BINNENLAND LEEUWARDEN, 30 Mei Stadsnieuws. In de hedenmorgen gehouden civiele zitting van het Gerechtshof alhier werd de heer mr. D. J. dan Beer Poortugael, beaoemd substituutofficier van Justitie bij d* Rechtbank te Heerenveen, beeedigd. De vrijx.-dem. kieavereeniging ,Burgerplicht" alhier heeft voor de Provinciale Staten eandidaat gesteld da aftradend* liberale Wan R. Bloembergem, jhr. mr. Q» Tan fltfsioga, D. /. de Jong. Th. M. Th. van Weideren baron Rengers en T. Velstra. Door de centrale liberale kie3vereeniging te Dokkum .zijn gisteren in het district Dokkum definitief candidaat voor de Prov. Staten gesteld de heeren K. Dorhout te Kootstertille, .T. Feenstra te Metslawier, mr. H. W. Hellema te Dantumawoude, A. Prakken te Murmerwoude en dr. A. Schuckink Kool te Kollum. Gisternacht is door de gemeentepolitie alhier aangehouden de persoon van G. J. 8., herkomstig van Rotterdam , die onder den aangenomen naam van v. d. K. te dezer stede vertoefde. Hij wordt verdacht van diefstal van een gouden dameshorloge met toebehooren ten nadeele zijner kostvrouw. Bij zijne aanhouding bleek tevens dat 8., alias v. d. K, is deserteur en reeds vroeger met de Justitie in aanraking kwam. Hij is ter beschikking der Justitie gesteld. --- Buitenlandsch Overzicht. 30 Mei. Sedert het begin dezer week brengt de telegraaf dagelijks berichten omtrent een nieuw» oproerige beweging in China. De Europeeache pers begint teekenen van onrust te geven. Men staat tegenover de inwendige roerselen in dat groote reuzenrijk als tegenover even soovele onbekende grootheden en gevoelt zich iaarom altijd onzeker, wat uit zulke plaatselijke oproeren in China kan groeien. Onze onbekendheid met het Chineesche rijk openbaart zich ook weer in de wijze, waarop nu de meeste bladen de berichten door elkaar haspelen. Zelfs in de grootste Duitsche bladen vindt men de onlusten, welke bijna gelijktijdig uit Swatow, aan de straat van Formosa, en uit r/akhoi aan de golf van Tonkin worden gemeld, in één adem samengevoegd en gemeenschappelijk als oproer in Kwantoeng aangeduid. Inderdaad liggen Swatow en Pakhoi verder van elkaar dan Amsterdam en Milaan. Pakhoi, waar in de omgeving Duitsche missiebebouwen zijn aangevallen , ligt in de provincie Kwangsi. Swatow, van waar troebelen in het binnenland worden gemeld, ligt in Kwantoeng, maar Wuping en Tsing-tschau-foe, in welker omgeving Wonkong moet liggen, van waar de .roebelen in deze streek zijn uitgegaan, liggen •.amelijk wat noordelijker in het Z. der provincie Vokiën, in het gebied hooger op langs de Hankiang (rivier). In het N. van Kwantoeng en in het Z. van I'okiën schijnt men met éen samenhangende «weging te doen te hebben, doch de gelijktijdige troebelen te Pakhoi staan plaatselijk geheel op zichzelf. De revolutionairen in Kwantoeng beweren nu, lat hun agitatie alleen tegen de regeering is gericht , niet tegen de vreemdelingen. Eij Pakhoi, in Kwangsi, zijn daarentegen juist de vreemde zendingsstations aangevallen. Naar Pakhoi is de Duitsche kanonneerboot Iltis Zondag uit Honkong vertrokken. In Kwantoeng treden alleen Chineesche troepen op. Het is voorloopig maar het best, te erkennen, dat wij nog absoluut onvoldoende op de hoogte zijn van het karakter der troebelen om ons een denkbeeld te kunnen maken van hetgeen er mogelijk uit kan groeien. China verkeert in een stadium van ontwaken uit zijn eeuwenlangen slaap, maar de krachten , die daarbij op den voorgrond treden, kunnen wij nog niet beoordeelen. In Kwantoeng hebben wij, volgens de oproerlingen zelf, met een beweging tegen de oude bureaucratie en tegen de geheele regeeriug te doen. Inderdaad hebben vele der geheime vereenigingen, waarvan ook hier sprake is, in den laatsten tijd een scherp tegen de overheerschende Mantsjoe-dynastie gericht nationaal-Chineesch karakter aangenomen. Hier in het Zuiden, waar het centraal gezag zich minder kon doen gelden, moet die haat tegen de Mantsjoe's gemakkelijker vat