Buitenlandsch Overzicht. 17 Augustus. Een spotprent van de Italiaansche Fischietto stelt een inbreker voor, een grooten Rus, die met ecu hefboom een brandkast tracht open ta breken. Het opschrift is: „Een gunstig oogenblik" on er onder staat: „De opmerkzaamheid van Europa is op iets andp.s gericht. Die een schelm is, maakt daar ger.ruik van." De brandkast van de prent is Mandsjoerije en inderdaad, men zou haa.it zeggen, dat de ■onrust, die alle mogendheden het hoofd doet wenden naar de ztjde van Oost-Europa, voor Rusland een welkome gelegenheid is om in Oost-Azië zyn slag te slaan. Een pas bekend geworden besluit van den cza-_r aller Ruslanden heeft niet weinig beweging in het leven geroepen. Het bevat de instelling van een nieuw gouvernement, saamgesteld uit het generaaljrouvernement van het Amoergebied en het Ko ean- tuüg-district. Dit gouvernement heeft tot taak om te zorgen voor de rust en de veiligheid in de plaatsen, d'e'gelegen z|ln langs den grooten Chineesche.r_. spoorweg. Het moet tevens waken voor de belangen en de behoeften der Russische bevolking in de bezittingen buiten de grens. Dat is niet onaardig uitgedrukt. Trouwens net geheele be3luit heeft er al den schya van, dat de Russen zich voor goed willen nestelen in de provinciën van Noord China. Biyft natuurlijk de mogelQkheid over, dat hat bericht over dit besluit als onjuist wordt tegengesproken. 'Dat ia meer gebeurd, doch daarom is zulk een bericht nog niet altyd onjuist. Meermalen komt de waarheid er van langen tyd achterna ite voorschyn , nadat eerst door een tegenspraak de schrik en de nayver der andere mogendbeden zyn gesust. In ieder geval is dit besluit geheel in den geest der Russische politiek van den laatsten tyd. Rusland is een groote polyp, die met lange vangarmon heel voorzichtig maar onafgebroken grooter «tukken grondgebied omknelt. En wat het eenmaal heeft, laat het niet weer 103. Blijkt later do waarheid van het misschien nog tegen te spreken bericht, dan is er niets meer aan te veranderen; de maatregelen zyn zoo krachtig en zoo snel genomen, dat er een „vol dongen feit" te conttateeren valt. China speelt in dezen volkomen de rol van HJdende party. Het zou wel, maar het kan niet prote3teeren. Later, veel later, wanneer het onder den druk en den invloed van Japan zich tegen den stryd met de Westersche mogendheden op Westersche wyze zal hebben voorbe reid, kan het misschien tegenstand bieden, vooral wanneer het dan mot Japan samengaat en het vereenigd gele ras zal opstaan tegen het blanke. Nu is dit onmogeiyk; en of er ooit zulk een toekomst zal aanbreken, is minstens twijfelachtig. Nu ondergaat het het recht van den sterkste en het respect, dat Rusland inboezemt, wordt er niet minder op, wanneer China moet constateeren, dat in weerwil der grenzsnlooze jalouzie, die de mogendheden onder elkaar gevoelen ten opzichte van Oost-Azió, er toch niet óéae is welko moed genoeg heeft om met kracht Rusland to beletlon zyne politiek in ChiDa te vervolgen. Men pruttelt, men is ontevreden, maar ia het uit. Rusland gaat zyn gang. Het is de sterkste. In aansluiting met het bovenstaande is Diet zonder bolang, wat in het Duitschkoloniale tijdschrift Ostasii'n gesebreven wordt over de n--»-wraking van het nationaliteitagevorl io China. De daarin vervatte mededeelingen passen by hetgeen w|j onlangs vermeldden omtient den grooten invloed, dien Japan thans in Cbioa heeft en waardoor langzamerhand het zelfatandigheidsbewustzyn van den dommelenden Chi nees wordt opgewekt. Genoemdtydschriftzegt: „In een zeer wyden kring onder de Chineeache bevolking is een beweging merkbaar, dio ona, hoewel wy haar reeds lang hadden verwacht, toch nog hoeft verrast. Dozo beweging geldt het nationalitoitHgovoel