Buitenlandsch Overzicht 14 Februari. Het trekt de aandacht, dat de Fransche pers bijna volkomen het zwijgen bewaart ten aanzien van Clémencean's groote rede bij het monument voor Scheurer Kestner over de quaestie van Elzas-Lotharingen. Gaat het Clémenceau zelf, zooals hij aanstipte, dat het tien jaar geleden Scheurer Kestner verging en kan de massa van het Fransche volk zijn gedachtenvlucht nog niet vatten ? Is men het in den grond der zaak niet eens met Clémenceau en past men uit voorzichtigheid Gambetta's recept nu maar toe om liever te zwijgen ? Het eenige wat de Fransche bladen er tot dusver van zeggen, is, dat het een hoog-politieke rede was, waarover eerst zeker de ministerraad wel is geraadpleegd. Dergelijke aanduidingen verhoogen de werkelijke beteekenis der rede niet. Onder een hoog-politieke rede wordt.gemeenlijk een knap samengestelde woordenstroom verstaan, die onder een voor de politiek van het oogenblik dienstigen vorm verbergt, wat men eigenlijk denkt. Dan zou de openhartigheid van Clémenceau, die juist door de Köln. Ztg. zoo werd gewaardeerd, maar schijn zijn geweest. Overigens dreigen ook al weer.verkeerde uitleggingen in anderen zin, die helaas de Fransche pers zouden kunnen prikkelen om den weldadigen indruk van Clemenceau's woorden en de bespreking door de Kölnisclie te verstoren. In diezelfde Köln. Ztg. komt de Parijsche medewerker van dat blad met een eigen beschouwing, die wel blijkbaar niet kwaad is bedoeld, maar toch iets te veel zegt. Hij knoopt zijn beschouwing vast aan een zin, die ook nog in Clemenceau's rede voorkwam: „Evenals wij, tegenover ons, achting voor bestaande verdragen eischen, denken wij ook zelf het voorbeeld te geven van eerlijk de overeenkomsten in acht te nemen, die ons binden." Voor de eerste maal, zegt de correspondent, spreekt de verantwoordelijke leider der Fransche politiek hier in een rede, die ook tot mede-aanwezige Elzas-Lotharingers was gericht, over Frankrijk's plicht om eenmaal aangegane verdragen eerlijk te erkennen. En de correspondent acht het van bijzonder belang, dat juist Clémenceau dit woord heeft gesproken , aangezien deze vroeger, toen hij nog onverantwoordelijk journalist was, blijkbaar anders dacht. Het is nog maar weinig jaren geleden, dat Clémenseau, in antwoord op de Pressensé's in de Kamer uitgesproken verlangen, dat Frankrijk openlif. zou verklaren, van alle „revanche" af te zien, in de Aurore schreef: ~Pressensé vat slechts de hypothese van een duel tusschen Frankrijk en Duitschland in het oog. Maar een ingewikkelde belangenpolitiek kan eenmaal verschillend gevormde coalities tegenover elkaar plaatsen. Gelooft hij niet, dat zulk een dag, welks bespoediging of vertraging niet van hem en niet van mij afhangt, ons gereedmoet vinden om ons recht op te eischen ?" De correspondent acht het van belang, dat Clémenceau, nu hij wèl in een positie is gekomen om invloed te oefenen, verklaart, dafc achting voor gesloten verdragen en behoud van den vrede een eerste noodzakelijkheid is voor de democratie. De schrijver zegt, dat hij Clemenceau's vroegere meening niet in herinnering brengt om zijn oprechtheid van thans in twijfel trekken, doch wel om aan te duiden, hoe ervaring en verantwoordelijkheidsgevoel een andere overtuiging in hem hebben doen rijpen. Waar Clémenceau een groote en krachtige democratie als ideaal voor Frankrijk's toekomststreven stelde, zegt de correspondent, dat Duitschland zonder afgunst aan Frankrijk de lauweren kan gunnen, die het aldus opgevatte patriottisme van Clémenceau aan Frankrgk als doel voorhoudt. Volgens deze beschouwing zou de rede van Clémenceau beteekenen, dat hij Frankrijl- voor goed de oogen van Ekas-Lotharingen wü doen afwenden en dat het democratisch streven in irankrijk de rol van bliksemafleider zou vervullen op het gebouw van Duitschland's door geweld verkregen