RECLAMES. I s I ms~>s 1 P^ M_i> JV w I •■x fit" M m^r aaw*' . - ■ i rj i ttlsfl m • fct~—"~- I \ U^l ♦_? traK-i B!1^" i' l F^*- J V^V^r B—'mmf. *>\Y^~^^^Ar\L>k'*l' BHJBM \\\\\\_\\^^_\m\\_\w\^\_\ Mfiar \r~\V.'' *^t^V-i A^//^f^.^M^7-W^' i *' ' ' i M^^^M.«M»^^--_-_..-.,a-L-!^w»-»M-BI3C-E-I3BC^^ ■ - ■ ■ ■ ■ »-| --- Uit de Provincie. (Put CorrJ Qorre d ij k, 6 Mei. In de vergadering van leden van het hier bestaande Nutsdepartenient aijn gekozen tot leden der spaarbank-commissie 7 in 1911 en dat het bestuur van het departement Oldeboorn der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen liever niet aanvaardt het aangeboden stukje grond ter vergrooting van den tuin van de bewaarschool, maar ter gelegener tijd op zijn eerste aanvraag hoopt terug te komen. De nieuwbenoemde gemeentesecretaris, de heer A. Groenveld, tot-nog-toe le ambtenaar ter secretarie alhier, door het jongste lid in jaren, den heer S. Metskes, binnengeleid, is direct beöedigd. De voorzitter sprak hem ongeveer toe, als volgt: „Mijnheer Groenveld! Ik kan u mededeelen, dat gij met algemeene stemmen zijt benoemd tot secretaris dezer gemeente. Van ganscher harte feliciteer ik u met deze benoeming. Gedurende den tijd, dat gij hier als le ambtenaar ter secretarie zijt werkzaam geweest, hebben wij u leeren kennen als een uitstekend ambtenaar, die al de capaciteiten bezit, noodig voor de vervulling der betrekking van secretaris dezes, gemeente. Ge zijt wel een gelukskind. Als tijdelijk ambtenaar hier gekomen, zijt ge zonder sollicitatie vast aangesteld en nu na 3 jaar ook weer zonder sollicitatie reeds secretaris. Tusschen ons heeft steeds een prettige verstandhouding bestaan; dat dit zoo moge blijven en uwe benoeming den bloei der gemeente ten goede moge komen." Nadat de secretaris de gelukwenschen van den Raad in ontvangst had genomen en de voor hem bestemde plaats naast den voorzitter had ingenomen, komt ter tafel het bekende adres van de provinciale federatie van drankbestrijders-organisatién, strekkende tot instelling eener commissie als bedoeld in art, 49 der Drankwet. Zonder discussie afgewezen. Is aangehouden een adres van de afdeeling Utingeradeel van de Friesche Mij. van Landbouw, om gebruik te mogen maken van een schoollokaal met vrij vuur en licht te Akkrura voor het houden van een cursus. Toegewezen een adres van de vereeniging tot stichting van een Hervormde Christelijke school te erkaple om een gedeelte bermsloot in erfpacht te mogen ontvangen De jaarlijksche erfpachtsom is bepaald op ƒ0.50. Nader vastgesteld de pensioengrondslagen van een vijftal gemeentebeambten. Met 8 stemmen benoemd tot lantaarnopsteker te Terhorne R. Koning te Terkaple; op J. de Groot te Terhorne waren 2 stemmen uitgebracht. Vooi den tijd van één jaar herbenoemd tot helpstei bij het handwerkonderwijs te Akkrum mej. B. Jarings aldaar. Aan het slot der agenda kreeg de secretaris het woord en zei ongeveer het volgende. „Mijnheer de voorzitter, heeren wethouders en leden van den raad, gaarne wil ik van de mij gegeven gelegenheid gebruik maken om een enkel woord tot u te spreken. Het is mij een behoefte, u allen mijn hartelijken dank te betuigen voor het in mij gestelde vertrouwen. Ik hoop mij dat vertrouwen waardig te maken en u te kunnen loonen, dat de ambtsbelofte, die ik zoo juist in handen van uwen voorzitter heb afgelegd, geen ijdele klank zal blijken te zijn. Ik hoop en vertrouw, dat ik bij de vervulling van de betrekking van secretaris dezer gemeente op uw