Buitenlandsch Overzicht. 8 Augustus. Wat op het oogenblik in de Nederiandsche • esidentie besproken wordt, raakt nu en dan de hoogste belangen der verschillende volkeren. En zoo is meermalen een daar ter tafel gebracht onderwerp op zijn plaats in deze rubriek van ons blad. Onder de vraagstukken, die ter overweging worden gegevea aan de Vredesconferentie, zijn er zeker niet vele, welke zoozeer de belangstelling van het publiek rechtvaardigen als die betrekking hebben op arbitrage. Arbitrage, sehaidsrechterlijke uitspraak, schijnt in haar verschillende vormen een der voornaamste factoren van den vrede. In 1907 , evenals in 1899, zien de omstanders derhalve met scherpen blik naar de commissie, die zich met dat vraagstuk bezighoudt. Die commissie heeft een zeer groot aantal voorstellen ter overweging gekregen. Men kan die in drie categorieën rangschikken: 1. Voorstellen, die verplichte arbitrage wenschen voor conflicten, welke niet aan de eer of de essentieele belangen des lands raken; 2. voorstellen, die betrekking hebban op geldelijke schulden; en 3. voorstellen, die een permanent arbitragehof willen. Over deze laatste categorie is in de commissie eene beslissing gevallen. Men herinnert zich wellicht, hoe in 1899 het arbitrage-hof tot stand is gekomen. Nadat de verplichte arbitrage voor sommige soorten van geschillen op het verzet van Duitsche zijde was afgesprongen, wilde men geen verplichte rechters benoemen voor een facultatief gelaten rechtspraak. Men had toen een permanent hof van arbitrage kunnen instellen met een klein aantal magistraten, die geroepen zouden zijn om alle zaken te onderzoeken. Doch dat zou, om zoo te zeggen, eed onafzetbaar tribunaal zijn, dat boven de natiën stond en hare daden beoordeelde. De Staten, bezorgd voor hun onaantastbare zelfstandigheid, zouden zoo iets niet geduld hebben. Had men er toe besloten, dan zou men gevaar geloopen hebben, voor goed een zeker aantal mogendheden van het Haagsche hof van arbitrage te verwijderen. Men wilde daarentegen, dat de Staten, vrij sm de bemiddeling van het hof in te roepen of niet, eveneens volkomen vrij zouden zijn om het tribunaal saam te stellen, waaraan zij hun geschil zouden onderwerpen. Toen schreef men het samenstellen van een iijst voor met namen van scheidsrechters — vier voor elke natie, die de besluiten der Conferentie onderteekende — en uit die lijst zouden dan de Staten hunne scheidsrechters kunnen kiezen bij elk geschil, dat zich voordeed en dat aan het hof werd^ onderworpen. Elk der Staten, die «amen een geschil hadden, mochten twee personen aanwijzen en al de op deze wijze aangewezenen zouden dan te zamen nog iemand verkiezen, een „surarbiter." „In geval van staking van stemmen, zoo luidt het betreffend artikel, is de keus van den surarbiter opgedragen aan eene mogendheid, Ouiten de partijen staande en met gemeenschappelijk goedvinden aangewezen. Is te dien opzichte geen eenstemmigheid te verkrijgen, dan wijst elke partij een afzonderlijke mogendheid aan en wordt de keus van den surarbiter gedaan door de aldus aangewezen mogendheden." Men ziet, hoe voorzichtig deze zaak van alle kanten bekeken was. Zonder theoretisch volmaakt te zijn, schreef destijds ridder Descamps, die rapporteur wa 3, scheen deze regeling bestemd om te beantwoorden aan alle gebeurlijkheden, die men practisch kon voorzien. En .... desniettegenstaande.... kwam er heel wat kritiek los. Allereerst was men van meening, dat d« mogendheden, die een geschil hadden, al bijzonder geneigd moesten zijn om zich met elkaar te verstaan, wilden ze het zoo gvrw eens zijn over de keus van hun tribunaal. En waren ze niet geneigd tot toenadering, dan zouden ze, zooals de heer Asser h^ uitdrukte, „geen rechters in den Haag vinden.' Het tegenwoordig hof van arbitrage is nl. niet uit juristen maar uit