heerschappij over het gebied eu de bevolking van twee provinciën. Dat is een uitlegging, die - indien zij in frankrijk de aandacht mocht trekken - de 1 ransche pers tot protesten zou kunnen uitlokken Ln zij gaat te ver en bewijst, hoe weinig deze Duitsche schryver nog den sleutel heeft tot het Fransche voelen. De Ind. Beige, die fijnere voelsprieten heeft voor hetgeen in Frankrijk omgaat, kenschetste Clemenceau's rede integendeel aldus: „Frankrijk verloochent niets van zijn verleden, omdat elke dergelijke verloochening uitgelegd zou worden als een aanvaarde vernedering maar Clémenceau heeft ook geen woord gezegd, waardoor de „revanchards" hem tot de hunnen kunnen rekenen." Wat den Duitschen schrijver hier op een dwaalspoor brengt, is juist een typisch-Duitsch gemis aan begripsvermogen voor de beteekenis der democratische idealen, waarop Clémenceau in diezelfde rede over Elzas-Lotharingen wel niet toevallig zooveel nadruk legde. Clemen.eau sprak over den edelen cultuurwedstrijd , öi«- Tolgens democratisch ideaal tusschen de naties de wedstrijd van de toekomst zal zijn. Geen overwinningen door de brute macht der wapenen, maar door de macht der idóe. De Fransche democratie, uit heftig lijden en worstelen geboren , ziet in haar beginselen meer dan iets , dat enkel is bestemd voor binnenlandsch gebruik en dat de Duitscher — misschien met een ironisch lachje voor hetgeen hij niet begrijpt — wel aan Frankrijk kan „gunnen. De democratie, in den geest waarin Clémenceau haar juist zoo schitterend heeft omschreven , is volgens haar aanhangers bestemd om als cultuur-factor de wereld te veroveren. Dat geloof en vertrouwen mag men niet vergeten, wanneer men de beteekenis wil vatten van Clemenceau's aansporing aan Frankrijk om de idee eener revanche door de wapenen te laten varen, doch inplaats daarvan te werken aan den zege der democratische idee. AVat Elzas-Lotharingen betreft, moet men hierbij denken aan hetgeen een ander Fransch democraat indertijd heeft gezegd omtrent de beteekenis, welke de democratie der toekomst zal hebben voor de definitieve regeling van dergelijke gewelddadige annexaties als van den Elzas, van Polen, van Deensch Sleeswijk (Duitschland heeft in dit opzicht heel veel op zijn kerfstok). De zege der democratische idee moet volgens dien spreker aan alle bevolkingen Zélf het recht verschaffen, te bepalen, bij welke natie zij zich willen rekenen. Reeds ongeveer 50 jaar geleden heett Pruisen aan de Deensche Sleeswijkers dat recht bij verdrag toegewezen. Dat dit recht en dit verdrag met voeten zijn getreden, heeft aan het machtsgeweld van den overwinnaar gelegen, die wèl van overwonnenen eerbied voor verdragen eischte. Welnu, de Fransche premier wil niet door geweld gewelddadige verdragen gaan herzien. Het is het geloof der democratie, dat in de toekomst verdragen als dat betreffende de Deensche Sleeswijkers wat meer, en door geweld afgedwongen verdragen, waarbij door heerschers over gansche bevolkingen is beschikt, wat autoriteit zullen genieten. Dat moet zender geweld, alleen door de macht der idee tb\ï zoover komen. Doch het geloof hierin moet men mede beschouwen, als men Clemenceau's standpunt wil begrijpen. Het „gemeenschappelijk vaderland," waar Clémenceau voor all.* oultuurvolkeren van sprak, is ook iets anders dan de economische belangengemeenschap, die de Kölnische er gisteren in wilde zien. Ongetwijfeld ziju wij er nog ver van af, dat de volkeren gemeenschappelijke cultuur-idealen zullen koesteren. Niet alleen in de buitenlandsche, maar ook in de binnenlandsche politiek komt dat tot uiting. Op dit oogenblik zijn weer cnltnnr-vraagstnkken in Prnisen in .den Landdag aan de orde, waarbij cok weer blijkt, hoe bepaald anti-democratisch in Duitechland de bovendrijvende etroomingen zijn. In aansluiting met de gisteren kort vermelde besprekingen in de begrootingscommissie