LEEUWARDER COURANT van Maandag 27 Februari 1905. TWEEDE BLAD. --- Uit de Provincie. (Part. CorrJ -Wijmbritseradeel, 24 Febr. By de heden gehouden stemming voor een lid van den Raad deze gemeente (vacature wegens het overlijdt >n van den heer S. J. Gerbandy te Goßnga) waren uitgebracht 1023 stommen, van onwaarde 26 ; volstrekte meerderheid 489 stemmen. Uitgebracht waren op den heer G. Alberda (lib.) te Goënga 320 en op den heer T. Jorritsma (a.-r.) te Oppenhuizen 676 stemmen, zoodat laatstgenoemde gekozen is. Harlingen, 24 Febr. Voor de gisteren gehouden zitting van den Gemeenteraad waren o. m. ingekomen: de goedkeuring van Ged. Staten beti effende do wijziging van de gemeentebegrooting over 1905 ; eene missive van hetzelfde college, waarbij de Gemeenteraad nogmaals wordt uitgenoodigd die veranderingen in de verordening op de begrafenisrechten te brengen, zooals zij door Ged. Staten zijn voorgesteld. Dit schrijven wordt gesteld in handen van Burg. en Weth. ter fine van advios. Na de vaststelling van kohieren van schoolgelden enz. kwam aan de orde het verzoek van Th. Draisma om hem eene, als boete ingehouden geldsom, alsnog uit to betalen. Het voorstel van Burg. en Weth. luidt op dit verzoek afwijzend te beschikkon. Na uitvoerige discussie werd het voorstel aangenomen met 9 tegen 5 stemmen. Eveneons wordt afwijzend beschikt op het verzoek van de Harlinger gymnastiekvereeniging om kosteloos gebruik te mogen maken van het gemeentelijk gymnastiek-gebouw. Van den kerkeraad der Ned. Herv. gemeente was een verzoek ingekomen om nopens het geopend zijn van vergunnings-localiteiten eene bijzondere regeling te treffen. . Burg. en Weth. stellen voor afwijzend op dit verzoek te beschikken. Wel heeft het bestuur het recht de gelegenheid met vergunning te sluiten voor een dag, doch in de wet is de Zondag hierondor niet genoemd; de wetgever heeft meer het oog gehad op lotingsdagen etc. Ook bestaat er geen aanleiding om de herbergen een gedeelte van den Zondag te sluiten. In deze plaats is het horbergbezoek zeer gering te noemen en zou eene sluiting niet in het belang zijn der kerkgangers, die van buiten de stad komen en bij sluiting de gelegenheid zouden missen om hun paard en rijtuig te stallen. Na ampele bespreking wordt het voorstel van Burg. en Weth. met 12 tegen 2 stemmen aangenomen. 't Voorstel der heeren de Ruiter en Meter tot wijziging van art. 20 der verordening op het algemeen armbestuur en het bestuur van het Stadsweeshuis wordt op schriftelijk verzoek van den heer de Ruiter, die afwezig is, tot eene volgende vergadering aangehouden. Betreffende het schrijven van Ged. Staten aangaande eene verhooging van de jaarwedden van den burgemeester en den secretaris werden ter tafel gebracht drie voorstellen: a. geen verhooging toe te staan; 6. ƒ 300 verhooging; c. / 500 verhooging. Het eerste voorstel werd verworpen met 9 tegen 5 stemmen ; het tweede aangenomen met 8 tegen 6 stemmen; waar-1 door het 3e voorstel verviel. De openbare zitting ging hierop over in eene met gesloten deuren ter behandeling eener reclame tegen den hoofdelijken omslag. Workum, 24 Febr. In de heden gehouden vergadering van den Raad dezer gemeente werd op verzoek aan H. Zeijlstra alhier, met ingang van 1 April e.k., eervol ontslag verleend als onderwijzer. Afwijzend word beschikt op een adres van P. Spijksma alhier, namens het bestuur van den Chr. Nat