LEEUWARDER COURANT van Dinsdag 6 Augustus 1907. TWEEDE BLAD. --- Uit de Provincie. (Part CorrJ Tietjerksteradeel, 3 Aug. In zijne vergadering van heden heeft de Gemeenteraad, ter voldoening aan art. 26 der Gemeentewet, aangenomen het voorstel van burg. en weth., tot schorsing van den heer P. J. van der By als lid van den Raad, omdat deze, wegens leveringen aan het burgerlijk armbestuur te Eestrum in 1906, zich, zij 't ook ter goeder trouw, had schuldig gemaakt, aan overtreding van artikel 24 der genoemde wet. De Raad vond goed, naar de afdeelingen te verzenden, om aldaar te worden behandeld, bij de gemeentebegrooting voor 1908 , de nog door burg. en weth. in te zenden rapporten, betreffende: a. het adres van de afd. Tietjerksteradeel van den Bond van Nederiandsche onderwijzers, om eene nieuwe regeling der jaarwedden van mderwijzers; b. het verbeteren van de Eestrumervaart; c. het verharden van den sintelweg onder Hardegarijp en van den zandweg naar Huis ter Heide onder Bergum; d. het adres van den telegrambesteller Douma te Bergum, om verhooging van belooning; e. een circulaire van het bestuur van de Nederiandsche vereeniging voor gemeentebelangen om een jaarlijksch subsidie. Voorts werd besloten: op verzoek van den heer T. A. Oosterhof te Oostermeer, over te gaan tot uitbetaling van het toegezegd subsidie ad f 368, voor de verbetering van de Witv eenster dwars vaart; tot opheffing deronbewoonbaarverklaring van de woning van F. Kuipers te Eestrum; tot aanwijzing van den postbode S. W. van der Lei te Giekerk, tot tweeden plaatsvervangend kantoorhouder van den telegraafdienst te Giekerk —Oenkerk; tot aanwijzing als plaatsvervangend kantoorhouder van dien dienst te Bergum, van den klerk ten postkantore aldaar; tot toelating als leden van den Raad, van de heeren D. G. Reitsma, U. Steensma, P. J. van der Bij, J. B. van der Meer en jhr. H. van Baerdt van Sminia. Eervol ontslag is verleend, met ingang van 1 November a.s., aan den heer H. Meyer,als hoofd der O. L. S. te Oudkerk, met ingang van 16 Augustus a.s. aan den heer H. Linthout, als kantoorhouder van den telegraafdienst te Bergum. De gemeenterekening, dienst 1906, is ter fine van onderzoek, gesteld in handen eener commissie, bestaande nit de heeren mr. E. Schaafsma, W. H. Haisma en K. G. van der Veen; do rangorde van zitting der leden van den Raad, in de vergaderingen, werd bij loting opnieuw geregeld. Franeker, 4 Aug. Aan het heden alhier bij den heer J. Tanja op den Stationsweg gehouden ringiietsen, naar Zeeuwsch systeem, werd door 25 dames en heeren deelgenomen. Bij den eersten omloop vielen 15 af, bij den tweeden omloop 7. Van het overblijvende drietal behaalde P. Vriezema alhier den eersten, L. J. Roosje te Cornwerd den tweeden en A. Aarts alhier den derden prijs. De prijzen boatonden uit luxe voorwerpen. Het mooie zomerweer lokte een aantal stedelingen en buitenmenschen, ter gelegenheid der kermis hier aanwezig, naar de kampplaats. Een goed muziekcorps onderhield mede de vroolijke en opgewekte stemming en een bal-champêtre besloot den prettigen dag. Baard, 3 Aug. De uitslag der kaatspartij van manspersonen, prijzen ƒ 30, /15 , ƒ6 of 2 X f 3, is als volgt: 39 deelnemers. Prijs H. v. d. Eeer, D. de Jong en B. Bontekoe, allen te Oosterlittens ; le premie Kl. Zijlstra te Wier, J. Hoekstra te Dronrijp, H. Heslinga te Baard; 2e premie P. Scheffer te Oosterlittens, G. Hoekstra te Baard en Th. Woulon te Leeuwarden; 2e premie W. Andela te Oosterlittens, G. Sijtsma te Berlikum en O. Schaap te Beetgum. — Jongenskaatspartij (beneden 16 jaar). 