over volks- en schoolbibliotheken en over do Vereeniging tot verbreiding van Volksontwikkeliug, is in den Landdag in openbare zitting het debat over dat onderwerp voortgezet. School en volksbibliotheek werden in het debat nauw met elkaar verbonden. De nationaal-liberale spreker Schiffer meende er tegen te moeten opkomen, dat zijn partij aen Tal van den vorigen, oer-reactionairen minister Studt zou hebben bewerkt en ook daartegen , dat zijn partij vijandig zou staan tegenover den kerkelijken invloed op de school. De Duitsche liberalen zien ook in de school niet slechts een inrichting om kennis te verbreiden, doch een opvoedingsinstelling en verlangen zelf, dafc daarom aan de kerk invloed in de school wordt verleend. Alleen, zelfs de conservatieven achten hervorming van dien invloed, en van het toezicht, noodig. Het optreden der regeering inzako de volksbibliotheken der vereeniging voor volksontwikkeling begreep Schiffer echter niet. Men kan volwassen menschen toch niet onder een kaasstolp plaatsen, opdat zij met anderor meening niet in aanraking komen. Fischbeek, van de vrijz. volkspartij, stelde biei tegenover, dat de school onder toezicht moet staan van paedagogen. Zijn dat tevens geestelijken, dan kon dat geen kwaad, maar men moet niet in de eerste plaats naar geestelijken zoeken voor het toezicht. Wat de quaestie der volksbibliotheken betrof, wees deze spreker er op, dat de bek^ingen betaald worden deor alle inwoners des lands, van alle lichtingen. De minister, zeido hij, Leeft geon recht om het aldus samengebrachte g^ld aan te wenden voor riaati. religieuse en politieke opvattingen. Hoe kan men tegenwoordig in volksbibliotheken boeken vau ll?eckel en Darwin missen ? Op die manier drijft men de naar ontwikkeling dorstende i_assa slecats in de armen der sociaaldemocratie. In het optreden der regeering ten aanzien der voreeniging voor volksontwikkeling zag hij verband met het feit, dat de ministerieele afdeelingsdirecteur Schwartzkopf eere-voorzitter is van een dergelijke vereeniging op christelijken grondslag. Mefc steun der conservatieven hield minister Holle intusschen vast aan zijn standpunt. Slechts in een wetenschappelijke bibliotheek behooren boeken thuis, die noodig zijn om alle geestesproducten te kunnen beoordeolen. Zij komen dan in handen van menschen, die «lf kunnen oordcelen. Maar een volksbibliotheok, voor de massa des volks, die volgens Holle buiten staat is tot zelfstandige critiek. is geheel wat anders noodig: een stof, die de menschen niet in verwarring brengt, doch christelijk en nationaal opvoedt. Hier vooral kwam het standpunt ver Pruisische regeering, die een zeer enge geestelijke voogdij als opvoedingsmiddel voor een modern cultuurvolk beschouwt, scherp te voorschijn. Een feit is echter, dat in den Landdag, zooals die thans is samengesteld, de meerderheid van conservatieven en centrum daarin beslist de regeering steunt. In zake het sc/iooMoezicht nam het centrum dankbaar acte van de regeeringsverklaring, dat ook in de toekomst het voorzitterschap der commissies in elk geval zooveel doenlijk in geestelijke handen blijft. Alleen was het centrum over de bestaande verhoudingen te dien aanzien nog geenszins tevreden. Dit gaf intusschen den nat.-lib. Campe aanleiding tot de opmerking, dat volgens een statistiek over vele jaren het centrum met zijn eischen slechts 22.8 a 44.7 °/0 der katholieke kiezers achter zich heefc en dat — zelfs als men de Polen meerekent — 62 °/0 der katholieke kiezers niei de centrumpolitiek steunen. --- BINNENLAND. LEEUWARDEN, 14 Februari. Stadsnieuws Hedenmiddag 12 uur werd voor het front der 3» compagnio lsle bataljon door den kapitein T. J. Gits het eereteeken voor 18-jarigen trouwen dienst uitgereikt aan den kleermaker J, E. Optenberg van het le bataljon alhiM-, --- Reserveeren van coupés. Door de directie van de