diplomaten saamgesteld. Het is moeilijk genaakbaar. Men heeft het dus maar niet dadelijk, wanneer men het noodig heeft, te zijner beschikking. Voor dat hei bijeenkomt, moeten er onderhandelingen gevoerd worden, die het conflict soms dreigen te verscherpen. Daarom hebben nu de Amerikaansche on Russische gedelegeerden ter Vredesconferentie voorgesteld, het instituut van een waarlijk permanent tribunaal, de benoeming van een college van rechters, die voor een bepaalden tijd benoemd worden en die op bepaalde tijden zitting houden. Het onderscheid tusschen de Amerikaansche en Russische voorstellen was niet groot. De Russische gedelegeerde, de heer de Martens, verklaarde terstond, dat hij het in hoofdzaak met het Amerikaansche voorstel eens was. Het doel van Rusland is om de hulpinroeping van het hof gemakkelijker te maken. Rusland vereenigde zich daarom met het voorstel-Choate (het Amerikaansche), evenals het zich in 1899 vereenigd had met een dergelijk Amerikaansch voorstel-Pauncefote. Die voorstellen hebben echter een beslisten tegenstander gevonden in den eersten Belgischen gedelegeerde, Beernaert. De heer Beernaert wil den huidigen toestand handhaven. De voorgestelde vervorming van het hof heeft z. i. geen voordcelen. Aangezien deze rechtspraak facultatief is, evenals vroeger, zullen de Staten altijd het recht hebben, zich tot andere scheidsrechters te wenden. Men moet zich wachten voor het instellen van een hof, dat boven de natiën staat en haar gedrag beoordeelt. Het zou buitendien moeilijk zijn om da zeventien in het voorstel voorgeschreven juristen te vinden. Ook zou op deze wijze niet iedere natie een vertegenwoordiger hebben in het hof. De heer Beernaert kwam tot de slotsom, dat, zoo de rechtspraak permanent moest zijn , de rechters slechts een tijde 1 ij k karakter moesten dragen. De Fransche delegatie, gesteund door de Engelsche , heeft toen de beide meeningen tot elkaar trachten te brengen. De oud-minister Bourgeois zette uiteen, dat de aanvaarding van een permanent hof niet noodzakelijk de afschaffing meebracht van de procedure, zooals die in 1899 was ingesteld. Integendeel rechtvaardigde hij het gelijktijdig bestaan der twee tribunalen. Bij de zuiver juridische quaesties is een permanent hof van arbitrage meer bevoegd tot het doen van een uitspraak, dan scheidsrechters, die gekozen zijn wegens hunne meer of mindere sympathie voor een zaak. Daarentegen schijnt voor de zuiver politieke vraagstukken de procedure van 1899 meer geëigend. Deze is buigzamer en voert gemakkelijker tot compromissen. Met deze oplossing vereenigde zich de commissie. 27 stemmen verklaarden er zich vóór, tegen 12, onthoudingen. Vijf gedelegeerden waren afwezig. Het is te wenschen, dat nu ook de conferentie in dien geest besluite en definitief de instelling van een permanent arbitrage-hof goedkeure. Een ridderlijke daad valt te constateeren in verband met een tragische geschiedenis. Onze lezers, die destijds met spanning den loop van het beleg van Port-Arthur hebben gevolgd, weten ook, hoe generaal Stössel, de Russische bevelhebber, sedert de overgaaf in ongenade is gevallen en hoe het opperste militair gerechtshof in Rusland tegen hem een reeks van beschuldigingen heeft geformuleerd. Voor eenige weken hebben we daarover nog uitvoerig gesproken. En nu wordt generaal Stössel verdedigd door . . . een Japansch officier, commandant Tesunoda, thans gezantschaps-attaché te Parijs, die als staf-officier den Russisch-Japanschen oorlog heeft meegemaakt. De Figaro bevat het volgend schrijven van Tesunoda's hand: Bij de capitulatie van Port Arthur werd ik speciaal belast met de onderhandelingen over de overgave. Verder viel mij de vereerende opdracht ten deel, aan Stössel de boodschap van onzen keizer te brengen, waarin hulde gebracht werd aan de wijze waarop deze held