Buitenlandsch Overzicht. 1 Augustus. Op dit oogenblik vergadert te Bazel het Zionisten-congres. Onze lezers weten het. En zij weten ook, dat het begin van die wereldsamenkomst van Joden, ten doel hebbende den terugkeer van het Joodsche volk naar Palestina in een Joodschen staat te bevorderen, tot dusver niet zeer rustig geweest is. Groote verdeeldheid openbaart er zich. Eergisteren werd dat nog duidelijker. Een particulier telegram uit Londen aan de N. Rott. Ct. vat de beide zittingen van dien dag aldus samen: „Het Zionistencongres te Bazel (aldus seinde de correspondent gisteren) eindigde gisterenochtend vroeg stormachtiger en wanordelijker dan ooit. Nadat de wapenstilstand, door den Sabbat opgelegd, afgeloopen was. hervatten de territoristen hun taktiek van rustverstoriug. Eerst beweerden zij, dat de vorige stemmingen ongeldig waren, doordat tweehonderd Russische Palestinanen onwettig er aan deelgenomen hadden. Daarop vielen zij de tribune aan. De eerste aanval werd afgeslagen, nadat de voorzitter gezegd had, dat geweld met geweld gekeerd zou worden. „Gisterenmiddag werd de zitting hervat, nadat de galerijen, gevuld met territoristen, gesloten waren. De voorzitter bracht teen het Oegandaplan in stemming. Hij verklaarde het verworpen. Zangwill begon toen van de tribune een heftige rede. Hij noemde den voorzitter een verrader van de Jodeazaak, herinnerde aan Herzl's voorspelling, dat dit Zionisten-congres b-t laatste zou wezen. Zangwill hoopte, dat 't zoo wezen zou. De tegenstanders lieten toen niet toe, dat Zangwill verderging. De tribune werd bestormd en Zangwill met geweld verwijderd." Daaruit blijkt wel voldoende, hoe weinig eensgezind de partijen ziju. Doch die feiten vragen eenige opheldering. De „Joden-quaestie" heeft tot het voorstellen van allerlei oplossingen aanleiding gegeven. Een er van is het stichten van een Joodschen staat in Palestina. Zij, die daarvoor al hun krachten inspannen, noemt men Zionisten en de van hen uitgaande beweging Zionisme. Sedert de verspreiding van het volk Israël over de gansche aarde is eeuw in eeuw uit gehoopt en verlangd deor de moderne ballingen naar een terugkeer naar Jeruzalem. Maar in 1783 drukte de Duitsche philosoof Mozes Mendelssohn in een boek uit, wat reeds zeer velen zijner geloofsgenooten hadden gedacht, n.l. dat de Joden onafhankelijk onder de volkeren, waar zij zich bevonden, konden leven en als het ware in hen opgaan. Maar zijn werk De. godsdienstige macht van het Judaïsme ondervond terstond tegenstand. Doch ook groote instemming. De Joden van Frankfort b.v. legden onmiddellijk de volgende verklaring af: „Wij erkennen als vaderland geen ander dan dat, waarin wij geboren zijn, en waaraan wij door burgerlijke banden zijn gehecht." Er was n.l. na de Fransche Revolutie een vermindering gekomen van Jodenhaat. Maar iv de laatste helft der 19* eeuw ontwaakte de Jodenhaat weer met nieuwe kracht. Toen, ouder den indruk der vervolgingen, werd •en oplevend gevoel van Joodsch nationalisme merkbaar. In 18 tO had een Duitsche Jood, Mozes Hess, den terugkeer gepredikt. Veertig jaar later, toen in Rusland een nieuwe uitbarsting van antisemietisme zich had voorgedaan, maakte dr. Pinsker zich tot pleitbezorger dierzelfde gedachte. Eindelijk, in 1896, publiceerde Theodoor Herzl zijn werk: De Joodsche Staat. De Zionistenbeweging breidt zich daarop buitengewoon snel uit in Midden- en Oost- Europa. De beweging had een leider en een program gevonden. Theodoor Herzl was een man van scherp inzicht en practischen geest. Hij stelde voor een progressieve en methodieke verhuizing naar Jeruzalem te bevorderen. Het plan moest door voorbereidende studie goed worden bekeken. Een Joodsch Nationale Bank zou de economische en financieelo zijde van het program moeten oplossen. De plannen van Herzl waren totaal verschillend van de philanthropische ondernemingen, die in Argentinië en in Palestina pogingen deden tot Joodsche kolonisatie. Die pogingen hadden tot basis de liefdadigheid en waren daardoor