Hollandsche Spoor is thans ook bepaald, dat in de treinen, waarmede houders van jongelieden-abonnementen worden vervoerd, compartimenten of rijtuigen voor die reizigers worden gereserveerd. Aan de houders van bovengenoemde kaarten wordt de plicht opgelegd, plaats te nemen in de voor hen bestemde rijtuigen of afdeelingen, of daar, waar hun door het spoorwegpersoneel plaatsen worden aangewezen. In de aldus te reserveeren coupes wordt rechts en links een bordje opgehangen, met opschrift: „Gereserveerd voor houders van jongelieden-abonnementen". De conducteur, met de controle belast, zal, zoo mogelijk, bij de houders van jongeliedenabonnementen plaats nemen. Zij, die zich onordelijk gedragen of de reizigers last veroorzaken, worden zoo noodig uit den treiu yorwijderd, ot hui' ibonnement°>aart wordi ingetrokken. ALoén bij plaatsgebrek kan door andere reizigers ook gebruik gemaakt worden van deze gereserveerde coupes. --- Tweede Kamerverkiezing in Tietjerksteradeel Naar wij vernemen, is het volstrekt niet onwaarschijnlijk, dat minister Talma door de antirev. partij in Tietjerksteradeel wederom candidaat zal worden gesteld voor het lidmaatschap der Tweede Kamer. De heer Talma zou dan alleen Kamerlid wenschen te blijven tot aan de periodieke aftreding in 1909 of tot het tijdstip eener eventueele Kamerontbinding. De Res.bode verneemt echter, dat ds. D. G. Postma te Voorborg de hem van anti-rev. zijde in het district Tietjerksteradeel aangeboden candidaatstelling in de vacatare-Talma voor de Tweede Kamer heeft aangenomen. --- De schaapskooi. Men schrijft ons: Hoewel de vroegere schaapskooien op de meeste boerenerven van onzen zandgrond aan hunne oorspronkelijke bestemming zijn onttrokken, hebben ze toch hare waarde behouden en is haar een andere beteekenis toegekend in het boerenbedrijf, die niet minder dan de vroegere als onderafdeeling van het geheel, de f.lgemeene welvaart bevordert. De meeste dezer kooien zijn veranderd ton gerieve van de varkensfokkerij en de uitkomst heeft bewezen, dat deze wisseling van bestemming den boer ten goede is gekomen. Uitgezonderd den verbouw van aardappelen voorzag de mest der Drentsche schapen don bouwakker van al het plantenvoedsel, wat de boer aan den bodem kon geven. De roggeakkei werd er goed mee bemest en de overgebleven stoppel werd ondergeploegd voor den bouw van boekweit. De halm van de rogge nam het meeste uit don grond; de boekweit als bladvrucht trok veel uit de lucht: zoodoende slaagden twee oogsten met één bemesting, en werkelijk waren deze oogsten gewichtige momenten voor den bouwboer. De tijdsomstandigheden wijzigden zich en naar deze ook het boerenbedrijf. De bouwakker werd in een grasveld herschapen, de zuivelproductie trad meer en meer op den voorgrond en, als gevolg daarvan nam het aantal krulstaarten op elke boerderij proportioneel toe naar den omvang van het bedrijf. De „rommel" uit de schaapskooien werd opgeruimd en varkenshokken er in betimmerd, zoodat de inkomsten door de oude schaapskooi vrijwat omhoog zijn gegaan en de hoeveelheid mestspecie er niet onder lijdt. Heette het vroeger, dat de huur uit de boekweit moest gemaakt worden, thans voorziet de varkensfokkerij daarin. --- Van de Hollandsche naar de Noorsche kust Men meldt ons uit Stavoren : Den 13 Sept. 1907 dreef de stad Workum. palingschuit met bestemming naar Londen, 30 mijlen uit de kust ten W. van Kijkduin» op de wateren der Noordzee en kwam de bemanning op het denkbeeld, een flesch, waarin een briefje, over boord te laten. Daarin stond vermeld door wien en waar de flesch was uitgeworpen, met het vriendelijk verzoek verder bij mogelijke vinding, daarvan melding te willen maken aan den schipper W. van der Schaaf te Heeg. Dezer dagen nu ontving van der Schaaf een in het Fransch gestelden brief van den viceconsul der Nederlanden te Bergen in Noorwegen, den heer