Buitenlandsch Overzicht. 16 Januari. Het Fransche parlement is weer vergaderd, Hfl voorzitter der Kamer en vier ondervoorzitters zija gekozen - onder welke laatste de radicaalsocialist Jaurès met moeite - en de resident van de Kamer, de oud-minister Bourgeois, heeft eene openingsrede gehouden. De parlementaire machine is dus weer aan den _aDe en de vóór- en tegenstanders der regeering bereiden zich voor op hard werken in woordeD. ■ Bourgeois deed een beroep op de „hartelijke, eensgezinde medewerking" in het belang der natie; hö wenschte, dat de Kamer afstand jeed 'van de gewoonte om met voorloopige twaalfden te werken en de eerste begrooting op tijd goedkeurde, wat roodig was voor de ordelijke en noodzakelijke behandeling der hervormingen , waartoe de Kam?r geroepen was. Nu is het woord aan de afgevaardigden. Wat zullen ztj zeggen ? De oppositie, ofschoon door de jongste Senaats verkiezingen opnieuw overtuigd van hare verzwakking, laat echter niet af. De nationalisten zetten zich schrap in weerwil der nederlaag hunner partij; ztj verkondigen aan wie het maar hooren willen, dat da rageericg niet het vertrouwen der natie heeft en dat het land eerst rustig zal zjjn en veiiig, wanneer de radicalen het bewind zullen hebben verlaten. Ia ds langs rij van tegenstanders hebben de nationalisten op één man speciaaal het oog gevestigd. Dat ia de minister van Marine, Camille Pelletan. Deze heeft wel vat op zich gegeven door eenige onverstandige uitlatingen op Corsica en te Tunis. Doch men kan niet ontkennen, dat h|j menig misbruik in d 8 marine heeft doen ophouden. Zijne tegenwoordigheid in het ministerie veizekeit aan de regeering den onvoorwaardelijken steun van de radieaai-socialisten. Dwirgt de oppositie nu den minister tot af breken, dan hoopt zy daardoor ook de radicaalsocialistische groep van de regeering los te maken. Dat zou het begin eener verzwakkirg var. de regeering zijn, die hoop zou geven, haar met suec*s aan te vallen. Na ia de nationalistische pers voortdurend bezig ora voor Pelletan een opvolger te zoeken. Eerst was het Loekroy, nu is het admiraal Fournier, die, nota bene! door president L-.u kt zelf zou ztjn uitgenoodigd om aan het hoofd van het Marine-departement te komen. Hoewel de officieuse tegenspraken niet ophouden, gaan de reactionairen er meê dooi.Pdlletan'B aftreden is onvermijdelijk. Een tweede manoeuvre is de volger.de: De regeering zal geïnterpelleerd worden over de voorwaarden, die de groot financiers gesteld zouden hebten vcor de inschrijving der nieuwe leening van 1 milliard 300 millioen francs. De nationalisten beweren, dat de groote bank wereld alleen zou hebben toegestemd, in te schrijven, wanneer het ministerie-Combes plaats zourrukFn voor een gematigd kabinet! Dwaas w'/ulke PraatJJs, doch ze doen dan tocb «* Ei al maai' d 8 roQ(ta en vinden, onbe CTpeljjkerwijg, dwazer, die ze gelooven. whf !. e dwaas ook dle aanvallen zijn, zal rcnrer de Fransche regeering geen gemakkelijke Wementszittitg vóór zich hebben. Het is ln'™,?8 r!;chterzBde die het grootste gevaar op km7tM n vraa8t zien »f, of de groote lm gllz ' waar°P de regeering steunt, wel vast senoeg aaneengesloten zal blijven, ter *« iaUle3 tiet verko?-en tot ondervoorzitscrWr uKamer> dan had men spoedig eene Brot* g kunnen verwachten. Da socialistische echter 5°U dit Diet vergeven hebben. Het is Jau det fn. m.lcisttrie Combes te bedeesd en Diet ™anBlÊeiit genoeg is en de socialisten zaken T 8 etkend worden in regeeringsde hfsro i*^ ZüU zo° zeggen.