Werkmansbond afd. Dragershulp, om bij het ter aarde bestellon van hunne leden of vrouwen, de torenklokkon zoo het kan gratis of tegen een zeer geringen prijs in gebruik te mogen hobben, op grond van art. 172 der Grondwet. Alsvoren op een verzoek van E. Post te Parrega, ora afstand van ©en stuk grond in erfpacht bij Bruinsma's bosch, op grond dat men met hot bestuur vau den Work. Moerpoldor wenschte te onderhandelen over bestaande consorten. Gunstig werd beschikt, behoudens goedkeuring van Ged. Staten on ouder eenige voorwaarden, op een verzoek van P. J. v. d. Wal en H. Reitsma, voorzitter en secretaris van het bestuur van de vereeniging „Hot Groeno Kruis" alhier, om gebruik te mogen maken van het schoollokaal voor M. U. L. O. voor een te houden cursus in verbandleor, gezondheidsleer onz. voor mannen en vrouwen. Machtiging verleond tot het aanstellen van een tijdelijke onderwijzeres aan de school in het Ileidenschap op eene belooning gerekend naar /"500 'a jaars, wegens ongesteldheid van de tegenwoordige, aan wie een verlof van drie maanden wordt verleend. Besloten werd tot het aangaan eener geldleening groot ƒ 1500 voor do uitbreiding en vernieuwing der gasfabriek. Forwerderadeel, 23 Febr. In de heden gehouden Raadsvergadering waren o. a. ingekomen twee adressen om subsidie voor verharding van de Roodschuursterlaan onder Hallurn en den Kerkeweg ondor Marrum, respectievelijk vragende 60 en 70 % van de gemeente. Aangezien by beide adressen geen begrooting van koston is overgelegd, zullen adressanten worden verzocht, hieraan nog te voldoen. Deze adressen werden gestold in handen van Burg. en Weth. om advies. Do rekening van het gemeentelijk penaioenfonda wordt vaatgeateld in ontvang / 644.81, uitgaaf /'596.98, batig alot f 247 33 An 't geheel is in kas ƒ2060, belegd in pandbrieven der Veendammer hypotheekbank. Naar aanleiding van de circulaire van Ged. btaten, betreffende de verhooging van de jaarv.edden van den burgemeester en secretaris, wordt besloten, dat, wanneer eone generale verhooging der salarissen van burgemeesters en secretarissen plauts vindt de Raad kan meegsu. om de jaarwedden van beide titularissen te Torhoogen met ƒ 160. Verder wordt nog besloten aan de Regeering voor te stellen het maximum der vergunningen tot verkoop van sterken drank in het klein te bepalen op 28. Gorredük, 23 Fobr. In de hier gehouden algemeens ledenvergadering van „Het Groene Kruis'" voor Gorredijk en omatreken werd door den secretaris verslag uitgebracht over den toestand der vereeniging, waarbij bloek, dat het aantal leden 770 bedraagt, dat door 02 patiënten gebruik is gemaakt van do verplegingsmiddelen en dat vacatures in het bestuur zijn ontstaan, voor de heeron ds. Visseher en ds. du Saar wegens vertrek naar elders on voor den heer ds. Eppens wegens bedanken. Aan het door den penningmeester gedane verslag over 1904 ontleenen wo hot volgende: De ontvangsten bedragen aan contributiön: Uit Gorredijk ƒ204.10, Terwispel ƒ53.85, Langezwaag ƒ 85.30, Lipponhuizon / 66.65, Kortozwaag ƒ 59.75 en Tijnje ƒ 44.26, waarbij nog voor een verbrand voorwerp ƒ2.90, maakt te zamen ƒ616.80; met inbegrip van het nadeelig slot van het vorig jaar ad ƒl.Bl hebben de uitgaven voor aankoop van voorwerpen, lokaalhuur, bediening enz. bedragen ƒ'!_-. li, zoodat er een batig slot is van f 1K7.