der Chinoozon. Roods vroeger hebben zich enkele kentoekeneu vau het ontw;ikon van China voorgedaan, hetgoon echler moer op don voorgrond is getreden door het dreigende verlies!van Mandsjoerye. In de gbschiednnis van China heeft oen du.sdanigo beweging, vooral hut samenwerken der verschillende provinciën, zich nimmer voorgi In den oorlog met Japan heeft b.v. da zuide ïyke vloot-afdeoling zoo goed als geen deelgenomen aan den striid, on op grond hiervan by den vrede aanspraak gemaakt op het vryiaten dier schepen. Thans echter ia er, vooral onder de jongere generatie, een nationale beweging ontstaan, waarvan men zeer veel verwachten kan. Uitgegaan van de in Japan studeerendo Chineezen, heeft zich de beweging naar de school te Peking overgeplant en hierdoor scbynt een nationale reform party te zullen ontstaan. Het geldt thans niet fanatieke Boksersbenden, maar een ideaal streven van Jong-China met Weatersche ideeën, dat door in Europa wonende Chineezen gesteund wordt en dat vooral in de open havens veel gehoor vindt. De protestmeetings in Shanghai tegen de zwakke houding der regeering z|jn hiervoor het beste bewijs. Tegelykertfld ontwikkelt zich vau uit Japan een soort Pan-Mongolisme, dat een zelfde rol zal spelen als het Pan Slavisme onder de Slavische volkeren. Indien Japan by de vredes voorwaarden van Simonoseki het Liaptung schiereiland en enkele deelen van Mandsjoerfle waren toegewezen, dan zouden de Japanners by de Chineezen het meest gehaat zyn. Thans is Rusland hiervoor in de plaats getreden en zal dit land den geheelen druk van China te dragon kiyger*. Japan vervult thans de rol van vriend, leermeester en raadgever. Op dat land slaan de Jong Chineezen hunne oogen; voor hen is Nip pon het ideaal van het toekomstige Oost-Azië, en de blikken van alle Mongoolsche volkeren wenden zich naar het land van de opkomende zon. Japan is zich van de hieruit voortvloeiende verantwoording bewust, en gelukkig ook sterk genoeg om zyn zending zoo te volbrengen, om v7>r alles het werk van den vrede te dienen en alle stamverwante buren met de schatten der geestverwante cultuurstaten te verryken. Maar voor dat doel en voor de ontwikkeling zyner eigene economische hulpmiddelen moat Japan vóór alles rust in Oost Azië hebben en beslist alle nieuwe uitbarstingen van fanatieke beroeringen ontwyken. Ook van andere zyden wordt het bericht bevestigd en men zal zeker wel doen, hierop acht te goven, indien Europa niet aan dezelfde verrassing als in 1900 zal willen blootstaan. Deze berichten geven bovendien een kleine vingerwyzing, waarvoor men de bewegingen en opstanden houden moet, die byna elke week uit een of andere Chineesche provincie worden gemeld." We hebben de vorige week gesproken over de ontevredenheid, die door eene marine specialiteit ia Engeland geuit is over de Engelsche vloot en de dure wyze, waarop, bfl mindere onko3ien, het vlootbeheer van Groot Brittanniö gosehied'. We vermoeden, dat er ook groote ontevredenheid in Engeland zou zyn, in'ien algemeen geweten werd, welke scheepvaartmaatschappijen hot wereld handelsverkeer be'.ieersehen. Wo vinden daaromtrent de navolgende belangryke mededeelingen in de Nederiandsche Ilandelsgids: S.nds eenige jaren staan de twee groote Duitsche Stoomvaartmaatschappyen, de Ham burg-Amerika Linie ende NorddeutscbeLloyd, aan de spits der scheep?aartmaatachappyen der aarde. Hoewel de Morgan Trust uit vyf diverse maatschappyen en drie vreemde vlaggen bestaat, kan deze niet tegen de beide Duitsche op, die de Trust met een groot aantal tonnen slaan en zelfa de H. A. L. bereikt alleen byna een even groote tonnenmaat als de Morgan Trust, terwyi de schepen in deugd en ouderdom vèr daarboven staan. Vóór 12 jaar was de stand der Duitsche readeryen anders. De Norddeutsche Lloyd stond aan het hoofd van 161 maatschappyen in 1891 by het Bureau Veritas ingeschreven. De vloot der N. L., toen 66 stoomschepen met 221,(303 ton, is, wat den tonneninhoud betrefr, niet half zoo groot als by het begin van 1902, toen zy geregistreerd was met 587,000 registertonnen. Do Ilamb.