> dat zij de eerste Übiret cc'eBetheid zullen aangrijpen om het dp d!' oaderstboven te werpen. Geschiedt in _t_-t S de "geericgsmeerderheid zeker niet wirlnin» ,m,aari de reactie eene tijdelijke over- Zü _*;>}? vEzorgeil- WaEt de reactie is groot. v*a hst \ . ° twöfelachtiga republikeinen ÖBka'7 «ï MéliDe 8n eindigt bij de meest te lwwhia.ette?teD» waarover de clericale partij *'B*n LI ?8n <«d hebben Zwtin en Noor- Zoo gungiLaaD * begin van het Jaar nißt in deö als hH°f verh°uding jegets elkaar bevon- De VüSn-IW"™* van 1903--een öifiMt™oei,«kheden zp nog wel ver van tiet ttrpT a- Reling, maar zij vertoonen lcJ«n de t. Sche!Pte. die de verhouding tus-200 onaftnoZcc landen in de laatste tien jaar WaS^aam maakte. de ion a Van d 8 consulaats quaestie heeft Joiniptej. Van o . tegenwoordi?en Zweedschen bestelde r . uiteDjandsche Zaken Lagerheim losging p,hl9Cornmis9ie den weg naar de K-^aand door zich ten gunste eener scheiding tusschen Noorsche en Zweedsche consulaten uit te spreken. Het staat nu aan de regaeringen van beide landen, om aan de Kamers voorstellen in dien zin te doen. De quaestie der scheiding in het departement van Buitenlandsche Zaken schijnt inmiddels langzamerhand in het vergeetboek te raker. Da Noorweegsche radicalen schflnen er ten slotte toch voor terug te deinzen, hiermede de kracht der Unie te ondermijnen, hetgeen zeker het geval zou zgn, als Noorwegen een afzonderleken minister van Buitenlandsche Zaken kreeg en zrjn eigen buitenlandsche politiek ging voeren. Wat de beide landen afzonderlijk betreft, staat in de eerste plaats Zweden eu voor de oplossing van bet groote vraagstuk zijner binnenlandsehe politiek: het kiesrecht. In het voorjiar van 1902 teed het kabinet- Otter met zijn kiesrechtontwerp een smadelijke nederlaag, die het tot aftreden noopte. Daarna ie de bekende politicus Bostiöm, die reeds herhaaldelijk als kabinetsleider gefungeerd beeft, opgetreden. Deze vond den toestand heel wat opgeklaard, daar de Eerste Kamer, tot ieders verwondering trouwens, en blijkbaar onder den indruk der heersehende werkstakingen, een motie ten gunste van algemeen stemrecht aannam. Bovendien hebbsn de Tweede Kamerveikiezirgen in September een resultaat opgeleverd, dat niet arders beschouwd kan worden, dan als e6n goedkeuring van Boströoa's kiesrecht program: „algemeen stemrecht met gelijkstelling van stad en land en evearedigs vertegenwoordiging voor zoover Zweedsche toestanden dit stelsel toelaten". De liberale coalitie is toch, dank z'd de oprichting eener vrijzinnige landelijke vereeniging, zoodanig versterkt, dat zij de agrarische partij, die bijna onafgebroken da leidende rol heeft gespeeld in de Zweedsche politiek, verdrorgen heeft. Zoo zal dus de kiesrechtquiestie dit ja-ir opgelost kunnen worden. In Noorwegen is in het afgeloopsn jiar oven eecs een wisseling geweest in dd leiding van het kabinet. Steen trad si en zijn plaats werd ingenomen door Blehr, vroeger chef van de Noorweegsche bastuursfcf Jeeling te Stockholm. Een wisseling in het systeem van regeering gaat met deze verandering der namen van de leidende persoonlijkheden niet samen. Wel vertoonden zich in de radicale partij eenige oproerigen, maar de samenhang der partij i 9 toch groot genoeg om een scheuring te voorkomen. Ook voor de eerste toekomst is er in Noorwegen niets, dat op een varanieriag ia de politiek heenwijst. Di steinkolennood in de Veree&igda Staten blijft aanhouden, hetgeen diepe ellende veroorzaakt, daar de koude ia een groot deel des lar.ds bitter gestreng is. Hat Congres heeft zich dan ook de zaak aangetrokken. Afgevaardigde Littefield heeft een voorstel gedaan om drie maanden lang het invoerrecht op steenkool op te heffen. Dat voorttel is commissoriaal gemaakt en het rap port luidt niet alleen gunstig, maar wil zelfs den termijn van drie maanden verlengen tot een jaar. Ook heeft ds commissie voor handelsmarine en visschery opdracht gekregen, een onderzoek in te stellen naar de gevolgen van den kolennood in die bedrijven. Blijkbaar is het Congres dus geneigd, het nemen van wettelijke maatregelen tot het verlagen der kolen