BINNENLAND. LEEUWARDEN, 8 Juli. Stadsnieuws. Op het concert, morgenavond door het Stedelijk Muziekkorps in den Prinsentuin te geven, zal het volgende programma ten uitvoer worden gebracht: 1. Marche militaire. 2. Ouverture zum Trauerspiel Egmont, L. v. Beethoven. 3. a. Panis Angelicus, C. Franck. b. Les Fiancailles, Valse lente, E. Wesly. 4. Balletmuziek Coppélia, L. Délibes. a. Prelude et Mazurka, b. Entr'Acte et Valse. c. Czardas, Danse Hongroise. 5. Potpourri über Melodieën ausOffenbach'schen Opern, A. Conradi. 6. Einzug der Gaste auf die Wartburg. Marsch Triumphale und Chor a. d. Oper Tannhiiuser, R. Wagner. 7. Feest-Ouverture over Nederlandsche Volksliederen (op verzoek), H. Bliitterman. 8. Schlag auf Schlag. Humoristische» Potpourri, A. Schreiner. 9. Rachel. Suite di Valses, L. Langlois. --- De tweede Leeuwarder vliegweek. Drie aviateurs zouden er de volgende week hier op de Wilhelminabaan komen vliegen; zoo althans luidden de berichten tot nu toe. Maar vandaag kunnen wij een nieuwtje mededeelen en wel dit: dat er vier aviateurs zullen komen; grooter aantal dan dit heeft — vliegwedstrijden natuurlijk uitgezonderd — nog nimmer hier te lande tegelijk aan vliegdemonstraties deelgenomen. En wie die vierde aviateur is? Een landgenoot en nog wel onze bekende Noorder-sportman S. Koning, de kranige schaatsenrijder uit Groningen , die onlangs onder de bezwarende bepalingen zgn brevet als aviateur heeft behaald en nu hier zijn eerate vluchten zal houden; met den bouw van een vierde hangar is reeds begonnen. Het comité heeft bij het engageeren van dezen vierden aviateur de belangen der aandeelhouders in het waarborgfonds geenszins uit het oog verloren en het contract zoodanig afgesloten, dat bij nadeeligen uitslag de begrooting niet verhoogd behoeft te worden. De machine van Max Olieslagers is reeds naar de hangar overgebracht. Ook die van Jan van Bussel ia reeds van Rotterdam hier aangekomen. --- Buitenlandsch Overzicht 8 Juli. Veel verder is de Marokkaansche kwestie tot haar oplossing nog niet genaderd en daarom houdt de pers in Frankrijk, Engeland en Duitschland zich maar met het Engelsche antwoord bezig. Zij moet toch dagelijks het een en ander over de brandende kwestie brengen. De Duitsche pers is over het algemeen tevreden met de verklaring van den Engelschen minister-president De „Köln. Ztg." zegt, dat de verklaring zoo is uitgevallen als zij verwacht had. Koel, zakelijk en rekening houdend met de belangen van Engeland, ze zelfs op den voorgrond stellend. Maar van een scherp partijkiezen tegen Duitschland is niets te bemerken en ook niets van de zending van Engelsche schepen naar de Atlantische kusten van Marokko. En ook Frankrijk schijnt daarover niet meer te denken. In de „Vorw&rts" komt een artikel van Jaurès voor over dit onderwerp. Daarin doet hij de merkwaardige mededeeling, dat minister Delcassé zich sedert eenige maanden in den ministerraad heeft verzet tegeo, wat hij noemt, de onverstandige uitbreiding der Fransche operaties in Marokko. En ook hij is het geweest, die zich de laatste dagen ten sterkste tegen het uitzenden van Fransche schepen naar Marokko verzette. Van socialistische zijde heeft men Delcassé steeds scherp bestreden, zoodat deze verzekering over Deleassé's veranderd inzicht niet uit persoonlijke sympathie voor den minister kan voortvloeien. De varklaring zal dan ook wel juist zijn. De (r.