zijn plicht tegenover vorst en vaderland vervuld had. Ik was de eerste, die Port Arthur betrad na de overgave. Het schouwspel , dat zich aan mijn oogen vertoonde, was allerdroevigst. De Russische soldaten waren in deerniswaardigen toestand. Do ongelukkigen waren blijkbaar uitgeput. Door de aanhoudende gevechten en het gebrek aan vleesch, versche groenten en goed water waren zij als het ware uitgeteerd. Men zou bijna kunnen zeggen, dat Stössel wel soldaten , maar geen combattanten onder zijn b«velen bad. De bevolking was er niet minder treurig aan toe dan het garnizoen. Den ongelukkigen met hun vermagerde trekken, die men op straat zag, kon men op het gelaat de vreugde lezen, dat eindelijk het einde der ellende was gekomen. Bijna alle groote gebouwen waren herschapen ia hospitalen,|terwijl het den zieken en gewonden, die er in verpleegd werden, ontbrak aan de meest noodzakelijke medicijnen en levensbehoeften. De stad bood een luguberen aanblik tengevolge van de verwoesting, door onze projectielen aangericht. 't Is waar, op het tijdstip der overgave was er nog een aanzienlijke hoeveelheid voorraden en er waren nog twintig duizend weerbare manschappen. Maar het grootste deel der munitie was bestemd voor waardeiooze artillerie-stukken van Chineesche herkomst, terwijl de levensmiddelen bestonden uit beschuit, meel en vleesch in blik, waarop een uitgeput garnizoen niet kon leven. Wat de weerbare manschappen aangaat... nu ja, die waren het theoretisch. Bovendien, al had Stössel nog flinke manschappen tegenover ons kunnen stellen, alle verdediging zou toch verder vergeefsch zijn goweest. Wij waren reeds in het hart der stad doorgedrongen. Toen onze troepen zich den lBn Januari 1905 meester maakten van den Wangtaiheuvel, die de stad beheerscht, kon men voorzien, dat de bestorming van Port Arthur feitelijk nog een quaestie van uren was. Al had Stössel ten einde toe willen stand houden, hij had het toch op zijn allerhoogst nog één of twee weken kunnen volhouden, maar het eind zou geweest zijn een onvermijdelijk bloedblad, een algemoene moordpartij, waarbij het moeilijk zou geweest zijn, de combattanten van de niet-combattanten. te onderscheiden. Het is goed, het is billijk, het is noodzakelijk, zich te verplaatsen in de benarde positie van generaal Stössel, alvorens de blaam te aanvaarden van hen, die hem met meedoogenlooze gestrengheid veroordeolen. Het is zeker gemakkelijk in vredestijd berekeningen te gaan maken. Men wikt de kansen, met de pen en het kompas in de hand, met de beste kaarten onder de oogen en het meest volledige materiaal, door beide partijen verschaft. Oneindig veel lastiger, smartelijker en ondankbaarder is de rol van den generaal , die voor zulke enorme beproevingen en moeilijkheden geplaatst was en die steeds onvoldoende, meermalen verkeerd werd ingelicht. Ik vraag me af, of er, wel verre van Stössel te beschuldigen, niet veel eer reden is hem geluk te wenschen in naam der menschelijkheid. Na de vesting gedurende zeven maanden te land heldhaftig te hebben verdedigd tegen een vijand, van wien ik slechts één ding kan zeggen, n.l. dat hij voor geen opoffering is, teruggedeinsd, heeft de verdediger van Port Arthur de menschenlevens willen redden, die hem toevertrouwd waren. Tesunoda brengt dan in herinnering de opofferingen, die de Japanners zich hebben moeten getroosten en herinnert er o. a. aan, dat de Japansche troepen bij het beleg meer dan 60,000 man hebben verloren. „Vergeten we niet, dat er in de geschiedenis roemrijke capitulaties zijn ! Die van Port Arthur werd in Japan als zoodanig beschouwd. En daarom was het, dat onze verheven souverein generaal Nogi heeft gelast, generaal Stössel te bejegenen met alle eer en onderscheiding, die toekomen aan den boushi, d. i. aan den ridderlijken krijgsman. Mogen zijne rechters