-Amer.Linie bezat in 1891 11 schepon mot 186.669 ton en thans bezit zy 661,365 ton, dus byna zesmaal meer, waardoor zy allen vreemden, zoowol ala den binnenlandschen maatschappyen vur vooruit is. In betrekkeiyk korten tyd liep zy een voor een harer grootere Engelsche concurrenten voorby, zooals de Wilson, Peninsular and Oiiental en de groote British India Steamship Co., din in 1891 91 stoomschepen, gezameniyk Kroot 199,096 ton, aanwees. Ook werden de Fransche maatschappyen, de Compagnie Générale Transatlantique en de Messageries Maritimes, niettegenstaande alle pogingen door den Staat aangewend, in grootte geslagen. Verder zyn ia Duitschland drie reederflen opgekomen met een totalen tonneninhoud van ■100,000 ton en wol de Hamburg-Z.-Amerika Unie, de Duitsch-Auatraliscbo en de Hansa. Do boido grooto maatschappyen bohooraclion in du eerste plaats hot personen-vorvoor naar Amerika, zy hebben daarmede do Morgan Trust glanaryk voorbij gestevend, en vervoerden in 1908 258,180 porsonon, terwyi do Morgan Trust da%rentegen op 151,581 over dn vyi aangesloten maatschappyen kan wyzen. Daarna volgt eerst de Cunard Line met :;9,i>58 personen. Dn handel van Duitschland, zoowol de in als de uitvoer, la in staat, ondor nattenale vlag alles te vervoeren, terwyi b.v. Amerika sluehts B'/, pet. van den handel door Amorlkaan'-icho schepen laat bezorgen. •luist deze onmacht van de Amerikaansche handelsvloot dreef Morgan or toe, de Trust op te richten. De groote Duitsche maatschappyen hebben de depressie, welke in den zomer van 1900 intiad, ook meegemaakt en zy keerden kleinere dividenden uit, maar de toestand is nog niet zoo kritiek geweest als by de reederyen in Engeland, Frankryk, Italië, Spatje , Oostenrük en andere landen. De v|jf grootste Duitsche maatschappijen keerden in 1901 nog 0 tot 8 pet. dividend uit; slechts de Hamburg Z.- Amorika Linie gaf 4 pet. Over 1902 betaalde de Hansa nog G pet., de overige tusschen2'/a en l/a pet., terwijl de Hamburg* Amerika Linie beslcoc de netto winst van M. 521,793 af le schrijven. --- Schipbreuk. Men schryft ons uit Workum, d.d. 15 Aug. Gisteravond ongeveer 6 uur kwam hetschi de Vriendschap, schipper Pieter Puister, va Lobith, met grint en steen br laden met be stemming naar hier, voor onzo haven. Aan gezien het achip 6l/t voet diepgang had, mo'-'S op het gety van 's nachts 1 uur worden ge wacht. Ju weerwil van dou harden westen wind kwam or oihter niel. meer dan s'/_ voe water, zoodat. binnenvallen onmogelük was. Hot ichip moest biyveu ankeren, maa ongelukkig brak de ankerketting. Het achi sloeg lek en om niet te verdrinken, was d schipper genoodzaakt zyn vaartuig op het atran te laten loopen. Zaterdagavond om 6 uu heesch li|j de noodvlag. Drie moi digo mannen, Roelof Pietersen en JJge on Diik Blom (twee broeders), van Hm deloopen, aprongen direct in oen ijlings van reilen voorziene jol en hadden, na eene moei IJke reis door de hevige branding, het geluk h?t vaartuig te naderen. Spoedig waren dt schipper, zyne vrouw en zeven kinderen, be i evens het aanwezige huisraad en linnen, in de j d opgenomen en alles behouden to Workum aan wal gezet. Eon viertal mannen uit Workum kwamen later en bergden hot zoil. Solu'i> uoeh lading z|Jn vorzokerd Dit. betreurenswaardig geval, ofschoon betrek kolyk good afgeluopnt), had voorkompn kunueu wordeu als do toegang tot onze haven ten allen ttjde bevanbaai wa». Vcor de scbippery in hef algemeon, voor ouzestad en gewestin hetbö'o'" dor, ware het te wenschen, dat er tusschen R|Jk provincie en gumeento eindelijk voldoende over eenstemming mocht gevtiAden worden om nnz* ba7on rationeel te verboteren. Sinds lang zlji du ondeizookingmi loopende. Mogn desseschlp breuk de botiokkou ant.oiitoil,i-n tol nl*.