22 deelnemers, 2 iv partuur. Prijzen ƒ9, /4% en ƒ 1%. Prijs H. Rollingswier te Achlum en J. Koopal te Leeuwarden; le premie R. Buisman te Marssurn en G. Wijnia te Baard; 2e premie G. Meinsma te Baard en A. Zwaagstra te Cornwerd. Ternaard, 4 Aug. De heden alhier gehouden jongenskaatspartij slaagde uitnemend, dank zij de prachtige weersgesteldheid, De prijs ad f 15 werd gewonnen door J. v. d. Werff en G. Scheffer te Dokkum en T. Salverda van Warga; de premie door Kl. Hoogeveen v;>n Dokkum, W. Adema van Holwerd en P. Stap van Oudebildtzijl; de tweede premie door R. Meinsma van Brantgum, T. Heeringa van Holwerd en F. Ganzinga van Wierurn. --- Persoverzicht De nieuwe minister van Marine. Het Volk ziet in het optreden van den nieuwen minister van Marine voor het kabinet eer een zwenking naar rechts dan naar links. Het blad schrijft: „De benoeming van den zeeofficier Wentholt tot minister van Marine voltooit de wisseling van het paar militaire ministers, die het liberale kabinet in den loop van dit jaar heeft ondergaan. Wij kunnen niet zeggen, dat het kabinet in zijn geheel er beter van is geworden. Minister van Rappard heeft getoond, dat hij een glad, aangenaam spreker is; van den heer Wentholt wordt gezegd dat hij geen drie woorden achter elkaar kan uitbrengen. Uiterlijk is dus de zaak ongeveer gelijk gebleven. Maar wat wij van het streven van den heer van Rappard tot nog toe in de Kamer hebben gezien, wekt twijfel aan zijn democratische gezindheid. Ook het oproepen van eenige honderden miliciens om het mond- en klauwzeer te bezweren, is een maatregel die weinig zorg voor de arbeidersbelangen verraadt. In den twist over de wettigheid dier oproeping hebben wij ons niet gemengd, omdat het daarbij slechts gaat om de vraag, op welk artikel der Militiewet de minister zich hierbij beroept. De bevoegdheid tot het oproepen van soldaten „tot uitvoering van wetten", heeft hij; maar een andere vraag is, of het goed is, er gebruik van te maken. En dan meenen wij, dat de rijksveldwacht, desnoods met behulp van menschen zonder uniform, van werklooze arbeiders, best het baantje had kunnen opknappen, dat nu op den rug van de miliciens wordt geschoven. Daarbij komt thans de benoeming van Wentholt, wiens verleden alle reden tot bezorgdheid geeft, in verband met de organisatie van het personeel. Niet, dat wij voor de bonden vreezen; Ellis heeft ze niet kunnen vernietigen, Ellis, versterkt doer den steun van al wat reactie is; Wentholt zal er eveneens zijn tanden op stukbijten, als hij den bulhond wil spelen. Want de organisatie is voor de matrozen en hun lotgenooten een onontbeerlijk middel ■ tot verbetering van hun toestand, en zal boven elke vervolging uit groeien. Maar Wentholt kan, vóór hij zelf als slachtoffer van zijn hopeloos pogen valt, weer een breede rij slachtoffers maken. Het ministerie wordt, vreezen wij, door de nieuwe militaire ministers eer naar rechts dan naar links getrokken; levenskrachtiger is het daardoor niet geworden!" --- Bestuurbare ballons en de Vredesconferentie. De Nieuwe Courant is het met de Nederlander volstrekt niet eens over dit onderwerp. Van verschillende kanten, schrijft de Nieuwe, ook door ons, is het verlangen geuit, dat de Conferentie niet zal uiteengaan, zonder althans eenige bepalingen te hebben vastgesteld, om het werpen van ontplofbare stoffen uit bestuurbare ballons opnieuw te verbieden. Zelfs zouden twee groote mogendheden van plan zijn, om in dien geest stappen te doen. De noodzakelijkheid daarvan ziet