-k.) „Germania" is een van de weinige bladen, die over de verklaring van den Engelschen minister-president niet erg goed te ■preken is. Uit die verklaring maakt het blad op, dat de zaak niet zoo van stapel zal loopen als men nog enkele dagen geleden hoopte. Ten eerste werd er de nadruk opgelegd, dat de toestand te ernstig is om een uitvoerig antwoord te geven. Het ernstige van den toestand ziet het Engelsche Kabinet blijkbaar niet in het optreden van Frankrijk, dat de acte van Algeeiras feitelijk heeft opgeheven, maar in het zenden van den Duitschen kruiser tot bescherming der Duitsche belangen. De optimisten hebben dus volkomen ongelijk gehad, toen zij aannamen, dat Engeland zich volkomen onzijdig sou houden. Duitschland staat nu tegenover een nieuwen toestand, waartegen v. Kiderlen Wüchter, de Duitsche minister van buitenlandsche zaken, opgewassen zal zijn, daar hij er zeker rekening mee heeft gehouden. De Engelsche pers is eveneens ingenomen met de verklaring, en - merkwaardig verschijnsel ! — de unionistische pers het meest. Zoo betoogt de „Globe", dat alleen Engeland handelend behoort op te treden tegen de handelwijze van Duitschland te Agadir. De vaakofficieuzeliberale „Westminster Gazette" zou de taak der diplomaten gemakkelijker achten, als het werkelijk waar is, dat Frankrijk Fes weer zal ontruimen. Radicale bladen als Star" „Daily News" en „Manchester Gnardian" zeggen, dat het optreden van Duitschland rechtstreeks het gevolg is geweest van de Fransche expeditie naar Fes, die evenmin noodig was als de tocht van kfnT? ""^""^burg, waar vrouwenen kinderen destgds evenmin gevaar liepen als nu PranXPeaneaJ^ Fes- De »Star» noemt de hJSBh..ft-7n?,WJde EnBel^<» regeering TtaVnlu goedgekeu?d *«* haar dezelfde blaam" E*»»' X ? reg6!nDg had 9r teg°°°P moeten komen. Volgens het blad is de geheele twist bo\Dl *«wkH eeD ell6ndi«e' "erende warboel geworden, een zucht naar concessies Et bf De verlichte Eu-"^e S: heden behooren een zoo fatsoenlijk mogelijke regeling na te streven. »"«So«j*e OD Lt p C.heJbla,d?ü leg*en er **» "druk op, dat Engeland, al heeft het ook een deel van zgn rechten in Marokko in 1904 aan Frankrijk £ÏÏ» \r da"°P tegenover een derde Ê!hc, A r™»?',** »-nt te maken. De weun0 rtl**Atia WÜ Wel TaD onderhadelen la^enTrrankr^tU8sïeQ Duitachland' «-«-deelnemen Het JVonPr„Jei»m*B.er °iet Ma en wü alechtfl »J°?rnal 8»» t nog verder en Dvi cSlnd PpreklD^n JUBSchen FrankrQk lgkheden ,fdufr & B,echta »wee mogea«te van' A?f • fUtus luo en dua <*e kaansche tfeS" d^V" M, * M*r°k" hoe ook de onln' defimtief regelen. Maar acht het blad Dg f*8 zijD' een «mferentie „Matin" de kw«l°dl Dm™*«B« ** de stemming met T? a ee£ "gelen 1B °™reen- In den U aden en St" Petersburg, minister vanW,aQ, giterea had de Fransche een onderhoud^^e?la?dache **« de Selves de gebeurtTn "".' den eerateQ minister over * ondXuTw'b"1"0^0- NV*fl^ *« Cambon den „ t J «° «eßPrek met Jules antwoord Z Ëltt"^ Bl'Ujn- Het officieele Tan üTankrgk is echter ueg niet bekend. De constitutioneel© crisis in Engeland, plotseling verscherpt door de houding van het Hoogerhuis, nadert haar hoogtepunt. De artikelsgewijze behandeling van de veto wet is nu geëindigd en 13 Juli zullen de beraadslagingen worden voortgezet Bij de behandeling der artikelen zijn natuurlijk de unionistische amendementen met dikke meerderheid aangenomen, niettegenstaande het verzet der regeering. De belangrijkste dier amendementen zijn die van lord Lansdowne. Zij luidden dat de veto-wet niet geldig is voor de wetten rakende de prerogatieven van de kroon of de waarborgen voor de protestantsche erfopvolging, voor de wetten ten doel hebbende de instelling van een nationaal, wetgevend parlement in lerland, Schotland, Engeland of Wales, en ten derde voor de wetsontwerpen waarover het land, naar de meening van een gecombineerde commissie uit Hoogeren Lagerhuis, niet voldoende is geraadpleegd. Bij