krijgen dan in het noorden, onder den rook der residentie te Peking. De leuze; „tegen de Mantsjoe-dynastie" zegt ons echter nog weinig omtrent den eigenlijken aard der beweging. De regeering toch, die zich lang had verzet tegen de jong Chineesche beweging, is in den laatsten tijd juist begonnen met proefnemingen in de richting eener moderniseering van bestuur, onderwijs en ambtenaren-examens. De regeering heeft daarbij een stillen strijd te voeren met het reactionaire ambtenarendom. Nu beginnen oproeren in het zuiden een verdelgingscampagne tegen de het volk onderdrukkende ambtenaren, maar zij scheren de regeering met dezen over ééfl kam. Is dit nu een reactionaire of een vooruitstrevende beweging 'i Men beweert, dat in vele streken de Japaniers de bevolking opzetten tegen de Mantsjoedvnastie. Met welk doel? Even raadselachtig is. wat de vreemdelingen, Japanners zoowel als Europeanen, hebben te wachten van een ontwaking van het Chineesche volk. De Chineesche regaering heeft jongelieden voor hun studie gezonden naar Europa en naar Japan. Maar de teruggekeerde studenten zijn onder de leuze „China voor de Chineezen" een beweging gaas organiseeren, die wellicht voor de nog steeds na zooveel eeuwen als indringster beschouwde Mantsjoe-dynastie ais voor de vreemdelingen gevaarlijk kan worden. Het reactionaire ambtenarendom maakt zich op vele plaatsen meester van het tegen de vreemden gerichte deel der beweging. Daarom weet men absoluut niet, welke neigingen de overhand Kunnen verkrijgen, zoo de massa's eenmaal in \otie komen. Behalve naar Pakhoi en Swatow zijn nu ook vreemde oorlogsschepen op weg naar Amoy Fokieni en Lientschau. Een bericht, dat de onderkoning van Canton het zenden van troepen weer had af gecommandeerd, omdat hij voor da rust in de hoofdstad zelf vreesde, vereiacht bevestiging. Van eenig belang lijkt het, dat de bedoelde onderkoning, Tschufo, die do beide provineias Kwantoeng en Kwaaai (te zamen Liangkuan gaheeten) bestuurt, juist wegens hoogen ouderdom deer de regeering is terssjgeroenen. Men brengt dat met de onlusten in verband. In zijn plaats ia benoemd Tsentschanhsuan, die tot dusver minister van Verkeerswezen was en zich als zoodanig flink onderscheidde, ofschoon hij bij de ambtenaren te Peking gehaat was. In hem zendt de regeering een man van het hervormingsgezind regeeringsbeleid naar het zuiden. Men behoeft niet naar China te gaan om geheime genootschappen te zien bloeien. Na langen tijd van rust heeft de booze demon van het publieke leven in Italië, de Camorra in de Italiaansche Kamer weer eens van zich doen spreken. Het was de socialist Morgari, die den demon opriep, en in een oogwenk was de geheele vergaderzaal met zwaveldamp gevuld. Een oude geschiedenis. Niettegenstaande alle pogingen tot uitroeiing, bestaat de Camorra in Zuid-Italië als een geheime ziekte in het organisme der samenleving voort, menschen uit de hoogste kringen verbindende met de meest gewone misdadigers. Aangezien de volksopvoeding — het eenige heilmiddel tegen zulke euvelen — in Zuid-Italië slechts langzaam voortschrijdt, zal de Camorra ook nog wel niet vandaag of morgen verdwijnen. In het parlement heeft dit geheime genootschap vroeger veel van zich doen spreken door de gevallen van de Zerbi (die zelfmoord pleegde), Pallizzolo (aanstichter tot den moord op baron Notarbartolo) en Nasi (den thans gevluchten Siciliaan, ex-minister van Onderwijs). Maar in den laatsten tijd was het, alsof het politieke leven bevrijd was geraakt van de Camorra-infectie. Als een donderslag bij helderen hemel werkte dan ook het optreden van Morgari, die deze week het pijnlijke feit aanroerde, dat de Kamer nog altijd als besmet moet gelden. Morgari wees er op, hoe sedert maanden de bladen openlijk het „geacht" medelid Eomano beschuldigen , één der leiders van de Camorra te zijn en als zoodanig medeplichtig aan een gansene serie misdrijven. Hy vroeg, waarom de Justitie daar geen werk van