Buitenlandsch Overzicht. 24 October. De „dictatuur" van Ciemenceau 1 Met dat „Schlagwort" neemt de conservatief, republikeinsche pers positie tegenover het nieuwe Fransche kabinet. Men tracht vrees te verwekken voor het régime van den nieuw opgetreden premier. Waar is intusschen, dat, behalve Briand, in het nieuwe kabinet eigenlijk geen enkele eersterangs-persoonlijkheid zit, zoodat Ciemenceau inderdaad een zeer overwegenden invloed op den gang van zaken zal hebben. Het is geheel en al een buitengewone crisis geweest. Er ging geen stemming der Kamer vooraf, die de richting aanduidde, waarin de nieuwe leider was te zoeken. Ciemenceau heeft zichzelf opgeworpen, door zich in zijn redevooiïngsveldtocht der laatste weken op den voorgrond te plaatsen; hij is het koekoekskuiken in het ministerieele nest geweest en heeft de anderen uitgeworpen. En men brengt nu in herinnering, dat Georges Ciemenceau, al is hij ook democraat met het hoofd , door het bloed, dat hem door de aderen vloeit, de eigenschappen ▼an den heerscher in zich heeft: hij stamt uit een oud gravengeslacht uit de Vendée, maar heeft, wat zelfs in Frankrijk weinigen weten, evenals Henri Kochefort, de „roode markies", naam en wapen van zijn geslacht afgelegd. Het nieuwe kabinet-Picquart, die in de partijpolitiek een nieuweling is, er buiten gerekend — zal bestaan uit 6 radicale, 2 socialistische en 3 gematigd-republikeinsche ministers. In vergelijking met het kabinet-Sarrien is dat voor de radicalen een versterking met twee stemmen en bovendien is aan Picquart als onderstaatssecretaris van Oorlog de radicosocialist Chéron toegevoegd. In de nationalistische en clericale pers vindt men vooral woedende aanvallen tegen Picqart. Het wordt een schandaal genoemd, dat deze, die bij het begin der Dreyfus-affaire kolonel was, nu in één jaar brigade-generaal, divisie-generaal en minister van Oorlog is geworden. De naam Picquart in dit kabinet schijnt overigens niet slechts als een etiquet voor het ministerie te zijn bedoeld, maar te beteekenen, dat Ciemenceau practisch den weg op wil van het door hem steeds als ideaal voorgestelde republikeinsch-democratische leger, een definitief breken met tal van tradities van het oude militairisme. Ten aanzien van het wederoptreden van Thomson als minister van Marine verneemt men, dat hij zich eerst met Ciemenceau heeft moeten verstaan over een verlaging zijner begrooting. Wat den vermoedelijken geest betreft, waarin de vereenigiiigswet zal worden uitgevoerd, wordt herinnerd aan Clémenceau's herhaalde verklaring, dat krachtig, maar zonder geweld moet worden gehandeld. Het optreden van Caillaux, die indertijd matigende amendementen in de wet bracht, is een aanwijzing in denzelfden geest. Aan den anderen kant wordt beweerd, dat het de aanhangers van Combes zijn geweest, die een druk hebben geoefend om Millerand uit het kabinet te weren. Millerand werd, gelijk men weet, tot het laatst genoemd als minister van Buitenlandsche Zaken. De bezetting van die portefeuille blijft wel, naast de verleening der oorlogsportefeuille aan Picquart, het meest de aandacht trekken. Pichon, die Buitenlandsche Zaken op zich neemt, is evenals Picquart één van Clémenceau's jongere vrienden. Enkele bladen duiden aan, dat Ciemenceau eigenlijk slechts voor de leus de buitenlandsche portefeuille eerst aan anderen aangeboden zou hebben. Dat vroegere beroepsdiplomaten als Bourgeois en Rouvier daarvoor niet te vinden zouden zijn, wist hij haast vooruit. Het heet echter, dat president Fallières sterk tegen de proef met Pichon wa 3 en haast zoo goed als een veto uitsprak over diens keuze. Ciemenceau, zegt de Figaro, heeft door zijn aanbieding der portefeuille aan anderen trachten te bewijzen, dat het er hem niet om te doen was, zelf de buitenlandsche politiek te beheerschen en daarna is hij op Pichon teruggekomen. „Hij is geschikt", moet Ciemenceau gezegd hebben „en ik behoef hem toch niet te passeeren, alleen omdat hij mijn vriend is". Het gerucht stelt intusschen de laatste polsing van Millerand eigenlijk geheel als een comedie voor. Ciemenceau wilde Millerand niet en bood hem Justitie aan, doch hij wilde alleen Buitenlandsche Zaken aannemen en dat Ciemenceau den zelfstandigen Millerand niet daarvoor wenschte, wordt van groote beteekenis geacht. Is het te verwachten, dat Ciemenceau de buitenlandsche politiek wil democratiseeren, evenals hij dat het leger wil doen? Zal verbanning der geheimdoenerij en werkelijke erkenning van de rechten der volksvertegenwoordiging in zake buitenlandsche politiek op den voorgrond komen te staan? Dan is het duidelijk genoeg, waarom Ciemenceau geen politicus van de oude school kon gebruiken. De bladen zetten ten aanzien van hetgeen Ciemenceau als premier gaat beginnen, nog menig vraagteeken. Sommige aohten het een gevaarlijk, alle een belangwekkend experiment. De correspondent te Constantinopel van het Berl, Tagebl. heeft een gesprek gehad met een diplomaat en een officier van de Macedonische gendarmerie over de Europeesche politiek in Turkije. Nu tusschen Bulgarije, Griekenland en de Porte pas weer zulk een gevaarlijke spanning heeft geheerscht en in Macedonië het bondenwezen weer zooveel ellende veroorzaakt, lijken de beschouwingen, die de correspondent aan dat gesprek vastknoopt, wel actueel. Een ellendige warboedel, dat is het oordeel van kenners des lands over den toestand, ook na de invoering der fameuze bestuurshervormingen in Macedonië. De Europeesche diplomatie, zoo luidt het eenstemmig gevoelen, verspilt den invloed, dien zij ten gunste harer onderdanen zou kunnen aanwenden, door de inmenging in zaken, die haar werkelijk niets aangaan en waardoor — hoezeer men het ook ontkent — feitelijk de souvereine rechten van den sultan worden aangetast. De onvruchtbare actie in Macedonië is een farce. Wie heeft haar verlangd ? De Turk natuurlyk niet; de Griek en Bulgaar niet, omdat de bemoeiing der mogendheden zijn toestand eer heeft verslechterd dan verbeterd en hem in den weg staat om zichzelf te helpen; de Macedonische boer van zijn kant, hetzij christen of mohamedaan, haat de Europeesche indringers even hartelijk als den Turk, wiens justitie voor niet-politieke misdadigers overigens nog zachter is (en vooral door omkooperij extra-verzacht kan worden) dan de Europeesche. Waarom zijn toch de mogendheden die inmenging begonnen. Niemand zal zoo naïef zijn om te gelooven, dat zij alleen uit christelijke liefde handelen en wanneer dat al het geval was, hadden zij zich lang kunnen overtuigen, dat dit boter aan de galg gesmeerd was tegenover die brave lieden, die elkaar uit pure naastenliefde onder uitgezochte martelingen naar het Paradijs helpen. Dat kon men even goed aan de Turken overlaten I Dit klemt te moer, meent de correspondent, waar thans de Macedonische actie, die niemand baat, ten slotte ook aan de Europeesche belanghebbenden geen enkel tastbaar voordeel oplevert, maar wel de actie der diplomaten in ander opzicht verlamt, daar, waar directe belangen van Europeanen te behartigen zouden zijn. Hier vooral acht de correspondent toepassing van het spreekwoord geboden, dat alle naastenliefde beginnen moet bij eigen vleesch en bloed. Pas verkeert weer de geheele Europeesche kolonie te Constantinopel in de grootste opwinding over een allerdolsten toestand. De Ottomaansche Bank heeft nieuwe pasmunt uitgegeven. Dat veroorzaakte levendige vreugde, want de oude munten waren zoo gesnoeid, dat men bij ontvangst nooit wist of men ze weer in betaling zou kunnen geven. De Bank wisselde het oude geld gratis in. Maar wat gebeurde ? De Armenische geldwisselaars, die van het verschaffen van klein geld een winstgevend zaakje maken, legden spoedig beslag op al de nieuwe munten. En nu is het wisselloon opgedreven tot de ongehoorde hoogte van 5 %! Dit