*-meerdoren spood dringen. --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 17 Augustus. Stadsnieuws. In de hedenmorgen door de Rechtbank gehouden civiele zitting is beöedigd als kanten rechter plaatsvervanger in het kanton Leeuwarden de heer J. A. Smits, inspecteur van de registratie alhier. Zaterdag j.1., in den namiddag, had do zesjarige Johannes Blomhof zich begeven op b«i afgesloten terrein, behoorende tot de stroocartonfabriek, op hot gedeelte waar de goederenwagecs van het spoorwagstation, die aan de fabriek moeten lossen, worden voorgereden. Om tegen den regen beschut te zyn, had het knaapje zich op de rails onder een der ledige wagens begeven. Toen de locomotief op het terrein kwam, om de ledige wagens te halen, moet dit door het knaapja niet zyn bemerkt, even min door anderen. Het kind werd plotseling door den wagen, waaronder het was gezeten en dio eenklaps in beweging waa gekomen, aangereden, waardoor het zoodanig werd gekwetst, dat het kort daarna overleed. By onderzoek is ons gebleken, dat, geiykuit het bovenstaande genoeg is op te maken, de echuld V3n dit treurig geval niet aan iemand anders is te wyten. Morgen (Dinsdag) zal door do Koloniale Reserve een oefening worden gehouden in vereeniging met het le bat. van het le regiment infanterie, alhier in garnizoen. Genoemd bata'jon bezet dan tusschen 91/, en IO1/, uur voormiddags een stelling in de lyn Schilkampen-Snakkerburen en wordt op dat tydatip aangevallen door de Koloniale Reserve, die vanuitßsrgum komt. Om p. ra. 11 uur rukken de vereenigde korpsen onzo s;ad binnen, voor het houden van een militairen marsch door de atad met do muziek der Koloniale Reserve aan het hoofd, waarna in de kazerne wordt gerust. Namiddags p. m. 1 uur zal door de Koloniale Reserve de terugtocht naar Bergum worden aangenomen. --- Landweerdistricten. Het Provinciaal Blad no. 97 bevat een missive van den Commissaris der Koningin aan da burgemeesters, van 13 Augustus j 1., le afdeeling M. en S., no. 2927, houdende toezen ding van een afdruk der door den minister van Oorlog vastgestelde voorschriftan betreffande bet aanleggen en byhouden van de verlofgangersregisters der landweer. Daarby is gevoegd de volgende staat van de landweerdistricten in de provincie Friesland: Eerste districts, standplaats Sneek, gemeenten: Barradeei, Bolsward, Franeker, Franekeradeel, HarlmgeD, Hemelumer Oldephaert en Nw., H ennaaidtradeol, Hindeloopen, Sneek, Stavoren, Wonsoiadiol, Workum, Wijmbritsoradoel en IJlst. Tweede district, standplaats Laouwarden, go meenten: JJaardcradeel, het Bildt, Forwerdera deel, Idaardoradenl, Lo-mwardco, Laeuwarderadeel, Menaldumadeel, Riuwerderhem ca ütingeradeel. Derde district, standplaats Veenwouden, gemeenten: Achtkarapelen, Ameland, Dantumadeel, Dokkum, Kollumerland en Nieuwkr., Ooatdongeradeal, Schiermonnikoog, Smallingerland , Tietjerksteradeel en Westdongeradeel. Vierde dif trict, standplaats Heerenveen, gemeenten: J'agwirden, Doniawerstal, Gaasterland, Haskerland, Lemsterland, Ooststellingwerf, Opsterland, Schoterland, Sloten en WeststelliDgwerf. --- Militieplichtigheid en inschrijving voor de militie van vresmdelingen. Het Provinciaal Blad no. 92 bevat, oon schrflven van don Commissaris der Koningin aan Burg. ca Weth. der gemeenten van 6 Augustus 1903, lo afdooling M. 8., houdende tooaönding vau een afdruk van uavolgeud aau een ttjaot ambtgenooten gericht achryveu