prijzen, in ernstige overweging te nemen. (*) De toestand is trouwens onhoudbaar. Ia New Vork verlangen de kleinhandelaars 15 dolbrs voor een ton anthraciet. De aanvoer geschiedt meest uit mijnen, die niet btj den trust aangesloten zrjn. In de laatste dagen moeten ztj meer dan 60 pet. tot dea aanvoer bijgedragen hebben. De groeven der steenkooispoorwegen leveren daarentegen slechts zeer weinig. In alle steden van eenigen omvang doet het gebrek zich zóó gevoelen, dat de stedelijke overheid en de weldadigheidsinstellingen niat in staat zijn, alle arme heden te helpen. Wel beweert de kolentrust, dat hrj brandstof beschikbaar stelt tegen 5 dollar per ton, maar in New-York althans bemerkt men niet veel van dat menschlievend doen van den trust. Men gelooft daar zelfs, dat de trust met de onafhankelijke mijaen een overeenkomst heeft aangegaan om den prijs op 15 dollar te houden. De onafhankelijke mijnen ontkennen dit ten sterkste. Wel geven zij toe, dat zij hun kolen zenden naar die plaatsen, waar zij de hoogste prijzen, dus de beste winsten maken. Oiei het algemeen verdraagt de bevolking den noodlottigen toestacd met groot geduld. Slechts te Arcoia in Indiana kwam het Zaterdag tot een incident. De machine van een kolentrein was defect geraakt en de trein htd daardoor eenige uren oponthoud. Van die gelegenheid maakten da inwoners gebruik om 16 volle wagens te bemachtigen, die geheel geledigd werden; de kolen werden onder de arme bevolking verdeeld. 't Ging heel ordelijk toe: driehonderd notabelen van de plaats, onder wie de geestelijkheid en twee bankpresidext-n, regelien onder toezicht der plaatselijke politie de verdeeling, waarbij de hoeveelheden zorgvuldig afgewogeu (*) De invoerrechten op steenkolen zijn inmiddels reeds door Kamer en Senaat verminderd. en geboekt werden. Den agent d6r mijn-maatschappij werd betalmgaangeboden^maardie geweigerdjl F"Nu er intusschen ook uit andere steden in het Westen berichten komen van aangehouden steenkooltreinen, zuU^n de kclentreinen verder met gewapende bewakers bezet worden. --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 16 Januari. Stadsnieuws. Da Kamer van koophandel en fabrieken alhier heeft voor 1903 herbenoemd tot voorzitter den heer G. Gratama, tot onder voorzitter den heer E. J. Kuipers. De asnvoer van vee aan de markt alhier over 1902 is ah volgt: 4801 stieren, 2404 ossen, 9123 vetto koeien, 39,440 melkkoeien, 3501 pieken, 9465 vette kalveren, graskalveren, 7322 nuchteren dito, 25,432 vette schapen, 24,175 weide ;chapen, 25 213 lammeren, 5363 vette varkens, 5324 magere dito, 27,561 vette biggen, 16.735 magere dito, 42S bokken en geiten, 2339 paarden en 56 veulens, totaal 218,468. Het Jjs in de kanalen i 3 nog niet sterk genoeg om bereden te worden; in sommige varen zelfs nog da stoombooten, evenals door de stadsgracht. Wegens het sterke stroomen zal het derhalve bj doorgaande vorst nog wel eenigen tijd duren, voordat de vaarten volkomen betrouwbaar ïtjo. Van eenige personen uit de omstreken van Hardegargp en Giekerk vernamen wij echter, dat zij heien per schaats naar Leeuwarden waren gekomen; tot de Poppebrug was het ijs zeer goei barrjdbaar, doch er bevonden zich vele wakken, zoodat voorzichtigheid niet genoeg aanbevolen kan worden. Blijkens de aangekondigde haidrijdertjen zul len wedstrijden worden gehouden op: Zaterdag 17 Jan. te Zwolle, beroepsrtjdars; Buitenpost, mannen; Grijpskerk, mannen. Zondag 18 Jan. te Heerenveen, „Klein Thiülf", jongens. Maandag 19 Jan. te Leeuwarden, „de IJsclub" leden der Vereeniging; Joure, gymnasten uit de vier noordelijke provinciën; Heerenveen, „Thialf", mannen en vrouwen; Twijzel, mannen; Gauw, leden der club „Leeg Guï9n". Dinsdag 20 Jan. te Nijega (Sm.) mannen en vrcuwen. --- De nieuwe eierenmarkt. Da handel in eieren op de nieuwe