beteekent feitelijk, dat in den kleinhandel alles 5 % duurder is geworden. Tegen iets dergelijks doet de diplomatie niets, ofschoon men overtuigd is, dat één krachtig vertoog voldoende zou kunnen zijn om de regeering te doen ingrijpen in dezen toestand, die niet in haar bedoeling lag. Maar nu vat de Porte ieder verzoek, dat haar gedaan wordt, aan, om het zoo mogelijk tot een voorwerp van onderhandeling bij het geharrewar over de onvruchtbare „groote politiek" te maken. Laat die groote politiek maar varen, meent de correspondent, en tracht de belangen van Europeesche ondernemers in de eerste plaats te bevorderen, dan zal het land voor handel en cultuur ontsloten worden en de bevolking van zelf daarvan mede profiteeren. De Brunswijksche Landdag heeft gisteren in zake de regeeringsopvolging in Brunswijk het rapport der staatsrechtelijke commissie, dat den hertog nog drie maanden bedenktijd geeft, eenstemmig aangenomen. De regentschapsraad had zich te voren daarmee vereenigd, ofschoon hij den termijn liever korter gesteld had gezien en de verwijtingen in het rapport tegenover den rijkskanselier niet wilde onderschrijven. De Landgerichtspresident Dedekind had aan den vooravond der beslissing in een courantenartikel betoogd, dat het voorstel verworpen moest worden, opdat in aansluiting aan het voorstel van den hertog van Cumberland ernstige stappen konden worden gedaan om voor diens jongsten zoon de troonsbestijging mogelijk te maken. Op dat voorstel is echter niet gelet en uu het genomen besluit alleen op de eventueele troonsbestijging van den hertog zelf slaat, bestaat de vrees, dat het denkbeeld om de oplossing te zoeken in de richting, door den hertog aangeduid, niet tot zijn recht zal komen. Toen de keizer ook dien jongeren Cumberland afwees, was de bereidwilligheid om voor dien jongeren tak afstand van Hannover te doen, er nog niet. Maar men voorziet nu de mogelijkhoid, dat daar officieel niet de noodige aandacht aan gewijd zal worden. Intusschen is de favoriete candidaat roor het regentschap, dat weer moet intreden, wanneer geen hertog wordt gevonden, prins Friedrich Wilhelm van Pruisen, bezig om zich te Königsberg in de bestuursgeheimen to laten inwijden, hetgeen een duidelijke aanwijzing lijkt yoor de hoop, d.ie men te Berlijn koestert. Deze prins Friedrioh Wilhelm heeft op een congres roer Kaiffeisenbanken ook in het publiek gedebuteerd. Het Berl. lagebl. ridiculiseert echter wat de prins zeide over den toestand van den landbouw, staatshulp en de tijden van Jena. Het blad vindt hetgeen de prins zeide, „rijkelijk naïef", doch neemt aan, dat hij toen met zijn studiën nog niet begonnen was, om te besluiten met den uitroep: „Hoe goed, dat een regent geen examen behoeft te doen!" --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 24 October. Stadsnieuws. In de heden in „de Harmonie" alhier gehouden algemeene vergadering van den Bond van Coöperatieve Zuivelfabrieken in Friesland werd de begrooting van den Algemeenen Nederlandschen Zuivelbond goedgekeurd en den afgevaardigde naar de algemeene vergadering van dien Bond vrij mandaat gegeven. De heer P. Statema hield een lezing over het onderwerp: „Welke maatregelen kunnen getroffen worden, opdat de boterkeuringen nog meer dan tot dusverre aan haar doel beantwoorden" , en de heer B. H. v. d. Goot te Harich over: „De gezondheidstoestand van ons vee in verband met de zuivelfabrieken". Op beide lezingen volgden uitvoerige discussiën. Verslag in een volgend nummer. --- Doorloopen, als het u belieft. Een druk hoekje in onze stad is daar, waar de Tuinster en Vlietster bruggen elkaar ontmoeten. Deze loopen rechthoekig op elkaar uit; één er van, de Tuinsterbrug, is buitendien een hooge brug, die voor paarden, rijtuigen, karren en rijwielen lastig is. Het verkeer is er zeer groot, doordat over deze beide bruggen de verbinding is tusschen de dicht bevolkte Vliet-streek