ten doode gedoemd. Doch Herzl wilde de toekomst van den Joodschen staat gronden op de werkzaamheid en de eigen kracht zijner burgers. Het eerste Zi.nisten-ongres had in 1897 te Bazel plaats. Het nam een program in vijf punten aan, waarvan artikel I luidde: -Het Zionisme heeft ten doel het stichten in Palestina van een vaderland voor de Joden, gewaarborgd door het publiek recht." Een comité van actie werd verkozen, dat te Weenen zetelde. __en war« staatsbelasting werd georganiseerd, waarvan de betaling recht gaf m het Congres verkozen te worden. Eerst ieder jaar, daarna om de twee jaren, vergaderden de Zionisten in zulk een congres om den vooruitgang hunner propaganda te constateeren. In 1899 werd, naar de denkbeelden van Herzl, de Jewish Colonial Trust gesticht. Tal van Zionistische vereenigingen voor lager onderwn's, hygiëne, gymnastiek enz. werden opgericht. De Öostersche Joden, die arm, vervolgd en onwetend waren , moesten worden gesteund en opgeheven uit den druk. Om van den sultan de concessie te verkrijgen, die hun Palestina zou ontsluiten, deden de Zionisten het gewicht van hun geldelijken steun gevoelen, dien zij Turkije zouden kunnen geven. In 1901 en daarna in 1902 had Herzl een onderhoud met Abdul Hamid. Onderhandelingen werden geopend. Ze slaagden echter niet. Daarna opende Herzl besprekingen met de Britsche regeering en onderwierp aan haar goedkeuring een plan van Joodsche kolonisatie op het schiereiland Sinaï. Engeland overwoog het plan, maar nadat het bevonden had, dat het voorgestelde gebied geen voldoende hulpmiddelen aanbood, stelde het uit eigen beweging grondgebied in Oost-Afrika ter beschikking der Zionisten. Daarmede deed zich een ernstige vraag voor: Kon men, zonder de zaak van het Zionisme te verraden, Oeganda in de plaats van Palestina stellen? De Rumeensche en Russische Joden vonden dit onmogelijk. Te vergeefs verklaarde Max Nordau, dat Oeganda slechts een voorloopig toevluchtsoord behoefde te zijn, dat men later toch naar Palestina zou gaan. Het eenige, wat verkregen werd, was, dat eene commissie van onderzoek de zaak zou bestudeeren op het terrein zelf. Dan zou het congres van 1905 zich definitief over haar uitspreken. Men begrijpt nu, waarom het Zionistencongres, dat thans te Bazel gehouden wordt, van zooveel belang is en hoe het komt, dat er zoo fel gedebatteerd wordt. Palestina of Oeganda, — daartusschen gaat het. Men zou kunnen zeggen, dat een geloofsquaestie en een zaken-overtuiging hier met elkaar in botsing komen. En het is inderdaad te vreezen, dat na de stemming, die tegen Oeganda besliste, er eenj groote scheuring zal plaats hebben. Dat zou jammer zijn. Op dit oogenblik vormen de Zionisten een soort staat zonder grondgebied, met eerbiedwaardige traditiën en eene moderne organisatie, een ministerie, een parlement , een belasting, een pers en een vlag. Die vlag wapperde op de wereldtentoonstelling van Saint Louis tusschen die van de andere volken. Te laat om het gisteren nog op te nemen ontvingen wij van de hoofdbesturen van de Nederlandsch Zuid-Afrikaansche Vereeniging, het Algemeen Nederlandsch Verbond en het Christelijk Nationaal Boeren-Comité de navolgende mededeelingen over het Chr ist© lijk Nationaal Onderwijs in Trassoranje (Oranje-Vrijstaat): 1. dat president Steijn met ds. van Heerden (gen. Kritzinger was nog niet van zijne reis naar Noord-Amerika ternggekeord) is overeengekomen een Centrale Commissie voor Christelijk Nationaal Onderwijs in Transoranje te vormen, ont de door de Vrijstaatsche deputatie gecollecteerde gelden overeenkomstig de bedoeling van de gevers te beheeren; 2. dat tot het zitting nemen in die commissie zijn uitgenoodigd ds. van Heerden, J. D. Kestell en J. A. de Plessis, de generaals de Wet, Hertzog en Kritzinger, en de heeren Abr. Fischer, C. H. Wessels en Brebner, die reeds bijna allen aan die uitnoodiging hebben gehoor gegeven, terwijl pres. Steijn zelf ook lid van de commissie zal zijn: 8. dat dus het toezicht op en de subsidieering van de