hem evenzoo behandelen!" --- BINNENLAND LEEUWARDEN, 8 Augustus. Stadsnieuws. Naar wii vernemen, zullen de leden van den Raad onzer gemeente tegen Dinsdag 20 Augustus worden opgeroepen ter vergadering, waardoor de gewone Raadsvergaderingen van 13 en 27 Augustus komen te vervallen. --- Het dierlijk geraamte te Britsum. Men meldt ons uit Britsurn: Het geraamte van een groot dier, enkele dagen geleden in de terp alhier gevonden, is, volgens het oordeel van velen, afkomstig van een buitengewoon grooten os of stier; waarschijnlijk van een oeros. De beenderen van dit skelet zijn overgegaan in handen van een leeraar der R. H. B. S. te Leeuwarden. Was dit geraamte compleet, dan zou de waarde voor de wetenschap en vinders grooter zijn. --- Mr. A. Telting. † De te 's Gravenhage overleden adjunct-archivaris bij het Rijksarchief. geboren in 1857, promoveerde te Leiden in 1882 als doctor in de rechtswetenschappen op een proefschrift over „Het oud Friesche Stadsrecht" en was achtereenvolgens archivaris te Leeuwarden en te Zwolle. Hij werd aangesteld op het Rijksarchief als commies 6 April 1889 en tot adjunct-archivaris 1 Maart 1893. Hij bewerkte daar voornamelijk het West-Indische Archief en de kaartenverzameling. In 1899 maakte hij op last van de Regeering ecu reis naar West-Indië om de archieven aldaar te regelen. Hij bracht het volgend jaar een uitvoerig verslag uit aan den minister van Koloniën, dat in druk verscheen. Mr. Telting legde zich voornamelijk toe op de studie van oud-Nederlandsche stadsrechten. Verscheidene wetenschappelijke studiën verschenen van zijne hand, terwijl bij Martinus Nijhoff ter perse is: Alt Niederlandische Seerechten. --- Koninklijk bezoek aan Zeeland. Thans is besloten een historischen optocht te houden ter gelegenheid van de komst van H. M. de Koningin te Goes, op Vrijdag 13 September. Als onderwerp daarvoor is gekozen: Feestelijke optocht ter gelegenheid eener opschote door de schutterij van den Edelen Cruysboog St. Joris te Goes, gegeven ter eere van gravin Jacoba van Beijeren, in 1428, waarbij de gravin den hoofdvogel getroffen had en als Koningin waa uitgeroepen. --- Nederlandsche Aannemersbond. Te Hengelo werd gisteren de jaarvergadering gehouden van boyengenoemden Bond. De voorzitter, de heerllendrix, van Amsterdam, heette de afgevaardigden welkom. Vertegenwoordigd waren 31 afdeelingen, uitbrengende 146 stemmen. 44 afd. zijn bij den Bond aangesloten. Het ledental was op 23 Juli j.l. 1104, tegen 1062 in het vorige jaar. De jaarverslagen van secretaris en penningmeester werden goedgekeurd. Het kapitaalbezit bedroeg op 31 Dec. 1W f 5141.30%, ongeacht het bedrag vaa het weer- Standsfonds groot fj®**£**'j&n openingswoord De voorzitter «"t.seerde m zyn «pen B scherp de tegenwoord^^rhou^ Solt S^HThö .Heen mogelijk indien deze gebaseerd is op de volgende gronden; 1. Do aannemer zij verantwoordelijk, behoudens overmacht, voor de juiste, volledige, behoorlijke en tijdige uitvoering van het door hem aangenomen werk. Hij zij verantwoordelijk voor alle fouten, misslagen en willekeurige besteksafwijkingen, door hem of zijn ondergeschikten begaan. 2. De directie zorge, dat alle gegevens, welke de aannemer voor de berekening van zijn werk noodig heeft, hem tijdig voor de aanbesteding worden verstrekt, terwijl de volle verantwoordelijkheid voor de juistheid dier gegevens voor rekening der directie komen. 