maakte. De minister stond wel zeer zwak, toen hij antwoordde, dat hij de pers niet kon toestaan, de rol van publiek aanklager te vervullen. Morgari repliceerde op dat antwoord door zijn m'«2-geachten collega Romano als erkend chef van de Camorra en hoofd der Mala Vita van Capua te signaleeren en hem uit te dagen, deswege een lasteraanklacht in te dienen. „Ik ben een man van eer!" riep Romano. „Jawel, een man van eer in de Camorra", klonk het terug. Maar Romano stak een sigaar aan, pakte zijn papieren bij elkaar en nam den trein naar Napels. De in die stad verschijnende en de tradities der stad hoog houdende Mattino klaagt ernstig, dat hij ,niet eens den moed had, een revolver te trekken en zijn tegenstander neer te schieten". Inderdaad, de „vlucht" van Romano bewijst, dat de Camorra niet geheel de oude meer is. En wat er nu zal gebeuren ? Och, over eenige dagen keert Romano in de Kamer terug, alsof er niets was voorgevallen, en er zal werkelijk wel niets gebeuren. Elk land heeft zoo zijn zeden. Terwijl het Noorsche koningspaar te Parijs vertoeft, is een gedeeltelijke minister crisis in Noorwegen uitgebroken door het zeer onverwacht aftreden van den minister van Oorlog, generaal-majoor Olsson. Het was weliswaar geen geheim, dat Olsson niet recht paste in het kabinet-Michelsen. Hij was één der meest agressieve voorstanders van de afscheiding van Zweden en als minister toonde hij zich een bekwaam militair en geestdriftig verdedigingsvriend, maar het viel hem moeilijk, zich aan de algemeene regeeringspolitiek te onderwerpen. De Noorsche buitenlandsche politiek streeft, nu de afscheiding eenmaal een feit is, vooral naar absoluut correcte betrekkingen met Zweden om op den duur een verzoening van Zweden met den nieuwen toestand mogelijk te maken. Zoo is zelfs de verjaardag van de losscheuring van Zweden geheel niet gevierd. En ook in de noodig geworden militaire reorganisatie wil men alle verkeerde uitleggingen in Zweden voorkomen. Olsson stond nu met zijn denkbeelden omtrent de behoeften der landsverdediging eenigszins tegenover zijn collega's, die slechts het vermijden van alle ergernis in Zweden tot richtsnoer houden. Vooral over het gebruik der kanonnen van de gesloopte grensvestingen bestond verschil. Men schijnt er nu over te denken, het landverdedigingsdepartement aan een burgerlijk minister te geven. --- De gymnastiekfeesten. De commissie van uitvoering voor de dezen zomer te houden gymnastiek-uitvoering van het Noordergewest heeft het terrein ingedeeld, daarbij veel nut trekkende van de teekening hiervan, gemaakt door haar lid, den heer P. F. de Boer. De plaatsen voor toestellen, plankier, hindernisbanen, etc. zijn reeds thans aangegeven. Bij de uitvoering zullen banken voor hen, die niet werken, worden aangebracht. Alle vlaggen en wimpels van het Nederlandsch Gymnastiek-Verbond zullen den dag van uitvoering medehelpen, het terrein in feestdos te steken. De diverse vaandels zal eene plaats worden gegeven om het middenterrein. Daaraan kan nog worden toegevoegd , dat ook de Bondsvlag naar Leeuwarden wordt gezonden. Bij het ministerie van Oorlog is aanvrage gedaan voor eenige tenten. Voor geneeskundige hulp op het terrein zal worden gezorgd. De commissie laat aan de pachters der buffetten het inrichten eener overdekte bergplaats voor fietsen over. De inkomsten daarvan komen de pachters ten goede, waartegen zij verantwoordelijk zijn voor de toevertrouwde karretjes. Men deelde ons mede, dat de heer F. J. Broersma als directeur van „De Jonge Brinio" om gezondheidsredenen zoude hebben bedankt. Met het oog op bovenstaande feesten zou het bedanken van haren directeur voor de vereeniging thans vooral te betreuren zijn. --- Gemeenschappelijke ouderwijsregeling. Door burgemeester en wethouders onzer stad is bij den Raad dier gemeente ingezonden een ontwerp gemeenschappelijke onderwijsregeling met het gemeentebestuur van Menaldumadeel. Na een uitvoerige toelichting wordt