Chr. Nat. scholen in den voormaligen Oranje-Vrijstaat, die zich niet volgens het onlangs getroffen vergelijk onder de tegenwoordige regoering wenschen te stellen, aan een volkomen bevoegde en betrouwbare centrale commissie zijn toevertrouwd, en eindelijk. _°. dat op aanbeveling var» hot bestuur van het Fonds ten Behoeve van het Hollandsch Onderwijs in Zuid-Afrika (Schoolfonds) door de hoofdcommissie voor Chr. Nat. Ondorwijs in Transvaal tot inspecteur van het Chr. Nat. Onderwijs daar te lande benoemd is de heer J. K. M. te Boekhorst, oud-iaspeeteur van onderwijs der Z. A. Republiek, wiens salaris door het Schoolfonds zal verstrekt worden. --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 1 Augustus. Stadsnieuws. Heden herdacht onze stadgenoot, de heer B. Goedemoed, de bekende callijraaf, den dag, waarop hij vóór 25 jaren in functie trad als teekenaar van het kadaster. Door zh'ne collega's werd hem, met eene kernachtige toespraak van een hunner, een passend blgk van erkentelijkheid aangeboden. --- Het schilderstuk van Tadema te Bozum. Omtrent het schilderstuk van Alma Tadema, waarvan melding is gemaakt in ons nummer van 26 Juli j.1., schrijft men uit onze provincie aan de N. Ct,: Wij begaven ons naar B-zum ont nadere in* lichtingen in te winnen betreffend, het ____"• derstuk. In het ruime en zeer nette voorvertrek van de overigens nederige woning der ecMeliedea viel mijn oog dadelijk, toen ik geaeten was, op een geschilderd portret van de moeder der vrouw, getooid met de Friesche kap; dit portret, dat trouwens ook zeer goed was uitgevoerd , was echter, zooals vanzelf spreekt, niet wat ik zocht. Toen ik my omwendde op m|jn stoel, vond ik onmiddellijk het gezochte, een meisje van acht jaat, met zeer sprekende gelaatstrekken en sluik, langachtig , blond haar, met ouderwetsche kleederdracht, bijna ten voeten uit geschilderd in geelachtig bruinen tint op een doek even grooter dan cabiuetformaat, gehecht op een velletje wit papier en gevat in een smal zwart lijstje, achter glas, een en ander zeer slecht passende bij dit bij den eersten oogopslag duidelijk opvallend fraaie kunstproduct, vormende daar aan dien breeden, kalen wand de eenige wandversiering met een gekleurd meisjesportret uit Haar meisjesjaren van H. M. onze geëerbiedigde Koningin. Opvallend was de gelijkenis van de gelaatstrekken der thans zestigjarige vrouw met die van het toenmalige achtjarig meisje van het portret. Vorm van neus, mond en hoofd toonden inderdaad een treffende gelijkenis. Het portret draagt in den benedenhoek rechts het met vaste hand duidelijk en volui-geschreven onderschrift: L. Alma Tadema, 1851. De schilder was toen dus werkelijk nog slechts 1_ jaar oud. Hij heeft voor deze schilderij al heel weinig tijd noodig gehad. Onder kerktijd, dus binnen anderhalf uur, liep alles af. De vrouw vertelde mij, dat ze onder het poseeren (ze wist zich dat alles nog zeer duidelijk te herinneren) wel vijftig maal geroepen had: „is 't hast dien" (is 't haast klaar). Het portret is gemaakt in de pastorie niet te Bozum, maar te Boxurn, waar de vader dezer vrouw, wijlen ds. Koning, destijds predikant was, en wel in den zomer van het jaar 1851, terwijl hij op den eersten Zondag van de maand October van datzelfde jaar die standplaats verwisselde met Bozum, waar zijn dochter tot nu toe is blijven vronen. Een kunstkenner uit Bozum heeft met toestemming van de eigenares dit portret eenige jaren geleden eens op een schilderijententoonstelling willen exposeeren, om er de aandacht op gevestigd te krijgen, doch de man kreeg toen van de directie dier expositie ten antwoord, dat men het portret enkel met toestemming van den schilder wilde aannemen. Dit kon niet geschieden, want de eigenares, die toen, na het adres van den schilder te hebben opgeschommeld, hem er over schreef, ontving nooit eenig antwoord. Het portret is intusschen, naar het mij voorkomt, inderdaad wel de bezichtiging waard en heeft voor een kunstverzamelaar zonder twijfel belangrijke waarde. Op mijn