de verdediging zijner amendementen mat lord Lansdowne breed uit over de gevaren van de veto-wet, die tegelijkertijd Troon, Constitutie en Rijk bedreidde. Ik geloof niet zeide hij o. a., dat de kroon op ;'t oogenblik bedreigd wordt, maar ik kaa niet nalaten te constateeren, dat de denkbeelden snel veranderen en dat er geen enkele waarschijnlijkheid is dat de verandering der denkbeelden zal ophouden. Van de Home Rule zal men niet durven zeggen, dat het een denkbeeldig gevaar is. Indien men zich houdt aan de verklaringen der regeering zal Home Rule in 1914 in lerland worden ingevoerd, zonder dat het land is geraadpleegd, want men kan waarlijk niet zeggen, dat de kwestie der Home Rule bij de drie laatste verkiezingen werkelijk aan de kiezers is voorgelegd. De eenige wijze om die verschillende gevaren af te wenden is in de grondwet het beginsel van de vereenigde commissie uit beide Huizen en het referendum op te nemen. Geen der tegenwerpingen, die men tegen het laatste heeft gemaakt, zijn ernstig: de unionistische partij stelt zich dan ook voor eerlang een wetsontwerp in te dienen, dat de gelegenheid opent om van gedachten te wisselen over de vraag hoe een referendum in Engeland moet werken. Lord Morley beantwoordde den spreker namens de regeering en verklaarde diens amendementen voor onaanneemlijk. bord Lansdowne, antwoordde hij, schijnt er een zonderling denkbeeld over het Lagerhuis op na te houden. Denkt hij nu werkelijk, dat het Lagerhuis in staat is de prerogatieven van de kroon aan te tasten Of Home Rule in lerland in te voeren zonder het land over die kwestie te hebben gehoord? Wat de conservatieven ook mogen zeggen, het land heeft zich op duidelijke wijze over de lersche kwestie uitgelaten. Wat de wijzigingen, voorgesteld door lord Lansdowne, betreft, zoowel de gemengde commissie als het referendum zgn in wezen revolutionair. De vorming van een gemengde commissie, in 't bizonder, zou naast het Lagerhuis een derde Kamer scheppen, die machtiger zou zijn dan het Hoogerhuis zelfs ooit is geweest Het amendement van lord Lansdowne is niet alleen in beslisten strijd met den geest van de Vetowet, maar werpt elke constitutie omver. Niettemin werden de amendementen van lord Landowne met 253 tegen 46 stemmen aangenomen. De „Times" spot uit de hoogte om de weinige stemmen, die tegen de amendementen zijn uitgebracht Reeds vóór de stemming had daarenboven lord Midleton (de vroegere unionistische minister Brodrick) de regeering onder den neus gehouden, dat zij al bitter weinig steun by de liberale peers vindt. Voor 1906, toen de regeering aan het bewind kwam, kon zij altijd nog 50 liberale peers in het vuur brengen, maar sinds dien heeft zij er een 50 bij gemaakt. Desondanks telden de liberalen bij een pas gehouden stemming slechts 40 man, van wie er twintig in het ministerie zitten. In het debat bleek inderdaad, dat enkele liberale peers behooren tot hen, die niet met de vetowet instemmen. Zoo lord Weardale en lord Courtney, die. zich beiden van stemming onthielden. Men gelooft echter, dat het Hoogerhuis op het laatste oogenblik nog zal toegeven en wel als minister-president Asquith het voornemen der regeering zal kenbaar maken om de Kroon te adviseeren de noodige liberale peers te benoemen. De „Pall Mali Gazette" komt nu, naar het schijnt uit gezaghebbende bron, meedcelen, dat de lords vastbesloten zijn, hun amendementen op de vetowet onverbiddelijk te handhaven en in generlei vergelijk te treden, zelfs al zou dat een nieuwe verkiezing of een peersbenoeming op groote schaal tengevolge hebben. Dit zou de crisis nog ernstiger maken. Eindelijk dan zou het geheim van Havanna