de Ned. niet in ,- zelfs komt het haar alsnog hoogst bedenkelijk voor het willekeuring gebruik van bestuurbare ballons te verbieden. Indien inderdaad de stuurmanskunst in de ijle lucht levensvatbaarheid blijkt te hebben, schrijft het blad, dan zou de nieuwe uitvinding kunnen blijken het middel te zgn om aan den onhoudbaren toestand van tot de tanden gewapenden vrede in Europa een einde te maken. De schrijver oordeelt dat de mogelijkheid, bestuurbare ballons te zenden om verwoesting aan te richten in de rijkste steden, meer gelijkheid zou brengen tusschen groote en kleine Staten. De Nieuwe Courant meent, dat men hierop zou kunnen antwoorden, dat het toch zeker nietgewenscht is, aan die verwoestingsmiddelen een nieuw toe te voegen. En wat de rest betreft — van het noodlottige en misschien zelfs van het dolzinnige van oorlogvoeren zijn de regeeringen vermoedelijk wel overtuigd. Doch het komt ons voor, dat dergelijke maatschappelijke uitbarstingen als een oorlog bepaald en beheerscht worden door andere krachten dan vrees voor verwoestingen, zelfs wanneer deze rijke steden mochten treffen. Vooralsnog lijkt ons het toelaten van het hier bedoelde gebruik een terugkeer tot de barbaarsehheid.': --- De arbeidersbeweging. De Nederlander komt er tegen op, dat men „de arbeidersbeweging" zou verwarren en op één lijn stellen met .sociaal-democratie" en ,kl«s3ostrrjd". We kennen ook een middenstandabewoging, waaraan het klasseatrijdbegrip vreemd is, en waarbij niet aan een afzonderlijke politieke richting wordt gedacht Waarom zon dit bij de arbeidersbeweging wèl het geval moeten zijn? Van de arbeidersbeweging zegt het blad: „Zij is op zich zelve niets anders dan het streven van een groep der bevolking deels om uit een impasse te geraken, waarin nieuwere economische verhoudingen (gevolg van nieuwe uitvindingen en daardoor gewijzigde verkeerden productievormen) haar hebben gebracht, deels om bevrediging te vinden voor de hoogere behoeften die een voortschrijdende cultuur bij haar heeft gewekt Evenals de middenstandsbeweging kruist zij de verschillende politieke richtingen, is ook niet aan een enkele levensbeschouwing gebonden, en is veel meer een maatschappelijk feit dan een principieele leer; niet iets dat gemaakt wordt, maar iets dat groeit, en waarvan de groei, evenals alle opbloeiend leven , blijmoedig kan worden aangezien. De arbeidersbeweging, aldus begrepen, is een verhooging van volkskracht, een stuk sociale lente, welke door hem, die het volksgeheel lief heeft, allerminst met donker oog behoeft te worden beschouwd. De sociaal-democratie daarentegen is heel iets anders. Zij is de wegcijfering van alle ideologie. Zij ifi de ontkenning van het zelfstandig bestaan van recht, zedelijkheid, godsdienst enz. Zij meent, dat al deze dingen slechts uitingen zijn van klassebelang; dat zij een schijnbestaan voeren en feitelijk een weerspiegeling in de hersenen zijn van wat het stoffelijk belang van ieder mensch en iedere klasse in een bepaalden tijd en een bepaald land eischt. Daarom meent zij, dat in de botsing der „klassebelangen" aan het recht van den sterkste het laatste woord toekomt; de sterkte van het recht bestaat voor haar niet. Daarom is alle principieele quaestie voor haar een beursquaestie; alle verschil van inzicht voor haar een louter verschil van belang. Daarom gelooft zij niet aan de onbevangenheid van haar tegenstanders, en ziet in eiken politieken kamp een fatalistisch tegen elkaar aanbotsen van tegenstrijdige belangen , waaruit geen beroep op hooger recht