vraag of het te koop was, antwoordden mijn vriendelijke gastheer en gastvrouw my, dat zij, wat trouwens vanzelf spreekt en wat mij dan ook uit alles bleek, wel zeer aan het portret gehecht waren, maar dat voor geld alles te koop is; doch dan moet de som niet gering zijn, voegde de man er bij. --- H.M. de Koningin op Marken. Men meldt aan de .V. R. Ct.: Tot vreugde van de bewoners van het eik ad Marken hebben gistermiddag H. M. de Koningin, Z. K. H. Prins Hendrik en grootnert.gin Marie van M-ckleoburg per stoomboot een bezoek aan Marken gebracht. Daar het b-zoek onverwacht was, werd het kleine gezelschap dames en heeren, allen zeer eenvoudig gekleed, aanvankelijk niet herkend. Zij gingen gewoon hier en daar een winkel binnen, om eenige inkoopen te doeu. Maar lang duurde het incognito niet. Onze Koningin werd het eerst herkend en als een loopend vuurtje ging het door de plaats, dat H. M. op het eiland was. Toen het gezelschap tot bij de kerk genaderd was, was de toeloop van belangstellenden reeds zeer groot. Eerst wilde het meerendeel nog niet gelooven dat de zeer eenvoudig gekleede dame H. M. was, maar toen de burgemeester zich bij het gezelschap voegde, en daarmede kerk en scholen ging bezichtigen, raakte men overtuigd. De menigte groeide steeds aan. Het eerst werd een eenvoudig huisje bezocht en de huisvrouw vroeg er aan H. M., of de juffrouw de boel oens wilde zien, waarop met welwillendhoid werd ingegaan. Nadat nog vele buurten waren doorgewandeld, waarbij H. M. zich minzaam met den burgemeester onderhield, werd het tijd om terug te keeren. Onderwijl hadden reeds velen de vlag met oranjewimpel uitgestoken en groeide de menigte steeds aan. H. M. stapte dapper vooruit over de bruggetjes, die er op Marken zooveel aanwezig zijn en kwam, omgeven door velo inwoners, aan de plaats van afvaart a^n. Onder begunstiging van het prachtigste weer en het hoi a-geroep der menigte, weid de reis toen voortgezet langs Monnikend.m naar Broek in Waterland, waar tot veler spjjt geen tijd te» afstappen was. De burgemeester bracht een kort bezoek aan boord. --- Gedenkteeken voor koningin Emma. Naar het Hbld. verneemt is H. M. de Koningin- Moeder uitgenoodigd tot bijwoning van de onthulling Tan het gedonkteeken, te harer eere opgorüht op het Hegentess .plein te 's Graven. hage, dooh heeft zij voor die uitnoodiging bedankt. De regelingscommiasie heeft zich gewend tot de Koningin en Prins Hendrik met hetzelfde verzoek, doch no.' geen antwoord ontvangen. Tevens is aan 11. M. overgelaten een datum voor de onthulling vast te stellen. Er bestaat kans dat dit zal samenvallen met het bezoek van den Sjah van Perzië aan de residentie. Het ligt niet in d.. bedoeling van de commissie de onthulling met groot vertoon te doen plaats hebben. Men denkt over een kinderkooi of iets dergelijks. Van de militaire autoriteiten zullen slechts de gouverneur van de residentie en de corpscommandanten uitgenoodigd worden; Van militair vertoon is geen sprake. --- Afschaffing van alcoholhoudende dranken. Onder voorzitterschap van den heer P. van der Meulen, van Tiel, werd gisteren te Utrecht de algemeene vergadering gehouden van de Ned. Vereeniging tot afschaffing van alcoholhoudende dranken. De heeren ds. A. v. d. Heide te Engelurn en F. U. Schmidt werden als hoofdbestuursleden herkozen; de heer P. v. d. Meulen te Tiel werd als redacteur van de Blauwe Vaan herbenoemd. De heer R. Casimir, met den heer F. U. Schimdt als plaatsvervanger, werd benoemd als afgevaardigde naar het in September a.s. te houden internationaal congres van opvoeding en bescherming van het kind in het huisgezin, en de heer Willemse te Utrecht als afgevaardigde naar het 10e internationaal congres tegen het alcoholisme, in Sept. 1905 te Budapest te houden. Het hoofdbestuur werd opgedragen de mogelijkheid van de uitgave van een wetenschappelijk tijdschrift te onderzoeken. Besloten werd, van het orgaan een weekblad met denzelfden naam te maken. Aangenomen werden de voorstellen van het hoofdbestuur, dat