(.t'.. Do rekening vreai door eene commissie van tlrio personen nagozien en in orde bevonden. Als leden van het bestuur werdon gekozen : ter vervanging van ds. Eppens, de hoer K. Venema te Langezwaag; tor vorvanging van ds. du Saar, de heor W. Hoogeveen te Lippenhuizen ; ter vervanging van da. Visseher, de heer F. de Roos te Terwispel. De heeren dr. Brandsma te Kortezwaag en S. Hijenga te Gorredijk, volgens rooster aftredende als bestuurslid, werden als zoodanig horkozen. Aan het bestuur werd op zijn verzoek machtiging verleend tot het aankoopen van nog benoodigde verplegingsmiddelen. De voorzitter bracht den heer J. Biesma een woord van dank voor diens zorgvuldige behartiging der belangen van de vereeniging, als bewaarder en reiniger van de verschillende verplegingsmiddelen. Vanwege de vereeniging zal onder de leden worden vorspreid een nuttig werkje , getiteld : „Eerste hulp bij ongelukken". Achlum, 23 Febr. Hedenavond sprak op de zaal vau den heer Donia ds. van Eijck van Heslinga te Berlikum over „De Christelijk-Historische beginselen". Een 60-tal personen, w.o. enkele vrouwen, was opgekomen om te luisteren naar den kalmen, bezadigden spreker. Enkele gezegden van anderen, o. a. wat ds. Talma op den Uniodag ovor vervreemding van de taal des bijbels sprak en van „Groen van Prinsterer" werden aangehaald. Spreker beweerde dat het Friesch Chr.-Hist. beginsel wil een neutrale staat, echter met uitkeering aan die scholen, waaraan de staat haar beginsel handhaafde. Hij onderschreef daarbij het vergeleken parellel-stelsel door dr. Kuyper. Met het oog op de a.a. verkiezing der Tweede Kamer in dit jaar, werd het vorenstaande nader uiteengezet. Tot het maken van op- en aanmerkingen meldden zich een paar personen aan, w.o. een anti-revolutionair. Deze laatste beval de coalitie aan boven afbrokkeling. In de beantwoording van den spreker kwam duidelijk uit de politieke klove, bestaande tusschen de anti-rev. en den chr.-hist. Vrouwen Par., 23 Febr. Hedenavond had de eerste jaarvergadering plaats van leden van de vereeniging „de Afslag" voor Vrouwbuurtstermolen en omstreken. Uit het verslag bleek, dat het ledental 32 bedraagt en dat deze vereeniging zich nog niet in dien steun mag verheugen, welke soortgelijke corporatii.n in andere plaatsen ondervindon. Het reglement werd in dien zin gewijzigd, dat het voor de leden verplichtend zal sijn ten minste V» gedeelte van de door hen verbouwde Borgermunstersche aardappelen aan den Afslag te leveren, terwijl het hun niet geoorloofd zal zijn, zoolang de afslagen worden gehouden, aan anderen die soort aardappelen te verkoopen. In de plaats van do heeren Reitsma en Porte, die hadden bedankt, werden tot bestuursleden gekozen de heeren G. H. Postma te Öudebildtzijl en R. Faber te Oude Leije. Wommels, 23 Febr. Gisteravond werd hier in de zaal van den heer Pier Hiemstra een zeer goed geslaagde wedstrijd in het reciteeren gehouden. De uitslag is gewoest, dat de eorste prija werd toegekend aan den hoer B. v. d. Geest te Leeuwarden met „De Werkstaking", de tweede aan den heer B. Tiemersma te Leeuwarden met „De Kleine Savoyaard", en de derde prijs aan den heer J. M. Keuning te Beetsterzwaag met „Het verhaal van een werkman". Voor luim werden gratificatiön verloond aan don hoer v. d. Geest voornoemd met „Een man die niet kon fluiten" en den heer P. Luiks Sr. te Leeuwarden voor „'t Is erg mot do meiden" van dr. Laurillard. IJsbrechtum, 24 Febr. De muziek- en