mogelijk is. Deze vergiftigende leer, die over de volle breedte van het leven woedt en ook de houding tegenover het gezag, de rechtspraak enz. bepaalt, is de oorzaak van al wat in de practijk der sociaal-democratie ons dagelijks ergert. Die sociaal-democratie nu richt haar greep op de arbeidersbeweging van dezen tijd. Zij tracht die beweging onder haar beademing en in haar macht te brengen. Het frissche leven wordt door deze macht des doods geannexeerd, met de bedoeling en het gevolg, dat zij zich zelve nu en dan een schijn van frischheid, een glimp van levenwekkende kracht weet te geven. Al wie uit bekrompenheid de arbeidersbeweging en de sociaal-democratie identificeert, speelt derhalve in de kaart van deze laatste. Het doel van wie het wel meent met ons volk moet juist zijn, de levende arbeidersbeweging los te wikkelen uit de omarming der doode en doodende leer van de sociaal-democratie. Het is ontwijfelbaar juist, dat de arbeidersbeweging, in zoover ze onder soc-dem. adem leeft, een verderf is voor de natie. Maar een gezonde voedzame drank, waarin gif is gestort, brengt evenzeer verderf voor wie hem drinkt. Dit ligt dan echter niet aan dien drank zelf, maar aan zijn giftige vertroebeling. Zoo ligt het kwaad ook hier niet in de arbeidersbeweging , maar in de sociaal-democratie voor zoover die haar beademt. Wij zouden willen, dat dit onder niet-socialisten meer algemeen werd ingezien, en dat — om ten slotte een concrete toepassing te noemen — b.v. omtrent het verschijnsel der vakorganisatie meer algemeen juistere begrippen werden gehuldigd. Nog steeds wordt het wezen der vakvereenigingen miskend door deze te splitsen in zooveel groepjes als er politieke of godsdienstige meeningen zijn, terwijl — gelijk dezerzijds reeds meermalen werd uiteengezet — hun taak en innerlijke bestaansreden geen enkele andere splitsing eischt of toelaat, dan die welke noodig is om de elementen der klassenstrijdleer te weren. Het wil ons voorkomen , dat dit noodeloos scheiding-maken in den grond der zaak een der uitvloeisels is van een onjuisten blik op de arbeidersbeweging." --- Nieuwe partijformatie links. Er is verleden week druk gesproken over een nauwer samengaan van vrijzinnig- en sociaaldemocraten. V. D. schrijft daarover in het Haagsch Weekblad en onderzocht de mogelijkheid, dat beide partijen daartoe water in hun wijn zouden doen. Hij schrijft dan echter: „Het is zeer de vraag, of de S. D. A. P. voor een compromis op die basis zou te vinden zijn. Maar nog meer de vraag is het, of zij zich aan dat compromis zou houden. En het meest de vraag mag het heeton, of de kiezers hun leiders zoo gewillig zouden volgen als hier wordt verondersteld. En mocht dit alles al het geval zijn, dan dient toch werkelijk gevraagd, of het resultaat aan de verwachtingen zou beantwoorden en of het blijvend nadeel van de verzwakking der progaganda onder de kiezers voor onze beginselen wel zou worden opgewogen door het tijdelijk voordeel van enkele zetels meer. Onze conclusie blijft derhalve: geen bondgenootschap, noch met liberalen, noch met sociaaldemocraten, zoo lang onze beginselen niet voldoende onder ons volk hebben wortel geschoten. Rustelooze, onvermoeide beginselpropaganda blijve vooralsnog hoofdzaak voor ons. En de beste propaganda voor onze beginselvastheid is het uitkomen, waar het maar kan, met eigen candidaten." De redactie van het Haagsch Weekblad komt intusschen terug op het artikel in de Nieuwe Ct., waarin dat blad een voordeel verklaarde te zien ir. vorming ;eener wei-omlijnde uiterste linker zij.' 5, aiaar tevens onder de vrijz.