de Nederl. Vereeniging blijvend deel zal uitmaken van het gereorganiseerd congres tegen het alcoholisme en iv een eventueel gereorganiseerd congres-comité het houden van een tweede maatschappelijk congres aan de orde zal stellen. Voorts werd het hoofdbestuur opgedragen een of meer brochures uit te geven, samengesteld door bevoegde personen, waarin duidelijk wordt uiteengezet, waarom verbetering van den algemeenen economischen toestand voor een vruchtbare bestrijding der drinkgewoonten noodzakelijk is. Door de afd. Utrecht voorgesteld, dneg de vergadering het hoofdbestuur op, over te gaan tot het instellen eener Drankwetcommissie, Tevens werd op voorstel van dezelfde afdeeling besloten bij de Nederl. en Indische regeering aan te dringen op het niet langer verstrekken van sterken drank aan militairen. Op voorstel van de afd. Leeuwarden II werd het hoofdbestuur opgedragen te trachten ter bevoegder plaatse gedaan te krijgen dat in de _an.__.e3 der kazernes geen alcoholische dranken meer worden verkocht; verder om op verjaardagen van leden van hot Vorstelijk Huis aan soldaten geen bier, en aan onderofficieren geen wijn meer te verstrekken. De volgende vergadering zal in Heerenveen worden gehouden. --- De Staat en de spoorwegdirecties. De Haagsche correspondent iet Arnh. Cl. schrijft: Met belangstelling rie ik tegemoet, velkont..aal de regeling, door den ministervan Waterstaat ten aanzien van de rusttijden van spoorwegbeambten ontworpen, bij de belanghebbenden ▼inden zal. Veel genoegen zal Z.Exc. er denkelijk niet van beleven. Men zal zich herinneren dat als compensatie voor het spoorwegpersoneel, dat bij de z.g. dwangwetten aan zekere banden gelegd werd, een gunstige herziening van het veelbesproken art. 118 beloofd werd. Maar de Zondagsrust — zij 't ook maar eens in de 2, 3 of 4 Zondagen — wordt ten deele illusoir gemaakt door de bepaling dat ven dien vrije.. Zondag ten minste 18 uren in het etmaal van den Zondag moeten vallen. Want dan kunnen de Maatschappijen haar beambten tot 6 uur s morgens in dienst houden. Als dezen dan den noodigen slaap gaan zoeken, blijft er ten slotte niet veel over om een vrijen Zondag te genieten. Over de toonregelingen, waarin de minister mede een beslissend woordje wil spreken (ondanks «eer betwijfelde bevoegdheid), is heol wat tusschen hem en de directies te doen geweest. Natuurlijk is men 't ï.iet eens geworden en zal men 't ook niet eens worden. Bij toegeven aan de ministerieele wenschen, kan er van dividend geen sprake meer zijn, zeggen de directeuren. Wij komen allengs tot zulk een verwikkelden toestand op spoorweggebied, dat Staats-exploitatie een onafwijsbare zaak wordt. Bij het vele werk, dat er in iederen tak van Staatsdienst te doen is, komt dan ook nog het bagatel van naasting van het gansche spoorwegnet! --- De gouverneur van Suriname. Het Vad. schrijft: De.'or dagen kwam ons een gerucht ter oore, als zou mr. dr. C. F. Schoch, hoofddirecteur van de Surinaamsche Bank te Amsterdam, oud-, directeur der Surina_u_.ohe bank te F__&_n_r__» en oud-gouvernements-secretaris te Suriname, niet geneigd zijn een eventueele benoeming tot gouverneur van Suriname te aanvaarden. Wij kunnen thans mededeelen, dat de heer >Schoch zelf van dit gerucht geheel onkundig was en zich nooit in den aangegeven zin heeft uitgelaten. ' ~ . Naar aan dit blad uit Suriname wordt bericht circuleert in de kolonie than» een adres, dat reeds door eenige honderden ingezetenen moet zijn geteekend en waarin o.m. wordt gezegd: „In het belang van Suriname bidden w« u op uw besluit terug te komen als hot H. M. onze geliefde Koningin mocht behagen _ het bewind der kolonie toe te vertrouwen. Voor u zal het een groote onderscheiding zijn en" voor Suriname een zegen door een zijner beste zonen bestuurd te worden. „Uw schoone geestesgaven en uw liefde voor uw geboorteland rechtvaardigen onze verwachting, dat gij voor Suriname zult zijn wat de gouverneur-generaal van der Wijck voor zijn geboorteland Java is geweest". ---