelfs zal het niet eens licht vallen, vale van de arbeidschuwende bewoners dezer kampen, die zich sedert jaren aan een betrekkelijk gemakkelijk leven gewend hebben, tot harden arbeid en karige verdienste terug te bewegen. Hiermee is intusschen tiet gezegd, dat de concentratie- Kampen een soort paradijs zyn. Dit kan echter gezegd worden, dit in deze dagen, nadat de eerste vier maanden van dit jaar in die kampen ongehoorde toestanden heerschten, de verpleging er vry wel niet uit te houden is. Hoe het nu ook zyn moge en zonder te kunnen beoordelen, of de voorstellen der generaals overdreven waren en de minister van Koloniën niet m staat was, iets voor hen te doen, kan ik het slechts betreuren, dat het niet gelukt is, de Boeren ten slotte tevreden te stellen." By deze opmerking breken we het schrijven van den Johannesburger brief af. Men zal den briefschrijver niet van overdreven sympathie voor de Boeren kunnen beschuldigen. Zyne opmerkingen — de meeste - winnen echter daardoor aan waarde. Enkele daaronder kunnen wij niet aannemen, dat uit zya pen zijn gevloeid. Die beschouwing van de reis der generaals en der daarbij aangenomen houding kan moeilijk uit den mond der Boeren overgenomen zijn, tenzij dan — en dat zou veel ophelderen! — Engeland is voortgegaan met lasterlijke telegrammen naar Zuid-Afrika te zenden, evenals het vóór, üjden-3 en na den oorlog een absoluut leugenachtigen berichtendienst te zijner beschikking had. Daa zou men kunnen begrijpen, dat er door de Boeren geklaagd werd over al de onnutte pogingen der generaals om bij keizers, koningen en andere staatshoofden audiënties te verkrijgen. Hier in Europa hebben we van die onnutte pogingen niets bespeurd. Wèl van ééne poging om hen by een groot monarch op audiëntie te laten komen. Doch dat ging niet van hen, maar van den monarch uit en .... die poging mislukte! ---