aller steun en medewerking mag rekenen." Op een desbetreffende interpellatie van den heer Bottema deelde de voorzittei nog mee, dat den opzichter was opgedragen, een nieuwe begrooting te maken van een bergplaats voor faecaliën te Terhorne op het door den raad bedoelde terrein. Bariadeel, 6 Mei. In de raadszitting is behandeld een adres van het bestuur der provinciale federatie van drankbestrijders-organisatiën in Friesland, betreffende instelling eener commissie als bedoeld bij art. 49 der Drankwet. Besloten, aan adressanten te berichten, dal de raad geen termen heeft kunnen vinden tot inwilliging van het verzoek. Op een adres van de afdeeling Barradeel van het Nederlandseh onderwijzers-genootschap, nopens herziening der verordening, regelende de onderwijzersjaarwedden, is op voorstel van burg. en weth. besloten, adressanten mede te deelen, dat e» geen aanleiding bestaat, gevolg te geven aan het ter adresse neergelegd verzoek. Besloten tot opheffing van de onbewoonbaa. verklaring van de woning no. 347 te Tzummarum. --- Statistiek van geboorten en sterfte. Blijkens de statistiek der geboorten en dar sterfte naar den leeftijd en da oorzaken van den dood in Nederland over Maart 1912, voorkomende in de „Staatscourant" ran Maandag 6 Mei, waa het aantal inwonen ran het Kijk op 1 Maart 1912 6,031,857 •■ bedroeg het aantal lavend geborenen, behoorende tot de werkelijke bevolking, 14,972 of 29.31 op 1000 inw. per jaar. Het totaal dar overledenen binnen het Rijk, behoorende tot da werkelijke bevolking, do levenloos aangegevenen daaronder niet begrepen, was 6635 of 12.99 per 1000 inw. en het getal overleden kinderen, minder dan een jaar oud, op 1000 levend aangegevenen per jaar 92.64. De bevolking van Friesland bedroeg 364,472 mot 837 levend geborenen of 27.11 per 1000 inw. Voor Leeuwarden zijn die cijfers resp. 37,448, 8é en 26.48. In Friesland stierven zonder do levenloos aangegevenen 407 of 13.18 per 1000 inwoners. Voor Leeuwarden zijn die cijfers reep. 33 en 10.40. Totaal der overleden kinderen beneden het jaar in Friesland op 1000 levend aangegevenen per jaar 61.35 en te Leeuwarden 27.49. (*) Aan kanker en andere booze zweren overleden in Friesland 37 (Leeuwarden 4); aan apoplexie (hersenverweeking) 20 (4;; aan organisch* hartgabreken 28 (3); aan acute bronchitis 9 (1); aan chronische bronchitis 7 (0); aan influenza 3 (0); diphtherie 1 (1); aan pneumonia 20 (4); aan longtuberculose stierven 35 (4), aan heroentubereulose 11 (0); aan andere vormen van tuberculose 2 (0); aan kinkhoest 9 (0); aan mazelen 0 (0), aan roodvonk 1 (0); aan meningitis 4 (0); aan typhus 2 (0); aan kraamvrouwenkoorts 1 (1); andere ziekten van zwangerschap en kraambed 0 (0); aan appendicitis en tvphlitis 1 (1); aan acute nephritis en ziekt* van Bright 13 (2); ouderdomszwakte 45 (l);g*> welddadigen dood (geen zelfmoord) 9 (0); aan zelfmoord 4 (0); aan andere ziekten 58 (8), aan onbekende oorzaak 27 (1). (*) Dit zal eea drukfout lijn, daar het cijfer and-w buiten alle verhoudiag gunstig is. Vermoedelijk wordt 72.49 bedoeld. --- BINNENLAND. Verharding van den „Ouden Dijk" in Opsterland Bij besluit van 23 November 1911 werd door Gedeputeerde Staten van Friesland de goedkeuring onthouden aan een besluit van den raad der gemeente Opsterland tot wijziging der begrooling voor den dienst 1911, in verband met de kosten van verharding van den „Ouden Dijk" in die gemeente. Gedeputeerde Staten overwogen o. m., dat zij alleen vrijheid zouden vinden hun