zgj» opgehelderd. Generaal Bixby, de bevelhebber van de Amerikaansche genie-afdeeling die belast is met het werk der drooglegging en lichting van de Maine, het Amerikaansche slagschip, dat 15 Februari 1898 op geheimzinnige wgze in de haven van Havanna is ontploft en gezonken, heeft het ontsluierd. Te Washington teruggekeerd, heeft hij thans een mededeeling over het vergaan van het slagschip gedaan. xNaar het oordeel van Bixby is de ontploffing, Z. tt'f h**™ë**n ▼<"» bet schip ten gevolge heeft gehad, ontstaan io de kruitkamera van de „Maine", dus binnen het schip en niet door invloeden of door een aanslag van buiteo. Toch blijft er nog een ietsje yan het geheim over. Wat het kruit heeft doen ontploffen, zal nooit bekend worden heeft Bixby er bij gevoegd. En zoodoende is weer een nieuw geheim ontstaan. Mag men aan kwaadwilligheid van buiten af denken? Mag men aanvaarden de meening, die ook wel geuit is, dat Amerika zelf het schip in de lucht heeft doen vliegen om den dreigenden oorlog uit te lokken. Voorhands lijkt het een zoowel als het ander weinig aanneemlijk. De ontploffing en het vergaan van de „Maine" zullen louter een ongeluk zonder meer zijn geweest. Maar dan een ongeluk, dat dubbel ongelukkig was, omdat het een oorlog ten gevolge had. Wel zou die oorlog, naar menschelijk inzicht, toch niet zijn uitgebleven, maar wie zal zeggen wat er had kunnen gebeuren of niet had kunnen gebeuren? Het is moeilijk te zeggen hoe de geschiedenis zou zijn, indien dit of dat niet of anders gebeurd zou zijn. De geschiedenis is nu eenmaal wat zij is. En daarom moeten wij haar loop aanvaarden. Zoo is de ontploffing van de „Maine," die door de Amerikanen aan kwaadwilligheid der Spanjaarden werd toegeschreven, de laatste aanleiding tot den Spaansch—Amerikaanschen oorlog geworden. Niet de oorzaak. De ontploffing heeft het uitbreken van den oorlog verhaast en dat is voornaamlijk de politieke beteekenis, die dit ongelukkige toeval heeft gekregen. Of de Amerikanen de conclusie van Bixby's onderzoek zullen aanvaarden, staat nog te bezien. Wel is bij velen reed 3 die kalmte ingetreden, welke noodig is voor het objectief beoordeelen van deze uitkomst, maar of daarom de min of meer officieuze opvatting van het geval thans ook geheel wordt prijsgegeven, is twijfelachtig. Hoe vaak hebben geneeskundige sprookjes zich niet, tegen beter weten in, weten te handhaven. De geschiedenis leert 't haast in elk hoofdstuk. --- „De Philantroop". De algemeene vergadering van de vereeniging „De Philanthroop" alhier gaf aan het bestuur in opdracht de exploitatie der Eerste Friesche Arbeiderskolonie met kracht ter hand te nemen. De vereeniging was eenigen tijd nalatig haar taak ten uitvoer te brengen door den toestand der financiën. Thans ia daarin evenwel voor een groot deel voorzien, doordat de vereeniging een gift ontving groot f2OOO. Hierdoor kan de hoog noodige aanbouw een aanvang nemen, terwijl het bestuur vertrouwt, dat de ontbrekende gelden ook wel bijeen zullen komen. Voor tegemoetkoming in de Verpleegkosten is rijkssubsidie aangevraagd. Het bestuur hoopt de inriohting tegen den winter te kunnen heropenen. Tot adjunct-directeur en adjunct-directrice werden benoemd de heer W. van Pelt en echtgenoote te Schiedam. --- Volksonderwijs. Onder voorzitterschap van den heer H. P. Priester vergaderde gisteravond in het „Friésch Koffiehuis" de afdeeling .Leeuwarden" Tan Volksonderwijs. Na afdoening van huishoudelijke zaken werd de be3ehrijvingsbrief voor de algemeene vergadering behandeld. Tot afgevaardigden naar die bijeenkomst, welke gehouden zal worden op 9 en 10 Sept a.s. te Sneek, werden benoemd de heeren