tooneelvereeniging „Advendo" alhier, directeur de heor P. Oaillard, gaf gisteravond by den kastelein Bakker voor eene volle zaal haar tweede openbare uitvoering in dit seizoen. Opgevoerd werden „De alde jas", blyspil yn f jouer ütkomsten fen Waling Dijkstra, on „Griet fen Nijehoarne", grap yn twa ütkomsten fen W. Vrijburg. De uitvoering bewees, dat de leden met ernst en vrucht hadden gestudeerd, 't Laatstgenoemde stuk vorderde veel van de lachspieren en werd ook zeer tot genoegen weergegeven. De verschillende muzieknummers door het fanfarekorps, onder leiding van den heer J. Groenhuizen, ton gehoore gobracht, werden vordienstelijk gespeeld. Warga, 21 Febr. De buiteugewone vergadering dor ysclub „De Worgeaster Reed" op gisteren was druk bezocht. Een 70-tal ledon was opgekomen. Een voorstel van het bestuur tot aankoop vau eene bergplaats van de eigondommen der club werd verworpen. Het egaliseeren der ijsbaan werd aangenomen. Als lid van hot bestuur werd gekoEsn de hoer Jelle J. Sietem* Roordahui«um,24 Febr. Hedenmorgen even voor schooltijd geraakte hier ecu wa. bespannen met twee paarden, op hol. I>« voerman liet zich achter van den wagen gUjden « bekwam daardoor eene lichte w-mde aan Ml hoofd. E n wonder mag het boeten, dat er overigens geen persoonlijke ong.'-kken zijn voorgevallen, want op den weg, onmiddellijk hn het dorp, liepen eenige kinderen, M midd.ui Of de straat speelden eene menigte jongens. I>>< paarden holden het goheole dorp door, oeu hek word beschadigd eu van eene kar oeu wiel geheel vermora-ld. Eindelijk kwam een d-«r paarden te vallen, waardoor het epan tot stilstand werd gebracht. Workum. 24 Febr. Naar wij vernomen is Tj. de V., gearresteerd ter zake van im meermalen vermelden diefstal bij „onnoozole Tjerk", heden weder in vrijheid gesteld. --- Naamlooze Vennootschappen. In de Woensdagnamiddag j.1., ondor het voorzitterschap van don heer P. Attoma Dz., g-a--houdon vergadering van do Kamer van k.»>i>handol en fabrieken werd nog behandeld het rapport van de commissie, beetaande uit de heeren T. W. Ovennoor, IJ. L 0L de Haan en J. E. Kuipers, over een, ook aan andere Kamers, gezonden schrijven van den minisNr van Waterstaat, inhoudende, dat de Regeering by do bewerking van een nieuwe wettelijk.. regeling van de naamloose vennootschappen er prijs op zou stellen, door hen, dio met de practijk zijn vertrouwd , te worden voorgelicht omtrent de misbruiken, die zich thans Of b« ■* gebied dior vennootschappen voordoen , en omtrent de middelen, waardoor deze misbruik, n zouden kunnen worden tegengegaan, over welke beide punten de minister gaarne hot oordeel der Kamor zou vernemen en waarbij hg tevens gaarne zag beantwoord de vraag, of de wetgever moet volstaan met publicatie voor te schrijven van balans en winst- en verliesrekening, dan wel of hij daarbij moet bepalen, dat bij algemeenen maatregel van beatuur een voor alle naamloaze vennootschappen geldend model voor die stukken r.al worden vastgesteld. In het zeer uitvoerig rapport wordt allereerst de vrees uitgedrukt, dat het vaststellen van nieuwe wettelijke maatregelen, hoo nuttig die op zich zelven ook mogen zijn , allicht weder aanleiding zal geven tot de aanstelling van een groot getal nieuwe ambtenaren, waarvan, — getuige de werking der Rijksverzekeringsbank, — velen, vooral in den beginne, niet geschikt zijn voor hun betrekking, waardoor dan het publiek