goedkeuring te hechten aan een besluit, strekkende tot aanleg van den weg van gemeentewege, indien door de naasl-belanghebbenden een zeer krachtige steun wordt verleend, een omstandigheid, die naar hun meening aanwezig mag worden geacht, zoo in de kosten voor ongeveer de helft door de naast-belanghebbenden wordt bijgedragen, zoodat, waar in de kosten ad ƒ871,0 sleehls voor een som van ƒ 2810 werd bijgedragen, zij hun goedkeuring niet konden verleenen. De gemeenteraad stelde daarop beroep in. Bij Koninklijk besluit van 25 April is thans met verniotiging van het bestreden besluit van Gedeputeerde Staten het besluit van den raad der gemeente Opsterland tot wijziging der begrooting voor 1911 goodgekeurd. Het Koninklijk besluit i 9 gegrond op de vol gende overwegingen: dat het hier geldt een tot den algemeenen dienst bestemden weg, die ten kadaster staat ten name der gemeente Opsterland en in onderhoud is bij de gemeente; dat niet wordt ontkend, dat het gemeentebelang bij de verharding van den weg is betrokken; dat daarom aan het raadsbesluit, strekkende om de daarvoor benoodigde gelden op de begrooting der gemeente te brengen, alleen dan de goedkeuring zoude moeten worden onthouden indien de geldmiddelen der gemeente daardoor te zwaar zouden worden gedrukt; dat mag worden aangenomen, dat dit niet het geval is, te minder nu door particulieren, naastbelanghebbenden bij den betrokken weg, een som ten bedrage van ongeveer en derde van de kosten van verharding zal worden bijgedragen en dus de raad wel terdege er op heeft gelet, dat de stand der gemeentelijke geldmiddelen het noodzakelijk maakte, van de ingezetenen die het meest door het voorgenomen werk zullen worden gebaat, een bijzonder offer te vergen en wel een aanzienlijk grooter, dan waartoe deze aanvankelijk bereid waren en waarmede de raad aanvankelijk genoegen had genomen. --- Feuilleton. 1812. Napoleons Tocht naar Rusland DOOR SOPHUS MICHAELIS. 21. Van zonneschijn is niets meer to bespeuren. Do rookwolken hullen den hemel m een boliwaaiend net van duisternis. Zelfs de zon is verduisterd. De brand heeft zich over de geheele JBtad verspreid, de rook vormt een reusachtig gewelf, waar het blauw van den hemel zich geen Igat doorheen kan boren. De yuurring sluit zich al nauwer en nauwer rondom het Kremlin. De vlammen beginnen lenterbruggen te werpen over de rivier. De bootmen op de kade aan den sladkant staan reeds in brand. De bladeren krimpen ineen rondom de takken. Slangen van rook stijgen op uit de foppen der boomen. Daar ginds, links verheft ftjch een groene koepel midden uit een puinhoop. ïlij schijnt te drijven, te zweven, een gloeiende luchtballon pp, wolken y_an y.uur. Kleine groene vlammetjes springen op als dwaalliehtjes langs de koepeldaken. Het metalen kruis heel in de hoogte is reeds witgloeiend en begint weg te smelten, het schijnt in de lucht le zweven. Weder treedt de Keizer naar buiten op het bovenste balcon. Een Keizer die een woestbruisende menschenzee wil dempen! Nu regenen de vonken op hem neer. Witte fonteinen springen als heete bronnen omhoog. De daken der paleizen branden als groene en roode geraamten, het koper is reeds gesmolten, het vuur komt een afscheidsmaaltijd halen en slingert een krans van vlammen naar de tinne van het dak. De toren van het arsenaal brandt als een pyramide van vuur, gedragen door den rook. De extase van een Nero alleen ontbreekt. Een declaniator moest bij de tonen der harp demonische gedichten voordragen in deze