en de oude binnenstad. Doordat het bruggetje tusschen Oosterkade en Grachtswal op de hoogte van de Nieuwe Oosterstraat geen rijtuigen doorlaat, kiest een groot deel der voertuigen de Tuinsterbrug om de binnenstad te bereiken. Nu zal dat verkeer wel zoo blijven en eerder vermeerderen dan verminderen. Het Oosterbrugje zal ook wel een brugje blijven, want het is niet te denken, dat met de steeg-achtige Nieuwe en Oude Oosterstraten daarachter, er ooit ernstig gedacht kan worden aan het leggen van een breede rijbrug, toegang gevende tot de in aanbouw zijnde ruime Wybrand de Geeststraat. De bruggen-rechte hoek tusschen Vliet en Tuinen is inmiddels een stadsgedeelte, waar oplettendheid vereischt wordt. Niet alleen van het publiek, dat het niet onder karren of wagens geraakt, maar ook van de bestuurders van voertuigen. Nu is het ongelukkig een hebbelijkheid van ons volk, dat bruggen vereenigingsplaatsen zijn voor nietsdoeners en ook halte-plaatsen voor met karren handeldrijvende kooplui. Zoo behoefde men dan ook niet verwonderd te zijn, heden midden op de hooge Tuinsterbrug een vruchtenkoopman met ziju kar te zien geposteerd en aan eenige vrouwen zijn waar verkoopende. Een voorbijganger — of beter gezegd een voorbijfietser — sprong van zijn rijwiel af en maakte den koopman, die de passage ernstig belemmerde, er attent op, dat hij daar niet moest blijven staan. Inderdaad is het goed, dat op zulke drukke punten het publiek medewerkt om het verkeer zoo min mogelijk te belemmeren. De politie kan zich niet bij alle „pijpen" in onze rijk „bepijpte" stad immobiliseeren om bet „doorloopen, als 't u blieft" te doen hooren. Daarom neme het publiek zelf die woorden maar eens m den mond: „doorloopen, als 't u blieft!-' --- Christelijk volksonderwijs. In het „Oranjehotel" alhier werd heden de jaarvergadering gehouden van de provinciale afdeeling der Vereeniging voor christelijk volksonderwijs. De vergadering was goed bezocht. Behalve de gewone huishoudelijke werkzaamheden, waaronder de verkiezing van twee bestuursleden wegens periodieke aftreding van de heeren S. Bakker en W. Magendans, die met algemeene stemmen werden herkozen, werd door den heer P. Groeneveld te Gauw een inleiding gehouden over de oprichting i 1. van een fonds tot ondersteuning bij het stichten van scholen ; 2. van een fonds tot ondersteuning bij langdurige ziekte van onderwijzers. Met groote meerderheid werd tot het vormen van beide fondsen besloten, waarop na rondvraag de vergadering werd gesloten. --- Hulde aan mr. Simon van der Aa. Behalve door de ambtenaren van het departement van Justitie, is mr. J. Simon van der Aa, de afgetreden directeur van het gevangeniswezen en Rijkstuchtopvoedingswezen, vóór zijn vertrek naar Groningen , nog van andere zijde gehuldigd. Tydens een afscheids-receptie in de bovenzaal van het Restaurant Royal te 's Gravenhage werd hem door een deputatie namens het corps ambtenaren bij «ie gevangenissen, rijkswerkinrichtingten, rijksopvoedingsgestichten en tuchtscholen, als bewijs van groote hoogachting en waardeering aangeboden een bronzen groep op voetstuk, voorstellende een schuitenjager te paard, vervaardigd door den Nederlandschen kunstenaal Ch. van Wijk, welk stuk indertijd op de wereldtentoonstelling te St. Louis met goud werd bekroond. , --- Prov. Watersnood-comité in Zeeland. De schade door den watervloed van 12 en 13 Maart j.l. veroorzaakt, bedraagt voor geheel Zeeland ƒ467,000. De verschillende rapporten van de plaatselijke comités zijn nagezien en met de uitkeering van de geldelijke vergoeding zal spoedig worden aangevangen. Voor Hontenisse wordt de schade geraamd op f 120,000, voor Graauw op ƒ48,400, voor Ossenisse op ƒ3600, voor Philippinie op ƒ5300. Het Prov. Watersnood-comité in Zeeland meldt thans, dat eon som van circa ƒ 570,000 te zijner beschikking ligt, terwijl een bedrag van circa ƒ470,000 toereikend zal zijn