wordt lastig gevallen met veel administratieve drukte en omslag, die tevens vele groote uitgaven voor den Staat zullen medebrengen. De commissie behandelde verder de volgende punten : 1. De misbruiken, waarvan de minister gewaagt, zijn in de laatste jaren zóó veelvuldig aan het licht gekomen, dat het, volgens de commissie, overbodig is te achten, die allen te vermelden. De commissie wenscht echter de bijzondere aandacht te vestigen op het wenschelijk» om de koninklijke goedkeuring van de statuten van opgericht wordende vennootschappen te doen vervallen, omdat aan zoodanige goedkeuring soms meer beteekenis wordt gehecht dan ze inderdaad heeft en dientengevolge wordt misbruikt als een smettelooze vlag, om een slechte lading te dekken. In de plaats van de koninklijke goedkeuring zou, volgens de oommissie, voldoende zijn, de registratie der akte van de vooraf door den betrokken Minister goed te keuren oprichting. 11. De betrekking van lid der rechterlijke macht en van ambtenaar van het openbaar ministerie bij een rechtscollege bekoort, volgens de commissie, onvereenigbaar te zijn mot die van directeur of commissaris eener vennootschap, teneinde alzoo te voorkomen, dat deze ambtenaren handelingen, door hen in andere functiSn verricht, zouden hebben te beoordeelon. 8. Het wordt wenschelijk geacht, te bepalen, dat de directeuren eener vennootschap eenigen geldelijken waarborg moeten verstrekken, hetzij door het deponeeren van een zeker bedrag in 's rijks consignatie-kas, hetzij door het nemen van een zeker getal aandeelen in de vennootschap. In het laatste geval dienen de aandeelen aan toonder gosteld en geheel buiten de beschikking der directie te worden gehouden. 5. De macht eener directie moet niet verder gaan dan tot hot voeren van het dagelijksch beheer. Tot andere handelingon betreffende de vennootschap dient een directie niet bevoegd te zijn, dan met medewerking van commissarissen. 6. Commissarissen moeten worden verplicht tot het nemen van een zeker getal aandeelon in het kapitaal der vennootschap, waaraan zij zijn verbonden. 6. De tegenwoordige regelen betreffende het stemrecht van aandeelhouders dienen te word. n gewijzigd, ten einde tegen te gaan het thans dikwijls voorkomende misbruik, «lat de bestuursleden, die gewoonlijk wonen ter plaatse, waar de vergaderingen worden gehouden, en veel aandeelen bezitten, deze aan zoogenaamde „stroomannen'* uitroiken, tengevolge waarvan de bonafide-aandoolhouders, wel wetendo, dat zy op de vergaderingen toch niet den miniton invloed kunnen doen gelden, veelal duarvan wogblyven. 7. Publicatie van balans on van win verliesrekening, althans van regeeringswoge, wordt niet weuscholijk geacht. Aan de besturen der vennootschappen worda echter, op straffe van geldboete, de verplichting opgelegd, aan het betrokken Departemont in to zenden een jaarverslag met balans en win-. verliesrekening, opgemaakt volgens oen van regeeringswege vastgesteld model. Van rogeeringawege dienen dan jaarlijks ecu zeker getal verslagen van willekeurig te kiezen vennootachuffon to worden onderzocht, ora te zien, of ze in overeenstemming zijn met de werkelijkheid. Van dat verslag worde aan ieder aandeelhouder, op diens verlangen, een exemplaar verstrekt, evenzoo aan houders van schuldbrieven ten laste eener vennootschap. 8, Uitgifte vun aimdoelon in r>f T,u .>b]j{j!.U-vl.>.-l(, .