bruisende en laaiende vlammenzee. Maar neen, geen harpgetokkel, geen gezang wordt vernomen. Een stilzwijgende gedaante staat daar, steeds meer verstijft bij inwendig. Hij wordt niet langer verblind. Hij verschanst zich achter een ijskoude verachting. Mogen deze brandstapels hun licht verspreiden op mijlen alstands, over geheel Husland. Moge de gloed tot in Petersburg gezien worden, opdat Alexandcr er getuige van zij en rille van ontzetting De koning der Perzen liet de zee geeselen. Deze vuurzee zal alle geesels verteren. Maar hier utaat hij, hij wijkt geen stap, zelfs nu de vlammen lekken aan den voet van net Kremlin. Het ontzettende sohouwspel heeft aen wonderlijken eerbied, een plechtige stemming zonder vrees bij hem opgewekt. Kunnen Ie elementen op grootsoher wijze den wil van den mensch huldigen? Er gaat een koude rilling over zijn geheele lichaam. De vonken vallen op zijn gelaat en handen. Het vuur lekt hem als een kruipende hond. Door een rooden sluier ziet hij knielende menschen net opgeheven handen voor zijn voeten liggen, smeekende, bevende menschen. Hun woorden verstaalt hij niet, hun gelaatstrekken kan hij niet onderscheiden. Zij trekken aan de panden van zijn jas, zij willen zijn handen grijpen. Maar hij vouwt de armen over de borst, hij verhardt zijn hart. Hij ziet dat zij hem wijzen over den rand van het balcon heen op de lange, zwarte rijen vormlooze wagons. Beneden roepen en jammeren zij. De garde werpt steeds water over de koppen der wagens. Zij werpen er leeren zeilen en zakken over heen en pakken ze zooveel mogelijk in. Zij zorgen er voor alsof ze daarmede de redding van het leger bevorderden. Springt er één vonk in het kruit dan vliegt het geheele Kremlin in de luohtl Hoe gesticuleeren en roepen zij allen door elkaar. En ook in zijn onmiddellijke nabijheid neemt de opgewondenheid too. Het Kremlin staat in brandl Er is een mijn ontdekt welke onder de noordelijke poort is aangebracht. Het «eheele Kremlin a ondermijnd. Overal legt men de hand op brandstichters. De toren» van het arsenaal atorien ip. De Moskwabrag wordt door het vuur bedreigd. Het Kremlin staat in brand. Oogenblikkelijk zal het heela. paleis in de lucht vliegen. Hij hoort mannen achter zijn rug door de zaal stappen, hij ziet hen smeekend de handen ophef. fen. Daar ligt Murat plotseling aan zijn voeten* „Sire, over vijf minuten is het te laat. Wij verbranden allen tegelijk. Sire, spaar uw leven, spaar ons aller leven, red ons". Eugène staart zijn stiefvader aan. Zijn ooyen rood van het vuur, branden koortsachtig; met heesche stem fluistert hij: „kom tochl koinl'*i Constant staat te wachten met des Keizers mantel in de handen, Mortier met zijn sabel en hoe**j Maar de Keizer blijft hardnekkig staan en maakt; een afwerend gebaar. Noch eens vestigt hu zij*, groote, ijskoude oogen op het vuur dat hu niet ka* bezweren. Nu knettert en sist alles in eeft voortdurende opeenvolging van ontploffingen Oft het oogenblik dat de vijand zich omkeert en hen* wil ontvluchten, vermoedt hij dat hu hun .n d» hielen zal stoken. ... Eindelijk neemt Berth.er een kloek beskU. IhjL richt aijn gebogen gestalte op en treedt tot vlald voor den Keizer. Hij grijpt hem niet bij den arm, hij knielt niet, hij smeekt niet zooals de anderenA Met ijzige kalmte zegt hij. V „Sire, uw Majesteit is afgesneden van het legér, dat buiten do stad ligt. Wanneer de Russen nu een aanval beproeven is uw Majesteit niet* in staat het leger te bereiken. Blijft uw Majesteit, hier, dan