C. Otto Kanon, dat de flesch wa 9 gevonden door een visscher te Bjornetjord in de nabijheid van het eiland Sulen. De visscher had de flesch gebroken en het voor hem onleesbare briefje overhandigd aan een koopman van Nagelstad, die het opzond aan ecu Berger Courant, vanwaar het terecht kwam bij den vice-consul, die het vertaalde en begeleid vau een vriendelijk schrijven opzond aau den heer van der Sciiaaf, met verzoek van goede ontvangst kennis te willen geven, aan welk verzoek bereids is voldaan. Ziedaar de roman van het briefje, dat in zijn glazen hulk met goed gevolg de winterstormen Van den oceaan weerstond. --- Mond- en klauwzeer. Naar aan het N. v. d. D. wordt bericht, heeft de Pruisische minister van Landbouw bevolen, dat wegens het mond- en klauwzeer in Holland, alle vee, dat tegen het verbod in, Pruisen wordt ingevoerd, terstond afgemaakt zal worden. Volgens de door de directie van den Landbouw uitgegeven statistiek der ziekten over de maand Januari is het aantal gevallen van monden klauwzeer reeds gedaald tot 1170, waarvan in Zuid-Holland 562, in Noord-Holland 224, in Utrecht 118, in Gelderland 142, in Friesland 102 en in Overijsel 22 gevallen voorkomen. Zeeland , Groningen, Drente en Limburg zijn geheel vrij. Van de overige ziekten zijn de enkele gevallen niet noemenswaard. --- Talma de geluksvogel. De nieuwe minister van Landbouw, Nijverheid en Handel of, zooals men kortweg zegt, de nieuwe minister van Handel, de heer Talma, is een geluksvogel. Althans zoo zou men besluiten uit een snaaksche tirade in dr. A. W. Bronsveld's bekenii-*? Stemmen voor Waarheid en Vrede, waarin deze Utiechtsche predikant aldus de benoeming van den heer Talma bespreekt: „Eerlijk gezegd, zijn we wel een weinig jaloersch op onzen voormaügen ambtgenoot Talma, die minister staat te worden ook van Landbouw. Wat is 't geval? Toen wij ons voorbereidden voor ons doctoraal examen in de theologie, hebben wij ter voldoening aan het voorschrift van de toen vigeerende wet, een college in do landbouwkunde gevolgd. Prof. Miquel leerde ons wat humus is, en dafc er meer dan een soort van klaver bloeit op onze akkers. Voor zoover ik weet, heeft de heer Talma dat hooger onderwijs in de landbouwkunde niet genoten en heb ik dat op hem voor. De heer Heemskerk weet dat zeker niet, of heeft er niet aan gedacht. Mocht er weer eens een gewezen predikant in aanmerking komen als minister voor Landbouw, Handel en Nij verheid , dan houd ik mij op bovenvermelden grond | ook aanbevolen". --- „Patrimonium" over minister Talma. „Patrimonium"' is zeor verheugd over het optreden van den heer Talma als minister. „De mannen van „Patrimonium" kennen hun Talma, zegt het orgaan, en hebben hem in den loop der jareu steeds meer leeren waardeeren. „Pc bezielde toewijding, waarmee hij ziel* steeds gaf aar. io behandeling der sociale vraagstukken hebben oaj vol!-: er ïoe gebracht tot heo> op te zien, ais tot eea man, die door zijne kenni.i en warme belangstelling aangewezen was, onv krachtig me..:e U werken aan de hervorming vau or.ï<> maatschappelijke verhoudingen. Hij krijgt niet l<*-t mms',; belangrijke deel van de taak vaj het nieuw e kabinet voor zijn rekening. De afdeeling arbeid, die onder zijn departement ressorteert, al wordt ze in den titel niet genoemd, vraagt dagelijks meer de volle kracht van een ma u. Onze tijd staai. in het teeken der sociale wetgeving. Van onzen Talm?, wio::3 onvermoeid werken we kennen, en wiens ernstig meeleven met de nooden van ons volk, vooral van ons arbeidende volk, zoo menigmaal uitkwam, verwachten we veel. Zijn optreden maakt het kabinet-Heemskerk in bijzondere mate sympatiek voor de kringen van Patrimonium. Daarom begroeten we dit ministerie met warme belangstelling en spreken we de hope uit, dat er onder den zegen des Hoeren kracht van mog') uitgaan, ons land ca volk ten goede.'' ---