om binnen de door het comité vastgestelde grenzen de schade te vergoeden en de uitgaven ter voorziening in den onmiddellij ken nood te bekostigen. Het comité besloot: 1. aan hen, die na de ramp een inkomen voor 1906 overhielden van vermoedelijk minder daa ƒ 2000, alle gedeclareerde en juist bevonden schade t» vergoeden ; 2. aan hen, die na de ramp zulk een inkomen van ƒ2OOO —ƒ3OOO vermoedelijk oveiKielden, hoostens % hunner schade te vergoeden, doch niet verder dan tot een gezamenlijk bedrag van ƒ 45,000; 3. aan hen, die ƒ3OOO inkomen of meer overhielden, geene schade te vergoeden. Uit het aldus vrijblijvende bedrag van circü ƒ 100,000 zullen zoo noodig in 1907 nog vergoediugen kunnen worden gegeven aan landbouwers, terwijl ook hieruit in den komenden winter nog eventueel onvoorziene hulpverlee ningen ter zake van de waterramp kunnen worden bekostigd. Van de Algemeene Vereenigde Commissie to Amsterdam werd een schrijven ontvangen, meldende, dat in de gegeven omstandigheden voor die commissie, geene aanleiding bestaat om, behalve de bij haar na 12 Maart voor Zeeland ingekomen gelden, meerdere bedragen uit haar fonds te verstrekken. Alzoo blijven ook de „voorzieningen in den onmiddellijken nood" (pi. m. ƒ 35,000) vooi rekening van het Provinciaal Comité en blijft het fonds der Algemeene Vereenigde Commissie tot leniging van rampen door watersnood t» Amsterdam onaangetast. --- Een mislukte proef, een buitenkansje. De heer R. Bos, landbouwer te Delfzijl, verhuurde acht jaren geleden aan het Rijk een terrein , groot twee hectare, gelegen bij Delfzijl aan den zeedijk. Het was een bijna waardelooze plas, grootendeels met riet begroeid, dit? in het gunstigste geval slechts enkele guldens per jaar opbracht. Het Rijk wenschte het terrein te gebruiken als bergplaats voor slik, die, droog geworden, later zou dienen voor verbetering van Drenthe'a schrale gronden. Het Rijk verbond zich jaarlijk» ƒ 152.50 huur te betalen en verplichtte zich bovendien het terrein terug te leveren op dt hoogte van het omliggende land. De plas werd vol slik geperst, echter niet hooger dan de omliggende landerijen. Enkele waggons werden, toen de slik geschikt werd geacht voor het doel, verzonden naar Drenthe en in de buurt van Beilen als meststof gebruikt. De daardoor ontstane gaten werden later weer aangevuld met de slik van het dijkje, dat om de plas was gelegd. Verder werd er niets van vernomen. Dit jaar echter herkreeg de heer Bos de beschikking over zijn terrein. De proef van hel Rijk is mislukt. De heer Bos kreeg echter, behalve de ontvangen ƒ 1220 huur, 2 H.A. uitnemend bouwland terug. (Ass. Ct.) --- Toepassing der Jachtwet. Door den minister van Landbouw, Nijverheid en Handel is naar aanleiding van een adres van het bestuur der jagersvereeniging „St. Hubertus" te Eindhoven aan de Tweede Kamer het navolgende medegedeeld: Hangende het onderzoek dat door de Tweede Kamer werd verlangd, werd voor de provincie Noord-Brabant, waar, ook blijkens andere klachten , de jachttoestanden méér dan in eenig ander gewest de zorg der Regeering vereischten, naast de voor het geheele Rijk geldend» voorschriften betreffende het bemachtigen vat schadelijk gedierte, eene speciale regeling te dier zake in het leven geroepen, ten doel hebbende om, zonder de belangen van den landbouw in het minst te schaden, tegemoet te komen aaa billijke eischen der jagers. Tengevolge van die gewestelijke regeling zijn de jachttoestanden in Noord-Brabant niet meer dezelfde als bij de indiening van het onderwerpt» Jjjke adres , weshalve de minister meent met het bovenstaande te kunnen volstaan. Temeei meent de minister zulks te mogen doen, wijl een staatscommissie voor de jacht werd ingesteld, die heeft te overwegen of en zoo ja, op welke wijze eene betere regeling van de verplichtingen der landbouwers ter eene en die der jagers ter andere zyde sal ajn tot stand te breDgen. ---