markt in de Waag ondervond als vele andere zaken den invloed van de ingevallen vorst, waardoor de aanvoer van niet aangesloten verkoopers iets minder groot was dan verleden week. Ook op den afzet bad dit, tengevolge van weinig koopers, invloed. Door aangesloten leveranciers waren ongev ear 25 snees aan de markt gebracht , die nogal aftrek vonden: de prijs was even als de vorige maal 7 ets. per stuk, terwijl daarnaast 6 ets. werd gemaakt. De zaak is nieuw en nog niet algemeen bekend. Het is te voorzien, dat weldra het aantal aangeslotenen beduidend zal toenemen, omdat aacsluiticg belangrijke voordcelen biedt. Da leverancier behoefd dan niet zelf aan de markt te komen; hij zendt zijn eieren daar heen en de Vereeniging heeft een vast persoon aangesteld, die met den verkoop is belast. De eieren, die onverkocht blijven , worden, voor loopig althans ook door de Vereeniging aan den man gebracht. En ook voor het publiek kan het optreden der Vereeniging groot gemak en voordeel opleveren , al zal de prijs der eieren natuurlijk eenige verhooging ondergaan. Maar wie zou zich deze niet graag laten welgevallen, als hij daardoor de zekerheid verkrijgt steeds zuivere en onbedorven waar te ontvangen. En hiervoor wil de Vereeniging zorgen. ZIJ heeft een reglement op den verkoop van consumptie eieren aan de waag te Leeuwarden verspreid, waaraan we het volgende ontleenen. „De eieren moeten in zindeltjkeu staat worden geleverd (niet schoongemaakt), niet gekneusd, onvoorzien van leesbaar stempel, vermeldende het no. vaa dn proeudent, overeenkomstig het no. dat, op aanvraag, door bet bestuur aan de leden wordt bekend gemaakt. De te verkoopen eieren mogen niet ouder zijn dan tien dagen. (Hoe dit wordt gecontroleerd, vermeldt het reglement niet). Zrj worden aan de Waag voorzien van een datumstempel, vermeldende den dag van aanvoer aan de Waag. Mocht onverhoopt een onfrisch ei zrjn verkocht, zoo wordt den kooper verzocht, het Bestuur hiervan kennis te geven onder opzending van de eierschaal, waarop het no. leesbaar i*, binnen een week na den dag van verkoop. Overtreding kan door het Bestuur met ƒ2 50 worden beboet. Men ziet het:deAfdeeliig Friesland van de Vereeniging voor Pluimvee in NederlaEd neemt da zaak ernstig op. Laten we hopen, dat ze succè3 hebbe. --- Friesch Genootschap. Da eerste wintervergadering van het Friesch Genootschap van geschied-, oudheid- en taalkunde werd gisteravond in een der zalen Visser geopend door den voorzitter, den heer mr. W. J. van Weideren baron Rengers, met het brengen van een waardige hulde aan de nagedachtenis van het onlangs overleden eerelid, den heer mr. W. B. S. Boeles. In treffende bewoordingen schetste hij de groote verdiensten van den overledene, die jaren lang lid van het bestuur en tot 1900 voorzitter van het Genootschap was geweest en al zijn zorgen, al zrjn kennis had dienstbaar gemaakt voor den bloei van het Genootschap. Bovendien bracht de voorzitter in herinnering wie en wat mr. Boeles voor de wetenschap in het algemeen en voor de rechtspraak in het bijzonder was geweest, achtereenvolgens als lid van de arrondissements-rechtbank te Sneek en te Assen, daarna als raadsheer, vica president en president van het Gerechtsh f te Leeuwarden. In plechtige stilte luisterden de aanw* zige dames en heeren naar het gesprekene, dat blijkbaar op allen een diepen indruk had gemaakt. Daarna was het woord aan den h- Duparc, om de spreekbeurt te vervullen. Zjo onderwerp was: .Vorstelijke bezoeken aan Friesland in de negentiende eeuw". Die bezoeken liepen van 5-8 Mjart 1814, van den Erfprins, later Koning Willem 11, tot Juni 1892, van onzo beide Koninginnen. TVs3(ben deze twee bezoeken liepen die van den S ar/e--reinen Vorst, later Koning Willem I, mei ztjn gemalin Frederika Louise Wilhi-lmina van Pruisen (11-15 