-ii dat dus een verbond maakt op dSQ grondslag der onoprechtheid. Maar van ll«.uioi. /..-ll'.-* lTi| 1.-. kende h..l BMttiteel >l"i" 75, dat voor de concentratie de deur <«p .«n kier zot. Is dat wel heolemaal te lijmen ni« I den lellen toon, dien },jj j„ (. Uii«.v..ii tegon Borgeaius-Drucker aansla. --- Engelen-makerij. 5« JR t. „.«aki ,1(J|. Mt| ~, n.a.t levensvatbaar gebleken reg.,., pen, «renais over een niet gestorven sUkksctjs van wet in de navolgde boutade: wHui-iauk.T.! h.i tMubreuj*,, ,__ «önnoozele kinderen, pa b> tiaeltjoor'tl« licht", schijnt eon -|- --i..1 it«.-it vau di< Kubicn zijne trouwe me. ■■«!• t]i« il '.«.■ w >.>i 1-n. Minister Harte (van Tecklonburg) betreurt ihi - twee ac. ijnsw. I je* . di. je-n woei heenen gingen', Het 0 .VerfegonheldfiWOtJö, dè trots van éen premier, wer.l door den eigen vader ~v»n I levenslicht berooft". Afgaande op het Y.iorl. Vei lag betreffende hel wetsontwerp tot oprichting van sen Tcchrrieum te Haarlem, staat ook dit een eervolle begraf. nis, met v«. 1 hulde en bloemen, te wachten ; terwijl ook van het wetsontwerp betreffende d. Kamers van Landbouw ta tg worden gezegd, dat ..de Doot quam op de lippen. En 't zieltje zeil gingh glippen". Alleen de Drankwet bleek niet zoon Pareltje vol glans", dat het te goed geacht werd voor deze aarde. Zij verbleef ons." --- De Friesch Christelijk-Historischen. A:m de _V. Rott. Ct. werd het volgende ge■ohxefw: 11. Wagenaar te Leeuwarden heeft iv het kiesdistrict TietjerkstenOM. gesproken over de beginselen doi ■ •• christelijk rische pei Scherp entiseerde hij de scheiding door dr Kuvper van ons volk in christcnon en naganisten. Wij allen /ijn christen..n , zeide luj , ook de liberaal en de sociaal demooraat. Zulk „«ene scheiding is gevaarlijk , voort! v«.«>r on» i. Ook OD |«..liti.«la t.-ii. in giuit dr E lingni.t op. 'I U nuodig, tlat d«« aiiü-revoluti' ra.ii in de eerste plaats worden christelijk, in deu ruimen zin en dan . >ch» lijn. Als minister K., sprekende t««( ds liberalen verklaart dat de regeering op in««e._t treden als de vader, die moat rorgeo dat syne elkaar 1 dige kinderen elkander niet dooddrukken, dan haver Reene christelijke régeering, want dun ia het christelijke .schijn. De christolijk-histuri --ie-i. /ijn ni.-t gerust over deze régeering. Iv de eerste twee j.iar deed zij alleen de erfenis vau haar > gangster af en in de laatste twee jaai hooger onderwijs, de Drankwet, waarin . specifiek-christelijks ia te ontdekken. katholieken zijn een blok aan 't been, maar tlat mag niet 't zwaarst wegen. Deze regeering zegt w.l christelijk to zijn, maar 't is slechts verl zij durft haar beginsel niot aan. Tegenover den e- igsrust, armenzorg zending enz. noemt zij een volk.-; raal, geen christelijk standpunt in. Wij vragen dus aan deze roge- nn dat is van ons geen intimidatie, maar wel de * waarde van onze medewerking — eene uitate kende openbare universiteit, beantwoordende aan onze eischen omtrent kerkelijk leven en, mochten de anti-revolutionairen daarvoor geen plaats hebben, dan plaatsen wij ons vierkant tegenover h--n. Wij willen geen partijregeering, maar eene voor heel het volk, voor heel de Kerk.'' Inmiddela ia, men zie ons Orrrztrht, waarin de gisteren door ons ontvangen telegrammen worden aangevuld, do motie-Schokkiug-de ser door de voorstellers ingetrokken, amendement is gewijzigd aangenomen. En aan de eisch dor voorlaatste alinea is niet voldaan ---