van den minister van Binnenlandsche Zaken. Indien aangifte tor inschrijving voor du militie geschiedt, yan iemand, die geen Nederlander fa en van wieu hot, op grond vau bekendheid met da natioualiteitawetgeving van den b|J do zaak betrokken Staat, voor Burg. en Weth. niet twyfelachtig is, dat hy behoort tot een der staten, bedoeld in art. 15, I°, der Militiewet 1901 (Stbl. no. 212 van lüOl), dan zal in den regel wel kunnen worden aangenomen, dat h|J of zy, die de aangifte doet, niet, of niet voldoende met deze omstandigheid bekend is. In zulk een geval ligt het voor de hand, dat dienaangaande door Burg. en Wetb. aan de belanghebbenden de noodige inlichting worde verstrekt btf de afgifte van het bewijs model no. 2 (derde geval), voorgeschreven b|_ art. 11 van het koninklijk besluit van 2 Deeombor 1901 (Slot. no. 230). Mocht echter hQ of zi.), die do aangifte doot, ondanks de verstrekte inlichting, nadrukkelijk verlangen, dat aau de aangifte gevolg worde gegeven door inschrijving, dan kan, ook naar mlJu oordeel, deze laatste niet worden geweigerd en zou de inschrijving niet ongedaan kunnen worden gemaakt, dan op aanvrage van belanghebbenden, bjj Burg. en Weth. vóór de sluiting voor goed vau het inschrtjvingsregister, of bij den (Jjmmissaris der Koningin in de provincie ingediend vóór den ailoop van den t|ld, by de laatste zinsnede van art. 21 der Militiewet bepaald. In een geval, als in de voorgaande alinea van dit scbryven wordt bedoeld en dat zich zeker hoogst zeldzaam zal voordoen, is het intusschen wenscheiyk, dat van de gedane inschryving door Burgemeester en Wethouders zoodra mogeiyk kennia worde gegeven aan den Commissaris der Koningin, met vermelding van de byzonderhPden welke zich daarb.) hebben voorgedaan. Bekendheid met die by zonderheden zal laatstgenoemde in do gelegenheid stellen te beoordeelen, of de opvatting van Burgemeester eu Wethoudera juiat is, of het wenscheiyk ia belanghebbenden nader ter zake te doen inlichten en hen te doen wyzen op de bevoegdheid, welko zy aan de alotbepalingen van de artt. 23 en 24 der Militiewet kunnen ontleenen, en of er aanleiding bestaat het geval te myner kennis te brengen, op iat mynerzyds kunne worden nagegaan, of er termen zijn, door tusschenkomst van den minister van Buitenlandsche Zaken de Regeering van den Staat, tot welken de ingeschrevene geacht, wordt te behooren, met de inschryving en de reder, die er toe geleid heeft, bekend te maken. Ik heb de eer, het bovenstaande te doen strekken in antwoord op het in margine vermeld scbryven. --- Buitendijksveld. Men meldt ons: Tusschen Lemmer en Kuinre ligt eene groote uitgestrekthfid grasland, eigen aan het zeedyksbeatuur „Zeven Grietenyen en Stad Sloten". Dit veld, bekend onder den naam ,Friesch Buitendyk" ligt, zooala de raam reeds aanduidt, buiten den zeedyk en is alzoo voor een voldoenden oogst niet veilig met het weer vnn dezen zomer. Het hooi is zoo goed als waardeloos geworden, tenminste er zyn huurders, die bunne boeveelheid voor de gemaakte kosten wel willen overdoen. Dezer dagen is den huurders aangezegd het land schoon te maken, want, hoewel dit by gewone jaren vóór 1 Augustus reeds geschiedt, was het hua tot nog toe niet mogeiyk eerder aan hunne verplichting te voldoen. De jaariyksche huursom bedraagt ruim/30,000 en heeft het waterschapsbestuur by vorigen mislukten hooicogst eene tiliyke schadevergoeding uitgekeerd. --- Een gevaarlijke tractatie. Men meldt ons uit Ureterp, d.d. 15 Aug.: Drio ingezetenen van onze plaats moeeten gisteravond, als naaste buren van iemand dio overleden was, de kist afoalen. De gewoonte brengt mede, dat de leverancier by die gele eenheid trakteert. Nadat een borrelje wa gebruikt, kwam men tot de treurige ontdekking,