K. Eriks Azn. en mr. J. D. van der Plaats. Tot bestuurslid werd herkozen de heer P. Attema Dzn. en werden gekozen de heeren A. J. Bertling en J. Koopmans. In het a.s. najaar zullen door de afdeeling verdere stappen gedaan worden om te komen tot oprichting van een middelbare school voor den handeldrij venden en neringdoenden middenstand. Er zal een der zake kundig spreker optreden om belangstellenden en belanghebbenden in deze materie voor te lichten. --- ,Friso" bioscoop-theater. Voor heden- en morgenavond heeft de directie van het bioscoop-theater aan de Nieuwestad alhier een interessant programma samengesteld. Twee drama's vormen den hoofdschotel, terwijl eenige komische nummers voor de noodige afwisseling zorgen. Bovendien wordt een wetenschappelijke film: Bloedsomloop, en een stukje acrobatiek gegeven. De Pathe-courant bevat ook weer aardige kiekjes, waarvan de lenteparade in de Lustgarten te Potsdam ongetwijfeld zeer de aandacht zal trekken. Als extra nummers worden vertoond: het bezoek van president Fallières aan Amsterdam en aan den Haag, opnamen speciaal voor „Friso" gemaakt. Zeer scherpe beelden zgn o.a. van de aankomst van het Fransche eskader te Amsterdam, van den tocht door die stad en van de aankomst op het paleis genomen. De actualiteit van de beide laatste films, de goede explicatie bij sommige nummers, het rustige voorbrengen der beelden en de aardige pianomuziek zullen ook nu weer door het uitgaand publiek op prga worden gesteld. --- Friesch Rundvee Stamboek. Heden is ten huize van den heer Yke de Jong de jaarlijksche vergadering vaa het Fnesch rundvee-stamboek gehouden. De voorzitter, de heer Fennema, uit Sneek, gedenkt bij de opening der bijeenkomst de groote verdiensten van wijlen jhr. mr. W. C. G. van Egsinga, vroeger voorzitter der Vereeniging, ten opzichte van den landbouw en de veeteelt Het bestuur verheugt er zich in, dat de afgestorvene den beteren tijd voor Frieslands land Douw nog heeft mogen beleven. Voorts deelt de voorzitter mee, dat de in dienst zijnde inspecteurs op dezelfde voorwaarden door het bestuur zijn herbenoemd; dat aan de Vereeniging weer een Rijkssubsidie van ƒ4OOO ia toegekend, benevens / 2000 voor de bezoldiging van den secretaris. Ia aan de orde de voorziening in de vacature in het bestuur, ontstaan door periodieke aftreuing van den heer K. N. Kuperus, die sinds de opncating in 1879 bestuurslid is geweest en zich om gezondheidoredenen niet weer herkiesbaar stelt. In zijne plaats wordt met volstrekte meerderheid van stemmen de heer J. A Palsma gekozen, die de benoeming aanneemt. De voorzitter wenscht hem daarmee geluk en hoopt, dat hij een even nuttig bestuurslid zal worden, als de heer Kuperus is geweest Daarna leest de secretaris, de heer dr. E. van Weideren baron Rengers het verlag omtrent den toestand en de verrichtingen oer Vereeniging over het jaar, loopende van Mei 1910 tot uit April 1911, voor. Met een paar woorden kan de toestand wordon gekenschetst: gestadige groei, regelmatig winnen in kracht. Onder de leden wim juister inztcnt in het doel der vereeniging veld. Veel minder bijv. dan vroeger krijgt het bestuur te hooren, dat de fokkers geen voordeel hebben van het stamboek. lets anders, waaruit het verbeterd inzicht blijkt, is het minder grif verkoopen van stamboeksdieren. Als een slechte gewoonte wordt in het verslag genoemd: het vragen van geld voor vee, dat men zoogenaamd „niet missen wil". Ala men, zooala is voorgekomen, voor drie jongbeesten, die nog moeten kalven, drie duizend gulden vraagt, omdat ze de besten onder de besten zijn in het beslag en men krijgt op dien vraagprijs „geluk", dan meenen wa