-democraten in ake het verband met de socialisten een „drank van onderop" meende te bespeuren, waarvan el ina"»«ade manieren, «ders sou hu niet m uw smaak znn gevallen waarde mevrouw, „met een mooien zwarten baard en goede tanden, 's Avonds brengt hij den chef gewoonlijk —" „O, dat is onze secretaris Sommer!" viel de directeur mij in de rede. „Sommer, ja juist Sommer! Dat ik niet op dien Daam kon komen ! Weet u, waarde directeur die Sommer is een zeer begaafd mensen, maar hier op het kantoor bij de correspondentie is hij niet op zijn plaats. Het ontbreekt hem aan de noodige accuratesse. Daarentegen kan hij uitstekend met menschen omgaan. Ik weet dat ge al lang uitziet naar een geschikt persoon voor de leiding van het filiaal-kantoor te Griiz. Zou dat niet iets wezen voor Sommer ?" De directeur sloeg de handen aan het voorhoofd en riep: „Verduiveld, dat is een goed idéé ! We zoeken ons de oogen uit het hoofd en wij hebben den geschikten man vlak voor onzen neus! Wel ja zeker; Sommer is geknipt voor die betrekking! Het is op 't oogenblik niet hem dien gij protegeert, maar ons bewijst u een grooten dienst door ons op dien jongen man te wijzen. Hij gaat naar Griiz. Die zaak is uitgemaakt." „U ziet, lieve mevrouw, dat ik een weinig de voorzienigheid gespeeld heb." „Maar mijnheer Dagobert, boe kwam u er aan dat de jongeman niet voor het kantoor zou deugen ?" „Dat was geen groot waagstuk. Ik rekende op mijn psychologische kennis. Een kantoorman is altijd min of meer piet lutterig. Dat wordt hij door zijn zaken , door de ontzettende nauwkeurigheid die zijn werk van hem eischt. En dat is onze vriend bepaald niet. Een echte kantoorman bijt het puntje van zijn sigaar niet af, hij snijdt het netjes af met zijn mes of met een ander voorwerpje dat daarvoor bestemd is, en dat hij zeker in zijn zak draagt als hij van rooken houdt. En er is nog iets wat een echte kantoorklerk niet doet. Hij legt geen eindjes sigaar op een marmeren schoorsteenmantel. Hij gaat eerder naar het aschbakje en past goed op dat hij geen asch morst. Onze zorgelooze jongeman , die het zoo nauw met neemt met een eindje sigaar, zal het waarschijnlijk met het kantoorwerk ook niet zoo heel nauw nemen. Dat zit niet in zijn aard." „En heeft u daaruit opgemaakt dat hij goed met mensehen kan omgaan?" .. »N^ JaUe6Q dwruit, maar ook uit de omstandigheid dat u hem uw aandacht waardig keurt mevrouw. Hij moet aangenaam in den omgang zijn , een prettige prater. En dat is eea v^,. treffeJn"ke gave wanneer men persoonlijk met de klanten in aanraking komen rno«'• „Eén ding moet u mij nog verklaren. "cc u u moeite gegeven den jongen man hier vandaan te zenden, omdat u u ongerust maak'9 over mij ?" „Maar mevrouw Violette. U weet toch,hfCr' veel vertrouwen ik in u stel. Daar ik echter wist dat de ontbrekende sigaren door uw hande gegaan waren en u daarenboven een ge"el hadt voor uw man, moest de rooker noo ' zakelijkerwijze van het tooneel verdwijnen. " moest wel!" . „Een geheim! Daar zit hem nu de geheol' knoop. Ik had het niet dadelijk aan mijn »»» verteld, ik had er werkelijk eerst niet aan g dacht en toen hij er zoon gewichtige zaak ▼ maakte, toen dacht ik dat bij het m'9^c^ e° verkeerd zou opnemen. En dat had ik onaangenaam gevonden." „Zoo heb ik het juist ook opgevat.meyrouw .^ Het rijtuig zal intusschen wel vóór zijn. l 9 de jongeman soms nog komen om afschei nemen, presenteer hem dan voor de T*"*j# een ander soort sigaar en dan is de b*"" zaak afgedaan." ---