heeft zjj geen leger meer om aan te voeen en stegen om den brand zien heen te loopen om op een open weg te komen. Zonderlinge, akelige gestalten sluipen rond door deze brandende huizen. Waanzinnig van angst trachten zij te vluchten met groote pakten op den rug en de merkwaardigste dingen in de handen. Overal ziet men plunderende soldaten, welke nieuwen buit trachten te maken; zij slepen hun buit mede totdat het vuur hun den toegang verspert en zij waden door bloed en gesmolten metaal. De inwoners van de stad zetten heiligenbeelden voor hun huis, slaan een kruis en gaan kalm weg, in het vaste geloof dat hun huis nu wel gespaard zal worden. Sommigen steken lampen aan in een brandend huis. Anderen kleeden zich in 't wil als voor een feest en sluiten de deur om te sterven in hun lijkgewaad. In doffe stemming volgt de Keizer zijn geleiders. De vuurregen wordt steeds dichter. Hij kan niet opkijken, maar moet zijn gezicht bedekken en heeft dan toch nog een gevoel of de huid op zijn wangen verbrandt. Door rookende steegjes, over puinhoopen van ineengestorte muren, langs kuilen en gaten, door schuren en stallen gaat de moeilijke tocht Niemand spreekt een enkel woord. Men hoort schreien en wanhopig roepen achter de gesloten luiken of midden in de open tuinen — schreien van vrouwen die men meevoert te midden van den brand. En van alle kanten het hartverscheure.l huilen en blaffen en janken van waakhonden, trekkende aan hun ketting waaraan zij levend moeten verbranden Plotseling staat de geheele stoet stil. Niemand kan een weg onderscheiden. Het vuur grijnst hun aan alle kanten tegen. De wind doet de vlammen laaiend opstijgen tot boven hun hoofd. Geen enkele uilweg I Eenige minuten staat de Keizer alleen, met beide armen voor zijn gelaat, tegen een 'muur geleund. Daar komen een paar Fransche maraudeurs te voorschijn gesprongen, zij herkennen den Keizer, laten hun buit vallen om het gewichtigste te redden. Eindelijk wordt een uitweg gevonden en komt hij op een open plek. Daar ontmoet de Keizer Davout, die op het punt is in de vlammen te loopen en terug te keeren om zijn Keizer te redden of met hem te sterven. Davout valt in de armen van den Keizer. Deze heeft zijn zelfbeheersching reeds teruggekregen. .Vooruit I vooruitl tusschen een lange rij transportwagens door met kruil beladen, die voortgejaagd worden tUF schen twee wallen van vuur. De wind i^ lane' zamerhand aangegroeid tot een orkaan, fleheele brokken brandend zink Tan de daken vliegen door de lucht. Verder gaat de vlucht, de vuurzee uit, luidst de Koizer eindelijk den oever der rivier beeft bereikt; over een gierbrug komt hij aan de ov4*jj zijde. Hij doopt zijn pijnlijke handen in het water en bevochtigt zijn verzengd gelaat. Vluchtelingen zwerven rond tusschen de gra' ven op het Wagankakerkhof. Ze zijn uitge|ocr(J als spoken, en wenden hun doodsbleek Br'aa8r'aa naar de brandende stad. De storm zwiep» ° vlammenzee op, welke een ziedend en brullen geluid maakt. Nu slapt de Keizer in een koets en rijdt naat Petrowskoje. De weg is bezaaid met geplunü de goederen. YYijnflesschen worden door de * len .verbrijzeld, flessehen door de soldaten leeggedronken. I, Doch de Keizer kijkt noch ter zijde noen ac ter zich. De brandende stad zal hem niet vers» deren in een zoutpilaar. Tegen den a%! t komt hij aan het kasfe-ol aan. De duisternis »" zijn oogen, wanneer hij die opslaat, weldadig a (Wordt ücnohM* ' --- LEEUWARDER COURANT van Woensdag 8 Mei 1912. DERDE BLAD. ---