voorgesteld te besluiten : 1. met het gemeentebestuur van Menaldumadeel een gemeenschappelijke regeling aan te gaan ten aanzien van de toelating van leerlingen uit die gemeente tot openbare scholen te Leeuwarden; 2. aan de adressanten H. Griepsma en anderen, wonende te Schenkenschans,gemeente Menaldumadeel, door wie voor hun kinderen toelating tot het openbaar lager onderwijs te Leeuwarden op den bestaanden voet is verzocht, te doen weten, dat met hun belangen rekening zal worden gehouden. In het ontwerp wordt voorgesteld, te beginnen met den cursus 1907/'OB, kinderen wier ouders of voogden wonen in genoemde gemeente, toe te laten tot het lager onderwijs, dat gegeven wordt in de lagere scholen der 1* klassse (nos. 2 en 3), 2* klasse a (no. 4) en der 2» klasse b (no. 5) te Leeuwarden, onder de bepalingen later in het ontwerp aangegeven. Tot die bepalingen behooren de volgende: De toelating op de scholen geschiedt tegen voldoening van het volle schoolgeld door hen, die de leerlingen ter school hebben gezonden, terwijl geen reductie wordt verleend voor meer dan één kind uit hetzelfde gezin. Als vergoeding in de kosten van het onderwijs zal bovendien door de gemeente Menaldumadeel jaarlijks worden betaald, voor de scholen der 1» klasse (nos. 2 en 3) f 24, voor die der 2* klasse a (no. 4) f 12, voor die der 2' klasse b (no. 5) f 16.50, alles per leerling. Ten slotte bepaalt het ontwerp nog, dat de leermiddelen ten behoeve van de toegelaten leerlingen van wege de gemeenU Leeuwarden worden verstrekt, met uitzondering van die, welke door hen ook te huis worden gebruikt. --- Het Groene Kruis. i>e zesde algemeene vergadering van de Provinciale Friesche Vereeniging „Het Groene Krui 3" werd hedenmorgen Ualfelf in het hotel „de Klanderij" te Leeuwarden door den voorzitter, den heer F. C. Fleischer, geopend. Deze constateerde in zijn openingswoerd, dat de vereeniging in zekeren zin reden heeft ,tot tevredenheid. Voor verliezen als de zusterverenigingen in Noord-Holland, Zuid-Holland en Overijsel—Drenthe leden, waar in de eerste provincie de secretaris van het hoofdbestuur, in de tweede de zoo ijverige en in de zaak der ziekenverzorging algemeen bekende dr. H. Meursing, in laatstgenoemde een lid van het voorloopig hoofdbestuur overleden, bleef de vereeniging in deze provincie gespaard. Ook op hetgeen door de afdeelingen en door do vereeniging in het aigeloopen jaar is gedaan, kan met dankbaarheid worden teruggezien, al zou het hoofdbestuur de vanen gaarne hooget willen laten wapperen. Blijft er dus nog U wenschen over, het hoofdbestuur heeft goedeq moed dat zijn plannen zullen worden uitgevoerd en tot een goed «inde gebracht. Met vreugde begroet spreker de vertegenwoordigers van een aantal nieuwe vereenigingen i waar thans in geen enkele gemeente in de prei vincie, althans in een deel, hst Groene Krui* niet werkt, ia 't niet te verwonderen, dat het dit jaar toegetreden aantal niet bijzonder groot is. Toch traden drie nieuwe toe, terwijl nog gisteren Kollumerzwaag zich heeft aangesloten. Den medischen inspecteur, dr. Oosterbaan te Zwolle, die tegenwoordig is, heet spreker hartelijk welkom en dankt hem voor zijn belangstelling. (Applaus). Na ten slotte de aanwezige afgevaardigden tot een krachtig voortwerken voor de belangen der Provinciale Vereeniging te hebben opge wekt, verklaart spreker de vergadering voor geopend. De verkiezing van 5 leden in het hoofdbestuur had tot uitslag, dat gekozen werden P. d» Vries Jzn., J. C. H. van Harinxma te Weidum\ A. Lettinga te Sexbierum, dr. O. J. Niemeijer te Bolsward en dr. G. van Schouwen te Heeren veen. De rekening en verantwoording van de penningmeesteres, bij monde van den heer Posthumus te Giekerk, geeft aan een bedrag in ontvangst en uitgaaf van f 1447.71. De ontvangsten en uitgaven van het Lupus. fonds wezen een ontvangst en uitgaaf aan van f 181.41. Het kassaldo van het Provinciale fonds had op 1 Mei 1907 een kassaldo van