October 1814), Koning Willem I met zijn tweeden zoon Prins Frederik (27 Juni-4 Juli 1818), Koning Willem I met den Prins van Oranje, later Koning Willem 11, en den Erfprins, later Koning Willem 111 (28-27 Juli 1830), Koning Willem I (25 - 28 Juli 1837), Koning Willem II met zrjn gemalin Anna Paulowna, Grootvoistin van Rusland, Prins Willem Alexander en Prinses Sjphie, later Groothertcgin van Saksen-Weimar-Eisecach (20-25 Juli 1841), Koning Willem II (8-10 Juli 1846), de Prius van Oranje, elf jaar oud (25-29 Juli 1851), Koning Wiilern 111(19-22 April 1852), Prins Hendrik, vijfmalen (4-9 Juni 1852, 1-3 en 15-18 Augustus 1865, 6-10 Juli 1869 en 31 Mei-2 Juni 1877), Koning Willem 111 (10-17 Mei 1873), Prinses Marianne met haar kleinzoon den Erfprins van Saksen Meinicgen (27 en 28 Aug. 1877) en eindelijk de Koningin-Regentes Emma en Koningin Wilhelmina (17-21 Juni 1892). Vóór en na kwamen ook eenige buitenlandsche vorsten in Friesland: Prins Napoleon Bonaparte (Aug. 1863), Prins Roland Bonaparte, Prinses Jeanne Bonaparte en haar gemaal de Markies de Villeneuve (26-29 Juni 1883), de Q aaf en de Gravin van Vlaanderen (6 Juli 1883) en eindelijk de Groothertog van Saksen-Weimar Eisenach , Eerelid van het Friesch genootschap (14 en 15 Augustus 1892). De spreker, die de meeste dezer vorstelijke bezoeken bijgewoond, ze van 1851 af steeds in de Leeuwarder Courant beschreven had en in zijn ambtelijke betrekking, j.iren lang, verscheidene dezer bezoeken had helpen voorbereiden, en door die betrekktng met meer dan één dezer Vorsten in dadelijke aanraking was geweest, beschreef deze bezoeken in de voornaamste trekken en gaf, na de pauze in een causerie, daarbij nog menige bijzonderheid teu beste, die niet in „de courant" was of niet wel had kunnen worden vermeld. Ware Piins Hendrik, de gemaal onzer Koningin, wiens jongste bezoek aaa Leeuwarden nog lang in de aangename herinnering van duizende Friezen zal voortleven, twee jaren vroeger gekomen, de beschrijving van z(Ja bezoek zou mede in de geleverde schets zijn opgenomen geworden. Thans behoort dit aan den geschiedschrijver van de twintigste eeuw. We zijn haar pas ingetreden. Wie zal het ztjn? vraagt spr. Zeker niemand van h6t thans levend geslacht. Da gedachte hieraankantotweemoedstemmen. Doch onder zoodanigen indruk, zegt hij, moeten wil hedenavond niet van elkander gaan. Laten wij allen liever ons vereenigen in een wensch. Van den eertijds zoo bloeienden Oranjeboom is nog slechts één loot overgebleven, een jonge vrouw van pas 22 jaren. Maar juist haar jeugdige leeftijd geeft ons hoop, geeft ons moed voor de toekomst van ons vaderland. Moge, zoo eindigde spr., deze loot op baar beurt loten; voortbrengen en déze loten later weer nieuwe. En moge het dan Nederland en, by gevolg ook Friesland, onder de gezegende Regeering van het Huis van Oranje wèl gaan m alle mogelijke opzichten, tot in lengte van jaren, ja van eeuwea. De spreker ontving den dank van den voorzitter. --- Boterfabrieken. Men schrijft ons uit den Fr. Zuidoosthoek: Langs de Sxhoterlandsch9 Compagnonavaart zal nu een derde boteifabriek worden gesticht te Jubbaga Schurega en wel op coöperatieven grondslag. Het valt zeker niet te ontkennen , dit tegen zulk coöpereeren wel iets af te dingen ia, nu rnsn de fabrieken op zoo korten afstandvan elkander plaatst. In den tegenwoordigen tijd gaat het den boer naar wensch en hebben de zuivelproducten een goeden prtj?. 't Zou daarom overweging verdienen om zich bij bestaande fabriek?n aan te sluiten of bestaande particu liere inrichtingen te naasten en voor gezamenlijke rekening te brengen op grondslag van de gemeenschap. De boeren mogen wel eens acht geven op de greote hoeveelheden Siberische boter, welke aan de Londensche markt wordt aangevoerd en hoeveelheid van jaar tot jaar loene ---