toch, zoo luidt het verder, dat achter dat woord een dik vraagteeken mag worden gezet, hetzij men de zaak beschouwt van het standpunt van den betreffenden fokker, of van de Friesche ree* fokkerij in 't algemeen. Het ledental stijgt gestadig. Niet minder dan 2329 leden hebben contributie afgedragen, tegen 2132 het jaar te voren. Het verzamelboek bevat de namen van 22,000 beesten, tegen ongeveer 20,000 in 1909 en 17,000 in 1908. Goedgekeurd dit jaar 4520, tegen 2146 het vorig jaar. Die toeneming is uitsluitend te dankeu aan de meerdere inschrijving in het stamboek. In het hulpboek valt een geringe afueming op te merken. De meerdere inschrgving in het stamboek strekt zioh uit over 416 beesten of ruim SO %. Dientengevolge konden— I wat vooral in den jongaten winter bleek -* werkzaamheden niet altijd op tijd verricht worden, waarom meer personeel is aangesteld. De financiën der vereeniging verkeeren in goeden toestand, voor een deel het gevolg van het niet houden der voorjaarskeuring in 1911, door het uitbreken van het mond- en klauwzeer. Het bestuur heeft dau ook niet de vrijmoedigheid gevonden, verlaging van het inschrijfgeld voor te stellen, daar het waarschijnlijk het volgende jaar toch weer verhoogd zou moeten worden. Na goedkeuring van dit jaarverslag, dat in extenso iv het „Friesch Weekblad" wordt opgenomen, brengt de commissie van onderzoek rapport over het nagaan der jaarrekening uit. Zij maakt een enkele opmerking, doch alles i 3 in orde. Ontvangsten f 23,689.15 en uigaven ƒ19,583.16. De rekening wordt goedgekeurd ; de voorzitter geeft de verzekering, dat het Bestuur van de wenken der commissie een dankbaar gebruik zal maken. Komt in behandeling het Bestuursvoorstel tot wijziging van art. 5 en 14 der bepalingen nopens hei: Friesch Rundvee-Stamboek. Het voorstel houdt in, art. 5 al. 2 te lezen: „de koeien behooren den ouderdom van 2 jaren en 10 maanden te hebben bereikt en eens gekalfd te hebben, alvorens zij in het stamboek of het hulpboek mogen worden ingeschreven", en art. 14 te lezen: „alle runderen, voorkomende in de kalverboeken, waarvoor inschrijving in het stamboek niet is gevraagd, worden geschrapt, de stieren 2% jaar, de koeien 4 jaar na dagteekening hunner geboorte". Na een opmerking van den heer Schaap, door den secretaris tot diens bevrediging beantwoord, is het voorstel z. h. s. aangenomen. Het is dan aau de rondvraag toe. De heer Hepke de Boer had over het stallen van het vee als middel tot bestrijding van het monden klauwzeer willen spreken, maar zegt zelf, dat het eigenlijk niet meer noodig i 3, daar men reeds rekening met de bezwaren der veehouders tegen dien maatregel begint te houden, wat de secretaris bevestigt, door te zeggen, dat te Rauwerd al vee is uitgelaten. Wat men dus begeert, is in werking, hoewel nog niet algemeen. Ten slotte heeft de secretaris nog iets te zeggen naar aanleiding van de in 't „F r i e s c h Weekblad" gepubliceerde kennisgeving aangaande het bezoek der inspecturs. Spreker wil gaarne, dat zij, die op hun boerderijen ditmaal geen bezoekers, ook geen inspecteurs, wenschen toe te laten, daarvan het bestuur tijdig in kennis te stellen. Het bezwaar komt spreker echter niet zeer gewichtig voor. Als men den inspecteur een blauwen kiel laat aantrekken, en zijn maatstok even met warm water afspoelt, dan heeft men menschelijker wijze gedaan, wat men kan. Wanneer een dier door tongblaar is aangetast, en het zal er onder lijden, dan zal de inspecteur dat bij zijne beoordeeling in hooge aanmerking nemen, waarmee spreker geenszins wil te kennen geven, dat men nu maar moet zorgen, dat de dieren besmet worden. Daarna sluiting. ---