ƒ226.61, het Lupusfonds een van f 85.61. Hierop kwam aan de orde het voorstel van het hoofdbestuur, om aan de firma Oostwoud St Zomer te Franeker uit te betalen de meerdere vervaardigingskosten van het ziekenrijtuig, ten, bedrage van / 40.20. Het werd aangenomen. In behandeling werd nu gebracht een voorstel van het hoofdbestuur, strekkende tot vaststelling van de reglementen op het gebruik en op het beheer van het ziekenrijtuig. , Met op 1 na algemeene stemmen werd aan; genomen, dat het ziekenrijtuig zal gestationnsercj zijn te Leeuwarden. Hennaarderadeel stelde voor, zoolang er slechts één rijtuig is, daarin geeó lijders aan besmettelijke ziekten te vervoeren. Dit werd aangenomen. Daarna werd lang gesproken over de vergoedina voor het gebruik van het ziekenrijtuig, waarna de afgevaardigde uit Bolsward, meenende dat d« vergadering niet in staat is om daarover een definitief besluit te nemen, voorstelt, voorloopig het bestuursvoorstel aan te nemen met de verplichting een volgend jaar met een nieuw gemotiveerd voorstel te komen naar aanleiding van de heden ingediende amendementen. Dif voorstel, door het hoofdbestuur aanvaard, wordt door de vergadering aangenomen. --- Hierop spreekt de voorzitter van de Provinciale Vereeniging in de provincie Groningen een woord van dank voor de welkome ontvangst en verklaart, dat de Vereeniging het voorbeeld van de Friesche tracht te volgen. Daarna wordt een half uur pauze gehoudens in welken tijd er gelegenheid was het ziekere rijtuig te bezichtigen. Na de pauze werd o. m. behandeld het voor' stel van het hoofdbestuur om ook aan niet*) aangesloten verwante vereenigingen en aaa particulieren te veroorloven, gebruik te maken van den ontsmettingsdienst. Het werd aangenomen met op 3 na algemeene stemmen. Ook het voorstel van het hoofdbestuur om de uitgave voor te bereiden van een handleiding betreffende inrichting en beheer van een magazijn voor verplegingsartikelen en voor hei gebruik van deze laatste werd aangenomen. Aan het verslag over het jaar 1906- 190 J en het overzicht betreffende den toestand en de werkzaamheden der aangesloten vereenigingeq is het volgende ontleend: In de rentelooze leening voor het stichten van een stoom-wasch- en ontsmettingsinrichting te Leeuwarden , waartoe op de sd» algemeene vergadering is besloten, werd deelgenomen voor een bedrag van ƒ 4315. Het hoofdbestuur dringt aan op krachtiger steun van de afdeelingen. Een ziekenrijtuig werd aangeschaft; het werd van 2 Januari tot en met 30 April 1907 15 maai voor het transport van zieken gebruikt en is vervaardigd door de firma Oostwoud & Zomer te Franeker. De totaal afgelegde afstand bedroeg 474 K.M.; in 't algemeen bevalt het rijtuig goed. Door middel van den „ Contract uee-len Aankoop" werd aangeschaft aan goederen voor een waarde van ƒ 4872.43 ft. Het komt veelvuldig voor, dat hierdoor vereenigingen méér korting ontvingen dan hun quotum beliep. Van den ontsmettingsdienst werd 101-maal gebruik gemaakt. Door tusschenkomst van hef hoofdbestuur werden dit jaar 10 ontsmettingskisten door de aangesloten vereenigingen aangeschaft. Op> verzoek van het hoofdbestuur werden acht gesubsidieerde cursussen in eerste hulp bn ongelukken gegeven, waaraan door ± 180 leerlingen werd deelgenomen, terwijl aan 4 herhalingscursussen *erd deelgenomen door 49 leerlingen. In den loop van het jaar werden drie nieuwe vereenigingen opgericht, van welke SurhuisUrvean zich aansloot bij de Provinf;•>' . .-ffial* St. Nieolaasga en Drachlster-Compagnie il» reeds in 1900 bestonden. Aan het einde van het verslag constateert de tehrijver, dat uit de opgaven omtrent den „Algemeenen Dienst," „Het Groene-Kruisfonds*' •n het „Lupusfonds" kan worden opgemaakt, dat alle Inden aan „chronische armoede." Er ie dringende behoefte aan kapitaal — met ruimer middelen zou oneindig veel meer kunnen worden gedaan ten bate der aangeslotsn vereenigingen in 't bijzonder en van onze zieken in 't algemeen. ---