3. Indien de aannemer het werk heeft uitgevoerd overeenkomstig de hem verstrekte gegevens of lastgevingen, houde iedere aansprakelijkheid voor den aannemer op voor de gevolgen, welke uit die orders voortvloeien. Spr. acht het te zijn de ernstige plicht van den NederL Aannemersbond, in overleg met de organisaties van architecten en ingenieurs, te trachten de geheele voorwaarden van aanbesteding te herzien. Bedriegt spreker zich niet, dan mag worden tegemoet gezien, dat binnenkort een commissie zal worden in het leven geroepen, samengesteld uit vertegenwoordigers van architecten-, ingenieurs, en aannemersvereenigingen, welke de A. V. geheel zullen herzien eu zoo noodig nieuwe ontwerpen. Als lid van het hoofdbestuur werd o. m. benoemd de heer G. J. Ooiman te Leeuwarden. Vervolgens werden rapporten uitgebracht en voorstellen behandeld het bouwvak betreffende. --- Brievengewicht. Met 1 Oct. a.s. treden de bepalingen betreffende het internationaal postverkeer in werking, welke op hot jongst© congres der wereldpostvereeniging zijn aangenomen en waarvan de belangrijkste is, dat de gewichtseenheid van 15 tot 20 gram is verhoogd, en dat voor iedere 20 gram meer niet meer 25, doch slechts 15 centimes zal verschuldigd zijn. Het Huisgezin wijst er op, dat deze gunstige bepalingen enkel gelden voor het buitenlandsch verkeer. Voor het binnenlandsch verkeer blijft de bestaande gewichtseenheid van 15 gram gehandhaafd. „Welnu, waar ons land tot de nieuwe bepalingen der Postunie is toegetreden, derhalve erkent dat de gewichtsgrens voor eenenkelvoudigen brief te laag is, mag een wetswijziging voor het binnenlandsch verkeer niet achterwege blijven. „Indien in het belang van handel en verkeer met het buitenland de behoefte gevoeld wordt om een zwaarderen brief "voor hetzelfde frankeerbedrag toe te laten, dan klemt die behoefte ook, nog meer en in uog ruimer kring Voor het binnenland. „Er dient in de frankeering voor binnen- en buitenlandsche brieven zeker verschil te blijven bewaard, en nu is het toch wel wat zonderling dat een brief van 20 gram van den Bosch naar Vught 10 cent aan port kost, een brief van hetzelfde gewicht naar Australië of Japan maar 12 ft cent, een brief naar België zelfs maar 10 cent, dus niet meer dan een binnenlandsche brief. Blijft in het Koninklijk besluit van 4 Maart 1899 de uitzonderingsbepaling betreffende het grensverkeer met België en Duitschland gehandhaafd, dan zal een brief van 20 gram van Nijmegen naar Kleef maar 5 cent, een brief van Nijmegen naar Arnhem daarentegen 10 cent kosten. „Wij vertrouwen dan ook, dat de Regeering met een kleine wijziging zal komen vanartikel 3 der Postwet, ten einde de gewichtsgrens voor den enkelvoudigen brief in het binnenlandsch verkeer van 15 op 20 gram te brengen. „Dit kan te eerder, daar de dienst der poste, rijen een mooi overschot aanwijst, en te verwachten is, dat de winstderving, aanvankelijk door de gewichtsverhooging veroorzaakt, weldra zal worden vergoed door toeneming in de correspondentie." --- De positie der middelklasse. De Hollandsche Lelie bevat de volgende «orrei] pondentie: „Het is ook mijne meening, dat het kind uit den middenstand in onze dagen het minst wordt geteld. De arbeidersstand profiteert van de kostelooze scholen, de vacantiekolonias, de kostelooze doktoren-spreekuren, enz. enz. Voor dezen stand, voor het volk, in ecu woord , wordt nu alles gedaan uit vrees voor het veldwinnend socialisme, en bescheiden ambtenaars, heel de beschaafde, maar dikwijls o zoo arme middelklasse, heeft het veel harder te verantwoorden, zonder dat iemand zich daarover het hoofd breekt. Het is deze klasse, die moet rondkomen van een bescheiden salaris of van geringe P»rtlcu'iel^ verdiensten op kantoor of bureau; *)»▼*" n™| in de termen van bus-patiënt nochl »n dien van bedeeling en liefdaügheidsfeesten ter «gegenheid d,e mZ■ wiU-n schijnen dan zij zyn, iets waarop cii zoo terecht wijst, dan is het ongelukkige kind meer dan ooit het slachtoffer, en kan men naar waarheid zeggen, dat het zoogenaamde arme er veel beter aan toe is ten slotte, dan het andere dat tet een „deftigen" stand behoort, en dientengevolge thuis te weinig eten krijgt, opdat het slechts voor de menschen zal gelijken een „jongeheer" .of eea vjong